KİK Kararı: 2011/UH.I-658

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/013
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 10.02.2011
Karar No : 2011/UH.I-658
BAŞVURU SAHİBİ:
Altıntat Yemek Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti., Yavuz Sultan Selim Mahallesi Seda Caddesi Kat:1 No:1 Körfez/KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmit Seka Devlet Hastanesi Başhekimliği, D 100 Karayolu Üzeri Yenidoğan/KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/534987 İhale Kayıt Numaralı "24 Aylık 2010 2011 2012 Yıllarını Kapsayan Malzemeli Taşımalı Genel Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[03.41].(G028)./2011-05E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmit Seka Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 03.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “24 Aylık 2010 2011 2012 Yıllarını Kapsayan Malzemeli Taşımalı Genel Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Altıntat Yemek Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 06.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.01.2011 tarih ve 4858 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Başvuru konusu ihalenin idari şartnamesinin 7.5.2 nci maddesinin (b) fıkrasında idareye sunulması zorunlu olduğu belirtilen “Gıda üretim izin belgesi ve kapasite raporunun” ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulmadığı,

İdari şartnamenin “Diğer hususlar” bölümünde, isteklilerin anılan hizmetin verilebileceği kapasitede mutfağa sahip olması gerektiği, bu mutfağın herhangi bir nedenle kullanılamaz duruma gelmesi halinde ise en az aynı kapasitede ikinci bir mutfak şartının arandığı, ihale üzerinde bırakılan Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve diğer isteklilerin teklif dosyalarında bu belgelerin olmadığı, taahhüt vererek ihaleye katılan isteklilerin taahhütleri mevzuata aykırı olarak kabul edilerek isteklilere eşit ve adil davranılmadığı ve bu nedenle hak kaybına uğradığı,

2. İhale üzeride bırakılan Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük olduğu, anılan isteklice idareye sunulan teklif fiyatlarının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde yer açıklamalar ve belgelere dayalı olarak açıklanamayacağı kanaatinde olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin, “Mesleki ve teknik yeterliliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler “ başlıklı 7.5.2 nci maddesinin (b) fıkrasında yer alan; “ Yüklenici firma idarenin yemek ihtiyacının karşılanması amacıyla Kocaeli Büyükşehir Belediyesi mücavir alanı içerisinde, idari şartnamede ve teknik şartnamede belirlenen kriterlere uygun olmak koşuluyla, kendine ait veya sözleşme yapacağı (24 aylık ihale süresini kapsayan) mutfak veya yemek firmasına ait Gıda Üretim İzin Belgesini ve Kapasite Raporunu idareye sunmak zorundadır.” düzenleme gereğince, isteklilerin teklifleri ile birlikte yeterlik kriteri olarak istenilen söz konusu belgelerin idareye sunulması gerektiği,

İhaleye geçerli teklif veren isteklilerden; başvuru sahibi dahil olmak üzere, Nimet Gıda Taş. İnş. Tem. Tekstil Bilg. Dan. Petrol ve Mad. San. Tic. Ltd. Şti., Apaydın Gıda Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Çelikler Gıda Tem. İnş. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ihale üzerinde bırakılan Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Ltd. Şti. tarafından idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesinin (b) fıkrasında tanımlanan belgelerin idareye sunulduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

Anılan şartnamenin “Diğer hususlar” bölümünde ise; “İsteklinin hastanemizin yemek ihtiyacını karşılayacağı, pişirme işlemini yapacağı mutfakta yangın, su basması, arıza ve buna benzer yemek çıkartmaya engel beklenmedik bir durum oluşması halinde, hizmetin aksamadan yürümesini sağlamak amacıyla en az aynı kapasiteye sahip bir mutfakla veya yemek firmasıyla yapmış olduğu sözleşmeyi sözleşme aşamasında idareye sunacaktır. Yüklenici yukarıda belirtilen durumlarda, yemekleri hastane idaresinin onayı ile (idare ile yapılan sözleşmede sunulan) mutfak veya yemek firmasından temin edecektir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin şikayetinde, sözleşme aşamasında isteklilerce idareye verilmesi istenilen söz konusu belgenin/taahhütnamenin tekliflerin değerlendirildiği aşamada sunulması gerektiği iddia edilmektedir.

__

İdarece yapılan düzenleme ile isteklinin yemek ürettiği mutfak/yemek fabrikası her hangi bir nedenle kullanılamayacak duruma gelmesi durumunda, sürdürülebilir bir hizmet için isteklinin en az __ aynı kapasiteye sahip bir yemek firmasıyla yapmış olduğu sözleşmeyi, sözleşme aşamasında idareye sunulacağı belirtilmiştir.

Dolayısı ile başvuru sahibi tarafından şikayete konu edilen belgenin, tekliflerin değerlendirildiği aşamada istenilen belge olmadığı, teklif dosyası ile birlikte verilmesine de gerek bulunmadığı, anılan belgenin sözleşme aşamasında istenilen bir belge olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İzmit Seka Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 03.12.2010 tarihinde yapılan 24 Aylık Malzemeli Taşımalı Genel Yemek Hizmeti Alımı ihalesine 7 isteklinin teklif sunduğu, ihaleye teklif sunan isteklilerden; Güneş Yemek Tem Mad. Tar. ve San. Ürn. Paz. Ltd. Şti.’nin hizmet yeri yeterlik belgesinin mevzuata uygun olmaması nedeniyle, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklilerden Yiğit Gıda San ve Ltd. Şti ile Çelikler Gıda Tem. İnş. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nce idareye verilen aşırı düşük teklif açıklaması ve eki belgelerin mevzuata uygun olmadığı gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin, Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdari şartnamenin “ İhale konusu işe ilişkin bilgiler ” başlıklı 2 nci maddesinde, ihale konusu işin; 24 aylık malzemeli/taşımalı genel yemek hizmeti işi olduğu, hizmetin 24 aylık sürede içerisinde ifa edileceği düzenlenmiştir.

Kamu İhale genel Tebliğinin 78.3 üncü maddesinde;**** “ Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; isteklilerce idareye sunulacak tekliflerde, teklif fiyata dahil edilmesi istenilen giderlere yer verildiği,

Anılan Şartnamenin 25.1 inci maddesinde ; “Yüklenici, çalıştıracağı personelin yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel öngörmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılanması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkanı verilecektir. Giyim ücretleri ayni ödenecektir. Yüklenici, temin edeceği araç veya araçlar yardımı ile ayni olarak personelin yol (servis) hizmetini gerçekleştirecektir.”,

25.2 nci maddesinde; “ 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. ”,

__

25.3 üncü maddesinde;_“Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir”, _

__

25.3.1 inci maddesinde ; “Teknik şartnamede belirtilen diğer giderler ve idari şartnamede belirtilen elektrik-su ile ilgili kesintiler yükleniciye aittir, bu giderler teklif fiyata dahil edilecektir. Çalışanlar her 6 ay sonunda bir kez daha sağlık muayenesinden geçecekler ve muayene sonucunu gösterir raporları yüklenici tarafından idareye verilecektir.1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu gereğince bu kapsamda yapılacak sağlık ve portör muayenelerinin ücretsiz yapılması zorunlu olduğundan, istekliler teklif verirken bu hususu dikkate alacaktır.

__

25.5 inci maddesinde ; “Kısa vadeli sigorta prim oranı 1 alınacaktır.” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin “İşin mahiyeti” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu teknik şartname İzmit Seka Devlet Hastanesinin 24 aylık yemek ihtiyacını her türlü malzeme dahil yüklenicinin üretim yapacağı mutfakta (en az 2200 kişilik yemek hizmeti kapasitesine sahip) pişirilerek şartnamede belirtilen yerlere dağıtımı ve dağıtım sonrası (bulaşık yıkama, yemekhanenin temizliği vb. ile yemek ve bulaşık artıklarının hastaneden uzaklaştırılması) hizmetlerini kapsar. Bu hizmet, yatan hastalar, refakatçiler, çalışan personel, hastanemizde çalışması gereken işçilere verilecektir. Yemek haftanın 7 günü resmi ve dini bayramlar dahil tüm günlerde, her hasta ve refakatçisine sabah kahvaltısı, öğle-akşam yemekleri; normal mesaiye gelen personele öğle yemeği; nöbetçi personele öğle-akşam yemekleri ve sabah-gece kahvaltısı olarak verilecektir. Ayrıca diyetli hastalara diyet yemeği ve ara öğün verilecektir.

__

Yemek sayıları;

Normal Yemek :720.000 öğün/kişi

_Diyet Yemek : 240.000 öğün/kişi _

Kahvaltı : 252.000 öğün/kişi

Diyet Kahvaltı : 176.000 öğün/kişi” düzenlemesi,

__

Anılan şartnamenin “Çalıştırılacak olan personel sayıları ve nitelikleri” başlıklı 30.1 inci maddesinde; _“Firma; 19 garson (servis elemanı), 3 bulaşıkçı/temizlikçi, 9 kepçeci, 1 şoför ve 1 sorumlu müdür olmak üzere toplam 33 kişi çalıştıracaktır. _

__

Kıyafet olarak; sorumlu müdüre beyaz önlük, kepçecilere; 2 adet gömlek, 1 adet pantolon, önlük, kep ve terlik, garsonlara (servis elemanına) 1 adet pantolon, 2 adet uzun kollu gömlek,1 adet yelek, 1 adet fular (erkekler için kravat) ve 1 adet iş önlüğü, aynı renkte bone veya başörtüsü, aynı renk ve modelde ayakkabı, bulaşıkçılara; 2 adet gömlek,1 adet tulum,1 adet çizme, şoföre; 2 adet gömlek, 1 adet pantolon, 1 adet ayakkabı verilecek ve teklif fiyata dahil edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunu “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;**** “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. ” Bu teklifler reddedilmeden önce idarece belirlenen süre içerisinde, teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerden, teklifte önemli olduğu tespit elden maliyet bileşenleri ile ilgili olarak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesinde yer alan; “ …

_ a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü, _

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

__

_ Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

_ _

_ Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır_.” hüküm gereğince, idarenin 07.12.2010 tarihli yazısı ile teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden, tekliflerine ilişkin olarak ayrıntılı yazılı açıklama istenildiği görülmüştür.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer veya sorgulama kriteri bulunmamakla beraber, istikrar kazanmış Kurul kararları gereğince karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşır düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin 3 üncü bendinde yer alan; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. ...” hüküm gereğince; hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin içerisindeki kar ve genel giderlere ilişkin tutarın en fazla % 20 olarak belirlenmesi gerektiği, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet tutarından (5.839.196,00 TL) mevzuat gereğince en fazla öngörülen % 20 kar ve genel giderler tutarının çıkarılması ile ulaşılan karsız yaklaşık maliyetin 5.839.196,00/1,20=4.865.996,67 TL olduğu, bu tutarın altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği,

Söz konusu ihalede, idareye sunulan tekliflerin tutarlarının; 3.999.200,00 TL, 4.002.000,00 TL, 5.299.200,00 TL, 5.496.400,00 TL, 5.542.680,00 TL ve 5.946.800,00 TL olduğu, idarenin, isteklilerce sunulan tekliflerin diğer tekliflerle ve yaklaşık maliyete göre mukayese yapılarak 7 istekliden;

Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 3.999.200,00 TL

Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Tic.Ltd. Şti. 4.002.000,00 TL

Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıd. Taah. San. ve Tic.Ltd. Şti. 5.299.200,00 TL

Olmak üzere 3 isteklinin teklifini aşırı düşük bulduğu, ihale komisyonunun 07.12.2010 tarih ve 1 sayılı kararında; teklif tutarları yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre aşırı düşük bulunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, isteklilerden Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıd. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülmediğinden bu isteklilere ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılarak, ihalenin, Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklilerden, Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 12.12.2010 tarihinde idareye sunulan yazılı açıklama ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda; anılan isteklinin teklifinin maliyet bileşenlerinin ve tutarlarının;

İşçilik gideri : 896.060,45 TL

Kıyafet gideri : 17.392,00 TL

Araç ekipman temini, bakım ve gideri : 79.231,75 TL

Temizlik malzeme gideri : 138.800,00 TL

İlaçlama gideri : 14.400,00 TL

Elektrik, su gideri : 36.000,00 TL

İşçilerin portör kontrol giderleri : 1.320,00 TL

Kullanılacak yiyecek malzeme gideri :1.867.280,00 TL

Sözleşme ve genel giderler payı : 54.827,40 TL

Ekmek gideri : 390.720,00 TL

Araç sevkiyat ve yakıt gideri : 7.029,90 TL

Ara öğün maliyet gideri : 28.896,00 TL

Su maliyeti : 10.560,00 TL

Firma kar payı (%11,48) : 459.482,50 TL

Toplam :4.002.000,00 TL

olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece yemek giderine ilişkin istenilen açıklamanın, isteklinin yemek üreticisi olması nedeniyle mevzuat gereğince “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” sunmak sureti ile belgeye dayalı açıklamada bulunması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli, bir haftalık normal/diyet yemek ve normal/diyet kahvaltı listesini esas alarak teknik şartnamede normal/diyet yemek ve kahvaltı için öngörülen gramajlar da dikkate alınarak yemek giderine ilişkin açıklamada bulunduğu, her yemek türü (normal/diyet) için bir haftalık liste hazırlanarak hesaplanan gider toplamının gün sayısına bölünerek, her yemek için ayrı ayrı yemek maliyet tablosunun hazırlandığı ve hazırlanan maliyet tablosunda beher yemekte yer alan ve teknik şartnamede düzenlen gramajlara uygun malzemelerin kullanılarak; normal yemek için 1,698 TL, diyet yemek için 1,709 TL, normal kahvaltı için 0,532 TL ve diyet kahvaltı için ise 0,571 TL fiyat öngörüldüğü, bu nitelikte hazırlanarak idareye sunulan yemek maliyet tablolarında SMMM onayı bulunmakla beraber, bu hususa ilişkin açıklamanın, yukarıda tafsilatı aktarılan mevzuat gereğince YMM/SMMM tarafından düzenlenerek onaylanan “ maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ” veya fiyat teklifinin/proforma faturanın üzerine; “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yazılarak mevzuatına uygun düzenlenen belge ile tevsik edilmesi halinde geçerli bir açıklama olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Ancak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından birim yemek maliyetlerine ilişkin olarak mevzuatta tanımlanan “ maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ” veya mevzuata uygun düzenlenen “ fiyat teklifinin/proforma fatura ”nın idareye sunulmadığı,

İdari şartnamenin 25 inci maddesinde teklif fiyata dahil edilmesi istenilen personel kıyafetinin giderine ilişkin olarak düzenlenen ve SMMM tarafından onaylanan kıyafet maliyet cetvelinin idareye sunulduğu, fiyat cetvelinde yer alan fiyatların, “ Mali Müşavirlik Tevsik Raporu ” şeklinde düzenlendiği, anılan cetvelde yer alan fiyatların belgeye dayalı olarak açıklanmadığı, dolayısı ile kıyafet giderine ilişkin düzenlenen belgenin tevsik edici belge olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

Diğer taraftan; araç/ekipman temini ve bakımı, temizlik malzemesi, ilaçlama ve faturaya dayalı açıklanan diğer giderlerin de, kıyafet açıklamasında olduğu gibi belgeye dayalı olarak, açıklanamadığı anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İdarenin, karsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif (5.299.200,00 TL) sunan Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden de aşırı düşük teklif açıklaması istediği, halbuki anılan isteklinin teklif tutarının, kar ve genel giderler dahil hesaplanmış yaklaşık maliyetin (5.299.200/5.839.196)*100=90,75’ini karşıladığı göz önünde bulundurulduğunda, Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye verilen teklif tutar ile anılan işin yapılabileceği, teklifin aşırı düşük teklif olmadığı, idarece hesaplanan yaklaşık maliyete ilişkin yapılan tespitler ve idareye verilen teklif tutarlar göz önünde bulundurulduğunda, anılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek bulunmadığı,

Ancak, teklif tutarı 3.999.200,00 TL olan ve idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye verilen teklif fiyatlarının, belgeye dayalı olarak açıklanmadığı görüldüğünden bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin tesis edilen idare kararının yerinde olduğu,

Anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük olmadığı anlaşıldığından, anılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek bulunmadığı, ihale üzerinde bırakılan Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ise değerlendirme dışı bırakılarak, bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

Yaklaşık maliyeti 5.839.196,000 TL olarak belirlenen, 3.402.000,00 Normal Yemek (Öğün), 1.180.800,00 Diyet Yemek (Öğün), 712.908,00 Normal Kahvaltı (Öğün) ve 543.488,00 TL Diyet Kahvaltı (Öğün)’dan oluşan Malzemeli Taşımalı Genel Yemek Hizmeti Alımı olan inceleme konusu ihalede;

9 adet ihale dokümanı satıldığı, 7 isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin hizmet yeri yeterlilik belgesinin uygun bulunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunca geçerli teklif sunan üç isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına karar verildiği, iki isteklinin teklifinin ise aşırı düşük açıklamasının uygun olmaması nedeniyle teklifinin reddedildiği, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihalenin 3.235.429,07 TL ile geçerli en düşük teklifi sunmuş olan Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin biri hariç diğerlerinin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

** Ali Kemal AKKOÇ **

** II. Başkan **