KİK Kararı: 2011/UH.II-160

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/003
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 10.01.2011
Karar No : 2011/UH.II-160
BAŞVURU SAHİBİ:
Sembol Hazır Yemek ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Çakmak Mah. Akdeniz Cad. İrem Sok. No:1 Ümraniye/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği, Elmalıkent Mah. Adem Yavuz Cad. No:1 Ümraniye/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/503722 İhale Kayıt Numaralı "2011 Mali Yılı Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ( 12 Ay - 40 Kişi ) İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.01.2010 tarih ve II.H.39.62.0264/2011-1E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından 27.10.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011 Mali Yılı Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ( 12 Ay - 40 Kişi )” ihalesine ilişkin olarak Sembol Hazır Yemek ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 07.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.12.2010 tarih ve 53229 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin tekliflerinin, yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre aşırı düşük olduğu; ancak, idarece yürürlükten kaldırılmış mevzuat hükümleri uygulanarak ihalenin sonuçlandırıldığı, söz konusu ihalenin 30.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine tabi olduğu, bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde, piyasa koşulları ve hayatın olağan akışı içerisinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;

__

“İhale konusu hizmetin;

__

a) Adı: 2011 Mali Yılı Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı (12 Ay - 40 Kişi) İhalesi

__

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır…

__

_Normal Yemek : 463.200 Öğün _

Diyet Yemeği : 86.400 Öğün

Diyet Kahvaltı : 43.200 Öğün

Normal Kahvaltı : 126.000 Öğün

Gece Kahvaltısı : 54.000 Öğün …” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahil edilerek verilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni Vider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: _

25.3.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri; hizmetin yürütülmesi sırasında kullanılacak makine, tesis ve ekipmanların temini, bakım, onarımı, iş ile ilgili tüm alanlarda kullanılacak temizlik malzemeleri ve dezenfektanlar, yemekhane ve mutfağa elektrik, su ve doğalgaz kullanım miktarlarını tespit etmek için takılacak süzme saatlerin alımı, nakliyesi, montajı ve bakım giderleri, çalışan personellerin yemek hazırlarken, dağıtım yaparken giyecekleri eldiven, takacakları maske ve bone ile yaka kartları, çalışan elemanların iki çift iş elbisesi, personellerin yemek bedelleri, çalışan personellerin her altı ayda bir yapılacak portör muayeneleri, Firmada çalışan personelin aylık sigorta primleri, vergi kesintileri, rutin olarak on beş günde bir mutfak ve yemekhanelerin mevzuata uygun olarak böcek ilaçları ile ilaçlanması, yemekhane ve mutfakta kullanılacak su filtrelerinin takılması, periyodik kontrolü, sarf malzemeleri ve her üç ayda bir yapılacak su analizi, GMT ye uygun olarak dağıtılacak içme suyu, çalışacak personele ayda 1 (bir) kez en az 2 (iki) saat verilecek Hizmet İçi Eğitim teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

“Diğer hususlar” bölümünde yer alan 54 üncü maddesinde;

“ 54.1. Bu şartnamede belirtilmeyen hususlarda Teknik Şartname, Sözleşme Tasarısı, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve Hizmet Alımları Uygulama
Yönetmeliği, Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 2010/29 sayılı genelgesi ve
İhalenin yapıldığı yıl içerisinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri geçerlidir.

__

…

__

54.3.Yüklenici, çalıştırdığı personelin portör muayenelerini ve akciğer grafilerini altı ayda bir yaptırıp idareye teslim etmekle yükümlüdür. Yüklenici; tifo, para tifo, diğer bağırsak enfeksiyonları, amipli ve basilli dizanteri gibi gıda temizliği ile ilgili tüm enfeksiyonları ve cilt hastalıklarına yakalanmış ve taşıyıcı olan personeli çalıştıramaz.

__

54.4.Yüklenici Çalıştırdığı her bir Personele iki takım İş Kıyafeti verecektir. (Gıda Mühendisi için, İş Önlüğü -Diyetisyen için, İş Önlüğü-Depo Sorumlusu için; İş Önlüğü -Aşçı ve Aşçıbaşı için, Aşçı Forması Aşçı Kepi, Pantolon, kıyafeti koruyucu Önlük, Çorap, mutfak alanı içerisinde beyaz renk terlik (önü kapalı), mutfak alanı dışında lacivert renk önü kapalı terlik, Garsonlar ve servis elemanları için; Pantolon, Gömlek, yelek, Ayakkabı, Kep -Bulaşıkçılar ve Temizlikçiler için; Gömlek, Pantolon, Sudan Korucu Önlük, Çizme, Eldiven)

__

Kıyafetler Hastane Kontrol Teşkilatının belirleyeceği renk ve tipte olacak ve kıyafetlerde ilgili firmanın ismi ve çalışanların yakalarında adı, soyadı ve görevinin belirtildiği yaka kartı bulunacaktır.

__

54.5.Yüklenici tarafından; rutin olarak 15 günde bir mutfak ve yemekhaneleri haşere mücadelesi için gıda sektörüne ve Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Hükümlerine uygun böcek ilaçları ile ilaçlanacak ve ilaçlamadan sonra ilaçlanan alanlar, araç ve gereçler deterjanla yıkanacaktır. İlaçlama masraflarından dolayı yüklenici alıcıdan ücret talep etmeyecektir. Her ay yapılan ilaçlama belgelerini idareye teslim edilecektir.

__

54.6.Yüklenicinin çalıştıracağı Aşçıbaşı ve Aşçılar hastanemizin mutfağındaki teknik donanıma sahip bir mutfakta en az 3 yıl süreli çalıştıklarını belgeleyeceklerdir.

__

Yüklenici; Personelin hastane giriş çıkışlarında ve servislere yemek dağıtım esnasında kat girişlerinde kullanılması için çalıştırdığı personel sayısı kadar, (40 kişi-firma müdürü ve gıda mühendisi dahil) Hastanede kullanılan mevcut 26 bit proximity formatında ve 125 khz çalışma frekansına sahip yaka kartları vermek zorundadır. Kartların baskısı hastanenin belirlediği kimlik kartı tasarımına göre yapılmalıdır. Yüklenici, personelin değişmesi durumunda yemek kartındaki isim değişikliğini yaparak yeni kartını çıkartmakla sorumludur.

__

Çalışan personeller yemek hazırlarken, dağıtım yaparken mutlaka eldiven giyecekler, maske ve bone takacaklardır. Bu malzemeler yüklenici tarafından karşılanacaktır.

__

54.7.Yemekhane ve mutfağa elektrik, su ve doğalgaz kullanım miktarlarını tespit etmek için süzme saat takılacaktır. Süzme saatlerin alımı, nakliyesi, montajı ve bakım giderleri Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

54.8. Yüklenici; hastane deposundan gelen suyu mutfak ve yemekhanede filtreden geçirerek kullanacaktır. Yüklenici Arıtma cihazını periyodik olarak kontrol etmek ve sarf malzemelerinin değişimini (tüm masraflar kendisine ait olmak üzere) yetkili firmasına yaptırmakla yükümlüdür. Ayrıca yüklenici her 3 ayda bir su analizi yaptıracaktır. Hizmetin sunulacağı yerlerde içme suyu olarak GMT'ye uygun olarak damacana içme suyu verecektir.” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

İdarece, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere gönderilen yazıda, tekliflerinin aşırı düşük bulunduğu belirtilerek aşağıda yer alan hususlarda açıklama yapılması istenilmiştir:

“1) Söz konusu yazı ekinde yer alan 1 haftalık yemek listesindeki yemeklere ait malzemelerin gramlarına göre ayrı ayrı fiyatlandırılıp ayrıntılı açıklama yapılması ve bu malzemelerle ilgili faturaların (fatura aslı ve/veya noter onaylısı ve/veya idaremiz tarafından aslı görülerek yapılan onaylısı) yazı ekinde sunulması,

__

2) Ayrı bir tablo halinde aşağıdaki giderlerin ayrıntılı olarak fiyatlandırılması,

__

_ a) Ekteki 1 haftalık yemek listesi esas alınarak 12 aylık toplam öğün miktarları fiyatlandırılması,_

__

Normal yemek : 463.200 Öğün

Diyet Yemeği : 86.400 Öğün

Diyet Kahvaltı : 43.200 Öğün

Normal Kahvaltı : 126.000 Öğün

Gece Kahvaltı : 54.000 Öğün

__

b) İşin yürütüleceği personel ile ilgili tüm giderler,

c) Elektrik, Su ve Doğalgaz giderleri,

d) Diğer giderler (ihale giderleri, KİK payı ve sözleşme bedeli gibi,

e) Firma karı”

İhale üzerinde bırakılan Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Söz konusu istekli tarafından 1.969.560,00 TL’lik teklifin;

-Malzeme gideri olarak 1.289.612,40 TL,

-İşçilik gideri olarak 458.823,60 TL,

-Sözleşme gideri olarak 26.982,97 TL (Teklif edilen bedelin % 1,37’si oranında),

-İlaçlama gideri olarak 1.200,00 TL,

-Personel Portör Maliyeti olarak 1.800,00 TL,

-Araç gereç amortisman gideri olarak 42.554,00 TL,

-Tamir ve bakım gideri olarak 18.000,00,

-Sigorta Poliçe Gideri olarak 4.726,00,

-Yemek Dağıtım Ufak Malz. Gideri 13.000,00 TL,

-Diğer Giderler olarak 13.000,00 TL,

-Firma hedef karı olarak 40.861,03 TL bedel öngörülerek açıklandığı tespit edilmiştir.

Bahse konu isteklinin, malzeme gideri için öngördüğü bedeli belgelemek amacıyla Maliyet/Satış Tutarı Tespit tutanağı sunduğu, söz konusu tutanağın sadece son sayfasının istekli ve meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı,

İlaçlama gideri olarak öngördüğü bedeli tevsik etmek amacıyla, “Gelişim Haşere Kont. Temz. Uluslar arası Nak. İnş. Teks. Tic. Ltd. Şti tarafından kendi adına düzenlenmiş 05.08.2010 tarihli faturanın sunulduğu,

Personel Portör Maliyeti olarak öngörülen bedeli belgelemek amacıyla, Büyük Umut Sağ. Hizm. Tıbbi Alet. Gıda Turz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından kendi adına düzenlenmiş 23.08.2010 tarihli fatura ile Özel Derman Tıp Merk. Ltd. Şti tarafından düzenlenmiş 27.07.2010 tarihli faturanın sunulduğu,

Amortisman maliyeti olarak öngörülen bedeli tevsik etmek amacıyla SMMM onaylı rapor sunulduğu,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

30.07.2010 tarihli ve 27657 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “ … 79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

__

_ 79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir. _

__

_ 79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak; _

_ a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,_

_ b) _ Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_ c) _ Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

_ 79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir._

__

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

__

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

__

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.).

__

.79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir….” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, idarenin açıklama yazı ekinde yer alan 1 haftalık yemek listesindeki yemeklerde kullanılacak malzemeler ile söz konusu ihale kapsamında kullanılması öngörülen ekipmanlara ilişkin öngörülen bedeli tevsik etmek amacıyla sunulan ve 5 sayfadan oluşan “Maliyet/Satış Tespit Tutanağı”nın sadece son sayfasının ilgili meslek mensubu ve söz konusu istekli tarafından kaşelenip imzalandığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesi uyarınca, söz konusu tutanağın her sayfasının ilgililer tarafından imzalanıp kaşelenmesi gerektiği anlaşılmış olup, bu itibarla söz konusu belgenin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, söz konusu isteklinin, ilaçlama maliyeti ve personel portör maliyeti için öngördüğü bedeli belgelendirmek amacıyla kendi adına düzenlenmiş faturalar sunduğu görülmektedir.

Başvuruya konu ihalenin tabi olduğu 30.07.2010 tarihli ve 27657 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.3 üncü maddesinde, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sayıldığı görülmekte olup, söz konusu madde incelendiğinde; hizmet alımı ihalelerinde, isteklilerce “fatura” sunmak suretiyle belgelendirme yapılması olanağının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda yer alan tespitler ve değerlendirmeler çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ve bu sorgulamaya cevap veren Özkeskin Gıda Tar. Ür. Gübre Hayv. Tıbbi Malz. Tem. Mad. ve Tem. İşleri Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti., Canlar Taah. Paz. İth. İhrz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Sembol Hazır Yemek ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamalar incelendiğinde; söz konusu isteklilerce ihale konusu hizmet kapsamında gider oluşturan bütün kalemler için bedel öngörülerek açıklama yapıldığı, bu bedelleri, aşırı düşük sorgulamasına ilişkin idarece kendilerine gönderilen yazı doğrultusunda, “fatura” sunmak suretiyle belgelendirdikleri, ancak yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve değerlendirmeler çerçevesinde, isteklilerce “fatura” sunmak suretiyle belgelendirme yapılmasının olanağının bulunmadığı; bu durumda, Özkeskin Gıda Tar. Ür. Gübre Hayv. Tıbbi Malz. Tem. Mad. Ve Tem. İşleri Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti., Canlar Taah. Paz. İth. İhrz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Sembol Hazır Yemek ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan; idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere gönderilen yazı incelendiğinde; söz konusu yazıda, isteklilerin, açıklamalarında öngördükleri bedelleri tevsik etmek amacıyla, açıklama ekinde “fatura” sunmak suretiyle belgelendirme yapılmasının istenildiği görülmekte olup, aşırı düşük sorgulamasına cevap veren isteklilerce, bu yazı uyarınca, açıklamalarında öngördükleri bedelleri belgelendirmenin “fatura” sunmak suretiyle yapıldığı kabul edilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.16. ncı maddesinin 1 inci fıkrasında, istekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyeceği hüküm altına alınmış olup, buna rağmen idarece, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda, isteklilerce açıklamalarına dayanak teşkil edecek belge olarak “fatura” sunulması istenilmiştir. Bu itibarla söz konusu sorgulama yazısının mevzuata aykırı olduğu açıktır. Zira, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca, idarelerin, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilerin belirlenmesi, bu isteklilerden yazılı açıklama istenilmesi ve söz konusu yazıda önemli gördüğü teklif bileşenlerini belirtmesi ile yükümlü olduğu, belgelendirmenin nasıl yapılacağı hususunun Kamu İhale Genel Tebliğinde açıklandığı, isteklilerce, idarenin önemli gördüğü teklif bileşenlerini Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan hükümler çerçevesinde açıklaması ve belgelendirmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan değerlendirmeler çerçevesinde idarenin mevzuata aykırı olduğu anlaşılan aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazısı uyarınca açıklamalarına dayanak teşkil eden belge olarak “fatura” sunan isteklilerin, idarenin bu iradesi karşısında, farklı bir belge sunmalarını beklemenin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, aşırı düşük teklif sorgulamasının, sorgulamaya tabi tutulan isteklilere gönderilen yazının, teklifte önemli görülen bileşenler belirtilerek, isteklilerce yapılacak açıklamaların ve açıklamalarına dayanak teşkil edecek belgelendirmenin Kamu İhale Genel Tebliğine atıfta bulunulmak suretiyle, bu Tebliğde yer alan esaslar çerçevesinde yapılmasını teminen, ilgili isteklilere yeniden gönderilmesi ve isteklilerce bu yazı doğrultusunda açıklama ve belgelendirme yapılması, ihalenin bu süreçten sonra sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasının, kararda yer alan esaslar çerçevesinde yeniden yapılması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin; “ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin tekliflerinin, yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre aşırı düşük olduğu; ancak, idarece yürürlükten kaldırılmış mevzuat hükümleri uygulanarak ihalenin sonuçlandırıldığı, söz konusu ihalenin 30.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine tabi olduğu, bu Tebliğ hükümleri çerçevesinde, piyasa koşulları ve hayatın olağan akışı içerisinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı” yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır.

Söz konusu ihale; malzeme dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı İhalesi alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin bazı kamu hastanelerince gerçekleştirilen sözleşmenin birim fiyatları ile piyasa araştırması esas alınarak toplam 2.767.872,00 TL olarak belirlendiği, 12 adet ihale dokümanı satıldığı, 9 isteklinin teklif verdiği, 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 1.969.560,00 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi tarafından 2.000.760,00 TL teklif verildiği, ihaleye sunulan diğer geçerli tekliflerin sırasıyla 2..140.692,00 TL, 2.146.560,00 TL, 2.441.172,00 TL, 2.490.240,00 TL ve 3.526.680,00 TL olmak üzere teklif veren isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre idarece aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyetin altındaki bütün geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlemediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

** **Bu nedenle yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede Kurul tarafından Kutsan firmasının teklifinin değerlendirmeye alınmasına katılmakla birlikte __ Ahi Özel Hizmet İç-Dış Tic. İnş. Nak. Tem. Yem. Sağ. Hizm. İml. İhr. İth. San. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki kararına katılmıyorum.

**Ali Kemal AKKOÇ **

II.Başkan