KİK Kararı: 2011/UH.I-919

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/020
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 07.03.2011
Karar No : 2011/UH.I-919
BAŞVURU SAHİBİ:
Fesleğen Temizlik Bilgisayar Yemek Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., Öz Ankara Gıda Top. Sitesi 8.Blok 260 Macunköy Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tokat Devlet Hastanesi Baştabipliği, Yeni Mah. Gültekin Topçam Bulvarı 60100 Merkez / Tokat

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/544278 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Pişirme , Servis ve Servis Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[05.53].(0225)./2011-8E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tokat Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 14.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Servis ve Servis Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Fesleğen Temizlik Bilgisayar Yemek Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 27.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.02.2011 tarih ve 8697 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.02.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin teklif fiyatıyla ihale konusu işin yapılamayacağı dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde oluşan serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede sekiz istekli geçerli teklif sunmuş ve idare en düşük fiyat esasına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirlemiştir. Başvuru sahibi ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin teklif fiyatıyla ihale konusu işin yapılamayacağını, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğunu iddia etmektedir.

İhale dokümanının incelenmesi sonucunda hizmet alımı ihalesinin malzeme dahil yemek alımının normal yemek, normal kahvaltı, diyet yemek, diyet kahvaltı ve ara öğün şeklinde birim fiyat teklif alma yoluyla kurgulandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalede tekliflerin tanımlanan öğünlere göre birim fiyatlar üzerinden verilen toplam bedeller açısından karşılaştırılması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi, aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda yaklaşık maliyet ve diğer isteklilerin teklifleri biçiminde iki ölçüt belirlemiş ve konuyla ilgili Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği düzenlemeleri gereği bu ölçütler çerçevesinde herhangi bir isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak tespit edilip edilmemesi konusundaki takdir yetkisini, yaklaşık maliyet ve diğer isteklilerin teklifleri veya bunlardan herhangi bir tanesini ölçüt kabul etmek ve kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine uygun kullanılmak koşuluyla idareye vermiştir. Aynı Kanunun 5 inci maddesi gereği ihtiyacın uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olan idarenin teklif fiyatının düşüklüğü nedeniyle ihale konusu hizmetin ifasının yapılabilirliği konusunda tereddüt oluşması durumunda aşırı düşük teklif sorgulaması yapması gerekmekte; böyle bir tereddüdün oluşmaması durumunda ise idarenin ihaleyi sonuçlandırmasında, yukarıda anılan takdir yetkisi çerçevesinde, kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır.

İncelenen ihalede idarenin yaptığı teklif değerlendirmesinin yukarıda belirtilen hukuki düzenlemeler ve Kanunun kendisine tanıdığı takdir yetkisi sınırları içinde bulunduğu; aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda yaklaşık maliyet ile diğer isteklilerin tekliflerinin esas alındığı ve bu usulde mevzuata aykırılık bulunmadığı, ihale konusu hizmetin kabul işlemlerinin ve bunun sonucundaki sorumluluğun da aynı idareye ait olduğu açık olduğundan; incelenen ihalede idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp yapılmaması konusundaki işlemini, söz konusu yetki ve sorumluluğu çerçevesinde tesis ettiği görülmüş olup herhangi bir aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamıştır. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmediğinden itirazen şikayet başvurunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

__

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak Kurum tarafından belirlenmiş sınır değer tespitine yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan kanunun 38 inci maddesi ile aşırı düşük tekliflerin tespitinde ihale komisyonlarına bir takdir yetkisi verilmiş ise de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdarece söz konusu takdir yetkisi kullanılırken Kanunun 38 inci maddesi uyarınca verilen tekliflerin bir biri ile kıyaslanmasının yanında, verilen tekliflerin yaklaşık maliyete göre de kıyaslanması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8 inci maddesi uyarınca piyasa araştırmasına dayalı olarak oluşturulduğu anlaşıldığından, 4.614.120,00 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin 1.20’ye bölünmesi sonucunda bulunan ve kârdan tamamen arındırılmış olan 3.845.100,00 TL’lik asgari işin yapılabilirlik seviyesinin altında bulunan ilk üç sıradaki isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenle incelemeye konu ihalede düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Adem KAMALI Abdullah DÜNDAR

****** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde kalan isteklinin teklif ettiği bedel ile ihale konusu işin yapılamayacağı aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan iahalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

İncelemeye konu ihalede, ihale konusu işin adının; “12 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme, servis ve sonrası servis hizmeti alımı” olduğu, yaklaşık maliyetin 4.614.120 TL olarak belirlendiği, 12 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 9 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda 8 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihale komisyonunca geçerli olduğu belirlenen teklif fiyatlarının sırasıyla Selina 3.683.400 TL**,** Fesleğen 3.729.600 TL, Turanlar ile Altıntaş ortak girişimi 3.763.200 TL, Takdir gıda 3.863.520 TL, Ova Gıda 4.218.000 TL, Ogtim gıda 4.254.960 TL, Filiz Gıda 4.344.000 TL ve Temaş Gıda’nın 4.610.400**** TL olduğu, ihalenin 3.683.400 TL bedel teklif eden selina gıda ltd. şti. üzerinde bırakıldığı, 3.729.600 TL fiyat teklif eden Fesleğen Gıda’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ayrıca ihale komisyonunca ihaleye teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediği anlaşılmıştır.

Anılan Kanun hükmü gereğince, idareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde; isteklilerce sunulan tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak teklifi aşırı düşük olanların belirleneceği hüküm altına alınmış olup, bu belirleme yapılırken ihale konusu işin niteliği ve niceliği konusunda herhangi bir belirlemeye gidilmediği anlaşılmıştır.

Kurul kararında idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması mevzuata aykırılık olarak değerlendirilmemiştir.

Ancak, anılan Kanun ve ilgili mevzuatı uyarınca bir teklifin aşırı düşük teklif olarak nitelendirilebilmesi için yaklaşık maliyet ile teklif fiyatlarının birbirleri ile kıyaslanması kriter olarak belirlenmiştir. Böyle bir durumda öncelikle yaklaşık maliyetin doğru hesaplanıp hesaplanmadığının idarece irdelenmesinin gerektiği, bir yanlışlık yok ise idarece yaklaşık maliyette öngörülen kâr oranı da dikkate alınarak (Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca kâr oranı en fazla % 20 olabilir) tekliflerin aşırı düşük olanlarının belirlenmesi gerektiği açıktır. Bu konuda idarelerin geniş tekdir yetkilerinin olduğunu düşünmek öncelikle yaklaşık maliyetin hesaplanması ve bu değere bağlı olarak belirlenen ihaleye katılım yeterliklerinin güvenirliğini zedeleyecektir.

Bu itibarla, idarece hesaplanan yaklaşık maliyette yer alan birim fiyatla, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli ve 3. Sıradaki istekli tarafından sunulan birim fiyatlar karşılaştırıldığında, yaklaşık maliyetten çok düşük olduklarından, bu isteklilerin teklif fiyatları ile ihale konusu işin yapılabilirliği hususunda tereddüt oluşmuştur.

Bu bağlamda, şikâyete konu ihalede oluşan tekliflerin, (özellikle ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif ile üçüncü isteklinin teklifleri) yaklaşık maliyet ile karşılaştırıldığında aralarındaki farkın makul karşılanamayacak düzeyde olduğu görülmektedir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin işin yaklaşık maliyetinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8. Maddesi uyarınca piyasa araştırmasına dayalı olarak oluşturulduğu, birinci, ikinci ve üçüncü tekliflerin hem yaklaşık maliyet hem de diğer tekliflere göre aşırı düşük olduğu, 4.614.120 TL’lik yaklaşık maliyetin 1.20’ye bölünmesi durumunda kar’dan tamamen arındırılmış fiyat olan 3.845.100 TL bedel işin yapılabilirlik sınırını oluşturmaktadır. Bu bedelin altında olan ilk 3 teklifin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerekçesiyle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

** Kurul Üyesi**