KİK Kararı: 2011/UH.I-3784

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/073
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 21.11.2011
Karar No : 2011/UH.I-3784
BAŞVURU SAHİBİ:
Özkeskin Gıda Tarım Ürünleri Gübre Hayv. Tıbbi Malz. Temz. Mad. ve Temz. İşleri Hizm. Taah. Tic. Ltd. Şti., Mithatpaşa Mahallesi Bülent Ecevit Caddesi No:78 ZONGULDAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Müsteşarlık Ereğli Devlet Hastanesi, Süleymanlar Mahallesi Hastane Caddesi 67320 ZONGULDAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/111794 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Pişirme (Malzeme Dahil) Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[3534].(0197)./2011-33E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karadeniz Ereğli Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 05.09.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yemek Pişirme (Malzeme Dahil) Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Özkeskin Gıda Tarım Ürünleri Gübre Hayv. Tıbbi Malz. Temz. Mad. ve Temz. İşleri Hizm. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin 11.10.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.10.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.10.2011 tarih ve 46662 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.10.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin idarenin hesapladığı yaklaşık maliyet doğru kabul edildiğinde aşırı düşük teklif olduğu ve sorgulanması gerektiği, idarenin hangi kriterler çerçevesinde değerlendirme yaptığının anlaşılmadığı, yaklaşık maliyet ve teklif fiyatlarının dikkate alınmadığı, devam eden sözleşme fiyatlarının göz önünde bulundurulduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihalede on iki isteklinin teklif sunduğu, on birinin geçerli olduğu ve idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanının incelenmesi sonucunda hizmet alımı ihalesinin malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmet alımının kahvaltı, diyet kahvaltı, diyet yemek ve yemek şeklinde birim fiyat teklif alma yoluyla kurgulandığı anlaşılmaktadır.

İsteklilerin;

İsteklinin Adı[M1]

Birim TL

Toplam TL

Teklif Bedeli (TL)

Açıklamalar

Kardelen Süt Ve Süt Ürünleri Gıda Taşımacılık Hizmet Organizasyonu Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi

2,94

2.263.800,00

3.282.000,00

EAEAT

2,94

499.800,00

1,44

410.400,00

1,44

108.000,00

Özkeskin Gıda Tarım Ürünleri Gübre Hayvancılık Tıbbi Malzeme Temizlik Maddeleri Temizlik İşleri Hizmet Taahhüt Ticaret Limited Şirketi

3,25

2.502.500,00

3.674.500,00

Başvuru sahibi - EAEAİT

3,55

603.500,00

1,60

456.000,00

1,50

112.500,00

Takdir İnş.San.Ve Tic.Ltd.Şti.

3,32

2.556.400,00

3.687.850,00

Geçerli teklif

3,39

576.300,00

1,54

438.900,00

1,55

116.250,00

Buğra Han Müteahhitlik İnş.Yemek.Tem.Tur Gı.Teks.San.Ve Tic.Ltd.Şti.

3,30

2.541.000,00

3.732.000,00

Geçerli teklif

3,30

561.000,00

1,75

498.750,00

1,75

131.250,00

Yaklaşık maliyetten % 20 düşülmüş miktar: 3.856.375,00

Cihan Yemek Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi.

3,60

2.772.000,00

4.104.000,00

Geçerli teklif

3,60

652.000,00

2,00

570.000,00

2,00

150.000,00

Ens Temizlik Akaryakıt Yemek Gıda İnş. San.Ve Tic.Ltd.

3,85

2.964.500,00

4.199.650,00

Geçerli teklif

3,70

629.000,00

1,89

538.650,00

0,90

67.500,00

Özata Gıda Soğuk Hava Tes.Sosyal Hiz San.Ve Tic.Ltd.Şti.

3,82

2.941.400,00

4.229.200,00

Geçerli teklif

3,82

649.400,00

1,79

510.150,00

1,71

128.250,00

Tortamışlar Nakliyat San.Ve Ticaret. Ltd.Şti.

3,90

3.003.000,00

4.332.000,00

Geçerli teklif

3,90

663.000,00

1,85

527.250,00

1,85

138.750,00

Mak Gıda İnş. Tem. Tekstil Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

3,89

2.995.300,00

4.337.000,00

Geçerli teklif

3,89

661.300,00

1,89

538.650,00

1,89

141.450,00

Ova Toplu Yemek Üretim Ve Dağ.Gıd.San.Tic.Ltd.Şti.

3,90

3.003.000,00

4.350.000,00

Geçerli teklif

3,90

663.000,00

1,90

541.500,00

1,90

142.500,00

Uygar Yemekçilik Güvenlik Turz.Tem.Taahh.Tic.Ve San.

3,94

3.033.800,00

4.402.000,00

Geçerli teklif

3,94

669.800,00

1,94

552.900,00

1,94

145.500,00

Yaklaşık maliyet

4,02

3.095.400,00

4.627.650,00

4,02

683.400,00

2,36

672.600,00

2,36

176.250,00

Nesas Or.Ve Halk İl. Öz.Güv.Hiz.Tur.Nak.İn.Sn.Tic Ltd

4,20

3.234.000,00

4.898.500,00

Değerlendirme dışı

4,50

765.000,00

2,50

712.500,00

2,50

187.500,00

Fiyat teklifi verdiği,30.09.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Kardelen Süt ve Süt Ürünleri Gıda Taşımacılık Hizmet Organizasyonu Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından gerçekleştirilen yaklaşık maliyet tutarının hesaplanması işlemleri incelendiğinde, yaklaşık maliyet tutarının Ticaret Odalarından, devlet hastanelerinden alınan fiyatların güncellenerek bulunan ortalamasına göre belirlendiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla % 20 oranında kar eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kar oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı başvuruya konu ihaleye ilişkin değerlendirmelerde yaklaşık maliyetin % 20 oranında kar içerdiği kabulünde bulunulmuştur.

Yaklaşık maliyet tutarı olan 4.627.650,00TL’sının ilgili mevzuat hükmü uyarınca % 20 kar içerdiğinden hareketle, karsız yaklaşık maliyet tutarının 3.856.375,00 TL’sına tekabül ettiği hesaplanmıştır.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli, başvuru sahibi, Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Buğra Han Müteahhitlik İnş. Yemek. Tem. Tur Gıda. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatının karsız yaklaşık maliyete göre ve diğer tekliflere göre düşük olduğu belirlenmiştir.

4734 sayılı Kanunu’nun 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde; “İhale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükmü ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet veya diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve isteklilerin bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi için yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle kamu ihale mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihalede; Kardelen Süt ve Süt Ürünleri Gıda Taşımacılık Hizmet Organizasyonu Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Özkeskin Gıda Tarım Ürünleri Gübre Hayvancılık Tıbbi Malzeme Temizlik Maddeleri Temizlik İşleri Hizmet Taahhüt Ticaret Limited Şirketi, Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Buğra Han Müteahhitlik İnş. Yemek. Tem. Tur Gıda. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin hem karsız yaklaşık maliyetin altında olması hem de ihalede verilen diğer tekliflere göre düşük olması nedenleriyle aşırı düşük teklif olduğundan, anılan isteklilerin teklifleri ile ilgili aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu anlaşıldığından, Kardelen Süt ve Süt Ürünleri Gıda Taşımacılık Hizmet Organizasyonu Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Özkeskin Gıda Tarım Ürünleri Gübre Hayvancılık Tıbbi Malzeme Temizlik Maddeleri Temizlik İşleri Hizmet Taahhüt Ticaret Limited Şirketi, Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Buğra Han Müteahhitlik İnş. Yemek. Tem. Tur Gıda. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

[M1]İşin niteliği gereği belirtilmesi gereken asgari işçilik maliyeti/aşırı düşük teklif sınır değeri/ diğer bilgiler tabloda düzenlenecektir. Tabloda teklifler tutarına göre küçükten büyüğe doğru sıralanacaktır.

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin idarenin hesapladığı yaklaşık maliyet doğru kabul edildiğinde aşırı düşük teklif olduğu ve sorgulanması gerektiği, idarenin hangi kriterler çerçevesinde değerlendirme yaptığının anlaşılamadığı, yaklaşık maliyet ve teklif fiyatlarının dikkate alınmadığı, devam eden sözleşme fiyatlarının göz önünde bulundurulduğu iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin; Yemek Pişirme (Malzeme Dahil) Dağıtım ve Sonrası HizmetleriAlımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin Devlet Hastanelerinin ihalelerinde oluşan birim fiyatlar ile Ticaret Odalarının birim fiyatları esas alınmak suretiyle toplam 4.627.650,00 TL olarak belirlendiği, 21 adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.09.2011 tarihinde yapılan ihaleye 12 isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 3.282.000,00 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi istekli tarafından 3.674.500,00 TL teklif verildiği, idare tarafından tekliflerin aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi