SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2011/UH.I-3794

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2011/UH.I-3794

Karar Tarihi

21 Kasım 2011


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/073
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 21.11.2011
Karar No : 2011/UH.I-3794
BAŞVURU SAHİBİ:
Ortakaradeniz Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti., PAZAR MAHALLESİ NECATİ EFENDİ SOKAK NO:3/2 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sinop Üniversitesi İdari Ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Korucuk Köyü Kıranlar Mevkıı 1 57000 SİNOP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/121014 İhale Kayıt Numaralı "50 (Elli) Kişi İle (1 (Bir) Özel Güvenlik Amiri Dahil) Sinop Üniversitesi Rektörlüğü İle Fakülteler, Yüksekokullar Ve Bağlı Birimlerin Güvenlik Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[3570].(0063)./2011-52E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sinop Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 13.09.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “50 (Elli) Kişi İle (1 (Bir) Özel Güvenlik Amiri Dahil) Sinop Üniversitesi Rektörlüğü İle Fakülteler, Yüksekokullar ve Bağlı Birimlerin Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ortakaradeniz Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’nin 19.10.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.10.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.10.2011 tarih ve 46952 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Kesinleşen ihale kararının tebliği üzerine ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden gözden geçirilmesi ve 27.09.2011 tarihli ara komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması kararı üzerine aşırı düşük açıklamasının ilgili firma tarafından 07.10.2011 tarihinde idareye verildiğinden söz konusu açıklamanın yasal süre içerisinde verilip verilmediğinin incelenmesi için idareye şikayet başvurusunda bulundukları, idarenin 24.01.2011 tarihinde tebliğ olunan 21.10.2011 tarih ve 1943 sayılı yazısında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının uygun olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulaması iadeli taahhütlü olarak postaya verildiğinden verildiği tarihi izleyen yedinci gün olan 04.10.2011 tarihinin tebliğ tarihi sayılacağından dolayı 07.10.2011 tarihinde idare kayıtlarına alınan aşırı düşük sorgulamasına verilen cevabın yasal süresi içerisinde verildiğinden bahisle başvurunun reddine karar verildiği,

  1. İhale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği bedelle asgari işçilik maliyeti çıkartıldıktan sonra kalan 1.227,16 TL tutar ile ihale dokümanında istenilen 825 parça malzemenin ve 50 personelin özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının karşılanmasının mümkün olmadığı,

  2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına yasal süre içerisinde cevap verip vermediğinin incelenmesi gerektiği,

  3. İdarenin şikayete cevabında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük sorgulamasına verdiği cevapta Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 inci maddesi gereğince Maliyet/Satış Tespit Tutanağı (EK-O.7) sunduğundan bahisle teklifinin uygun görüldüğünden bahsedildiği, söz konusu kararda anılan isteklinin tutanağı Albina Tekstil Kimya Temizlik San. Tic. Ltd. Şti.’den tevsik ettiği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yapılan inceleme neticesinde Albina Tekstil Kimya Temizlik San. Tic. Ltd. Şti.’nin 12.08.2011 tarihinde tescil olduğu ve şirket amaç ve konulu 3 üncü maddesinde; ayakkabı veya deri üretimi ile alakalı amaç ve konusunun olmadığının görüldüğü, bu nedenle Albina Tekstil Kimya Temizlik San. Tic. Ltd. Şti.’nin malın ticareti ile iştigal etmeyişinden dolayı giyim bedelini tevsik eden firmanın ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan firmanın savcılığa ve bağlı bulundukları vergi dairesine bildirilerek ihale dışı bırakılmaları gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

  1. Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına yasal süre içerisinde cevap verip vermediği iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ” hükmü,

Anılan Kanunun “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 65 inci maddesinde;

“Aday, istekliler ve istekli olabileceklere yapılacak her türlü bildirim ve tebligatlarda aşağıdaki hususlara uyulması zorunludur:

a) Tebligatlar idareler veya Kurum tarafından aşağıdaki yöntemler kullanılarak yapılabilir:

1) İmza karşılığı elden.

2) İadeli taahhütlü mektupla.

3) Elektronik ortamda.

4) Faksla.

İadeli taahhütlü mektupla yapılan tebligatlarda mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün, yabancı isteklilerde ise ondokuzuncu gün kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır. Tebligatın bu tarihten önce muhataba ulaşması halinde ise fiili tebliğ tarihi esas alınır.

b) İdareler veya Kurum tarafından elektronik ortamda veya faks ile yapılan tebligatlar ile çerçeve anlaşmaya dahil olan istekliler tarafından elektronik ortamda sunulan fiyat tekliflerinin aynı gün teyit edilmesi zorunludur. Elektronik ortamda veya faks ile yapılan bildirimlerde bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır.

Ancak, idareler veya Kurum ile aday, istekli ve istekli olabilecekler tarafından, elektronik imza kullanılarak yapılan işlemlerde ve şikayet başvurularına ilişkin işlemler dahil Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden yapılacak ihale sürecine ilişkin işlemlerde teyit aranmaz.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu ihalenin İdari Şartnamesinin “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“6.1 Bildirim ve tebligat iadeli taahhütlü posta yoluyla ve imza karşılığı elden yapılır. Ancak, ihale dokümanının satın alındığına ya da EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiğine ilişkin formda ve/veya teklif mektubunda elektronik posta adresinin ve/veya faks numarasının belirtilmesi ve bu adrese veya faks numarasına yapılacak bildirimlerin kabul edileceğinin taahhüt edilmesi kaydıyla, İdare tarafından elektronik posta yoluyla veya faksla bildirim de yapılabilir**.**

6.2 İadeli taahhütlü mektupla yapılan tebligatta mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün, yabancı isteklilerde ise ondokuzuncu gün tebliğ tarihi sayılır. Tebligatın bu tarihten önce muhataba ulaşması halinde ise fiili tebliğ tarihi esas alınır.

6.3 Elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılan bildirimlerde, bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bu şekilde yapılan bildirimlerin aynı gün idare tarafından teyit edilmesi zorunludur. Aksi takdirde bildirim yapılmamış sayılır. Teyit işleminin gerçekleşmiş kabul edilmesi için tebligatın iadeli taahhütlü mektupla bildirime çıkarılmış olması yeterlidir. Elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılan bildirimler, bildirim tarihi ve içeriğini de kapsayacak şekilde ayrıca belgelendirilir.…” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 ve 79.6 ncı maddesinde; “… İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

79.6. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilere, açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin kesinleşen ihale kararı ile birlikte bildirilmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca idare aşırı düşük teklifleri belirleyecek ve aşırı düşük teklif sahiplerinden üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre vererek tekliflerine açıklama getirmesi istenilecek, idarece öngörülen süre içerisinde açıklama yapmayan veya açıklaması uygun bulunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır. Ayrıca 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesinde idarenin yapacakları bildirimlerin nasıl olacağına ilişkin hususlar maddeler halinde sayılmıştır.

Barış Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin ihale dokümanını 06.09.2011 tarihinde EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirdiği ve EKAP Üzerinden e-İmza Kullanılarak Ön Yeterlik/İhale Dokümanı İndirilmesine İlişkin Formda; ihale ve şikayet sürecinde idare tarafından; “Yukarıda belirtilen faks numarasına bildirim yapılmasını kabul ediyorum” bölümünün işaretlendiği ve faks numarasının belirtildiği, dolayısıyla anılan isteklinin ihale ve şikayet sürecine ilişkin idare tarafından yapılacak her türlü bildirimin faks yoluyla tebliğinin kabul edildiği,

Öte yandan, anılan isteklinin bu kez Birim Fiyat Teklif Mektubunun 5 inci maddesinde “Yukarıda yer alan elektronik posta adresime ve faks numarama tebligat yapılmasını kabul etmiyorum” beyanının yer aldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından 27.09.2011 tarih ve 1716 sayılı yazı ile Barış Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük olduğu belirtilerek tebliğin eline geçtiği günü izleyen 4 üncü (dördüncü) iş günü saat 17.00’ye kadar belirtilen konularda açıklama yapılmasının istenildiği ve söz konusu yazının aynı gün istekliye fakslanarak firmadan teyidinin alındığı ve bahse konu yazının aynı gün postaya verildiği görülmüştür.

Bununla birlikte, İdarenin 27.09.2011 tarih ve 1719 sayılı yazının postayla yapılan tebligatının 19.10.2011 tarihinde anılan istekliye tebliğ edildiği tebligat evrakından anlaşılmaktadır.

Bunun üzerine bahse konu isteklinin 07.10.2011 tarih ve 4192 sayı ile idare kayıtlarına alınan yazı ve ekleri ile aşırı düşük teklif açıklamasını yaptığı ve idarenin anılan isteklinin açıklama süresinin ve açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesi gereğince idarelerin bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak sorumlulukları bulunmakla birlikte; yine bu sorumlulukların gerçekleştirilmesinde ve Kanunun öngördüğü şekilde sağlanması hususunda isteklilerin sorumluluğu da bulunmaktadır. Kanunun temel ilkelerinin sağlanabilmesi açısından isteklilerin de ihalenin her aşamasında basiretli tacir gibi davranma mükellefiyetleri bulunmaktadır.

Bu haliyle anılan isteklinin faksla bildirime ilişkin çelişkili beyanlarının bulunduğu görülmekle birlikte faksla yapılan bildirim ve isteklinin bu bildirimi aldığına ilişkin faks iletisinin bulunması, ayrıca kendisine yapılan faksla bildirime ilişkin idareye herhangi bir itirazının da bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin faksla yapılan bildiriminin esas alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu noktalardan hareketle;

Anılan isteklinin EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirdiği ve Ekap Üzerinden E-İmza Kullanılarak Ön Yeterlik/İhale Dokümanı İndirilmesine İlişkin Formda 06.09.2011 tarihinde ihale dokümanını e-imza kullanmak suretiyle indirdiği ve ihale ve şikayet sürecinde idare tarafından; Yukarıda belirtilen faks numarasına bildirim yapılmasını kabul ediyorum” bölümünün işaretlendiği ve faks numarasının belirtildiği,

Aşırı düşük teklif açıklama yapılmasına ilişkin sorgu yazısının anılan istekliye 27.09.2011 tarihinde faksla bildirildiği ve bildirimin yapıldığı tarihi izleyen dördüncü iş günü akşamı olan 03.10.2011 tarihi saat 17.00’ye kadar aşırı düşük teklif açılmasında bulunması gerekirken bu süreyi geçirdikten sonra 07.10.2011 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, bu haliyle anılan isteklinin idarece öngörülen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışında bırakılması gerekirken ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasının anılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

  1. İhale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği bedelle asgari işçilik maliyeti çıkartıldıktan sonra kalan 1.227,16 TL tutar ile ihale dokümanında istenilen 825 parça malzemenin ve 50 personelin özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının karşılanmasının mümkün olmadığı iddiasının incelenmesinde;

Her ne kadar yukarıda belirtilen gerekçeyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmekle birlikte bahse konu ihale 50 personel ile 01.01.2012-31.12.2012 tarihleri arasında Sinop Üniversitesi Rektörlüğü ile fakülteler ve yüksekokullar ve bağlı birimlerinin güvenlik hizmeti alımı ihalesidir.

İncelemeye konu ihalenin İdari Şartnamesinin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a) Bu ihale konusu işte, çalışacak personel 10.06.2004 tarih ve 5188 sayılı Özel Güvenlik
Hizmetlerin dair kanun ve yönetmelikte belirtilen ve Valilik tarafından verilen ?Özel
Güvenlik Sertifikası? almış elemanlar olup, bu personellere brüt asgari ücretten ödeme
yapılacaktır,
b) Personel ayda 26 (yirmialtı) gün, haftada 45 (kırkbeş) saat çalışacaklardır.
c) İhale konusu hizmet işinde, 4857 sayılı İş Kanunun 44 ncü maddesi uyarınca Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde Özel Güvenlik görevlisi çalıştırılmayacaktır

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

a) İstekli her ay çalışan personeline ayda 26 gün üzerinden günlük kişi başı göreve geliş-dönüş 1 sefer için brüt 4,00 TL yol bedeli nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir,
b) İstekli, her ay çalışan personeline 26 gün üzerinden kişi başı brüt 2,75 TL. yemek bedeli nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir

c) Çalıştırılacak 50 personel için Teknik Şartnamede özellikleri yazılı olan 1- Kemer (Deri) 50 adet, 2-apolet 50 çift, 3-Gömlek (100 adet yazlık+kışlık 100 adet) 200 adet, 4-Pantolon (yazlık 50 adet+kışlık 50adet) 100 adet, 5-Mont (su geçirmez) 50 adet, 6-Kravat (Ponje kumaş) 50 adet, 7-Ayakkabı (yazlık 50 çift+kışlık bot 50çift) 100 çift, 8-Yağmurluk (sugeçirmez) 25 adet, 9-Kazak (soğuk geçirmez) 50 adet, 10-Bere (soğuk geçirmez) 50 adet, 11-Şapka (yazlık 50 adet+kışlık 50 adet) 100 adet, verilecektir. Bu masraflar teklif fiyata dahil olup ayni olarak ödeme yapılacaktır.

d) Özel güvenlik görevlilerinin üçüncü kişilere verecekleri zararların tazmini amacıyla
yaptırması zorunlu Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası teklif fiyata dahildir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Çalıştırılacak 50 personel için Teknik Şartnamede özellikleri yazılı olan makine ve ekipmanlar verilecektir. Bu masraflar teklif fiyata dahil olup, ayni olarak ödeme yapılacaktır.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı: % 1,00 (bir) dir.” düzenlemesi,

Teknik Şartnamenin “yüklenicinin yükümlülükleri” başlıklı 7 nci maddesinde;

“…

Yüklenici çalıştıracağı elemanlara İçişleri Bakanlığı’nca belirlenen şekilde mevsimine uygun üniforma temin etmek ve giydirmekle yükümlüdür.

Personel gömleği %100 poplin kumaş, pantolon %100 pamuk gabardin (260 gr) olmalıdır. Montlar; oxford kumaş olmalıdır. Tanıtım işaretleri idarenin onayladığı büyüklükte olacaktır.

Personel yağmurluğu su geçirmez ve suya dayanıklı olmalıdır. Dışarıda yol kenarlarında görev yapacak olan personel için yeşil renkli araç ışığında parlayan trafik uyarı yazısı olan gömleği olacaktır. Personelin giyeceği kışlık ayakkabılar yarım boğazlı su geçirmeyen kalın kauçuk tabanlı olacak kesinlikle postal tarzı olmayacaktır. Diğer ayakkabı altı lastik taban üstü deri olacaktır. Montlar kalın soğuk geçirmez olmalı, arkasında gece görülebilecek (fosforlu) yazıyla özel güvenlik yazısı bulunmalıdır.

Yüklenici çalıştırdığı elemanların eğitiminden sorumludur.

Güvenlik hizmetlerinin yürütülmesinde kullanılmak üzere, 50 düdük, 50 el feneri, 20 adet el dedektörü (madde 11 de belirtilen teknik özelliklerde) yüklenici tarafından temin edilecektir. Ayrıca temin edilecek el fenerleri led ışıklı ve şarj edilebilir olacaktır.

Bu malzemeler bir sözleşme dönemi kullanım ömrüne sahip olup, işe başlamadan idareye teslim edilecek ve idare tarafından güvenlik personeline teslim edilecektir ” düzenlemesi,

Yine, Teknik Şartnamenin 10 uncu maddesinde “yüklenici tarafından personele dağıtılacak olan kıyafet ve ekipman listesi (50 kişilik)”;

Malzemenin Cinsi

1 yıllık miktar

1-Kemer ( Deri )

50

Adet

2-Düdük ( Kordonlu )

50

Adet

3-Apolet

50

Çift

4-Gömlek ( Yazlık 100 Adet + Kışlık 100 Adet )

200

Adet

5-Pantolon ( Yazlık 50 Adet + Kışlık 50 Adet )

100

Adet

6-Mont ( Su Geçirmez )

50

Adet

7-Kravat ( Ponje Kumaş )

50

Adet

8-Ayakkabı ( Yazlık 50 Çift + Kışlık Bot 50 Çift )

100

Çift

9-Yağmurluk ( Su Geçirmez )

25

Adet

10-Kazak ( Soğuk Geçirmez )

50

Adet

11-Bere ( Soğuk Geçirmez )

50

Adet

12-El feneri ( Şarj Edilebilir )

50

Adet

13-Şapka ( Yazlık 50 adet + Kışlık 50 adet )

100

Adet

14-Jop ( Kılıflı )

50

Adet

15-Kelepçe ( Kılıflı )

50

Adet

16-Dedektör

20

Adet

Düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemeler dikkate alındığında bahse konu ihalede asgari işçilik maliyeti (ücret+yol+yemek+%3 sözleşme giderleri dahil , giyim bedeli+giyim bedeli için öngörülen %3 sözleşme giderleri ve genel giderler ile zorunlu mali sorumluluk sigortası hariç) 754.488,00 TL’dir .

İhalede idare 27.09.2011 tarih ve 1716 sayılı yazı ile Barış Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin teklifini 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif olarak değerlendirerek giyim ve mali sorumluluk sigortalarına ilişkin teklifine açıklama getirilmesi istenilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

….

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

…,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

….

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir…

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.4.2.23. Özel güvenlik hizmet alımlarında ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.

…..

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan , açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

79.6. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilere, açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin kesinleşen ihale kararı ile birlikte bildirilmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Barış Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin idare kayıtlarına alınan 07.10.2011 tarih ve 4192 sayılı yazı ekinde yer alan aşırı düşük teklif açıklamasında;

Anılan isteklinin teklif fiyatının 755.700,00 TL olduğu, isteklinin açıklaması ekinde; işçilik maliyeti olarak 754.488,00 TL bedel öngördüğü (ücret+yol+yemek+%3 sözleşme giderleri dahil), işçilik maliyetine ilişkin KİK işçilik hesaplama modülü çıktısının, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası için 240,00 TL bedel öngördüğü ve söz konusu maliyet kalemine ilişkin Anadolu Sigorta Kadıköy Bölge Müdürlüğünden alınan fiyat teklifinin, giyime ilişkin olarak %3 sözleşme giderleri dahil 972,00 TL bedel öngördüğü ve söz konusu maliyet kalemine ilişkin Teknik Şartnamenin 10 uncu maddesinde yer alan giyim kalemlerine ilişkin istekli adına düzenlenen Albina Tekstil Kimya Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifinin sunulduğu, teklif alma yazısının üzerinin Kamu İhale Genel Tebliğinde öngörülen ibarenin yazılarak SMMM Necati Erkal tarafından imzalandığı/kaşelendiği,

Bununla birlikte, söz konusu açıklama ekinde ayrıca giyime ilişkin Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Fiyat Teklifi Sunulması Suretiyle Açıklama) Ek-O.6’nın sunulduğu, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının SMMM Aslan Pınar ve mükellef (Albina Tekstil Kimya Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.) tarafından sadece son sayfasının imzalandığı/kaşelendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“…

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

79.4.2.15. Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi , bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.” açıklaması yer almaktadır.

Her ne kadar Tebliğin 79.4.2.15 inci maddesi gereğince Tebliğin 79.4.2.5 inci maddesine göre düzenlenen tutanakların aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin fiyat teklifi ekinde idareye verilmesi zorunluluğu bulunmamakla birlikte anılan istekli tarafından fiyat teklifi ekinde sunulduğu, söz konusu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Fiyat Teklifi Sunulması Suretiyle Açıklama) Ek-O.6’nın anılan Tebliğ hükmü uyarınca her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekirken sadece son sayfasının mükellef ve meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği,

Yine, anılan Tebliğ uyarınca meslek mensubunun fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Fiyat Teklifi Sunulması Suretiyle Açıklama) Ek-O.6’daki beyanların doğruluğundan sorumlu olmasına rağmen bahse konu ihalede fiyat teklifini imzalayıp kaşeleyen meslek mensubu ile Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Fiyat Teklifi Sunulması Suretiyle Açıklama) Ek-O.6’yı imzalayıp kaşeleyen meslek mensubunun aynı olmadığı, bu haliyle düzenlenen Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle bahse konu firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının da anılan Tebliğ hükümlerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasının incelenmesinde;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat teklifi almak suretiyle açıklama yaptığı ve teklif yazısı ekinde “Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Fiyat Teklifi Sunulması Suretiyle Açıklama) Ek-O.6”nın sunulduğu görülmüştür. Bununla birlikte başvuru sahibi tarafından idareye sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ve aşırı düşük teklif açıklamasının süresinde yapılmadığına ilişkin şikayet başvurusunda bulunulmuş, bahse konu iddiaya ilişkin idareye şikayet başvurusunda bulunulmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ıncı maddesinde;

“İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir….

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler …” hükmü,

Anılan Kanunun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinde;

“…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin 10 uncu fıkrasında; “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “ İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin bahse konu iddialara ilişkin idareye şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususları itirazen şikayet başvurusuna konu ettiği görüldüğünden anılan mevzuat hükümleri uyarınca bahse konu iddialara ilişkin inceleme yapılamayacağından bu iddialara ilişkin olarak başvurunun reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Barış Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim