KİK Kararı: 2011/UH.II-1589

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/038
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 09.05.2011
Karar No : 2011/UH.II-1589
BAŞVURU SAHİBİ:
Kardelen Süt ve Süt Ürünleri Gıda Taşm. Hizm. Organizasyonu Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Mithatpaşa Mahallesi 12 Katlı İş Merkezi Kat:4 Zonguldak

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bartın İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Gölbucağı Mah. 4 Nolu Çevre Yolu 30/C Bartın

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/21037 İhale Kayıt Numaralı "11 Taşıma Merkezi İlköğretim Okulundaki 2975 Öğrenciye 54 İşgünü Malzeme Dahil Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtım İşi Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.05.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[12.25].(G029)./2011-26E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bartın İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 14.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “11 Taşıma Merkezi İlköğretim Okulundaki 2975 Öğrenciye 54 İşgünü Malzeme Dâhil Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtım İşi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kardelen Süt ve Süt Ürünleri Gıda Taşm. Hizm. Organizasyonu Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 04.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.04.2011 tarih ve 19806 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ilk ihale komisyonu kararı ile ihalenin, kendi üzerine bırakıldığı, teklifi aşırı düşük kabul edilerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Ef-Pa Hazır Yem. Gıda Tem. Güv. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamalarının kabul edilmemesi nedeniyle, idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, söz konusu şikayet üzerine ihale komisyonunun adı geçen isteklinin açıklamalarını yeniden değerlendirmeye alarak yeterli bulduğu ve ihale komisyonu tarafından düzeltici işlem tesis edilerek ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı, kendisinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olduğunun bildirildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına dahil etmediği veya eksik dahil ettiği maliyet unsurlarının bulunduğunun düşünüldüğü, söz konusu açıklamaların yetersiz ve eksik olduğu,

İddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

_ _b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

_ _Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.__” hükmü bulunmaktadır.__

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü, _

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

_(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;“...79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

_ 79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir. _

_ 79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak; _

_ a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,_

_ hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır. _

_ 79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir._

_ 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir._

__

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

_ … _

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.…” açıklaması,

İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, sunulan tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olduğu, ihale komisyonu tarafından geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması alınarak, bulunan ortalama ile teklifi arasında % 16 fark bulunan Ef-Pa Hazır Yem. Gıda Tem. Güv. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 25.03.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile söz konusu isteklinin, mönü bileşenlerinden Kek (60 gr) kalemine ilişkin proforma fatura veya benzeri belge sunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, bunun üzerine adı geçen isteklinin 28.03.2011 tarihli şikayet dilekçesi ile idareye başvurarak açıklama dosyasının içinde Kek (60 gr) kaleminin proforma faturasının bulunduğunu iddia ettiği, 29.03.2011 tarihli ihale yetkilisi kararı ile adı geçen kalemin proforma faturasının açıklama dosyasında bulunduğunun, ancak sehven komisyonun gözünden kaçtığının belirtildiği ve düzeltici işlem tesis edilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiği, ilk ihale komisyonu kararı ile ihale üzerinde bırakılmış olan başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür**.**

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif bedeline ilişkin olarak sunmuş olduğu açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde;

İsteklinin, 4 adet işçi çalıştıracağını öngördüğü ve işçi maliyetini tevsik için 1 adet İşçilik Hesaplama Modülü çıktısının sunulduğu,

Nakliye giderini tevsik amacıyla, EPDK Bartın İli motorin fiyat listesinin 22.03.2011 tarihli internet çıktısının sunulduğu ve hesaplamanın bu listede yer alan tutar üzerinden yapıldığı,

Sarf giderlerinin, % 3’lük genel giderler içinde yer aldığının belirtildiği,

Teknik şartnamede belirtilen 1 aylık kumanya listesi için 5 haftalık örnek maliyet tablosu hazırlandığı, 1 inci haftanın Pazartesi günü toplamının 0,57 KRŞ olması gerektiği halde 0,53 KRŞ olarak hesaplandığı; yine 1 inci haftanın Çarşamba günü toplamının 0,90 KRŞ olması gerektiği halde 0,91 KRŞ olarak hesaplandığı,

Söz konusu örnek kumanya listesinde yer alan 29 kalem malzemenin 27’si için proforma fatura sunulduğu, ancak diğer 2 kalemin (Sıra no:13,14) maliyetini tevsik için herhangi bir belge sunulmadığı,

Doğan Çiftliği Konserve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 21.03.2011 tarihli proforma faturanın, malzeme ve birim fiyatının yer aldığı ikinci sayfasının onaysız olduğu,

Sıla Ticaret’ten alınan 21.03.2011 tarihli proforma faturanın, SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, ancak kaşe üzerinde ruhsat/sicil numarasının bulunmadığı, ayrıca söz konusu faturanın malzeme ve birim fiyatının yer aldığı ikinci sayfasının onaysız olduğu,

Dostlar Manavı’ndan alınan 21.03.2011 tarihli proforma faturanın, mevzuat gereğince onaylama yetkisi bulunmayan Serbest Muhasebeci tarafından kaşelendiği, ayrıca söz konusu faturanın malzemelerin ve birim fiyatların yer aldığı ikinci sayfasının onaysız olduğu,

Kavek Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 21.03.2011 tarihli proforma faturanın, SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, ancak kaşe üzerinde ruhsat/sicil numarasının bulunmadığı,

İlke Gıda Dağıtım Paz. Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 17.03.2011 tarihli proforma faturanın, SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, ancak kaşe üzerinde ruhsat/sicil numarasının bulunmadığı, ayrıca söz konusu faturanın malzemelerin ve birim fiyatların yer aldığı ikinci sayfasının onaysız olduğu,

Bizim Şekerleme Gıda ve Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 18.03.2011 tarihli proforma faturanın, SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, ancak kaşe üzerinde ruhsat/sicil numarasının bulunmadığı,

Hendekyanı Simit Fırını’ndan alınan 17.03.2011 tarihli proforma faturanın, mevzuat gereğince onaylama yetkisi bulunmayan Bartın Bakkallar Odası tarafından kaşelendiği, ayrıca söz konusu faturanın malzemelerin ve birim fiyatların yer aldığı ikinci sayfasının onaysız olduğu,

Sıla Ticaret’ten alınan 17.03.2011 tarihli 2 adet proforma faturanın, SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, ancak kaşe üzerinde ruhsat/sicil numarasının bulunmadığı, ayrıca söz konusu faturaların malzemelerin ve birim fiyatların yer aldığı ikinci sayfalarının onaysız olduğu,

Yeşilova Süt Mamulleri İmalatı’ndan alınan 17.03.2011 tarihli proforma faturanın, SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, ancak kaşe üzerinde ruhsat/sicil numarasının bulunmadığı, ayrıca söz konusu faturanın malzeme ve birim fiyatın yer aldığı ikinci sayfasının onaysız olduğu, tespit edilmiştir.

Tüm bu tespit ve değerlendirmelerden cihetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının teknik şartnamede yer alan düzenlemelere uygun olarak yapılmadığı, açıklamalarda yer alan hesap hataları nedeniyle toplam 0,03 KRŞ eksik beyanda bulunulduğu, öngörülen fiyatlara ilişkin tevsik edici belge olarak sunulan proforma faturaların mevzuata uygun düzenlenmediği, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin mevzuata uygun tevsik edici belge sunmayan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının gerektiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibi isteklinin teklifinin de diğer tekliflere göre düşük olduğu tespit edildiğinden söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasının yerinde olacağı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması, başvuru sahibi isteklinin teklifinin aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN****

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

İdari şartnamenin 2.a maddesinde ihale konusu işin adının, “11 Taşıma Merkezi İlköğretim Okulundaki 2975 Öğrenciye 54 İşgünü Malzeme Dâhil Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtım İşi Hizmet Alımı” olduğu,

2.b maddesinde ise ihale konusu işin fiziki miktarı ve türünün, 160.650 öğün sayısı olarak belirlendiği, yaklaşık maliyeti toplam 343.598,22 TL olarak hesaplanan inceleme konusu ihalede;

6 adet ihale dokümanı satıldığı, 5 isteklinin teklif verdiği, 2 isteklinin yeterlik kriterlerini sağlayamadığı için değerlendirme dışı bırakıldığı, 3 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, sunulan tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olmak üzere sırasıyla; 154.224,00 TL, 178.321,50 TL ve 220.893,75 TL olduğu, ihale komisyonu tarafından geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması alınarak, bulunan ortalama ile teklifi arasında % 16 fark bulunan Ef-Pa Hazır Yem. Gıda Tem. Güv. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 25.03.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile söz konusu isteklinin, mönü bileşenlerinden Kek (60 gr) kalemine ilişkin proforma fatura veya benzeri belge sunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, bunun üzerine adı geçen isteklinin 28.03.2011 tarihli şikayet dilekçesi ile idareye başvurarak açıklama dosyasının içinde Kek (60 gr) kaleminin proforma faturasının bulunduğunu iddia ettiği, 29.03.2011 tarihli ihale yetkilisi kararı ile adı geçen kalemin proforma faturasının açıklama dosyasında bulunduğunun, ancak sehven komisyonun gözünden kaçtığının belirtildiği ve düzeltici işlem tesis edilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiği, ilk ihale komisyonu kararı ile ihale üzerinde bırakılmış olan başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

**Ali Kemal AKKOÇ **

** Kurul Üyesi**

EK GEREKÇE

Başvuru sahibi Kardelen Süt ve Süt Ürünleri Gıda Taşm. Hizm. Org. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; ilk ihale komisyonu kararı ile ihalenin, kendileri üzerine bırakıldığı, teklifi aşırı düşük kabul edilerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Ef-Pa Hazır Yem. Gıda Tem. Güv. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamalarının kabul edilmemesi nedeniyle, idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, söz konusu şikayet üzerine ihale komisyonunun adı geçen isteklinin açıklamalarını yeniden değerlendirmeye alarak yeterli bulduğu ve ihale komisyonu tarafından düzeltici işlem tesis edilerek ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı, kendisinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olduğunun bildirildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına dahil etmediği veya eksik dahil ettiği maliyet unsurlarının bulunduğunun düşünüldüğü, söz konusu açıklamaların yetersiz ve eksik olduğu iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.

Bartın İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 11 Taşıma Merkezi İlköğretim Okulundaki 2975 Öğrenciye 54 İşgünü Malzeme Dâhil Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtım İşi Hizmet Alımı işinin Açık İhale Usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin [m1] Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğünün 28.04.2010 tarihli ve 7935 sayılı yazısı esas alınarak toplam 343.598,22 TL olarak hesaplandığı, bahse konu ihalede 6 adet ihale dokümanı satın alındığı, 14.03.2011 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalede idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında yaklaşık maliyetin doğrudan esas alınmasının zorunlu olmaması nedeniyle en düşük teklifi veren, Ef-Pa Hazır Yem. Gıda Tem. Güv. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Ermus Hazır Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyiminin ve bilançosunun uygun bulunmaması, Bartın Öğretmenevi ve A.S.O. Müdürlüğünün teklif mektubu ile geçici teminat mektubu ve diğer belgeleri sunmamış olması nedeni ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 220.893,75 TL teklif Demirkır Turizm Gıda Tem. Hizm. Sağ. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin geçerli teklif kabul edilerek şikayet üzerine aşırı düşük teklif sorgulaması idarece kabul edilen Ef-Pa Hazır Yem. Gıda Tem. Güv. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 154.224,00 TL bedelli teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 178.321,50 TL bedelli başvuru sahibinin teklifinin de ekonomik açıdan ikinci teklif olarak belirlenerek idarece ihale sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu ihale Kanununun "Aşırı düşük teklifler " başlıklı 38 inci maddesinde ;

__

"İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşın düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.__

İhale komisyonu;__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşın düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.__

__

_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir,” _

Hükmü yer almaktadır.

__

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olan ihalesinde, idarece belirlenen 343.598,22 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin içinde Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9. Maddesine göre azami % 20 oranında kar olduğu kabulüyle hesaplanan Karsız Yaklaşık Maliyetin 286.331,85 TL olduğu, sadece, ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutularak ihalenin sonuçlandırılması yerine karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında kalan tüm geçerli teklifler üzerinde aşırı düşük sorgulamanın yapılması gerektiği hususları dikkate alındığında, idarenin yaklaşık maliyetine kıyasla, geçerli iki teklifin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği düşüncesiyle, 286.331,85 TL tutarındaki karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında kalan, ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli haricinde diğer teklifler üzerinde de aşırı düşük sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının hem yürürlükteki kamu İhale Mevzuatına hem de yerleşik Kurul Kararlarına aykırılık teşkil edeceği şeklindeki düşüncemle, anılan ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli haricinde diğer geçerli teklifler üzerinde “ aşırı düşük teklif sorgulaması ” yapılmadan sonuçlandırılmasında hukuka uyarlılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihaleye ilişkin Kurulca alınan kararda yer alan değerlendirmelere katılmakla beraber; “ karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında teklif sunan isteklilere de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği ” yönündeki düşüncemle, “ düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

[m1]Bu bölümde idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan hesaplama yöntemi/yöntemleri belirtilecektir (piyasa rayiçleri, bayındırlık birim fiyatları baz alınarak, vb.). Yaklaşık maliyet hesabında esas alınan yöntemin tespit edilememesi halinde bu durum belirtilecektir.