KİK Kararı: 2011/UH.II-1595

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/038
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 09.05.2011
Karar No : 2011/UH.II-1595
BAŞVURU SAHİBİ:
Aydeniz Yemek Temizlik Güv. Tekstil Bilişim Medk. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti., Fatih Caddesi Asmaz Plaza Kat:4 D:14 Yalova

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sakarya Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Esentepe Kampüsü 54187 Serdivan / Sakarya

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/575836 İhale Kayıt Numaralı "2011 Yılı 9 Aylık Servise Hazır Yemek Hizmeti Satın Alınması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.05.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[12.33].(0224)./2011-22E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 27.01.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011 Yılı 9 Aylık Servise Hazır Yemek Hizmeti Satın Alınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Aydeniz Yemek Temizlik Güv. Tekstil Bilişim Med. ve Sağ. Hizm. Ltd. Şti.’nin 24.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.04.2011 tarih ve 19864 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olarak tevsik edilmediği, ihale konusu işte çalışacak personelin sayısı ve personele ödenecek ücret, yemek dağıtımında kullanılacak araçların gideri, elektrik, su, doğalgaz gideri, yemek hazırlanmasında kullanılacak malzeme ve ekipmanın bakım gideri, besin zehirlenmesi ve yangına karşı yaptırılacak sigorta gideri göz önüne alındığında, anılan isteklilerin teklif bedelleri ile ihale konusu işin yapılmasının mümkün olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “2011 Yılı 9 Aylık Servise Hazır Yemek Hizmeti Satın Alınması İşi” olarak belirtildiği, işin miktarı ve türünün idari şartnamenin 2.1.(b) maddesinde; “01.04.2011-31.12.2011 tarihleri arasında 900.000,00 adet Servise Hazır Yemek Hizmeti Satın Alınması” şeklinde belirlendiği,

Anılan şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“ 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

_ 25.3.1….”_ düzenlemesinin,

48.3 üncü maddesinde ise; “ İşin süresi 275 (ikiyüzyetmişbeş) gündür.” düzenlemesinin yer aldığı,

Görülmüştür.

İdarece gönderilen işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; başvuruya konu ihaleye 10 teklif verildiği, teklif bedeli karsız yaklaşık maliyetin altında kalan Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Olcar Kardeşler Yemek Sitesi, Canlar Taahhüd Pazarlama İthalat İhracat İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Güneş Yemek Tem. Med. Tarım ve San. Ürün. Paz. Ltd. Şti., Filiz Gıda Tar. Hay. Amb. Teks. İnş. Tur. Nak. Top. Tem. Oto. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Çardak Yem. Hizm. Gıda Paz. ve Tur. Ltd. Şti. ve Gülümse Yemek Gıd. Hayv. İnş. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve söz konusu isteklilere gönderilen 03.02.2011 tarihli yazı ile “1 öğün, 4 kap yemek için maliyet bileşenleri”nin açıklanmasının istenildiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere gönderilen yazının ekinde 5 günlük örnek yemek menüsüne yer verilmiş ve maliyet bileşenleri açıklanması istenilen yemek çeşitleri;

“1.Gün; Adana Çorba, Etli Türlü, Hindi Sote, Bulgur Pilavı, Cacık

_ 2.Gün; Ispanak Çorba, Mengen Musakka, Tavuk Haşlama, Mısırlı Pilav, Burma Tatlısı_

_ 3. Gün; Naneli Yoğurt, Pür. Rosto Köfte, Mantarlı Tavuk Sote, Cevizli Erişte, Muz_

_ 4. Gün; Mercimek Çorba, Piliç Prenses, Orman Kebabı, Peynirli Makarna, Salata_

_ 5. Gün; Tavuk Suyu Çorba, Kırkağaç Köfte, Fırında Uskumru, Nohutlu P. Pilav, İrmik Helvası” _şeklinde belirtilmiştir.

Bahse konu isteklilerden, Olcar Kardeşler Yemek Sitesi, Çardak Yem. Hizm. Gıda Paz. ve Tur. Ltd. Şti. ve Filiz Gıda Tar. Hay. Amb. Teks. İnş. Tur. Nak. Top. Tem. Oto. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin idarece belirlenen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadıkları, Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamasının “ilaçlama gideri ve yemek dağıtım ve nakliye aracı giderini tevsik etmek için sunulan belgelerin uygun olmadığı” , Canlar Taahhüd Pazarlama İthalat İhracat İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamasının “ tavuk eti, su, baharat, bakliyat, dana eti, sebze giderini tevsik etmek üzere sunulan çeşitli proforma faturalarda SMMM oda sicil ve kaşe numarasının belirtilmediği, onay işleminin serbest muhasebeci tarafında yapıldığı” gerekçesiyle uygun görülmediği, Güneş Yemek Tem. Med. Tarım ve San. Ürün. Paz. Ltd. Şti. ve Gülümse Yemek Gıd. Hayv. İnş. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının ise yeterli görülerek, ihalenin Gülümse Yemek Gıd. Hayv. İnş. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

_a)_İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

_b)_Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

_c)_Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

**** Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise;

__“…79.4.**** İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

_ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir._

___79.4.1.**** İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. _

___79.4.2.**** İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir. _

___79.4.2.1.**** İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak; _

_ a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,_

_ b) _ Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_ c) _ Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

**** İdare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin 03.02.2011 tarihli yazı incelendiğinde, teklifte önemli olan bileşenin “4 kap yemek maliyeti” olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, söz konusu yazı ekinde yer verilen yemek menüsü ve ihale dokümanı kapsamında yer alan teknik şartname karşılaştırıldığında, isteklilerden açıklama istenilen “ıspanak çorba, naneli yoğurt çorba, mengen musakka, tavuk haşlama, piliç prenses, mısırlı pilav, kırkağaç köfte, burma tatlısı” yapımında kullanılacak malzemelerin çeşidi ve gramajına ilişkin olarak teknik şartnamede herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüştür.

Diğer yandan, idarenin yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde de, yukarıda belirtilen yemek çeşitlerinin maliyetine ilişkin bir hesaplama yapılmadığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin teklif açıklamalarının incelenmesi sonucunda;

a) İhale üzerinde bırakılan istekli olan Gülümse Yemek Gıd. Hayv. İnş. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin “ıspanak çorba” yapımında “17 gr ıspanak, 12 gr un, 10 gr ayçiçek yağı, 6 gr süt, 1 gr tuz” kullanılacağını belirttiği,

“Piliç prenses” yapımında, “175 gr tavuk eti, 30 gr ıspanak, 10 gr kuru soğan, 0,25 gr karabiber, 2 gr ayçiçek yağı, 1,5 gr tuz” kullanılmasını öngördüğü,

“Kırkağaç köfte” yapımında, “100 gr dana eti, 10 gr kuru soğan, 1 gr maydanoz, 15 gr ayçiçek yağı, 0,125 gr yumurta, 0,25 gr karabiber, 0,25 gr kimyon, 1,5 gr tuz, 30 gr yoğurt” kullanılacağını ifade ettiği,

Görülmüştür.

b) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Güneş Yemek Tem. Med. Tarım ve San. Ürün Paz. Ltd. Şti.’nin teklif açıklaması incelendiğinde; “ıspanak çorba” yapımında “20 gr ıspanak, 10 gr süt, 6 gr ayçiçek yağı, 10 gr un, 1 gr tuz” kullanılacağının belirtildiği,

“Piliç prenses” yapımında, “175 gr tavuk, 20 gr pirinç, 10 gr ıspanak, 2 gr ayçiçek yağı, 1,5 gr tuz” kullanılmasının öngörüldüğü,

“Kırkağaç köfte” yapımında, “100 gr dana eti, 100 gr patates, 20 gr ayçiçek yağı, 10 gr ekmek, 1 gr maydanoz, 0,25 gr karabiber, 0,25 gr kimyon, 1,5 gr tuz, 100 gr yoğurt, 3 gr salça, 10 gr kuru soğan” kullanılacağının ifade edildiği,

Tespit edilmiştir.

c) Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif açıklaması incelendiğinde, yemek listesinde 2 nci gün verilmesi öngörülen “ıspanak çorba” yerine, “bezelye çorbası”, 4 üncü gün verilmesi öngörülen “piliç prenses” yerine “tavuk dolma”, 5 inci gün verilmesi öngörülen “kırkağaç köfte” yerine “kuru köfte”ye ilişkin açıklama sunduğu belirlenmiştir.

d) Canlar Taahhüd Pazarlama İthalat İhracat İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif açıklaması incelendiğinde, “ıspanak çorba” yapımında, “50 gr ıspanak, 20 gr süt, 0,20 gr karabiber, 0,20 gr kimyon, 10 gr un, 10 gr ayçiçeği yağı, 1 gr tuz” kullanılacağının belirtildiği,

“Piliç prenses” yapımında, “175 gr tavuk eti, 20 gr pirinç, 50 gr ıspanak, 10 gr kuru soğan, 5 gr sıvı yağ, 0,20 gr karabiber, 1 gr tuz” kullanılacağının ifade edildiği,

“Kırkağaç köfte” yapımında, “100 gr dana eti, 10 gr kuru soğan, 1 gr maydanoz, 5 gr domates salçası, 25 gr ayçiçek yağı, 10 gr ekmek, 50 gr patates, 10 gr domates, 5 gr biber, 0,20 gr karabiber, 1,5 gr tuz, 1/8 yumurta, 10 gr yoğurt” kullanılmasının öngörüldüğü,

Tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun yukarıda aktarılan 38 inci maddesinde, ihale komisyonunun, aşırı düşük olduğu tespit edilen teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyebileceği ve bu bileşenlerle ilgili sorgulama yapılabileceği öngörülmektedir.

Öte yandan, idarelerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapma takdir yetkisi bulunmakla birlikte, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının objektif kriterlere dayanması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, idarece aşırı düşük teklif açıklaması sunulması istenilen ıspanak çorba, naneli yoğurt çorba, mengen musakka, tavuk haşlama, piliç prenses, mısırlı pilav, kırkağaç köfte, burma tatlısı” yemeklerinin hazırlanmasında kullanılacak malzemelere ve gramajlarına ilişkin olarak ihale dokümanında herhangi bir düzenleme yer almaması nedeniyle, isteklilerin söz konusu yemekleri farklı miktarlarda, farklı malzemeler kullanarak yapacağı anlaşılmıştır.

Bir başka deyişle, açıklama istenilen bazı yemek çeşitlerinin içeriğine ilişkin olarak ihale dokümanında yer alan belirsizlik nedeniyle, isteklerinin yemek listelerini farklı şekilde oluşturulduğu, dolayısıyla “eşit muamele” ilkesi gereğince teklif açıklamalarının objektif olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.

Bu itibarla, idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen yemek menüsünün teknik şartnamede düzenlenen yemek çeşitlerine göre yeniden belirlenerek isteklilere gönderilmesi ve isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasının kararda yer alan esaslar çerçevesinde yeniden yapılması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN****

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

İdari şartnamenin 2.a maddesinde ihale konusu işin adının, “2011 yılı 9 Aylık Servise hazır Yemek Hizmeti Satın Alınması İşi”” olduğu,

2.b maddesinde ise ihale konusu işin fiziki miktarı ve türünün, 900.000 öğün sayısı olarak belirlendiği, yaklaşık maliyeti toplam 3.912.300,00 TL olarak hesaplanan inceleme konusu ihalede;

11 adet ihale dokümanı satıldığı, 10 isteklinin teklif verdiği, teklif bedeli karsız yaklaşık maliyetin altında kalan Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Olcar Kardeşler Yemek Sitesi, Canlar Taahhüd Pazarlama İthalat İhracat İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Güneş Yemek Tem. Med. Tarım ve San. Ürün. Paz. Ltd. Şti., Filiz Gıda Tar. Hay. Amb. Teks. İnş. Tur. Nak. Top. Tem. Oto. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Çardak Yem. Hizm. Gıda Paz. ve Tur. Ltd. Şti. ve Gülümse Yemek Gıd. Hayv. İnş. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ olmak üzere 7 isteklinin tekliflerinin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sırasıyla en düşük teklif sahibi üç isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve 3.546.000,00 TL teklif sunan Gülümse Yemek Gıda Hayv. İnş. Tur. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ ile 3.708. 000,00 TL teklif sunan Güneş Yemek Tem. Med. Tarım ve San. Ürün Paz. Ltd. Şti. firmasının aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak sırasıyla anılan isteklilerin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin biri hariç diğer dokuzunun yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

**Ali Kemal AKKOÇ **

** Kurul Üyesi**