KİK Kararı: 2011/UH.I-3585

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/070
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 31.10.2011
Karar No : 2011/UH.I-3585
BAŞVURU SAHİBİ:
Cemal Akdemir, KOÇYİĞT KÖYÜ Siverek/ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çermik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Tepe Mahallesi Diyarbakır Caddesi No: 1 21600 Çermik/DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/145483 İhale Kayıt Numaralı "201-2012 Eğitim Öğretim Yılında 26 Eylül 2011 İle 08 Haziran 2012 Tarihleri Arasında 170 Gün Süreyle 47 Araçla 307 Orta Öğretim Öğrencisinin İlçe Merkezindeki Ortaöğretim Okullarına Taşıma Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[3377].(0227)./2011-38Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çermik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 19.09.2011tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “201-2012 Eğitim Öğretim Yılında 26 Eylül 2011 İle 08 Haziran 2012 Tarihleri Arasında 170 Gün Süreyle 47 Araçla 307 Orta Öğretim Öğrencisinin İlçe Merkezindeki Ortaöğretim Okullarına Taşıma Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Cemal Akdemir’in 03.10.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.10.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.10.2011tarih ve 45146sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.10.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ihlal edilip edilmediğine ilişkin olarak gerekli incelemenin yapılması maksadıyla konunun Rekabet Kurumuna bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedeli ile yaklaşık maliyet arasında %47 oranında fark bulunduğu, söz konusu bedelle ihale konusu işin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, idarenin cevabında yaklaşık maliyetle teklif bedeli arasındaki farkın ne şekilde açıklandığına ilişkin herhangi bir ifade bulunmadığı, idarenin almış olduğu kararın hatalı olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “2011-2012 Eğitim Öğretim Yılında 26 Eylül 2011- 08 Haziran 2012 tarihleri arasında 170 gün süreyle 47 araçla 307 orta öğretim öğrencisinin ilçe merkezindeki ortaöğretim okullarına taşıma hizmet alımı işi” şeklinde belirtilmiş olup işin ne şekilde ifa edilmesi gerektiğine ilişkin olarak teknik şartname içerisinde düzenlemelere yer verildiği anlaşılmıştır.

23.09.2011 tarihli ihale komisyon kararının incelenmesi neticesinde, şikayete konu ihaleye 7 isteklinin katıldığı, idare tarafından yapılan değerlendirme neticesinde 7 isteklinin de yeterlik kriterlerine uygun olduğuna karar verildiği, ilk tekliflerin açıklanması sonrasında isteklilerden ikinci tekliflerini sunmalarının istendiği, idare tarafından belirlenmiş yaklaşık maliyet ve diğer isteklilerce teklif edilen bedellere oranla aşırı düşük olduğu belirlenen Hep Bir İnş. Nak. Tem. Turz. Rest. San. Tic. Ltd. Şti., Karakayalı Taş. İnş. Taah. Tar. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Yiğit Petrol Gübre İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti., Çakır Petrol Ürün. Taşm. Gıda Eğt. Kırt. Tic. Taah. Ltd. Şti. ve Toprakkaya İnş. Ltd. Şti.’nden teklif bileşenlerine ilişkin olarak yazılı açıklamalarının istenildiği, süresi içerisinde Karakayalı Taş. İnş. Taah. Tar. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Toprakkaya İnş. Ltd. Şti. tarafından herhangi bir açıklama sunulmadığı, süresi içerisinde açıklama sunmuş olan isteklilerin açıklamalarının uygun bulunduğu tespit edilmiş olup Hep Bir İnş. Nak. Tem. Turz. Rest. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde de hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak açıklamalar yer almaktadır.

Öncelikle idarenin 23.09.2011 tarihli kararı incelendiğinde, süresi içerisinde açıklama sunmayan Karakayalı Taş. İnş. Taah. Tar. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiş olup Kanunun 38 inci maddesi gereğince teklifinin reddedilmesi gerektiğinden idare tarafından söz konusu isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlemesi işlemi mevzuata açıkça aykırılık içermektedir. Söz konusu isteklinin teklifinin Kanunun 38 inci maddesi gereğince reddedilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibi dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu ve teklif edilen bedelle işin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiş olup İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 nci maddesi gereğince ihale üzerinde bırakılan istekli dahil açıklama sunmuş olan tüm isteklilerin açıklamaları mevzuata uygunluk yönünden incelenmiştir. Yapılan değerlendirme neticesinde;

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Hep Bir İnş. Nak. Tem. Turz. Rest. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklama incelendiğinde, işi layıkıyla yapıalcağına ilişkin olarak taraflarınca hazırlanmış yazılı beyanın sunulduğu, beyan ekinde Yiğit Petrol Gübre İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturaya yer verildiği, fatura içerisinde motorinin litresine 2,76 TL (KDV dahil 3,26 TL) teklif verildiği, anılan proforma fatura üzerinde SMMM ve ya YMM onayı bulunmadığı tespit edilmiş olup proforma fatura ekine iki adet fatura eklediği, iki faturanın da alış faturası olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, açıklama ekinde ihale konusu işte kullanılacak olan araçların ve plakalarının yer aldığı listeye yer verilmiş olup anılan liste üzerinde herhangi bir onay bulunmadığı tespit edilmiştir.

Öncelikle, anılan proforma faturayı düzenlemiş olan tüzel kişiliğin proforma fatura ekinde sunmuş olduğu fatura fotokopisinin Petrol Ofisi A.Ş.’ne ait olduğu, Petrol Ofisi A.Ş.’nin ihale tarihi olan 19.09.2011 tarihi ve proforma fatura düzenlenme tarihi olan 22.09.2011 tarihlerinde Diyarbakır’ın Çermik İlçesinde bulunan bayilerindeki pompa fiyatlarının KDV’siz 3,23 TL olduğu, proforma faturada yer alan bedelin daha düşük olduğu gerekçesiyle bu bedele ne şekilde ulaşıldığına ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesi gereğince açıklama sunulması gerektiği sonucuna varılmış olup ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma faturanın onaysız ve Tebliğe uygun olmaması, açıklama içerisinde teklif bedelinin nasıl oluşturulduğuna ilişkin olarak somut verilerin ortaya konulmadığı anlaşıldığından açıklamanın uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Çakır Petrol Ürün. Taşm. Gıda Eğt. Kırt. Tic. Taah. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklama incelendiğinde, açıklamanın sadece kendi beyanlarından oluştuğu, teklifin ne şekilde oluşturulduğuna ilişkin herhangi somut bir bilginin yer almadığı tespit edilmiş olup açıklamanın anılan Tebliğin 79 uncu maddesinde belirtilen açıklamalara uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yiğit Petrol Gübre İnş. Tic. Ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklama incelendiğinde, açıklama içerisinde kendi beyanlarının bulunduğu, söz konusu beyan içerisinde teklif bedelinin nasıl oluşturulduğuna ilişkin somut bir bilginin yer almadığı, açıklama ekinde kendileri tarafından düzenlenmiş motorin fiyatına ilişkin proforma faturaya yer verildiği tespit edilmiş olup anılan Tebliğin 79.4.2.12 nci maddesi gereğince isteklinin kendi aldığı sattığı mallara ilişkin olarak “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” Ek:O7 formunu sunması gerektiği, ancak bu formun sunulmadığı anlaşıldığından söz konusu açıklama mevzuata uygun bulunmamıştır.

Bununla birlikte, Hep Bir İnş. Nak. Tem. Turz. Rest. San. Tic. Ltd. Şti. ile Yiğit Petrol Gübre İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklama yazıları incelendiğinde, ifadelerin birkaç cümle dışında birebir aynı olduğu, açıklama ekinde aynı proforma faturaya yer verildiği ve idare tarafından hazırlanan iki aşırı düşük teklif sorgulama yazısının Cuma Yiğit tarafından elden teslim alındığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde, Hep Bir İnş. Nak. Tem. Turz. Rest. San. Tic. Ltd. Şti. nin teklifi ekinde sunulan belgelerin gönderildiği, ancak Yiğit Petrol Gübre İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan belgelerden sadece teklif mektubunun gönderildiği tespit edilmiştir.

Aşırı düşük açıklamalarında yer alan ifadelerin ve kullanılan proforma faturaların aynı olması, sorgu yazılarının aynı kişi tarafından elden teslim alınması hususları göz önünde bulundurulduğunda şikayete konu ihalede Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan hükmün ihlal edildiğine ilişkin tereddütler oluşmuştur.

İhale işlem dosyası içerisinde yer alan Hep Bir İnş. Nak. Tem. Turz. Rest. San. Tic. Ltd. Şti. ve Ticaret Sicil Gazetesi resmi internet sitesi (http://www.ticaretsicil.gov.tr) üzerinden Yiğit Petrol Gübre İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait sicil gazeteleri incelenmiş olup iki şirket arasında Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen hususa ilişkin bir bağlantı kurulamamıştır.

Ancak, Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan hükmün ihlal edilip edilmediğine ilişkin olarak gerekli incelemenin yapılmak üzere konunun Diyarbakır Valiliğine bildirilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Karakayalı Taş. İnş. Taah. Tar. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Toprakkaya İnş. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin süresi içerisinde açıklama sunulmadığı gerekçesiyle, süresi içerisinde açıklama sunmuş olan Hep Bir İnş. Nak. Tem. Turz. Rest. San. Tic. Ltd. Şti., Yiğit Petrol Gübre İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti. ve Çakır Petrol Ürün. Taşm. Gıda Eğt. Kırt. Tic. Taah. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ihlal edilip edilmediğine ilişkin olarak gerekli incelemenin yapılması maksadıyla konunun Diyarbakır Valiliğine bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak;

İdari şartnamenin 2. maddesinde ihale konusu işin adı; “2011-2012 Eğitim Öğretim Yılında 26 Eylül 2011- 08 Haziran 2012 tarihleri arasında 170 gün süreyle 47 araçla 307 orta öğretim öğrencisinin ilçe merkezindeki ortaöğretim okullarına taşıma hizmet alımı işi” şeklinde belirtilmiş olup, işin ne şekilde ifa edilmesi gerektiğine ilişkin olarak teknik şartname içerisinde düzenlemelere yer verildiği anlaşılmıştır.

23.09.2011 tarihli ihale komisyon kararının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihaleye 7 isteklinin katıldığı, idare tarafından yapılan değerlendirme neticesinde 7 isteklinin de yeterlik kriterlerine uygun olduğuna karar verildiği, ilk tekliflerin açıklanması sonrasında isteklilerden ikinci tekliflerini sunmalarının istendiği, idare tarafından belirlenmiş yaklaşık maliyet ve diğer isteklilerce teklif edilen bedellere oranla aşırı düşük olduğu belirlenen Hep Bir İnş. Nak. Tem. Turz. Rest. San. Tic. Ltd. Şti., Karakayalı Taş. İnş. Taah. Tar. Turz. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti., Yiğit Petrol Gübre İnş. Tic. Ve San. Tic. Ltd. Şti., Çakır Petrol Ürün. Taşm. Gıda Eğt. Kırt. Tic. Taah. Ltd. Şti. ve Toprakkaya İnş. Ltd. Şti.’nden teklif bileşenlerine ilişkin olarak yazılı açıklamalarının istenildiği, süresi içerisinde Karakayalı Taş. İnş. Taah. Tar. Turz. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve Toprakkaya İnş. Ltd. Şti. tarafından herhangi bir açıklama sunulmadığı, süresi içerisinde açıklama sunmuş olan isteklilerin açıklamalarının uygun bulunduğu tespit edilmiş olup, Hep Bir İnş. Nak. Tem. Turz. Rest. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanı içeriği incelendiğinde, gerek teknik şartnamede gerekse idari şartname içeriğinde taşıma hizmetinin gerçekleştirileceği güzergahların “km” bazında mesafelerine yer verilmediği tespit edilmiş olup, şikâyete konu ihalede götürü bedel üzerinden teklif alındığından dolayı, söz konusu mesafelere standart teklif mektubu veya ekinde yer alan cetvelde yer verilmemiştir.

Aşırı düşük açıklamalarının değerlendirilebilmesi ve bu değerlendirme işleminin 4734 sayılı Kanunun 5. maddesinde yer alan eşitlik ilkesi uyarınca yapılabilmesi için, istekliler tarafından tekliflerin sağlıklı ve eşit şekilde oluşturulabilmesi gerekmektedir.

İhale dokümanı içerisinde yer alan düzenlemelerden güzergâhların kaç “km” olduğunun anlaşılamadığı, istekliler tarafından hangi taşıma merkezinden kaç öğrencinin taşınması gerektiğinin bilinemediği ve buna bağlı olarak kullanılacak araçların sağlıklı şekilde seçilemeyip teklifin sağlıklı şekilde oluşturulamayacağı düşünüldüğünden, şikâyete konu ihalenin iptal edilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, idare tarafından, söz konusu ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21. maddesinin (b) bendi uyarınca pazarlık usulü ile ihale edildiği, ancak Kanunun 21. maddesinin (b) bendinde belirtilen koşulların oluştuğunu tevsik edici bilgi ve belgenin ihale onay belgesinde yer almadığı, 4734 sayılı Kanunun 5. maddesinde açık ihale usulü ile belli istekliler arasında ihale usulünün temel ihale usulleri olduğu belirtildiği, bu iki ihale usulü dışında diğer usullerin istisnai alım yöntemleri olduğu, istisnai alım yöntemlerine başvurulabilmesi için Kanunda öngörülen şartların oluşması gerektiği değerlendirildiğinden, pazarlık usulünün şartları oluşmadan gerçekleştirilen incelemeye konu ihalenin, bu gerekçeyle de iptal edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin, düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca alınan ” itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi Kurul Üyesi