KİK Kararı: 2011/UH.II-138

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/003
Gündem No : 73
Karar Tarihi : 10.01.2011
Karar No : 2011/UH.II-138 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Koçoğlu İnş. San. Tarım ve Hay. A.Ş. -Özdoğanlar Taah. İnş. San. Tic. A.Ş.-Söğüt İnş. Mad. Nak. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, VEKİLİ: Av. Faruk KÜÇÜK Muhsin Yazıcıoğlu Cd. Asmalı Bahçe Sitesi 7/2 06520 Çukurambar Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
EÜAŞ Genel Müdürlüğü Malzeme Yönetimi ve Ticaret Dairesi Başkanlığı, İnönü Bulvarı No:27 Kat:13 Bahçelievler/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/9819 İhale Kayıt Numaralı "Sivas Kangal Kalburçayırı Kömür Sahası Kuzey Bölümünde Bulunan Toplam 60.500.000 Ton Kömürün 9 Yıl Süreyle 7.000.000 Ton/Yıl Kömür Üretim Kap. İşl. ve Ter. Sant. Kömür Park Sah. İşlettirilmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.01.2011 tarih ve II.H.38.54.G024/2011-69E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

EÜAŞ Genel Müdürlüğü Malzeme Yönetimi ve Ticaret Dairesi Başkanlığı tarafından 22.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sivas Kangal Kalburçayırı Kömür Sahası Kuzey Bölümünde Bulunan Toplam 60.500.000 Ton Kömürün 9 Yıl Süreyle 7.000.000 Ton/yıl Kömür Üretim Kap. İşl. ve Ter. Sant. Kömür Park Sah. İşlettirilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Koçoğlu İnş. San. Tarım ve Hay. A.Ş. - Özdoğanlar Taah. İnş. San. Tic. A.Ş.-Söğüt İnş. Mad. Nak. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin vekili: Av. Faruk Küçük’ün 22.11.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusuna idarece cevap verilmemesi üzerine, başvuru sahibinin 10.12.2010 tarih ve 51758 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. 07.11.2010 tarihli kesinleşen ihale kararında __ yaklaşık maliyet ve gelen teklifler esas alındığında tespit edilen sınır değerin hemen üstünde iş ortaklıklarının teklifinin yer aldığı, nitekim iş ortaklıklarından aşırı düşük teklif sorgulaması için herhangi bir açıklama istenilmediği, firmalarının teklif fiyatı ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması nedeniyle uygun görülmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. İdare tarafından ihale mevzuatı hükümlerine uygun olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı,

3. İhale konusu işin her ne kadar hizmet alımı olarak ihale edilmiş ise de aslında yapım işi olarak ihale edilmesi gerektiğinin açık olduğu, zira Kanunun "tanımlar" başlıklı 4 üncü maddesinde “dekapaj” işlerinin yapım işi olarak yer aldığı, ancak, ihale dokümanına bu konuda bir itiraz olmadığından işin hizmet alımı olarak yapılacağı kesinleşmiş ise de, aşırı düşük teklif sorgulamasının işin niteliğine uygun olarak yapım işi esaslarına göre yapılması gerekli olduğu,

4. Anılan işin piyasa koşulları düşünüldüğünde, ihale üzerinde kalan firma tarafından yaklaşık % 59 oranında bir kırım ile yapılmasının mümkün olmadığı,

5. Gelen tekliflerin aşırı düşük sorgulaması ister hizmet ister yapım işi esaslarına göre yapılsın nihayetinde ihale üzerinde kalan istekli ve iş ortaklıklarının teklifinden düşük olan diğer tekliflerin bu işi teklif ettikleri miktarlara yapmalarının mümkün olmadığı, söz konusu tekliflerin aşırı düşük olduğu, bunun yapılacak aşırı düşük teklif sorgusunda anlaşılacağı,

6. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 636.157.500.-TL olduğu, bu teklifin bu kadar düşük olması ve sonunun "500" rakamı ile bitmesinde aritmetik hata olması gerektiği, zira, birim fiyat teklif cetvelinde miktarların sonunun 5 adet sıfırla bitmekte olduğu, bu nedenle teklif edilen birim fiyatların virgülden sonra 2 rakam olması gerektiğinden, çarpım sonucunda en az 3 adet sıfır olması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin teklifine ilişkin olarak 02.11.2010 tarihli ihale komisyon kararında; iş ortaklığını oluşturan firmaların iş deneyim belgelerinin uygun olduğu, ihale dokümanında istenilen diğer belgelerin usulüne uygun ve tam olarak verildiğinden bahisle, teklif mektubu ekinde sunulan makine ve ekipman listelerinde demirbaş defterinde kayıtlı taşıt ve iş makinelerinin (kepçe hacmi, kamyon tonajı) kapasitelerinin yıllık taşıma kapasitesini karşıladığından bahisle teklifin uygun görüldüğü anlaşılmakla birlikte;

Başvuru sahibine gönderilen 09.11.2010 tarih ve 6595 sayılı kesinleşen ihale kararı yazısında; “Firmanızın teklif fiyatı ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması nedeniyle uygun görülmemiştir.” ifadesiyle teklifinin uygun görülmediğinin bildirildiği tespit edilmiştir. İdarenin aynı ifadeye ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli ile ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi dışındaki isteklilere gönderdiği kesinleşen ihale kararı yazılarında da yer verdiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde;

_ “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz. _

_ Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.”_ hükmü yer almakta olup, Kanunun 38 inci maddesinde ihale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği ve yazılı olarak açıklama isteyeceği, yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Başvuru konusu ihalede, ihale komisyonu tarafından 7 isteklinin teklifinin geçerli olduğuna karar verildiği, tekliflerin yaklaşık maliyetin altında gerçekleştiği tespit edilmiş olup, ihale komisyon kararında 7 firmanın tümünün teklifinin geçerli kabul edildiği belirtilmesine rağmen, geçerli teklif sahibi 5 istekliye gönderilen kesinleşen ihale kararında; “Firmanızın teklif fiyatı ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması nedeniyle uygun görülmemiştir.” ibaresine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi ileÖzkar İnş. San. ve Tic. A.Ş.&Özdoğan Ltd. Şti.&Tarhan Tic. A.Ş. Ort. Gir., Koçoğlu İnş. San. Tar. ve Hay. Tic. A.Ş. Özdoğanlar Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Söğüt İnş. Ltd. Şti. Ort.Gir., Öz-Eser İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti & Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş.&Elitbay İnş. Ltd. Şti.&Bayburt İnş. Ltd. Şti. Ort. Gir., Aksu Mad. Tic. A.Ş. & Özdoğu İnş. Tic. Ltd. Şti. Ort. Girişimi ve Çiftay İnş. A.Ş.& Köseoğlu İnş. Tic. A.Ş. ortak girişimine gönderilen kesinleşen ihale kararı yazılarında da yer alan; “… ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması nedeniyle uygun görülmemiştir.” ifadesinin başvuru sahibi ile diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlamına gelmediği,ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmediği hususunun ifadesine yönelik olduğu anlaşıldığından, anılan iddia yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci, 4 üncü ve 5 inci iddilarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

_ İhale komisyonu; _

__

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

__

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir._

__

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir_.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden; ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak Kurum tarafından belirlenmiş sınır değer tespitine yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan Kanunun 38 inci maddesi ile aşırı düşük tekliflerin tespitinde ihale komisyonlarına bir takdir yetkisi verilmişse de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu ve en yüksek teklifin dahi yaklaşık maliyetten % 33 daha düşük olduğu dikkate alındığında ve diğer tekliflerle kıyaslandığında, teklif fiyatlarının aralarındaki farkın makul karşılanabilecek bir düzeyde olduğundan, aşırı düşük teklif olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Bu bakımdan, idarece diğer tekliflere göre yapılan değerlendirme sonucunda hiçbir teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmemesi ve ihale komisyonu tarafından aşırı düşük sorgulaması yapılmadan ihalenin geçerli en düşük teklif üzerinde bırakılması ve ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında; “ İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvuru Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 12 inci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesinde; “İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz. ” açıklaması,

Yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusunda bu iddiaya yer verilmemiş olduğu tespit edildiğinden, anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca söz konusu iddiaya ilişkin olarak yapılan başvuru reddedilmiştir.

6. Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında; “ İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvuru Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 12 inci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesinde; “İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz. ” açıklaması,

Yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusunda bu iddiaya yer verilmemiş olduğu tespit edildiğinden, anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca söz konusu iddiaya ilişkin olarak yapılan başvuru reddedilmiştir.

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

EÜAŞ Genel Müdürlüğü Malzeme Yönetimi ve Ticaret Dairesi Başkanlığı tarafından 22.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sivas Kangal Kalburçayırı Kömür Sahası Kuzey Bölümünde Bulunan Toplam 60.500.000 Ton Kömürün 9 Yıl Süreyle 7.000.000 Ton/yıl Kömür Üretim Kap. İşl. ve Ter. Sant. Kömür Park Sah. İşlettirilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Koçoğlu İnş. San. Tarım ve Hay. A.Ş. - Özdoğanlar Taah. İnş. San. Tic. A.Ş.-Söğüt İnş. Mad. Nak. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından; yapılan itirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. 07.11.2010 tarihli kesinleşen ihale kararında __ yaklaşık maliyet ve gelen teklifler esas alındığında tespit edilen sınır değerin hemen üstünde iş ortaklıklarının teklifinin yer aldığı, nitekim iş ortaklıklarından aşırı düşük teklif sorgulaması için herhangi bir açıklama istenilmediği,firmalarının teklif fiyatı ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması nedeniyle uygun görülmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. İdare tarafından ihale mevzuatı hükümlerine uygun olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı,

3. İhale konusu işin her ne kadar hizmet alımı olarak ihale edilmiş ise de aslında yapım işi olarak ihale edilmesi gerektiğinin açık olduğu, zira Kanunun "tanımlar" başlıklı 4 üncü maddesinde “dekapaj” işlerinin yapım işi olarak yer aldığı, ancak, ihale dokümanına bu konuda bir itiraz olmadığından işin hizmet alımı olarak yapılacağı kesinleşmiş ise de, aşırı düşük teklif sorgulamasının işin niteliğine uygun olarak yapım işi esaslarına göre yapılması gerekli olduğu,

4. Anılan işin piyasa koşulları düşünüldüğünde, ihale üzerinde kalan firma tarafından yaklaşık % 59 oranında bir kırım ile yapılmasının mümkün olmadığı,

5. Gelen tekliflerin aşırı düşük sorgulaması ister hizmet ister yapım işi esaslarına göre yapılsın nihayetinde ihale üzerinde kalan istekli ve iş ortaklıklarının teklifinden düşük olan diğer tekliflerin bu işi teklif ettikleri miktarlara yapmalarının mümkün olmadığı, söz konusu tekliflerin aşırı düşük olduğu, bunun yapılacak aşırı düşük teklif sorgusunda anlaşılacağı,

6. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 636.157.500.-TL olduğu, bu teklifin bu kadar düşük olması ve sonunun "500" rakamı ile bitmesinde aritmetik hata olması gerektiği, zira, birim fiyat teklif cetvelinde miktarların sonunun 5 adet sıfırla bitmekte olduğu, bu nedenle teklif edilen birim fiyatların virgülden sonra 2 rakam olması gerektiğinden, çarpım sonucunda en az 3 adet sıfır olması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Kamu İhale Kurulu Çoğunluk kararında:

-Başvuru sahibinin 1. İddiasıyla ilgili olarak; şikayet sahibiyle ilgili olarak kesinleşen ihale kararı yazılarında da yer alan; “… ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması nedeniyle uygun görülmemiştir.” ifadesinin başvuru sahibi ile diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlamına gelmediği,ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmediği hususunun ifadesine yönelik olduğu anlaşıldığından, anılan iddia yerinde bulunmadığı,

- Başvuru sahibinin 2 nci, 4 üncü ve 5 inci iddilarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

_ İhale komisyonu; _

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. _

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir_.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden; ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak Kurum tarafından belirlenmiş sınır değer tespitine yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan Kanunun 38 inci maddesi ile aşırı düşük tekliflerin tespitinde ihale komisyonlarına bir takdir yetkisi verilmişse de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

İnceleme konusu ihalede istekliler tarafından verilen tekliflerin, bir bütün olarak her ne kadar yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu kabul edilse bile diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük teklif olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Bu bakımdan, idarece diğer tekliflere göre yapılan değerlendirme sonucunda hiçbir teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmemesi ve ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin geçerli en düşük teklif üzerinde bırakılması ve ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde görülmediği,

-Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında; “ İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvuru Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 12 inci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesinde; “İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz. ” açıklaması, yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusunda bu iddiaya yer verilmemiş olduğu tespit edildiğinden, anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca söz konusu iddiaya ilişkin olarak yapılan başvuru reddinin gerektiği,

- Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında; “ İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvuru Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 12 inci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesinde; “İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz. ” açıklaması, yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusunda bu iddiaya yer verilmemiş olduğu tespit edildiğinden, anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca söz konusu iddiaya ilişkin olarak yapılan başvurunun reddini gerektiği,

Şeklindeki değerlendimeler sonucunda “İtirazen Şikayet Başvurusunun” tümüyle reddine karar verilmiştir.

Şikayet sahibi tarafından Kurum’a yapılan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialardan usul yönünden red edilmeyen ihalenin aşırı düşük sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılamayacağına ilişkin iddiasının da aşağıda yer alan gerekçelerle esastan ret edildiği anlaşılmaktadır.

Şikayet sahibinin ihalede “aşırı düşük sorgulama yapılması” gerektiği iddiası üzerine Kurul çoğunluğunca;

“Hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak Kurum tarafından belirlenmiş sınır değer tespitine yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan Kanunun 38 inci maddesi ile aşırı düşük tekliflerin tespitinde ihale komisyonlarına bir takdir yetkisi verilmişse de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu,

İnceleme konusu ihalede istekliler tarafından verilen tekliflerin, bir bütün olarak her ne kadar yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu kabul edilse bile diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük teklif olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, bu bakımdan, idarece diğer tekliflere göre yapılan değerlendirme sonucunda hiçbir teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmemesi ve ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin geçerli en düşük teklif üzerinde bırakılması ve ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, şeklindeki gerekçelerle başvuru sahibinin şikayetini uygun bulunmadığına,

Karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ihalede verilen 10 tekliften 7 tanesinin idarece geçerli teklif olarak belirlendiği, idarece belirlenen 1.533.730.696,50 TL. tutarındaki yaklaşık maliyetin içinde Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9. Maddesine göre azami % 20 oranında kar olduğu hesabıyla bulunan Karsız Yaklaşık Maliyetin 1.278.108.913,75 TL. olduğu, anlaşılmaktadır. İhale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin Yaklaşık Maliyete göre % 58,50 oranında karsız yaklaşık maliyete göre %50,20 oranında düşük olduğu, ihalede geçerli tekliflerin karsız yaklaşık maliyete göre sırasıyla, %50,20,%37, %35,60, %31,80,%31, %26,70,%24,2,%20 ve %19,80 oranlarında düşük olduğu, bu rakamların incelenen ihalde karsız yaklaşık maliyet ile geçerli teklifler arasındaki farkların bu derecede büyük olması, geçerli teklifler arasında % 19,80 ila % 50,20 oranlarıyla ifade edilecek büyüklükte farkların bulunması nedeniyle ihalenin aşırı düşük sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılması hem yürürlükteki kamu İhale Mevzuatına hem de yerleşik Kurul Kararlarına aykırılık teşkil edeceği şeklindeki düşüncemizle , anılan ihalenin “aşırı düşük sorgulaması” yapılmadan sonuçlandırılmasında hukuka uyarlılık bulunmamaktadır.

Yukarıda açıkladığımız gerekçeyle söz konusu ihalede aşırı düşük sorgulaması yapılması şeklinde “düzeltici işlem tesisi” kararı alınması gerektiğinden, Kurul çoğunluğunca alınan “İtirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığı” kararına katılmıyorum.

** Abdullah DÜNDAR**

** Kurul Üyesi**