KİK Kararı: 2011/UH.II-1132

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/027
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 28.03.2011
Karar No : 2011/UH.II-1132
BAŞVURU SAHİBİ:
Temaktürk İnşaat Turizm Taahhüt Ltd. Şti., Kolejtepe Mahallesi Boğaziçi Cd. Hamit Kılınç Apt. Zemin Kat No:34/E Şahinbey/Gaziantep

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Nizip Devlet Hastanesi Baştabipliği, Fatih Sultan Mah.Barak Sok.No:52 Nizip/Gaziantep

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/544057 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Yemek Pişirme , Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[07.58].(G029)/2011-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Nizip Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 10.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Temaktürk İnşaat Turizm Taahhüt Ltd. Şti.’nin 22.02.2011 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.02.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.03.2011 tarih ve 12699 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 31.01.2011 tarih ve 2011/UH.II-545 sayılı kararı ile Öz Gaziantep Lokantacılar San. ve Tic. Ltd. Şti., Acıoğlu Pizza Yemek İkram ve Org. Tic. Ltd. Şti., Urfa Damak Gıda Yem. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Çelikkan Yemek Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak tekliflerin değerlendirilmesi aşamasının ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, bu karar üzerine idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, ancak açıklamaları yetersiz olmasına rağmen ihalenin en düşük teklifi veren aynı istekli üzerinde bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının belgelere dayanmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

_ _b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

_ _Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.__” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü, _

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

_(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;“…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

_ 79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir. _

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

_ 79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir._

_ 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir._

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar…

_ …_

_ 79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;_

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir…

_ …_

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir…

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir….” açıklaması,

İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde “ …25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Aşçı Başına Brüt asgari ücret ve brüt asgari ücretin azami % 30 fazlası ve Aşçıya Brüt asgari ücret ve brüt asgari ücretin azami % 15 fazlası verilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Çalıştırılacak personelin yemeği hastane tarafından karşılanacaktır. Yol ücreti günlük 2,00 TL den hesaplanacaktır. Giyecek Yüklenici firmaya aittir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Yemek ile temizlikte kullanılan malzeme yüklenici firmaya aittir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları Primi %1 oranında olup tamamen işveren tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartnamenin “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Personel ve Görevleri” başlıklı 4 üncü maddesinde “ 4.1. Yüklenici işe başlamadan önce işin yürütülmesi için kaç personel çalıştıracağını, bu personelin kimlik bilgi-evraklarını ve görev yerlerini muayene kabul komisyonuna bildirecektir. Sözleşme süresi içinde bu kararında bir değişiklik olursa muayene kabul komisyonunu haberdar edecektir.

…

4.6. Yüklenici Personelinin Nitelikleri ve Sayısı

Çalıştırılacak personel 18 yaşından küçük, 50 yaşından büyük olmayacaktır. Ayrıca, bu yaş kategorisindeki işçilerin iş görme güçlerini herhangi bir şekilde kaybetmemiş olmaları gereklidir. Hizmetin yürütülmesi için toplam mutfak personeli en az 9 kişi olacaktır. İş dağlımı niteliklerine göre yapılacaktır.

Not: İdare hizmetin aksaması durumunda ya da önceden öngörülemeyen durumlarda çalışma saatlerinde değişiklik yapabilecektir… ” düzenlemesi yer almaktadır. __

Yapılan incelemede, 10.12.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin en düşük fiyat teklifi veren Öz Gaziantep Lokantacılar San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi tarafından ihalenin üzerinde bırakıldığı istekliye ait teklifin karsız yaklaşık maliyetin altında olduğu ve ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiası ile 06.01.2011 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu başvuru üzerine, 31.01.2011 tarih ve 2011/UH.II-545 sayılı Kurul kararı ile Öz Gaziantep Lokantacılar San. ve Tic. Ltd. Şti., Acıoğlu Pizza Yemek İkram ve Org. Tic. Ltd. Şti., Urfa Damak Gıda Yem. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Çelikkan Yemek Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak tekliflerin değerlendirilmesi aşamasının ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği, idare tarafından 10.02.2011 tarihli yazılar ile adı geçen isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Öz Gaziantep Lokantacılar San. ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki isteklilerin açıklama sunmadığı ve 15.02.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması sunan ve idare tarafından uygun görülen Öz Gaziantep Lokantacılar San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Temaktürk İnşaat Turizm Taahhüt Ltd. Şti.’nin belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen Öz Gaziantep Lokantacılar San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, teklif bedeline ilişkin olarak sunulan 14.02.2011 tarihli açıklama ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde;

İsteklinin damacana içme suyu giderine ilişkin olarak maliyet hesabında su giderinin 16.152,00 TL öngördüğü, ancak açıklamasında toplam su giderinin 18.305,60 TL olarak belirtildiği ve bu tutar üzerinden belgelendirme yapıldığı,

İsteklinin maliyet hesabında 12 aylık elektrik, su ve gaz giderine ilişkin olarak toplam 43.274,40 TL öngördüğü, bu gideri tevsik amacıyla Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından kendi adına kesilmiş 17/12/2010 tarihli elektrik faturası, Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından kendi adına kesilmiş 13/12/2010 tarihli su faturası ve Başkent Doğalgaz Dağıtım A.Ş. tarafından kendi adına kesilmiş 13/01/2011 tarihli doğalgaz faturası sunduğu, ancak isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilemeyeceği, ayrıca su ve doğalgaz fiyatlarının bölgeler bazında değişkenlik gösterdiği de dikkate alındığında söz konusu faturaların tevsik edici belge olarak kabul edilemeyeceği,

Tüm bu tespit ve değerlendirmelerden cihetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, içme suyu giderine ilişkin olarak hesap cetveli ile eki maliyet analizi ve sunulan tevsik edici belgenin uyumlu olamaması, su ve doğalgaz giderine ilişkin olarak sunulan tevsik edici belgelerin mevzuata uygun olarak sunulmaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Âdem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 31.01.2011 tarih ve 2011/UH.II-545 sayılı kararı ile Öz Gaziantep Lokantacılar San. ve Tic. Ltd. Şti., Acıoğlu Pizza Yemek İkram ve Org. Tic. Ltd. Şti., Urfa Damak Gıda Yem. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Çelikkan Yemek Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak tekliflerin değerlendirilmesi aşamasının ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, bu karar üzerine idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, ancak açıklamaları yetersiz olmasına rağmen ihalenin en düşük teklifi veren aynı istekli üzerinde bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının belgelere dayanmadığı iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin; 9125 adet Diyet Kahvaltı, 52925 adet Sabah Kahvaltısı, 146000 adet Öğle Yemeği, 51100 adet Akşam Yemeği, 18250 adet Diyet Yemeğinden oluşan Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı işi olduğu, idarece yaklaşık maliyetin piyasa fiyatları, Gaziantep Ticaret Odası fiyatları ve diğer kamu hastanelerinin yemek hizmet alımları öğün fiyatları esas alınarak toplam 1.114.649,17 TL olarak belirlendiği, 11 adet ihale dokümanı satıldığı, 10 isteklinin teklif verdiği, yapılan incelemede, 10.12.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin en düşük fiyat teklifi veren Öz Gaziantep Lokantacılar San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi tarafından ihalenin üzerinde bırakıldığı istekliye ait teklifin karsız yaklaşık maliyetin altında olduğu ve ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiası ile 06.01.2011 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu başvuru üzerine, 31.01.2011 tarih ve 2011/UH.II-545 sayılı Kurul kararı ile Öz Gaziantep Lokantacılar San. ve Tic. Ltd. Şti., Acıoğlu Pizza Yemek İkram ve Org. Tic. Ltd. Şti., Urfa Damak Gıda Yem. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Çelikkan Yemek Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak tekliflerin değerlendirilmesi aşamasının ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği, idare tarafından 10.02.2011 tarihli yazılar ile adı geçen isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Öz Gaziantep Lokantacılar San. ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki isteklilerin açıklama sunmadığı ve 15.02.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması sunan ve idare tarafından uygun görülen Öz Gaziantep Lokantacılar San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Temaktürk İnşaat Turizm Taahhüt Ltd. Şti.’nin belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

** Ali Kemal AKKOÇ **

** II. Başkan **