KİK Kararı: 2011/UH.I-4323 (26 Aralık 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/082
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 26.12.2011
Karar No : 2011/UH.I-4323
BAŞVURU SAHİBİ:
Yeniçeri Temizlik Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. , KELKİT CADDESİ NO:4 GÜMÜŞHANE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erzincan Üniversitesi Mengücek Gazi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Mengücek Gazi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Başbağlar Mahallesi 24100 ERZİNCAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/144299 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.12.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[4061].(0197)./2011-39Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 03.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Yeniçeri Temizlik Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 14.11.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.11.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.12.2011tarih ve 51138sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.11.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin teklifinin aşırı düşük olduğu ve sorgulanması gerektiği,

2. Ortak girişim olarak ihaleye teklif veren ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklif zarfında ortak girişim adının yazılmadığı, idari şartnamede ortak girişim olarak sunulması gereken belgelerin sunulmadığı, bilanço bilgileri tablosunun sunulması gerektiği, iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanmasının zorunlu olduğu, geçici teminat mektubunun süresinin uygun olup olmadığının değerlendirilmesi, tüzel kişiliğin yarı hissesinden fazla hisseye sahip ortağın iş deneyim belgesinin sunulduğu hallerde idari şartnamenin 7.2 inci maddesinin (ğ) bendindeki belgenin de sunulması gerektiği

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde oluşan serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede beş isteklinin teklif sunduğu, beşinin de geçerli olduğu ve idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanının incelenmesi sonucunda hizmet alımı ihalesinin malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmet alımının sabah kahvaltısı normal, sabah kahvaltısı diyet, ara kahvaltısı diyet, öğle-akşam yemeği normal, öğle-akşam yemeği diyet şeklinde birim fiyat teklif alma yoluyla kurgulandığı anlaşılmaktadır.Dolayısıyla personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalede tekliflerin tanımlanan öğünlere göre birim fiyatlar üzerinden verilen toplam bedeller açısından karşılaştırılması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi, aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda yaklaşık maliyet ve diğer isteklilerin teklifleri biçiminde iki ölçüt belirlemiş ve konuyla ilgili Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği düzenlemeleri gereği bu ölçütler çerçevesinde herhangi bir isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak tespit edilip edilmemesi konusundaki takdir yetkisini, yaklaşık maliyet ve diğer isteklilerin teklifleri veya bunlardan herhangi bir tanesini ölçüt kabul etmek ve kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine uygun kullanılmak koşuluyla idareye vermiştir. Aynı Kanunun 5 inci maddesi gereği ihtiyacın uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olan idarenin teklif fiyatının düşüklüğü nedeniyle ihale konusu hizmetin ifasının yapılabilirliği konusunda tereddüt oluşması durumunda aşırı düşük teklif sorgulaması yapması gerekmekte; böyle bir tereddüdün oluşmaması durumunda ise idarenin ihaleyi sonuçlandırmasında, yukarıda anılan takdir yetkisi çerçevesinde, kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır.

İstekli

Teklif bedeli

Teklif/Yaklaşık maliyet

Ar Yemek İş Gü. Te. Gı. Te .İl. Te. Ot. Ta. İnş. Ta.Ha.San.ve Tic. Ltd. Şti

1.382.040,00 TL

0,46

Tektat Yemekçilik Gıda İnş. Turz.Taşı San.Ve Tic. Ltd. Şti - Metsim Mersin Özel Eğitim Turizm Yemekçilik Temizlik Kırtasiye Taahhüt Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi Ortak Girişimi

1.595.875,00 TL

0,53

Yeniçeri Temizlik Turizm. İnş. San. Tic Ltd. Şti.

1.871.515,00 TL

0,62

Polimatik Temizleme San. Tic. Ltd. Şti.

1.970.575,00 TL

0,65

Erhazal Hazır Yemek Gıda Tem. Hiz. San. Tic Ltd. Şti.

2.499.205,00 TL

0,83

Yaklaşık maliyet

2.997.528,33 TL

1,00

İdare tarafından yaklaşık maliyetin piyasadan teklif alınmak suretiyle belirlendiği, ihaleye teklif veren iki isteklinin de yaklaşık maliyet tespiti için idareye fiyat bildirdiği, ihaleye teklif veren tüm isteklilerin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olduğu, diğer taraftan Erhazal Hazır Yemek Gıda Tem. Hiz. San.Tic Ltd. Şti. hariç ve başvuru sahibi dahil dört isteklinin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu anlaşıldığından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırmasında kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 7 nci maddesinde;

7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası veya ilgili meslek odası belgesi;

1) Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da ilgili meslek odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,

2) Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı bulunduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu,

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar,

d) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi,

f) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi

g) Alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmesi halinde, alt yüklenici kullanacak olan isteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi,

ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,

h) İstekliye ait 5179 Sayılı Kanun kapsamında ilgili makamlardan alınmış Gıda Üretim İzin Belgesi

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a), (b) ve (h) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, bu ortak (ğ) bendindeki belgeyi de sunmak zorundadır.

7.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50 _?_den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

7.4.3. İsteklinin;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

İsteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir.

Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. ” düzenlemesine,

Aynı şartnamenin “Geçici teminat” başlıklı 26 ncı maddesinde;

_“26.1._İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

_26.2._İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

_26.3._Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 31.03.2012 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

_26.4._Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesiyle İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet ve şikayet dilekçesinde idari şartnamenin 7 inci maddesinin bazıdüzenlemelerine yer verildiği, bu düzenlemelerin bazılarının koyulaştırıldığı, bu hususlar dışında geçici teminat mektubunun süresine, teklif zarfında ortak girişimin adının olmadığına, bilanço bilgileri tablosunun sunulması gerektiğine ve iş hacmine ilişkin iddialara yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasının tam ne olduğu anlaşılamamış olmakla birlikte; başvuru sahibinin iddiasının ortak girişim olarak ihaleye teklif veren ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklif zarfında ortak girişim adının yazılmadığı, idari şartnamede ortak girişim olarak sunulması gereken belgelerin sunulmadığı, bilanço bilgileri tablosunun sunulması gerektiği, iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanmasının zorunlu olduğu, geçici teminat mektubunun süresinin uygun olup olmadığının değerlendirilmesi, tüzel kişiliğin yarı hissesinden fazla hisseye sahip ortağın iş deneyim belgesinin sunulduğu hallerde idari şartnamenin 7.2 inci maddesinin (ğ) bendindeki belgenin de sunulması gerektiği şeklinde olduğu kabulü üzerinden değerlendirme yapılmıştır.

Tektat Yemekçilik Gıda İnş. Turz. Taşı San. ve Tic. Ltd. Şti - Metsim Mersin Özel Eğitim Turizm Yemekçilik Temizlik Kırtasiye Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi Ortak Girişiminin iddia konusu belgeleri incelendiğinde;

İdari şartnamenin 26.3 üncü maddesinde istenen sürenin 31.03.2012 tarihine kadar olduğu, sunulan geçici teminat mektubunun da 31.03.2012 tarihine kadar geçerli olduğu,

Ortak girişim ortakları tarafından ayrı ayrı bilanço bilgileri tablosunun, bilançonun, gelir tablosunun, ticaret odasından 2011 yılında alınmış tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin, imza sirküleri ile banka referans mektubunun, iş ortaklığı beyannamesinin, şirket tüzel kişiliğine ait iş deneyim belgelerinin, Tektat Yemekçilik Gıda İnş. Turz. Taşı San. ve Tic. Ltd. Şti’nin 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun hükümleri gereği düzenlenen Gıda Üretim İzin Belgesinin, 5179 sayılı Kanunu yürürlükten kaldıran 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu hükümlerine göre hazırlanmış Metsim Mersin Özel Eğitim Turizm Yemekçilik Temizlik Kırtasiye Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin “İşletme Kayıt Belgesi”nin sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6 maddesinde;

“ 16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Ortak girişiminin ortaklarından Tektat Yemekçilik Gıda İnş. Turz.Taşı San.ve Tic. Ltd. Şti’nin % 99 hisse ile pilot ortak olduğu, 2010 yılı gelir tablosundaki net satış değeri incelendiğindeteklif edilen bedelin % 25'inihissesi oranında karşıladığı anlaşılmıştır.

% 1 hisseli özel ortak Metsim Mersin Özel Eğitim Turizm Yemekçilik Temizlik Kırtasiye Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin iş hacmine ilişkin sunduğu belgeler incelendiğinde başlığı “01.01.2010-31.12.2010 tarihleri arası gelir tablosu” olan bir sayfalık SMMM kaşeli ve imzalı gelir tablosu sunulduğu, iki sütundan oluşan tablonun bir sütununda 01/2010-12/2010 tarihlerine ilişkin değerlerin, diğer sütununda ise 01/2011-09/2011 tarihlerine ilişkin değerlerin belirtildiği, 2010 yılı sütununda yurtiçi satışların 6.934.542,40 TL, diğer gelirin 1.443,00 TL, satış indirimlerinin 0,00 TL, net satışların ise bir değer olmaksızın boş bırakıldığı, yurtiçi satışların ve diğer gelirin toplamı olan (6.935.985,40 TL) değerin 2011 yılı sütununun net satışlarına yazıldığı, 2011 yılı sütununda yurtiçi satışların, yurtdışı satışların ve diğer gelirin değerinin 0,00 TL olarak gösterildiği, dolayısıyla yazılan değerlerin yanlış sütunda yer aldığı ve bu durumun tereddüt yarattığı anlaşılmıştır.Bu tereddüdü gidermeye matuf olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.6.1 inci maddesinin (b) bendi gereğince idare tarafından işlem tesis edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin ortak girişim olarak ihaleye teklif veren ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklif zarfında ortak girişim adının yazılmadığı iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.” hükmü yer almaktadır.

05.12.2011 tarihli ve 2331 sayılı idare yazısı ekinde gönderilen ihale işlem dosyasında teklif zarflarının fotokopilerinin yer almadığı tespit edilmiştir. İdarenin 16.12.2011 tarihli ve 2545 sayılı yazısında ilk oturumda zarfların Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasına uygun olarak açıldığı, uygun olmayan teklif zarfı olmadığından teklif zarflarının saklanmadığı ifade edilmiştir. Bu açıdan başvuru sahibinin teklif zarfında ortak girişim adının yer almadığına ilişkin iddiası belge üzerinden incelenememiştir. Ancak gerek başvuru sahibi tarafından teklif zarfında ortak girişim ortaklarından birisinin adının yer aldığının beyan edilmesi, gerekse idare tarafından Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasına aykırılık tespitinin yapılmayarak teklif zarfının açılması ve içeriği belgelerden söz konusu şirketlerin ortak girişim olduklarının ve buna ilişkin iş ortaklığı beyannamesinin sunulmuş olması nedeniyle ortak girişim adının teklif zarfı üzerinde belirtilmemesinin esasa etkili bir aykırılık olmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Tektat Yemekçilik Gıda İnş. Turz.Taşı San.ve Tic. Ltd. Şti - Metsim Mersin Özel Eğitim Turizm Yemekçilik Temizlik Kırtasiye Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi Ortak Girişiminin bilgi eksikliğinin tamamlatılması ile Ar Yemek İş Gü. Te. Gı. Te .İl. Te. Ot. Ta. İnş. Ta.Ha.San.ve Tic. Ltd. Şti, Yeniçeri Temizlik Turizm. İnş. San. Tic Ltd. Şti., Polimatik Temizleme San. Tic. Ltd. Şti. ile bilgi eksikliğinin tamamlanması halinde Tektat Yemekçilik Gıda İnş. Turz.Taşı San.ve Tic. Ltd. Şti - Metsim Mersin Özel Eğitim Turizm Yemekçilik Temizlik Kırtasiye Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi Ortak Girişimi’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak teklif değerlendirmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teklifin aşırı düşük olduğu ve 4734 sayılı Kanuna göre sorgulanması gerektiği” iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 2.997.528,33 TL olarak belirlendiği, 03.11.2011tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından teklifler aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin 1.382.040,00 TL en düşük teklif veren Ar Yemek İş Gü. Te. Gı. Te .İI. Te. Ot. Ta. Inş. Ta. Ha. San.ve Tic. Ltd. Şti.’ninüzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere incelemeye konu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi