KİK Kararı: 2011/UH.II-1182

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/029
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 04.04.2011
Karar No : 2011/UH.II-1182
BAŞVURU SAHİBİ:
Akis Eğitim Sağlık Hizmetleri Aş. , A.N.Gürman Mahallesi General Ali Rıza Gürcan Cad. A Blok No: 31 Kat: 3 D.: 12 Güngören / İstanbul(Avr)

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Darülaceze Müessese Müdürlüğü , Darülaceze Caddesi No:51 34384 Şişli / İstanbul

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/23788 İhale Kayıt Numaralı "6 Aylık Personel Çalıştırılmasına Dayalı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[07.99].(0228)./2011-14E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Darülaceze Müessese Müdürlüğü tarafından 17.02.2011 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “6 Aylık Personel Çalıştırılmasına Dayalı” ihalesine ilişkin olarak Akis Eğitim Sağlık Hizmetleri A.Ş.’nin 28.02.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 07.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.03.2011 tarih ve 13438 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

2. Atlas Sağ. Sos. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından giyime ilişkin sunulan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı, alış faturası ve envanter defterinde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olup olmadığının değerlendirilmesini teminen Zincirlikuyu Vergi Dairesine bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yerinde olmadığı ve bu istekli ile usulüne aykırı olarak sözleşme imzalandığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu hizmetin adı; “ 6 Aylık personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ” şeklinde düzenlenmiştir.

İdari şartnamenin 25 nci maddesi, teknik şartname ve birim fiyat teklif cetvelinde; farklı görevlerde çalıştırılacak toplam 119 işçiden:

92 işçiye brüt asgari ücretin %90 fazlası,

17 işçiye brüt asgari ücretin %100 fazlası,

7 işçiye brüt asgari ücretin %129 fazlası,

1 işçiye brüt asgari ücretin %170 fazlası,

2 işçiye brüt asgari ücretin %230 fazlası,

Ücret ödeneceği, tüm işçilerin toplam 654,5 gün resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşında çalışacağı, brüt asgari ücretin % 129 fazlası ücret ödenecek 6 işçiye toplam 1620 saat fazla çalışma ücreti ödeneceği, yol ücretinin günlük gidiş ve geliş için İETT aylık abonman bedeli üzerinden ayni olarak verileceği, yemeğin idare mutfağından karşılanacağı, işçilere alt ve üst formadan oluşan birer takım iş elbisesi ile bir çift ayakkabının ayni olarak verileceği, ihale konusu işte iş kazları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranının %3 olduğu düzenlemesi, aynı şartnamenin 48 inci maddesinde işin süresinin 184 gün olduğu düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından anılan Kanun hükmü uyarınca Atlas Sağ. Sos. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti. ve Nil Tem. Gay. Dan. Tek. Ser. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’ne yönelik aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, Nil Tem. Gay. Dan. Tek. Ser. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklama talebine cevap vermediği, Atlas Sağ. Sos. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.’nin açıklamasının idare tarafından kabul edildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde; “ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

…

_ 78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır…_” açıklaması,

Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…

__

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Aktarılan Tebliğ açıklamalarında belirtildiği üzere ihale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olup, ihale dokümanı düzenlemeleri kapsamında yukarıda belirtilen, giyim hariç, işçilik kalemleri ve teklif bileşenleri üzerinden hesaplanan asgari işçilik maliyeti üzerine % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler ilave edilmesi sonucu bulunan teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 1.566.645,39TL’dir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin giyim hariç teklif bileşenlerini Kurum işçilik hesaplama modülünü kullanmak suretiyle doğru bir şekilde hesapladığı, giyim maliyetine ilişkin açıklamasını ise Tebliğin 79.4.2.12 nci maddesi uyarınca kendi aldığı mallara dayandırdığı ve usulüne uygun bir şekilde buna ilişkin Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.7 Malın Üreticisi Olunması, Mala İlişkin Alış veya Satış Yapılması Durumunda Açıklama), alış faturası ve envanter defteri sunduğu anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklamasında giyim giderlerine ilişkin açıklamada belirtilen 0,10 TL ayakkabı maliyeti ve 0,02 TL iş elbisesi maliyetinin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı anlaşıldığından, keyfiyetin Tebliğin 79.4.2.18 nci maddesi uyarınca mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine bildirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinde; ihalelere ilişkin olarak aday, istekli ve istekli olabilecekler tarafından öncelikle idareye şikayette bulunulacağı, bu şikayetlerin, sözleşme imzalanmamışsa ve şikayete yol açan durumların farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen on gün içinde yapılmışsa dikkate alınacağı,

Aynı Kanunun 56 ncı maddesinde; 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede Kuruma sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği hüküm altına alınmıştır.

4734 sayılı Kanunun 55 ve 56 ncı maddeleri gereğince sözleşme imzalandıktan sonra ihale süreciyle ilgili olarak ihaleyi yapan idareye ve sonrasında Kamu İhale Kurumuna şikayet ve itirazen şikayet yoluna başvurulması mümkün olmayıp, Kanunun 41 inci maddesinde kesinleşen ihale kararından sonra sözleşme imzalanması da belli bir süreye bağlanmıştır. Böylece, ihale işlemleriyle ilgili olarak yapılabilecek şikayetler için tanınan süre içinde sözleşme imzalanması engellenerek, sözleşme imzalanmadan önce ilgililere ihale işlemleriyle ilgili olarak tanınan şikayet hakkı güvenceye alınmıştır.

Bu itibarla, kesinleşen ihale kararından sonra 4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesindeki sürelere uyulmadan sözleşmenin imzalanması halinde; sözleşmenin usulüne aykırı olarak imzalandığının kabulü gerekmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda, kesinleşen ihale kararının 23.02.2011 tarihinde şikayetçiye tebliğ edildiği, ihale üzerinde kalan istekli ile 4734 sayılı Kanunun 41 ve 42 nci maddesinde öngörülen sürelere uyulmadan usulüne aykırı olarak 28.02.2011 tarihinde sözleşme imzalandığı, bununla birlikte itirazen şikayet başvurusu yerinde bulunmadığından bu hususun esası etkilemediği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde itirazen şikayet başvurusu yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

2. Atlas Sağ. Sos. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından giyime ilişkin sunulan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı, alış faturası ve envanter defterinde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olup olmadığının değerlendirilmesini teminen Zincirlikuyu Vergi Dairesine bildirilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****