KİK Kararı: 2011/UH.I-744

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/015
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 17.02.2011
Karar No : 2011/UH.I-744
BAŞVURU SAHİBİ:
Mustafa KÖKSAL/Köksal Ticaret, Akay Caddesi No: 11/5 Bakanlıklar ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Diyanet İşleri Başkanlığı Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Üniversiteler Mah. Dumlupınar Bulvarı No:147/A Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/506578 İhale Kayıt Numaralı "Başkanlık Yayınlarının (Dergi,kitap Vb.) Depolama, Paketleme Kolilere Çember Atma Ambalajlama, Yayın Taşıma İşleri ile Posta İşleme Merkezine Gönderilmesi Veya Kargo Şirketine Teslim Edilmesi ve Çalışılan Yerlerin Temizliğinin Yapılması İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[03.61].(0217)./2011-5E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Diyanet İşleri Başkanlığı Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından 21.10.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Başkanlık Yayınlarının (Dergi, Kitap vb.) Depolama, Paketleme Kolilere Çember Atma Ambalajlama, Yayın Taşıma İşleri İle Posta İşleme Merkezine Gönderilmesi Veya Kargo Şirketine Teslim Edilmesi ve Çalışılan Yerlerin Temizliğinin Yapılması İşi.” ihalesine ilişkin olarak Mustafa Köksal/Köksal Ticaret’in 14.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 19.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.01.2011 tarih ve 5217 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatının bu hususa ilişkin öngörülen kriterlerine uygun olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı bu sebeple teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihalenin, Diyanet İşleri Başkanlığı Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından 21.10.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan, “8 adet işçi ile Başkanlık Yayınlarının (Dergi, Kitap vb.) Depolama, Paketleme Kolilere Çember Atma Ambalajlama, Yayın Taşıma İşleri İle Posta İşleme Merkezine Gönderilmesi Veya Kargo Şirketine Teslim Edilmesi ve Çalışılan Yerlerin Temizliğinin Yapılması” işi olduğu,

İşin süresinin 364 gün (onbir ay yirmidokuz gün) olarak belirlendiği,

Birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 2 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda herhangi bir isteklinin yeterlik kriterlerini sağlamadığından bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmadığı,

Başlangıçta herhangi bir isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadığı ve ihalenin de doğrudan geçerli en düşük teklifi sunmuş olan Eksen Group Taah. ve Eğt. Dan. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Bunun üzerine, Mustafa Köksal/Köksal Ticaret tarafından (itirazen) şikayet başvurusunda bulunulduğu ve Kurulun bu şikayet başvurusunu esastan karara bağladığı 07.12.2010 tarih ve 2010/UH.I-3632 sayılı Kararında esas itibariyle;

“ Bu itibarla, 30.07.2010 tarih ve 27567 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği değişiklikleri doğrultusunda; kar hariç yaklaşık maliyetin altında teklif sunan tek istekli olan ihale üzerinde bırakılan isteklinin, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması, idare tarafından bu istekliden teklifinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yönelik açıklama istenilmesi ve istekli tarafından yapılacak açıklamanın da Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde yer alan düzenlemeler dahilinde değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekirken, idarece bu işlemler yapılmaksızın doğrudan ihalenin karara bağlanmış olmasının kamu ihale mevzuatına uyarlık taşımadığı sonucuna varılmıştır. ” gerekçesiyle düzeltici işlem tesisine karar verildiği,

Bu karara istinaden, ihale komisyonu tarafından 23.12.2010 tarih ve 1749 sayılı yazı ile Eksen Group Taah. ve Eğt. Dan. Ltd. Şti. firmasından aşırı düşük teklifine açıklama getirilmesinin istenildiği ve söz konusu yazıda; “… Tip idari şartnamenin 33. maddesi gereğince işçilik hizmet alım işine ait teklifinizin aşırı düşük olmasının gerekçeleri ile işçilik giderleri, sözleşme giderleri, hizmet giderleri ve firma karı gibi faktörlerde değerlendirilerek, teklifte önemli olan bileşenlerden olan işçilerin giyim giderleri için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgelerle birlikte yapılacak açıklamanın…bildirilmesi …” gerektiği ifadelerine yer verildiği,

Söz konusu istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonunca yeterli bulunduğu ve 04.01.2011 tarihinde ihale yetkilisinin onayı ile Eksen Group Taah. ve Eğt. Dan. Ltd. Şti. firmasının yeniden ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği,

Anlaşılmıştır. ****

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“…

__

25.3 Teklif fiyata dahil olan giderle aşağıda belirtilmiştir.

25.3.1 İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Yüklenici çalıştırılacak her bir personele aylık 22 gün üzerinden kişi başına brüt 6,80-TL (Altıtlseksenkrş) yol bedelini ve aylık 22 gün üzerinden kişi başına brüt 4,50-TL (Dörttlellikrş) yemek bedelinin nakdi olarak ödeyecek ve ücret bordrosunda gösterecektir.

__

25.3.2 Yemek, Yol ve Giyecek Giderleri:

Yemek ve yol ücreti 25.3.1 maddesinde belirtilen miktarda yükleniciye ait olup ayrıca yüklenici firma işçilere yılda bir defa iş önlüğü verecektir. Söz konusu iş kıyafeti yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacak olup, teklif fiyata dahil edilecektir. Verilecek iş önlüğünün rengi ve şekli işletme tarafından belirlenecektir.

__

…

__

_ 25.5 Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir._

_ %1,5_” düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı şekilde, teknik şartnamenin 8 inci maddesinde, yüklenici firmanın işçilere yılda bir defa, işyeri tesliminden hemen sonra iş önlüğü vereceği, söz konusu iş kıyafetinin yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacağı ve teklif fiyata dahil edileceği, verilecek iş önlüğünün rengi ve şeklinin işletme tarafından belirleneceği ifade edilmiştir.

Kamu İhale Kanununun 38 ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili yazılı açıklama isteyeceği ve isteklilerin belgeye dayalı yapacağı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük tekliflerin yeterliliğine ilişkin bir sonuca ulaşması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamanın somutlaştırılması amacıyla da Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet Alımı İhalelerinde Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde bir takım açıklamalarda bulunulmuş ve söz konusu açıklamalarda, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sahiplerince yapılan açıklamaların hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu bağlamda, personel çalıştırılmasına dayalı olan şikayete konu ihalede, asgari işçilik maliyetinin, brüt asgari ücret, ihale dokümanında öngörülen yol, yemek ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluştuğu, bu anlamda ihale komisyonunca tekliflerin yalnızca işçilik maliyeti giderleri dikkate alınarak değerlendirileceği bunun üzerine teklifi aşırı düşük görülen (teklif bedeli, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olan) isteklilerden işin niteliğine göre belirlenen teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği ve isteklilerce belgelendirilmek suretiyle yapılacak yazılı açıklamalar değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılacağı, ancak teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamını (asgari işçilik maliyeti +%3 sözleşme ve genel giderleri) karşılamayan tekliflerin de reddedilmesi gerektiği açıktır.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 27.12.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

a) İşçilik hesaplama modülünden hareketle teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin hesaplandığı,

b) İhale dokümanında öngörülen giyim maliyetini tevsik amacıyla Erbil Can Otomotiv&Turizm Tic. San. Ltd. Şti. firmasınca düzenlenmiş ve 4,00 TL birim fiyat üzerinden 55 adet iş önlüğü alınmış olduğunu gösteren 01.09.2010 tarihli bir proforma fatura**** ile ekinde SMMM tarafından onaylanmış bir adet “Stok Tespit Tutanağı”nın (Ek-08)**** sunulduğu,

Görülmektedir.

Ancak, Kamu İhale Genel Tebliğinin, 30.07.2010 tarih ve 27657 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile değişik “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

_ “79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir._

__

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)” açıklamaları yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan değişiklikler uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasında isteklilerce maliyet bileşenlerinin tevsiki amacıyla başvurulabilecek belgelendirme usulleri sınırlandırılmış olup, bu bağlamda, isteklilerin teklif fiyatlarını stoklarda bulunan mallara/malzemelere dayandırması ve bu çerçevede stok tespit tutanağı sunmaları mümkün değildir. İstekli tarafından sunulan ve standardı Tebliğ ekinde yer alan Ek-O.8 numaralı “Stok Tespit Tutanağı” formu ise ancak Tebliğin 45 inci maddesi altında (md. 45.1.13 ve 45.1.13.7) düzenlenen yapım işleri ihalelerindeki aşırı düşük teklif açıklamalarına özgülenmiş ve bu kapsamda kullanılabilmesine imkan tanınmıştır.

Bu çerçevede, şikayete konu hizmet alım ihalesinde, proforma fatura ve Stok Tespit Tutanağına dayanılarak yapılan açıklama ve fiyat tevsiki işleminin kamu ihale mevzuatı gereği kabulünün mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem ve eylemlerin hukuka aykırılığı iddiası ile bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Başvuru sahibi tarafından bu iddianın daha önce de itirazen şikayet başvurusuna konu edildiği ancak Kurulun 07.12.2010 tarih ve 2010/UH.I-3632 sayılı Kararında, bu hususa yönelik, başvuru sahibi tarafından anılan iddia ile ilgili idareye şikayet başvurusunda bulunulmadığı ve iddiaya yalnızca itirazen şikayet dilekçesinde yer verdiği gerekçesiyle doğrudan Kuruma başvuru konusu edilen bu ek iddiaya ilişkin herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı ve iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığına karar verildiği görülmektedir.

Şikayete konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmamasına karşın idarece bu hususun göz ardı edilerek söz konusu iş deneyim belgesinin kabul edilmesi şeklinde gerçekleştiği iddia edilen bir işlemin farkına varılması gereken tarihin ilk kesinleşen ihale kararının başvuru sahibine bildirim tarihi olduğu açıktır. Ayrıca, şikayete konu ihaleye yönelik ihale üzerinde bırakılan istekliye yönelik bir aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiğinden bahisle verilmiş olan bir düzeltici işlem kararı da bu farkına varma tarihinin değişmesine sebebiyet vermeyecek başka deyişle ilgilisinin şikayet süresinin yeniden başlamasına yol açmayacaktır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bu yönde bir şikayet başvurusunu ancak ilk kesinleşen ihale kararı tebliğini aldığı 22.10.2010 tarihinden itibaren 10 gün içinde gerçekleştirmesi gerekirken bu süre içerisinde usulüne uygun bir şikayet başvurusunda bulunamadığı ve bu süre geçtikten sonra (itirazen) şikayete konu ettiği anlaşılan incelemeye konu bu iddia açısından başvurusunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Netice itibariyle, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kamu ihale mevzuatına uygun bir aşırı düşük teklif açıklamasında bulunamayan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****