KİK Kararı: 2011/UH.II-1587

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/038
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 09.05.2011
Karar No : 2011/UH.II-1587
BAŞVURU SAHİBİ:
Gökkuşağı Sosyal Hizmetler Sağlık Yatırımları Bilg. Sist. Gıda Tem. Hizm. San. ve Dış Tic. Aş, Tem Otoyolu, Mahmutbey Mah., Ü Blok, 40. Ada, No:17, İstoç - Bağcılar / İstanbul

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başakşehir Devlet Hastanesi Başhekimliği, Yunus Emre Cad., 4. Etap, 1. Kısım, Başakşehir / İstanbul

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/6233 İhale Kayıt Numaralı "Başakşehir Devlet Hastanesi ve Bağlı Semt Poliklinikleri 2011-2012 Yılı 12 Aylık 90 Kişi ile Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni Hizmeti Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.05.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[12.07].(0199)./2011-30E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Başakşehir Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 21.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Başakşehir Devlet Hastanesi ve Bağlı Semt Poliklinikleri 2011-2012 Yılı 12 Aylık 90 Kişi İle Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Gökkuşağı Sosyal Hizmetler Sağlık Yatırımları Bilg. Sist. Gıda Tem. Hizm. San. ve Dış Tic. Aş’nin 28.03.2011 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.04.2011 tarih ve 19580 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. Giyim gideri hariç asgari işçilik maliyetinin 1.447.002,66 TL olduğu, ihale uhdesinde bırakılan firmanın teklifinin ise 1.447.035,06 TL olduğu, iki tutar arasındaki fark olan 32,40 TL ile 90 işçinin iki yıl boyunca giyeceği ikişer takım kıyafetin verilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında giyim giderini tevsik etmek için sunduğu belgelerin mevzuata aykırı olduğunun düşünüldüğü; bunun dışında, ihale üzerinde bırakılan firmanın giyim giderini hesaplarken kaç kişi ve kaç parça üzerinden hesap yaptığı hususunun önemli olduğu, ihale dokümanında, çalıştırılacak 90 kişiden kaç adedinin bayan, kaç adedinin erkek olduğu konusunda bir belirleme yapılmadığı, erkek ve bayan personel giyim türlerinin farklı olması sebebiyle değerlendirmenin hangi kritere göre yapılacağının net olmadığı, firmaları tarafından bu konuda hesaplama yapılırken 45 adet bayan ve 45 adet erkek personel çalışacakmış gibi hesaplama yapıldığı, bundan dolayı ihale üzerinde bırakılan firmanın kaç adet kıyafet üzerinden teklif verdiği hususunun önemli olduğu, değerlendirmenin eşit şartlarda yapılmasının gerektiği, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta belirtilen; “ihaleye iştirak eden firmaların kadın ve erkek personel sayısını belirlemek ve tekliflerini ona göre oluşturmakta serbest oldukları” şeklindeki yorumun mevzuat dışı ve keyfi bir değerlendirme olduğu;

2. İhale üzerinde bırakılan firmanın kuruluş tarihinin 25.02.2009 olduğu, idari şartnamenin 7.4.2 numaralı maddesinde “yıl sonu bilançosu” ifadesinin kullanıldığı, söz konusu firmanın 2010 yılı bilançosunu ihale dosyasına koyduğu kanaatinde oldukları, ancak ihalenin yapıldığı tarihte 2010 yılı bilançosunun kesinleşmemiş olduğu, her ne kadar şikâyet konusu bu husus idareye yapılan şikâyet başvurusunda konu edilmese de idarenin eşitlik ilkesine uyup uymadığını denetlemenin Kurulun görev alanında olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “Başakşehir Devlet Hastanesi ve bağlı semt poliklinikleri 2011-2012 yılı 12 aylık 90 kişi ile veri hazırlama ve kontrol işletmeni hizmeti alımı işi” olarak belirlenmiştir.

Bahse konu şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

_ 25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: _

_ Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmenleri Sorumlusu 1 (bir) kişiye (Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası ücret ödenecektir.)(En az 4 yıllık Üniversite mezunu ve ilgili sertifika veya konusunda diploma sahibi olmalıdır.)_

_ Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 4 (dört) kişiye (Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası ücret ödenecektir.)(Tıbbi Sekreterlik veya Tıbbi dokümantasyon mezunu olmalıdır.)_

_ Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 10 (on) kişiye (Brüt Asgari Ücretin %15 fazlası ücret ödenecektir.) (En az 4 yıllık Üniversite mezunu ve ilgili sertifika veya konusunda diploma sahibi olmalıdır.) _

_ Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 23 (yirmiüç) kişiye (Brüt Asgari Ücretin %10 fazlası ücret ödenecektir.)(En az 2 yıllık Üniversite mezunu ve ilgili sertifika veya konusunda diploma sahibi olmalıdır.)_

_ Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 52 (elliiki) kişiye (Brüt Asgari Ücretin %5 fazlası ücret ödenecektir.)(En az Lise mezunu ve ilgili sertifika veya konusunda diploma sahibi olmalıdır.)_

_ Fazla Çalışma Yapacak Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmenleri Sorumlusu 1 (bir) kişi 1 yıl içinde 270 (ikiyüzyetmiş) saat fazla çalışma yapacaktır. (bu kişi en az 4 yıllık Üniversite mezunu ve ilgili sertifika veya konusunda diploma sahibi olmalıdır.) _

_ Fazla Çalışma Yapacak Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 23 (yirmiüç) kişi 1 yıl içinde 6210 (altıbinikiyüzon )saat fazla çalışma yapacaktır. (Bu kişiler en az 2 yıllık Üniversite mezunu ve ilgili sertifika veya konusunda diploma sahibi olmalıdır.)_

_ Fazla Çalışma Yapacak Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 4 (dört) kişi 1 yıl içinde 1080 (binseksen) saat fazla çalışma yapacaktır. (Bu kişiler Tıbbi Sekreterlik veya Tıbbi dökümantasyon mezunu olmalıdır.)_

_ Fazla Çalışma Yapacak Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 10 (on) kişi 1 yıl içinde 2700 (ikibin yediyüz) saat fazla çalışma yapacaktır.(Bu kişiler en az 4 yıllık Üniversite mezunu ve ilgili sertifika veya konusunda diploma sahibi olmalıdır.) _

_ Fazla Çalışma Yapacak Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni 52 (elliiki) kişi 1 yıl içinde 14040 (ondörtbinkırk) saat fazla çalışma yapacaktır.(Bu kişiler en az Lise mezunu ve ilgili sertifika veya konusunda diploma sahibi olmalıdır.) _

_ **İhale konusu hizmete ait sözleşme süresi içinde, Resmi ve Dini Bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanunun 47 inci maddesi uyarınca ödeme yapılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma gün sayısı 13,5 (onüçbuçuk) gün olup; çalışacak personel sayısı 12 (oniki) kişi olarak belirlenmiştir. (En az Lise mezunu ve ilgili sertifika veya konusunda diploma sahibi olmalıdır.)_

(Toplam:13,5x12= 162 günlük fazla çalışma ödenecektir. Bu fazla çalışma Brüt Asgari Ücretin %5 fazlası üzerinden hesaplanacaktır).

_ **Resmi tatil günlerinde çalışacak ve fazla çalışma yapacak personeller işin gerçekleştirilmesi amacıyla yüklenicinin çalıştıracağı personelden farklı personel değildir._

_ 25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri: _

_ *İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarının karşılanması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir._

_ *Çalıştırılacak personellerin yol giderleri için yüklenici her ay her bir personel için 26 günlük yol bedelini İETT Yolcu Taşıma Tarifesi üzerinden gidiş-geliş tam bilet (KDV hariç) ücreti olarak ayni verecektir. Bu giderin gerçekleştirildiği belgelendirilecektir. (Bu giderin belgelendirilmesi işlemi ihaleden sonra sözleşme yapılan yüklenici tarafından hak edişini talep ederken hastane idaresine verilecektir._

_ *Çalıştırılacak personellerin giyim ihtiyaçları yüklenici tarafından ayni olarak temin edilecek olup, her personel (90 kişi ) için 1 yıl (12 aylık) sözleşme süresi içinde personel başına 2 (iki) defa verilecek ve teklif fiyata dâhil edilecektir. Çalıştırılacak personellerin kıyafetleri tek tip olacak, rengi idare tarafından belirlenip kıyafetler yüklenici tarafından verilecektir. Kıyafetler Teknik şartnamede belirtilen şekli ile olacaktır._

_ *Yemek gideri dışındaki giderler teklif fiyata dahil edilecektir._

_ *Aylık çalışma gün sayısı 26 dır._

_ …_

_ 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. %1”_düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı şartnamenin “İşe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 48 inci maddesinde, işin süresinin 366 gün olduğu belirtilmiştir.

Kıyafet gideriyle ilgili olarak, başvuru konusu ihaleye ait teknik şartnamenin “G- Genel Şartlar” başlıklı maddesinin 4 üncü fıkrasında; “Çalıştırılacak personellerin kıyafetleri yüklenici tarafından verilir ve rengi idare tarafından belirlenir. Çalıştırılacak personeller, kıyafetlerini daima muntazam ve temiz bir şekilde bulundurmakla yükümlüdürler. Kıyafetler bayanlarda pantolon veya etek, yelek ve gömlek, erkeklerde pantolon, ceket, gömlek ve kravat olacaktır. Bu kıyafetler çalışma birimine göre firma tarafından bir yazlık bir kışlık olacak şekilde 1 yıl için toplam 2 ( iki ) takım olacak şekilde temin edilecektir (Kıyafetlerde kullanılacak kumaş en fazla %75 polyester, en az %25 pamuklu olacaktır). Bir yıl için toplam 2 ( iki ) takım kıyafet temin edilecek, kışlık kıyafetler Ekim ayında, yazlık kıyafetler Nisan ayında teslim edilecek ve teslim tutanakları belirtilen ayların hak edişine konulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında, toplam personel sayısı 90 kişi olarak belirtilmesine karşın, bay ve bayan personelin sayısı hakkında bir belirleme tespit edilememiştir.

İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında, kıyafet tutarının tespitine ilişkin olarak, pantolon-etek, kravat-fular, bay gömlek-bayan gömlek, ceket-yelek şeklindeki bay ve bayan kıyafetlerinin tutarlarının ayrı ayrı tespit edildikten sonra belirlenen tutarların ortalamalarının alınarak birim fiyatın elde edildiği görülmüştür.

İdari şartnamenin 25 nci maddesi doğrultusunda; işçilik hesaplama modülü kullanılarak bir hesaplama yapıldığında, ayni olarak verilecek giyim bedeli hariç; ayni olarak verilecek yol gideri (idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında, KDV hariç yol gideri 72,71 TL olarak kabul edilmiştir) ve % 3 sözleşme ve genel gider bedeli dahil olmak üzere teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 1.447.002,66 TL olduğu görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“…

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

...

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

...

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin, altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

_ 79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,_

_ a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin, _

_ b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,_

_ altında olamaz._

_ İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir. _

_ İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.…_

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.~~~~

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur...

...

_ 79.4.2.18. İtirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. _

_ …_

_ 79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır._

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

79.6. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilere, açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin kesinleşen ihale kararı ile birlikte bildirilmesi zorunludur…” açıklamasına yer verilmiştir.

25.02.2011 tarihli ihale komisyonu ara kararında, başvuru sahibi istekli de dahil olmak üzere üç isteklinin teklifinin yaklaşık maliyete göre aşırı düşük bulunarak aşırı düşük teklif sorgulaması yaptırılmasına karar verildiği ifade edilmektedir.

25.02.2011 tarihli yazı ile teklifi idarece aşırı düşük bulunan teklif sahiplerinden 10.03.2011 tarihi ve saat 17.00’a kadar asgari işçilik maliyeti ve sözleşme giderleri maliyetlerini hesap etmek suretiyle teklifi oluşturan fiyat bileşenleri ile ilgili belgeleri idareye sunmaları istenilmiştir.

İhale işlem dosyasındaki mevcut bilgi ve belgelerden, aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulan üç istekliden başvuru sahibi Gökkuşağı Sosyal Hizmetler Sağlık Yatırımları Bilg. Sist. Gıda Tem. Hizm. San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin 10.03.2011 tarihinde, ihale üzerinde bırakılan Atlas Sağlık ve Sosyal Hizmetler Tic. San. Ltd. Şti.’nin ise 09.03.2011 tarihinde tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sundukları, Teknik Güv. Tem. Gıda İnş. Taah. Bilg. Yazılım San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı belirlenmiştir.

İhale uhdesinde bırakılan Atlas Sağlık ve Sosyal Hizmetler Tic. San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde, yedi sayfa açıklama yazısı; yol bedeli ile ilgili olarak, 30.10.2010 tarihinden itibaren geçerli toplu taşıma ücret tarifesine ilişkin İETT’nin internet sayfasından alınan çıktı; giyim bedeline ilişkin olarak, iki sayfadan oluşan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, iki sayfa envanter defteri sureti, bir sayfa alış faturası ve işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan beş sayfa işçilik hesabı bulunmaktadır.

Söz konusu isteklinin açıklamasında belirtilen kıyafet çeşitleri, yukarıda belirtildiği gibi bayanlarda pantolon veya etek, yelek ve gömlek, erkeklerde ise pantolon, ceket, gömlek ve kravat şeklindedir ve ihale dokümanında, toplam personel sayısı 90 kişi olarak belirtilmesine karşın, bay ve bayan personelin sayısı hakkında bir belirleme tespit edilememiştir. İhale üzerinde bırakılan firmanın açıklama yazısındaki tablolarda, bay ve bayan kıyafetleri açısından pantolon/etek için, yelek/ceket, bay gömlek/bayan gömlek ve kravat/fular gruplarında, bay-bayan personel kıyafeti ayırımı yapmaksızın, her bir grup için tek bir fiyat belirlendiği ve yılda iki takım olarak verilecek kıyafetler için bu birim fiyatların iki katı alınarak kişi başına 0,40 TL’lik teklif tutarının oluşturulduğu görülmüştür.

Yukarıda ifade edildiği gibi, ihale üzerinde bırakılan firmanın kıyafet gideri için kişi başı teklif ettiği tutar 0,40 TL’dir. Bu fiyata göre, 90 kişi için kıyafet maliyeti 36,00 TL olmaktadır. Söz konusu firmanın teklif ettiği tutar, 1.447.035,06 TL’dir. Mezkûr isteklinin kıyafet için belirlediği kişi başına düşen tutar kullanılarak işçilik hesaplama modülü yardımıyla bir hesap yapıldığında elde edilen tutar da, ihale üzerinde kalan isteklinin teklif ettiği tutar ile aynı olmaktadır. Bu tutardan yukarıda zikredilen giyim gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 1.447.002,66 TL çıkarıldığında geriye kalan tutar 32,40 TL olmaktadır. İşçilik hesaplama modülü kullanmadan kıyafet gideri hesaplandığında ise 90 kişinin giyim gideri 36,00 TL+sözleşme ve genel giderler maliyeti olmaktadır. İki tutar arasındaki farkın, işçilik hesaplama modülünde yapılan yuvarlamalardan kaynaklandığı sonuna varılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında, kıyafet bedelini tevsik için sunduğu belgeler arasında, malın üreticisi olunması, mala ilişkin alış veya satış yapılması durumunda yapılacak açıklamalara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, envanter defteri ve fatura sureti bulunmaktadır. Maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, serbest muhasebeci mali müşavir Tuncay Çelik ile istekliye ait bilgilerin yer aldığı, son geçici vergi beyanname dönemine ait olarak (Ekim-Kasım-Aralık 2010) yasal defter ve belgelerine göre hesaplanan ağırlıklı ortalama birim maliyetinin verildiği hususunun belirtildiği, tutanağın her iki sayfasının da istekli ve SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı belirlenmiştir.

Söz konusu kıyafetlere ilişkin olarak, açıklama kapsamında, ayrıca giyim malzemelerinin zikredilen firma tarafından satın alındığını ve bu firmanın kayıtlarında olduğunu gösterir SMMM onaylı envanter defteri sureti ve yine SMMM onaylı 31.12.2010 tarihli bir alış faturası da bulunmaktadır. Bu belgelerdeki bilgilerden, adı geçen isteklinin, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 numaralı maddesinde belirtilen, maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerektiğine dair şartın da karşılandığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, kıyafet giderine ilişkin olarak sunulan belgelerin şekil şartları açısından mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Yol bedeline ilişkin olarak 30.10.2010 tarihinden itibaren geçerli toplu taşıma ücret tarifesine ilişkin İETT’nin internet sayfasından alınan çıktıda belirtilen tam bilet fiyatı olan 1,65 TL’nin kullanıldığı, günde iki bilet ve ayda 26 gün üzerinden elde edilen yol bedeli olan 85,80 TL’den KDV miktarı çıkarıldığında elde edilen tutar olan 72,71 TL’nin bahsi geçen istekli tarafından işçilik hesaplama modülünde kullanıldığı tespit edilmiştir.

Belirtilen hususlar doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuat açısından uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Ancak, teknik şartnamenin yukarıda aktarılan maddesinde belirtilen**** kıyafetlere ait gidere ilişkin olarak, bahsi geçen istekli tarafından kişi başına teklif elden tutar, 0,40 TL’dir. Yaklaşık maliyet hesabında kıyafet bedeli ile ilgili olarak idarece bulunan toplam tutar ise 15.977,60 TL’dir. Bu bedel üzerinden kişi başına düşen tutar ise 177,53 TL’dir. Bahis konusu teklifin, idarece bulunan tutara oranı yaklaşık 0,0023 (on binde yirmi üç) seviyesindedir. Bundan dolayı, kıyafet giderine ilişkin olarak teklif edilen tutarın piyasa koşullarına göre uyumlu olmadığı sonucuna varıldığından, ihale üzerinde bırakılan firmanın giyim bedelini tevsik için sunduğu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın gerekleri ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu tespitinin incelenmek ve değerlendirilmek üzere 5430636095 vergi kimlik numaralı mükellef Kelkit Yapı ve Hizmet İşleri San. Tic. San. Ltd. Şti.’nin bağlı bulunduğu Kağıthane Vergi Dairesi’ne (İstanbul) bildirilmesi gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusundaki söz konusu iddiası, idareye yapılan şikâyet başvurusunda bulunmamaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında; “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

Zikredilen Yönetmelik hükmü doğrultusunda, başvuru sahibinin ikinci iddiasının şekil yönünden reddi gerekmektedir.

B- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi Gökkuşağı Sosyal Hizmetler Sağlık Yatırımları Bilg. Sist. Gıda Tem. Hizm. San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde, üç sayfa açıklama yazısı, yol bedeli ile ilgili olarak, toplu taşıma ücret tarifesine ilişkin İETT’nin internet sayfasından alınan çıktı; giyim bedeline ilişkin olarak bir adet proforma fatura ve işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan beş sayfa işçilik hesabı bulunmaktadır.

Kıyafet giderini tevsik için sunulan proforma faturada, pantolon ve gömlek için bay-bayan ayırımı yapılmadığı ve bu kalemler için 90 adet üzerinden teklif verildiği, bayan personele verilecek yelek kalemine ilişkin olarak 45 adet üzerinden, erkek personele verilecek ceket ve kravata ilişkin olarak ise 45’er adet üzerinden teklif verildiği görülmüştür. 90 personel için başvuru sahibinin teklif ettiği toplam kıyafet bedeli 56,70 TL’dir. Başvuru sahibinin teklif ettiği kıyafet bedeli ile ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği kıyafet bedeli arasında 20,70 TL fark vardır.

Söz konusu proforma fatura üzerinde, SMMM Hasan Gürsoy ve belgeyi düzenleyen Arkın Gıda Tem. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait kaşelerin bulunduğu ve bu kaşelerin üzerlerinin imzalı olduğu görülmüştür. Mezkûr belge üzerinde; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi yer almaktadır. Bu haliyle, söz konusu belgenin, tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 numaralı maddesinde belirtilen şartları taşıdığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi firmanın teklif ettiği toplam tutar, 1.447.061,10 TL’dir. Bu tutardan yukarıda zikredilen giyim gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 1.447.002,66 TL çıkarıldığında geriye kalan tutar 58,44 TL olmaktadır. Bu meblağ, başvuru sahibinin kıyafet gideri için teklif ettiği 56,70 TL’ye % 3 sözleşme ve genel gider eklenmesi durumunda elde edilen 58,40 TL tutarını karşılamaktadır.

Yol bedeline ilişkin olarak toplu taşıma ücret tarifesine ilişkin İETT’nin internet sayfasından alınan çıktıda belirtilen tam bilet fiyatı olan 1,65 TL’nin kullanıldığı, günde iki bilet ve ayda 26 gün üzerinden elde edilen yol bedeli olan 85,80 TL’den KDV miktarı çıkarıldığından elde edilen tutar olan 72,71 TL’nin bahsi geçen istekli tarafından işçilik hesaplama modülünde kullanıldığı tespit edilmiştir.

Belirtilen hususlar doğrultusunda, başvuru sahibi firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuat açısından uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Ancak, teknik şartnamenin yukarıda belirtilen maddesinde belirtilen**** kıyafetlere ait gidere ilişkin olarak, bahsi geçen istekli tarafından 90 kişi için teklif elden toplam tutar 56,70 TL’dir. Yaklaşık maliyet hesabında kıyafet bedeli ile ilgili olarak idarece bulunan toplam tutar ise 15.977,60 TL’dir. Bahis konusu teklifin, idarece bulunan tutara oranı yaklaşık 0,0035 (on binde otuz beş) seviyesindedir. Bundan dolayı, kıyafet giderine ilişkin olarak teklif edilen tutarın piyasa koşullarına göre uyumlu olmadığı sonucuna varıldığından, başvuru sahibi firmanın giyim bedelini tevsik için sunduğu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın gerekleri ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu tespitinin incelenmek ve değerlendirilmek üzere 0790352296 vergi kimlik numaralı mükellef Arkın Gıda Tem. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin bağlı bulunduğu Atışalanı Vergi Dairesi’ne (İstanbul) bildirilmesi gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. İtirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. İhale üzerinde bırakılan firmanın giyim bedelini tevsik için sunduğu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın gerekleri ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu tespitinin incelenmek ve değerlendirilmek üzere 5430636095 vergi kimlik numaralı mükellef Kelkit Yapı ve Hizmet İşleri San. Tic. San. Ltd. Şti.’nin bağlı bulunduğu Kağıthane Vergi Dairesi’ne (İstanbul) bildirilmesine,

3. Başvuru sahibi firmanın giyim bedelini tevsik için sunduğu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın gerekleri ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu tespitinin incelenmek ve değerlendirilmek üzere 0790352296 vergi kimlik numaralı mükellef Arkın Gıda Tem. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin bağlı bulunduğu Atışalanı Vergi Dairesi’ne (İstanbul) bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN****

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

1. Giyim gideri hariç asgari işçilik maliyetinin 1.447.002,66 TL olduğu, ihale uhdesinde bırakılan firmanın teklifinin ise 1.447.035,06 TL olduğu, iki tutar arasındaki fark olan 32,40 TL ile 90 işçinin iki yıl boyunca giyeceği ikişer takım kıyafetin verilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında giyim giderini tevsik etmek için sunduğu belgelerin mevzuata aykırı olduğunun düşünüldüğü; bunun dışında, ihale üzerinde bırakılan firmanın giyim giderini hesaplarken kaç kişi ve kaç parça üzerinden hesap yaptığı hususunun önemli olduğu, ihale dokümanında, çalıştırılacak 90 kişiden kaç adedinin bayan, kaç adedinin erkek olduğu konusunda bir belirleme yapılmadığı, erkek ve bayan personel giyim türlerinin farklı olması sebebiyle değerlendirmenin hangi kritere göre yapılacağının net olmadığı, firmaları tarafından bu konuda hesaplama yapılırken 45 adet bayan ve 45 adet erkek personel çalışacakmış gibi hesaplama yapıldığı, bundan dolayı ihale üzerinde bırakılan firmanın kaç adet kıyafet üzerinden teklif verdiği hususunun önemli olduğu, değerlendirmenin eşit şartlarda yapılmasının gerektiği, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta belirtilen; “ihaleye iştirak eden firmaların kadın ve erkek personel sayısını belirlemek ve tekliflerini ona göre oluşturmakta serbest oldukları” şeklindeki yorumun mevzuat dışı ve keyfi bir değerlendirme olduğu;

2. İhale üzerinde bırakılan firmanın kuruluş tarihinin 25.02.2009 olduğu, idari şartnamenin 7.4.2 numaralı maddesinde “yıl sonu bilançosu” ifadesinin kullanıldığı, söz konusu firmanın 2010 yılı bilançosunu ihale dosyasına koyduğu kanaatinde oldukları, ancak ihalenin yapıldığı tarihte 2010 yılı bilançosunun kesinleşmemiş olduğu, her ne kadar şikâyet konusu bu husus idareye yapılan şikâyet başvurusunda konu edilmese de idarenin eşitlik ilkesine uyup uymadığını denetlemenin Kurulun görev alanında olduğu iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

Başakşehir Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından Başakşehir Devlet Hastanesi ve Bağlı Semt Poliklinikleri 2011-2012 Yılı 12 Aylık 90 Kişi ile Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni Hizmeti Alımı işinin Açık İhale Usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin kıyafet için yapılan piyasa araştırması ile 91/2268 sayılı Kararnameye ekli Yönetmelik ekindeki Giyecek Yardım Standardındaki fiyatların ortalaması sonucu bulunan birim fiyat dikkate alınarak işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan işçilik hesabı esas alınarak toplam 1.506.084,63 TL olarak belirlendiği,

İhale dokümanında, toplam personel sayısı 90 kişi olarak belirtilmesine karşın, bay ve bayan personelin sayısı hakkında bir belirleme yapılmamıştır.

İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında, kıyafet tutarının tespitine ilişkin olarak, pantolon-etek, kravat-fular, bay gömlek-bayan gömlek, ceket-yelek şeklindeki bay ve bayan kıyafetlerinin tutarlarının ayrı ayrı tespit edildikten sonra belirlenen tutarların ortalamalarının alınarak birim fiyatın elde edildiği görülmüştür.

İhale komisyonunca, Atlas Firması (teklif bedeli 1.447.035,06 TL) ile Gökkuşağı firmasının (teklif bedeli 1.447.061,10 TL) teklif ettikleri bedel aşırı düşük bulunarak sorgulama yapılmış, yapılan açıklamalar mevzuata uygun görülerek bu iki isteklinin teklif ettiği bedel sırasıyla ekonomik açıdan en avantajlı 1.ve 2. teklif bedeli olarak belirlenmiştir.

Kurul tarafından, ihale komisyonun yaptığı işlem mevzuata uygun kabul edilmiştir.

İdari şartnamenin 25 nci maddesi doğrultusunda; işçilik hesaplama modülü kullanılarak bir hesaplama yapıldığında, ayni olarak verilecek giyim bedeli hariç; ayni olarak verilecek yol gideri (idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında, KDV hariç yol gideri 72,71 TL olarak kabul edilmiştir) ve % 3 sözleşme ve genel gider bedeli dahil olmak üzere teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 1.447.002,66 TL olduğu anlaşılmıştır.

İdare yaklaşık maliyet hesabında, giyim giderini 15.977,60 TL olarak belirlemiştir. __

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kurul tarafından açıklaması uygun görülen Atlas Ltd. Şti. aşırı düşük teklif açıklamasında, 90 kişi için toplam giyim bedeli olarak 36 TL, Gökkuşağı A.Ş. ise 90 kişi için toplam 56,70 TL, öngördüğü ve bu bedeli tevsik etmek amacıyla proforma faturanın sunulduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından, yaklaşık maliyet içerisinde giyim bedeli olarak toplam 15.977,60 TL bedel öngörülmesine rağmen, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 90 personel için öngördüğü 36 TL bedel ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Gökkuşağı A.Ş.’nin ise giyim için öngördüğü 56,70 TL bedel ile özellikleri teknik şartnamede belirtilen giyim maliyetinin karşılanmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, her iki isteklinin giyim için teklif ettiği bedel ile ihale konusu işin yerine getirmesinin mümkün olmadığı, ticari şirketlerin iktisadi amacının kar elde etmek olduğu, aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kar elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu anlaşıldığından, Kurul tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen Atlas firması ile Gökkuşağı firmasının tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ihaleye teklif veren 5 istekli arasında geçerli teklif kalmadığından ihale işlemlerinin iptaline karar verilmesi gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

** Hakan GÜNAL **

** Kurul Üyesi **