KİK Kararı: 2011/UH.I-3326

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/065
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 03.10.2011
Karar No : 2011/UH.I-3326
BAŞVURU SAHİBİ:
ASYA ÖZEL GÜVENLİK KORUMA VE EĞİTİM HİZ. LTD. ŞTİ., YENİBARAJ MAH. MEHMETR COŞANAY APT. BÜLENT ANGIN BULVARI K:2 D:2 112/B SEYHAN-ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
TÜRK PATENT ENSTİTÜSÜ İDARİ VE MALİ İŞLER DAİRESİ BAŞKANLIĞI, HIPODROM CAD. 115 06330 YENİMAHALLE-ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/106627 İhale Kayıt Numaralı "Özel Güvenlik (silahsız)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[2998].(0227)./2011-25Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Türk Patent Enstitüsü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığıtarafından 11.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Özel Güvenlik (Silahsız)Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Asya Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hiz. Ltd. Şti.’nin 25.08.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.08.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.09.2011tarih ve 40336sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.09.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Yaklaşık maliyetin gizliliğinin korunup korunmadığına ilişkin olarak gerekli incelemenin yapılması için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale konusu işin süresi göz önünde bulundurulduğunda, toplam resmi tatil günü sayısının 14,5 gün olarak belirtilmesi gerekirken idari şartnamede 13,5 gün olarak belirtildiği, anılan durumun tekliflerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesini engeller nitelikte olduğu, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde çalışılacak toplam gün sayısının mevzuata uygun olarak belirtilmediği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedel ile ihale konusu işin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, yaklaşık maliyetin kar belirlenmeden hesaplandığı, söz konusu durumun teklif değerlendirilmesine etkisinin bulunduğu, ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli ile yaklaşık maliyetin birbirine yakın olduğu, yaklaşık maliyetin gizliliğinin korunmadığı,

3)Kesinleşen ihale kararının Kanunun 41 inci maddesinde belirtildiği gibi kararın onaylanması izleyen 3 gün içerisinde kendilerine bildirilmediği, idarenin işleminin mevzuata uygun olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinde; “ (1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,

“Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Yer almaktadır.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının dokümanda yer alan düzenlemelere yönelik olduğu, ihaleye teklif vermiş olan başvuru sahibinin artık istekli sıfatını haiz olduğu, dokümana yönelik başvuruda bulunamayacağı, ayrıca ihale tarihinin 11.08.2011 ve idareye başvuru tarihinin 25.08.2011 olduğu, ihale dokümanına ilişkin şikayet başvurularının en geç ihale tarihinden 3 iş günü içerisinde yapılabileceği hususları göz önünde bulundurulduğunda şikayet başvurusunun süresi içerisinde yapılmadığı tespit edilmiş olup söz konusu iddianın süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının 30 personel ile silahsız özel güvenlik hizmet alımı şeklinde belirtildiği, aynı şartnamenin 25 inci maddesinde; “25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

2011-2012 yıllarında ulusal ve genel tatil günlerinde hizmet süresince toplam 13,5 gündür. Bu günlerde çalıştırılacak personel sayısı 23 kişidir.
Bu günlerde çalıştırılacak personele 4857 sayılı iş Kanununun 47. maddesi uyarınca ücret hesaplanacak olup teklif fiyata dahil edilecektir. (yemek yol ve giyim hariç)

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

İstekli tarafından her bir işçi için nakdi olarak ödenecek ve bordrolarda şekilde günlük brüt (ayda 26 iş günü) 5,74.-TL. Yemek Bedeli teklif fiyata dahil edilecektir. (30 güvenlik elemanı için)
İstekli çalıştıracağı personele her bir işçi için nakdi olarak ödenecek ve bordrolar da gösterecek şekilde günlük brüt (ayda 26 iş günü) 9,48.-TL. Yol Bedelini teklif fiyata dahil edecektir. (30 güvenlik elemanı için)
Aylıkla birlikte 30 işçiye ödenecek olup sözleşme süresince Belediye otobüs ve dolmuş yolcu taşıma ücretlerine zam yapılsa yol parasına bir artış yapılmayacaktır.
Her bir Güvenlik Görevlisine Teknik Şartnamenin 5/d maddesinde ayni olarak verilmesi öngörülen 5188 sayılı kanunun ve ikincil mevzuatı hükümlerine uygun;
Takım Elbise / Tayyör 1 Takım
Gömlek (2 Yazlık ? 2 Kışlık) 4 Adet
Bay- Bayan Ayakkabı 1 Çift
Yağmurluk 1 Adet
Kravat 1 Adet
Şapka 1 Adet
Çorap 6 Çift
Palto ? Manto 1 Adet
bedeli yükleniciye ait olup teklif fiyata yansıtılacaktır.

25.3.4. Diğer giderler:

Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası giderleri yükleniciye ait olup, teklif fiyata yansıtılacaktır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Güvenlik Sigorta Pirim Oranı %1.0 dır.” düzenlemesinin,

48.3 üncü maddesinde; “ İşin süresi 365 (üçyüzaltmışbeş) gündür.” düzenlemesininyer aldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Şikayete konu ihalenin ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

“Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde, personel maliyeti, tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş brüt asgari ücret tutarı ile bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı toplamından az olmamak üzere bulunan maliyetler dikkate alınarak hesaplanır.

(2) İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol ve giyecek gibi maliyetlerin teklif fiyatına dahil edilmesinin öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; yol, yemek ve giyecek gibi maliyetlerin brüt tutarları da eklenerek işçilik maliyeti bulunur. Ayrıca personele nakdi olarak ödenmesi öngörülen yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile söz konusu yemek ve yol bedellerinin bir ayda kaç gün üzerinden verileceği idari şartnamede gösterilir.

(3) İhale konusu işin kapsamında yer alan iş kollarının iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları, işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılır. Ayrıca ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilir.

(4) Personele asgari ücretin üzerinde ödeme yapılmasının öngörülmesi halinde, bu ücretin brüt asgari ücretin en az yüzde (%) kaç fazlası olacağı idarece belirlenerek, bu oran üzerinden yaklaşık maliyet hesaplanır ve söz konusu oran idari şartnamede açıkça gösterilir.

(5) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması halinde, bu kalemlerin kapsamındaki işler dahil, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak asgari personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, işçi sayısı yerine, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınabilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi iddiasında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedeli ile ihale konusu işin ifasının mümkün olmadığı, anılan bedelin aşırı düşük olması gerektiği belirtilmiş ayrıca yaklaşık maliyetin içerisine firma karı eklenmediği yaklaşık maliyetinde doğru şekilde tespit edilmediği ifade edilmiştir.

Öncelikle, idarelerin aşırı düşük teklifleri belirlerken sunulan teklif bedelleri ile hesaplanan yaklaşık maliyet bedelini göz önünde bulundurmaları, anılan bedellere göre teklifinin düşük olduğu tespit edilen isteklilerden teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklama istenilmesi gerektiği Kanunda belirtilmektedir. Sağlıklı bir aşırı düşük teklif değerlendirilmesi yapılabilmesi için idare tarafından hazırlanmış olan yaklaşık maliyetin idari şartnamede yer alan düzenlemelere uygun şekilde hesaplanıp hesaplanmadığına bakılması gerekmektedir.

İdari şartnamenin 25 inci maddesi incelendiğinde, 30 personelin 12 aylık işçilik giderinin, 26 gün üzerinden yol ve yemek giderlerinin, personelin giymesi gereken giysi giderlerinin ve zorunlu mali sorumluluk sigortası giderlerinin teklif fiyata dahil olacağı, yaklaşık maliyet oluşturulurken Yönetmeliğin 9 uncu maddesi gereği anılan bedellerin üstüne %20’yi geçmemek üzere müteahhitlik karı ekleneceği sonucuna ulaşılmaktadır.

İdare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet incelendiğinde, personele verilmesi öngörülen kıyafetlere ilişkin olarak kişi başı 337,00 TL bedel öngörüldüğü, anılan bedelin Kurumun resmi internet sitesinde yer alan işçilik modülü içerisine yerleştirerek, 30 personelin 12 aylık giyim, yol, yemek, resmi tatillerde yapılacak olan mesai ve %3 sözleşme gideri dahil toplam bedelin 573.152,21 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, özel güvenlik personeline yaptırılması zorunlu mali sorumluluk sigortası bedelinin yaklaşık maliyet hesaplanırken göz önünde bulundurulmadığı, ayrıca Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde üst sınırı belirtilen yüklenici karının yaklaşık maliyete eklenmediği görülmüştür. Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen firma karının yaklaşık maliyete eklenmesini zorunlu tutan bir hüküm bulunmamakta olup anılan maddede firma karı eğer eklenecekse %20’lik bir oranın üzerine çıkılamayacağı belirtilmiştir. Anılan karın idare tarafından eklenmemesi durumu mevzuata aykırılık içermemekle birlikte zorunlu mali sorumluluk sigortası bedelinin yaklaşık maliyete eklenmemesi durumu mevzuata ve idari şartnameye uygun bulunmamıştır.

11.08.2011 tarihli ihale komisyon kararının incelenmesi neticesinde, ihaleye katılan 3 isteklinin de yaklaşık maliyetin üzerinde teklif fiyatı sundukları, söz konusu yaklaşık maliyet bedeli göz önünde bulundurulduğunda isteklilerin aşırı düşük olduklarından bahsedilemeyeceği ancak idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin şartnamede belirtilen giderler doğrultusunda hazırlanmadığı göz önünde bulundurulduğunda sağlıklı bir aşırı düşük teklif değerlendirilmesi yapılamayacağı ve uygun belirlenmemiş yaklaşık maliyetle ihale sürecine devam edilemeyeceği anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde; “ İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.” hükmü yer almaktadır.

11.08.2011 tarihli ihale komisyon kararının incelenmesi neticesinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Kayı Güv. Ltd. Şti.’nin belirlendiği, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği ve anılan kararın aynı tarihte ihale yetkilisi tarafından onaylandığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibine gönderilen kesinleşen ihale kararı üzerinde 12.08.2011 tarihinde iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderildiğine ilişkin ifade bulunmasına rağmen idarenin giden evrak defterine 15.08.2011 tarihinde kayıt edildiği ve 17.08.2011 tarihinde de postaya verildiği anlaşılmaktadır. Kararın 11.08.2011 tarihinde onaylandığı ve 3 gün içerisinde bildirime çıkılmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda kesinleşen ihale kararının mevzuatta yer alan sürelere uygun şekilde başvuru sahibine bildirilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, usulüne uygun şekilde hesaplanmamış olan yaklaşık maliyet ile sağlıklı değerlendirme yapılamayacağı anlaşıldığından şikayete konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi