KİK Kararı: 2011/UH.II-1458

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/035
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 02.05.2011
Karar No : 2011/UH.II-1458
BAŞVURU SAHİBİ:
Mendika Gıda ve Yemek Paz. İnş. San. ve Tic. A. Ş., Gersan Sanayi Sitesi 2307 Sokak No:56 Şaşmaz / Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Etimesgut Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü, 30 Ağustos Mahallesi Ş. Hasan Öztürk Caddesi No:5 Etimesgut / Ankara

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/20566 İhale Kayıt Numaralı "10 Kişilik Personeli ile Birlikte Belediyeye Ait Aşevinde Yemek Pişirilmesi ve Dağıtımı Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.04.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[11.76].(0228)./2011-21E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Etimesgut Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 15.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “10 Kişilik Personeli ile Birlikte Belediyeye Ait Aşevinde Yemek Pişirilmesi ve Dağıtımı Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mendika Gıd. Yem. Paz. İnş. San. Tic. A. Ş.’nin 01.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.04.2011 tarih ve 19212 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu hizmetin adı; “ 10 Kişilik personeli ile birlikte belediyeye ait aşevinde yemek pişirilmesi ve dağıtımı hizmeti alımı ” şeklinde, miktarı ve türü; “ Belediyemiz hizmet binası -2 katta bulunan aş evinde 10 kişilik personeli ile birlikte, (1 gıda mühendisi, 1 aşçı başı, 3 aşçı, 2 aşçı yardımcısı, 1 bulaşıkçı ve 2 şoför olmak üzere toplam 10 kişi) yüklenici tarafından pişirilen yemeklerin (günlük 1000 adet, ramazan ayı boyunca günlük 3000 adet 3 çeşit, olmak üzere 275 gün için toplam 333.000 adet) yemek hizmeti alımı ve dağıtımı işi” şeklinde düzenlenmiştir.

İdari şartnamenin 25 inci maddesinde; _“… 25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1-Gıda Mühendisi asgari brüt ücretin % 145 fazlası maaş ödemesi yapılacaktır.
2-Aşçı başı asgari brüt ücretin % 110 fazlası maaş ödemesi yapılacaktır.
3-Aşçı asgari brüt ücretin % 70 fazlası maaş ödemesi yapılacaktır.
4-Aşçı yardımcısı asgari brüt ücretin % 35 fazlası maaş ödemesi yapılacaktır.
5-Bulaşıkçı-şoför asgari brüt ücretin % 30 fazlası maaş ödemesi yapılacaktır

…

25.3.4. Diğer giderler:

Resmi ve Dini Bayramlarda (12 gün) toplam 10 personelin tamamına çalıştıkları gün üzerinden ödeme yapılacaktır __

… __

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu İhalede çalıştırılacak olan personeller için ilgili sigorta işleri genel müdürlüğü tarafından iş kolu kotu (4941) iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası pirim oranı ise % 2,5 olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik şartnamenin 8.1.5 inci maddesinde; “ Yüklenici; çalıştırdığı personellerin sağlık kontrollerini gıda tüzüğüne göre 3 ayda bir portör tetkiki yaptırmak ve raporları İdarenin yetkililerine ibraz etmek zorundadır. ” düzenlemesi, anılan şartnamenin 9.1.3 üncü maddesinde; “ Yüklenici çalıştırdığı elemanlarına, gönderilen işin niteliğine göre belediyece onaylanan beyaz önlük, ceket, başlık eldiven vb. gibi eşyalar temin etmekle yükümlüdür. ” düzenlemesi, aynı şartnamenin 10.1.7 nci maddesinde; “ Aşevinde kullanılacak her türlü Doğalgaz, Elektrik, Su ve telefon abonelik ve kullanım ücretleri yüklenicinin abonelikleri üzerine alması suretiyle sağlanacaktır. İdare yüklenicinin kullanmış olduğu bu giderlerden sorumlu değildir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif cetvelinin idarece aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür;

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Gıda Mühendisi

Ay

1,00

9,00

2

Aşçı Başı

Ay

1,00

9,00

3

Aşçı

Ay

3,00

9,00

4

Aşçı Yardımcısı

Ay

2,00

9,00

5

Bulaşıkçı-Şoför

Ay

3,00

9,00

6

Resmi Ve Dini Bayram Tatili Gıda Mühendisi

Gün

1,00

12,00

7

Resmi Ve Dini Bayram Tatili Aşçı Başı

Gün

1,00

12,00

8

Resmi Ve Dini Bayram Tatili Aşçı

Gün

3,00

12,00

9

Resmi Ve Dini Bayram Tatili Aşçı Yardımcısı

Gün

2,00

12,00

10

Resmi Ve Dini Bayram Tatili Bulaşıkçı-Şoför

Gün

3,00

12,00

11

Normal Gün Yemeği

Gün

1000,00

246,00

12

Ramazan Ayı Yemeği

Gün

3000,00

29,00

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde; “ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. ” açıklaması yer almakta olup, incelemeye konu hizmet alımı ihalesi personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi niteliği taşımamaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)…” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından anılan Kanun hükmü uyarınca Yeniçeri Tem. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nden birim fiyat teklif cetvelinin 6, 7, 8, 9, 10 ve 11 inci kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve sunulan açıklamanın kabul edilerek anılan istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı görülmüştür.

Yeniçeri Tem. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde, işçilik hesaplamalarının Kurum işçilik hesaplama modülü kullanılmak suretiyle doğru bir şekilde yapıldığı, yemek mönülerinde maliyeti oluşturan temel girdilerden:

Muhtelif et fiyatlarına ilişkin, Tebliğin 79.4.2.3.c maddesi kapsamında Et ve Balık Kurumu Genel Müdürlüğünden alınmış, ihale tarihinden sonra düzenlenmiş olmakla birlikte 2011 yılı Ocak-Şubat-Mart aylarına ait olduğu belirtilen fiyat listesi sunulduğu, bu itibarla belgenin Tebliğin anılan maddesine uygun düzenlendiği,

Pirinç, bulgur, nohut vs. gıda maddeleri ile sebze ve meyveye ilişkin, sırasıyla, Gümüşhane Ticaret ve Sanayi Odası ve Erzurum Sebze ve Meyve Komisyoncular Odasından alınan belgelerin ise ilgili gıda ürünlerine ilişkin Tebliğin 79.4.2.3 üncü maddesinde sayılan tevsik edici belgeler niteliği taşımadığı, bu ürünlere ilişkin Tebliğin 79.4.2.3.e ve 79.4.2.3.f bentleri kapsamında borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler ile toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgelerin sunulması gerektiği,

Anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamasının yerinde olmadığı, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yeniçeri Tem. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin; “ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı” yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak idarece, ihale üzerinde bırakılan Yeniçeri Ltd. Şti.’nin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde, düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır.

Söz konusu ihale; 10 Kişilik Personeli ile Birlikte Belediyeye Ait Aşevinde Yemek Pişirilmesi ve Dağıtımı hizmet alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin; piyasa fiyatları esas alınarak toplam 2.350.499,90 TL olarak belirlendiği, 3 adet ihale dokümanı satıldığı, 3 isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin teklif cetveli uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer iki teklifin geçerli olduğu ve ihale komisyonunca Yeniçeri Ltd. Şti. firmasının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına karar verildiği, ihalenin 1.312.977,96 TL teklif bedeli sunan ve idarece aşırı düşük açıklaması yeterli bulunarak ihalenin bu firma üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi Mendika Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyetin altındaki bütün geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum. ** **__

**Ali Kemal AKKOÇ **

** II. Başkan******