KİK Kararı: 2011/UH.I-3383

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/067
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 10.10.2011
Karar No : 2011/UH.I-3383
BAŞVURU SAHİBİ:
Efsane Sosyal Hizmetler San. Ve Tic. Ltd. Şti., Sarayönü Vatan Cad. Özdiker Halep Çarşısı Kat 2 No: 471 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Müsteşarlık Gaziantep Çocuk Hastanesi Bastabipliği, Osmangazi Mh.Çevik Kuvvet Bitişiği GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/90468 İhale Kayıt Numaralı "140 Kişi İle Temizlik Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[3096].(0225)./2011-60E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gaziantep Çocuk Hastanesi Baştabipliği tarafından 19.07.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “140 Kişi İle Temizlik Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Efsane Sosyal Hizmetler San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.09.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 07.09.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.09.2011 tarih ve 41500 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamalarında giyim için öngördükleri giderin hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, oysa Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 nci maddesi uyarınca uygulanacak yaptırımın, sunmuş oldukları proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bağlı oldukları vergi dairesine gönderilmesi şeklinde olması gerekirken, tekliflerinin reddedilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği;

79.4.2.4 üncü maddesinde, tedarikçi veya üreticilerden alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği;

79.4.2.12 inci maddesinde, ihale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılacağı, ihale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, adı geçen belgeler arasında bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceği;

79.4.2.15 inci maddesinde, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerektiği, Tebliğin 79.4.2.4 üncü maddesine göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, 79.4.2.5 inci maddeye göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği ancak bu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği;

Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan Ek O.5 Maliyet/Satış Tespit Tutanağı örneğinde gerekli şekil şartları belirtilerek tutanağa mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ekleneceği düzenlenmiştir.

İncelenen ihalede, idari şartnamenin 25 inci maddesinde işçilik, giyim ve makine giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu düzenlenmiş, teklif değerlendirmesinde idare tarafından geçerli teklifler tespit edilmiş, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan beş istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış, üç isteklinin açıklaması uygun görülmeyerek teklifleri reddedilmiş ve açıklaması uygun görülen isteklilerden en düşük fiyat teklifi sunan istekli üzerinde ihale bırakılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyen başvuru sahibi tarafından, açıklamalarında giyim için öngördükleri giderin hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, oysa Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 nci maddesi uyarınca uygulanacak yaptırımın, sunmuş oldukları proforma fatura ile maliyet satış tutarı tespit tutanağının bağlı oldukları vergi dairesine gönderilmesi şeklinde olması gerekirken, tekliflerinin reddedilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği iddia edilmektedir.

İlgilinin açıklamaları incelendiğinde, ihalede giyim hariç, asgari ücret, yol, resmi tatil çalışması ve yüzde 3 sözleşme giderleri dahil olmak üzere, asgari işçilik maliyeti olan 4.079.047,26 TL bedeli teklif ettiği, giyim gideri için proforma fatura sunduğu görülmüştür. Öncelikle isteklinin giyim gideri için yaptığı açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin şekil şartlarına uygun olduğu ve açıklanan fiyatın teklif edilen fiyatı karşıladığı, ancak idare tarafından giyim giderinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesiyle teklifin reddedildiği anlaşılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 inci maddesinde hayatın olağan akışı gibi unsurların teklifin reddine gerekçe olamayacağı açıkça belirtilerek, idarelerin bu konuda takdir yetkilerinin bulunmadığı, tesis edilecek işlemin bağlı yetki şeklinde kurgulandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla idarenin anılan teklifi kabul etmesi gerekirken aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

İtirazen şikayet dilekçesindeki iddiaya ilişkin değerlendirme bu yönde olmakla birlikte, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde yer alan, Kamu İhale Kurumu’nun, itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen konular ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmünden hareketle, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan diğer isteklilerin de açıklamalarının incelenmesi gerekmektedir.

Aşırı düşük teklif açıklamaları reddedilen Efe Sistem Hiz. Bilg. Teks. Yem. Gıda İnş. Tur. Taş. Elk. Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. ile Hanoğlu Temizlik Hizmetleri Taa. Yem Yön. Dan. Rek. Cen. Bilg. Hiz. İnş. Mad. Ltd. Şti. ortak girişimi ve Aserha Sos. Hizm. Bil. Tur. Nak. İnş. Elk. Elkt. Dan. Tic. Ltd. Şti ile Berka Temizlik Pey. Gıda Bilg. İşl. Taş. Tek. ve Sos. Hiz. Ltd. Şti. ortak girişiminin açıklamaları incelendiğinde her iki isteklinin de ihalede giyim hariç, asgari ücret, yol, resmi tatil çalışması ve yüzde 3 sözleşme giderleri dahil olmak, asgari işçilik maliyeti olan 4.079.047,26 TL bedeli teklif ettiği, giyim gideri için proforma fatura sunduğu görülmüştür. Söz konusu isteklilerin giyim gideri için yaptığı açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin şekil şartlarına uygun olduğu ve açıklanan fiyatın teklif edilen fiyatı karşıladığı, ancak idare tarafından giyim giderinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesiyle teklifin reddedildiği anlaşılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 inci maddesinde hayatın olağan akışı gibi unsurların teklifin reddine gerekçe olamayacağı açıkça belirtilerek, idarelerin bu konuda takdir yetkilerinin bulunmadığı, tesis edilecek işlemin bağlı yetki şeklinde kurgulandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla idarenin anılan teklifi kabul etmesi gerekirken aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmekle birlikte, eşit muamele ilkesi çerçevesinden yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibi Efsane Sos. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.; Efe Sistem Hiz. Bilg. Teks. Yem. Gıda İnş. Tur. Taş. Elk. Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. ile Hanoğlu Temizlik Hizmetleri Taa. Yem Yön. Dan. Rek. Cen. Bilg. Hiz. İnş. Mad. Ltd. Şti. ortak girişimi ve Aserha Sos. Hizm. Bil. Tur. Nak. İnş. Elk. Elkt. Dan. Tic. Ltd. Şti ile Berka Temizlik Pey. Gıda Bilg. İşl. Taş. Tek. ve Sos. Hiz. Ltd. Şti. ortak girişiminin açıklamalarının uygun kabul edilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan giyim giderlerine ilişkin proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere proforma faturayı düzenleyen Ezel Endüstriyel Temizlik İnş. Teks. Ltd. Şti.’nin bağlı bulunduğu Şehitlik Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamalarında giyim için öngördükleri giderin hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiğini, oysa Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 nci maddesi uyarınca uygulanacak yaptırımın sunmuş oldukları proforma fatura ile maliyet satış tutarı tespit tutanağının bağlı oldukları vergi dairesine gönderilmesi şeklinde olması gerekirken, tekliflerinin reddedilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırılık olduğunu iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Sağlık Bakanlığı Müsteşarlık Gaziantep Çocuk Hastanesi Baştabipliği tarafından 140 Kişi İle Temizlik Hizmetleri Alımı işinin Açık İhale Usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ve Kamu İhale Kurumu asgari işçilik modülü kullanılarak 4.312.519,95 TL olarak belirlendiği;

İdarece, yaklaşık maliyetin içerisinde 140 personel için toplam 27.570,67 TL giyim bedeli tespit edilmiştir. Söz konusu ihalede asgari işçilik maliyeti giyim hariç, asgari ücret, yol, resmi tatil çalışması ve yüzde 3 sözleşme giderleri dahil olmak, 4.079.047,26 TL olarak belirlenmiştir.

İdarece, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklilerden, ekonomik açıdan en avantajlı teklif 4.096.940,40 TL bedel ile Piramit ltd. şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif ise 4.103.862 TL bedel ile Çağrı ltd. Şti. belirlenmiştir.

Kurul tarafından yapılan değerlendirmede ise, idarenin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle düzeltici işlem tesis edilmesine karar verilmiştir.

Kurul çoğunluğu tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen, Efsane, Efe ve Aserha – Berka iş ortaklığı firmalarının yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğuna ilişkin değerlendirmeye aşağıda yapmış olduğum açıklamaya istinaden katılmıyorum.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerden Efsane firması toplam giyim bedeli için 47,60 TL, Efe 504 TL, Aserha – Berka iş ortaklığı 1148 TL bedel öngörmüşlerdir.

Her ne kadar Kurul tarafından, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Efsane firmasının aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmüş ise de; bu firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında giyim için öngördüğü toplam 47,60 TL, Efe 504 TL, Aserha – Berka iş ortaklığı 1148 TL tutar ile (idarenin yaklaşık maliyetinde giyim için belirlediği 27.570,67 TL maliyetin karşılanmasının mümkün olmadığı) söz konusu maliyetlerin karşılanmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

Ticari şirketlerin iktisadi amacının kar elde etmek olduğu, kar elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kar elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu, Kurul tarafından aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Efsane, Efe ve Aserha – Berka iş ortaklığı firmalarının teklif ettiği bedel ile ihale konusu işin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, idarenin yapmış olduğu idari işlemde mevzuata herhangi bir aykırılık bulunmadığından “ itirazen şikayet başvursunun reddine ” karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi