KİK Kararı: 2011/UH.I-3256

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/064
Gündem No : 101
Karar Tarihi : 26.09.2011
Karar No : 2011/UH.I-3256
BAŞVURU SAHİBİ:
SİS-TEM SOSYAL HİZMETLER GIDA TEKSTİL SAN. TİC. LTD.ŞTİ., FEVZİÇAKMAK MAH.YILDIRIM BEYAZID CAD. ÇAKMAK SOK. NO:1 KAT:3 DAİRE:7 YENİBOSNA İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
SELÇUKLU BELEDİYESİ BAŞKANLIĞI, Şeyh Şamil Mah. Doç. Dr. Halil Ürün Cad. No:19 42070 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/101186 İhale Kayıt Numaralı "Selçuklu Belediyesi Çöp Toplama ve Nakli İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[2930].(0255)./2011-56Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Selçuklu Belediyesi Başkanlığıtarafından 15.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Selçuklu Belediyesi Çöp Toplama ve Nakli İşi” ihalesine ilişkin olarak Sis-Tem Sosyal Hizmetler Gıda Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.’nin 09.08.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.08.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.08.2011tarih ve 39670sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1 ) İdarece idari şartnamenin 25.1 inci maddesinde ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinin hangilerinin teklif fiyata dahil olması gerektiği belirtilmekle birlikte, aynı maddede, iş bünyesinde çalıştırılacak personel için yüklenici tarafından ayni olarak karşılanması öngörülen iş elbiseleri ile işin ifası aşamasında yüklenici tarafından karşılanması veya idarece verilmesi öngörülen makine ve ekipman amortismanı ile malzeme giderlerine yer verilmesinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamedeki düzenlemeye aykırı olduğu,

Aynı şartnamenin 25.2 nci maddesinde; 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiğinin kabul edileceği, yüklenicinin bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamayacağı belirtilmişken, bahse konu şartnamenin ekinde bulunan zeyilname ile 47.1 inci maddesinde yapılan fiyat farkına ilişkin düzenlemelerin çelişki doğurduğu,

2 ) Teknik şartnamenin 3.16 ncı maddesinde, iş bünyesinde çalıştırılacak 219 işçi tarafından kullanılacak iş kıyafetlerinin sayı ve teknik özellikleri belirtilmiş olmasına karşın teknik özellikler hususunda objektif kriterler bildirilmeksizin 117 şoför ve operatör için 1 adet yazlık ve 1 adet kışlık olmak üzere ayakkabı ile 1 adet yazlık ve 1 adet kışlık yelek temin edileceği şeklinde sınırlı bilgilere yer verildiği, sözleşmenin ifasında herhangi bir hukuki ihtilaf halinde ayakkabı ve yeleğin şartnamesine uygunluğunun sağlanıp sağlanmadığının ispatı ve aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında söz konusu kıyafete ilişkin olarak öngörülecek teklif fiyatın gerçekçi piyasa temellerine dayanıp dayanmadığının tespiti noktasında iş kıyafetlerinin teknik özelliklerinin bağlayıcı olduğu, bu nedenle elbiselerin teknik özelliklerinin açıkça belirtilmesi gerektiği,

3 ) Teknik Şartnamenin 3.14 üncü maddesinde yüklenicinin uhdesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanının görevlendirildiğine dair taahhütnamenin sözleşmeden sonra idareye bildireceği yönünde düzenlemeye yer verilmişken, idari şartnamenin Diğer Hususlar maddesinde, söz konusu yükümlülüğün sözleşmeden önce gerçekleştirileceğinin bildirilmesinin çelişki doğurduğu,

İdarece şikayete verilen cevapta; taahhütnamenin idareye ne zaman verileceğinin net olmadığı kabul edilmekle birlikte, bu hususta idari şartnamenin esas alınması gerektiğinin belirtildiği,

İdari şartnamedeki düzenlemenin esas alınması durumunda ise, bahse konu düzenlemenin, Tebliğdeki; personele yönelik yeterlik kriteri belirlenemeyeceği ve bu kapsamda aday veya isteklilerden personele ilişkin herhangi bir belge sunmalarının istenmeyeceği doğrultusundaki açıklamalara aykırılık taşıdığı,

4 ) İhale dokümanında araçların kullanım bedelinin tespitine yönelik olarak salt "saat" unsuruna yer verildiği, buna karşın yerleşim bölgesinde toplama yapılacak ve temizlenecek cadde/sokakların uzunluklarının bağlayıcı bir şekilde belirtilmediği, ayrıca ihalenin götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiğinden hareketle kat edilecek ortalama mesafe ve toplanacak ortalama çöp miktarı esas alınarak birim fiyat belirlenmesi mümkün olmadığından hizmetin ifası sırasında oluşacak sapmaların kabul edilebilir yönünün bulunmadığı,

345 personelin istihdam edileceği ihale konusu işin birim fiyat teklif üzerinden ihale edilmemesi nedeniyle hizmet alanına yeni yerler eklenmesi dolayısıyla iş artışına ihtiyaç duyulması halinde telafisi zor durumların ortaya çıkacağı yönündeki şikayetlerine idarece verilen cevapta atıfta bulunulan 2009/UH.II-2253 sayılı Kurul Kararına konu ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi nedeniyle emsal teşkil etmeyeceği,

Kaldı ki, anılan Kurul Kararında 4 Kurul Üyesinin karşı oylarında yer verilen hususların, iddialarını destekler nitelikte olduğu,

5 ) Teknik şartnamenin 7.9 uncu maddesinde; hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonlarının idarenin belirleyeceği renklere boyatılacağı ve araçların üzerine resim veya resimli pano yaptırılacağı, boyama veya resimli pano yapılmaması halinde her araç için 600,00 TL ceza uygulanacağı düzenlemesine yer verilmesine karşın araç giydirme maliyetinin tespitinde kullanılacak kriterlerin belirtilmediği,

Teknik şartnamenin anılan maddesinde araç giydirme giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı yönünde bir düzenleme bulunsa da söz konusu "araç giydirme" işlemine ilişkin maliyetin tespiti ile bu tespitin değerlendirilmesinde kullanılacak kriterlerin belirtilmemiş olduğu,

Bu sebeple isteklilerin söz konusu düzenlemede araçların giydirilmesinden doğacak maliyet hakkında tereddüde düşmelerinin muhtemel olduğu,

Bu husustaki şikayet başvurularının idare tarafından bu defa 2007/UH.Z-3374 sayılı Kurul Kararı emsal gösterilmek suretiyle uygun bulunmadığı,

Anılan kararda "araç giydirme" maliyetinin tespitine yönelik düzenlemelerin ihale dokümanında bulunmamasının tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine etki edip etmeyeceği yönünde herhangi bir hukuki görüşe veya bu anlamı taşıyacak beyana yer verilmediği,

Diğer yandan, araçların giydirilmesine ilişkin teknik kriterler ve uygunluk ölçütü belirtilmemesine karşın söz konusu sorumluluğun yerine getirilmemesi halinde cezai müeyyide uygulanacağının bildirilmesinin, kamu sözleşmelerinin taraflarının sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğunu, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceğini düzenleyen 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 4 üncü maddesi hükmüne aykırılık teşkil ettiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde; idarece, uygulanacak ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartname esas alınarak idari şartnamenin hazırlanacağı, tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususların, işin özelliğine göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenleneceği, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususların ise, “Diğer Hususlar” bölümüne eklenebileceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Yönetmeliğin ekinde yer alan Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamenin 25.1 inci maddesi için öngörülen 29 numaralı dipnotta; idarelerin, ihale edilecek hizmetin özelliğine göre, sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinden hangilerinin, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olması gerektiğini bu maddede belirtecekleri ifade edilmiştir.

Aynı Tip İdari Şartnamenin 25.2 nci maddesinde; 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiğinin kabul edileceği, yüklenicinin, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamayacağı düzenlenmiştir.

Bahse konu Tip İdari Şartnamenin 25.3 üncü maddesinde ise; teklif fiyata dahil olan diğer giderlerin belirtilmesi öngörülmüş ve bu madde ile ilgili olarak 30 numaralı dipnotta; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, bu maddede, işin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti, yemek, yol ve giyecek giderleri, malzeme giderleri ve diğer giderlere ilişkin düzenleme yapılacağı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri dışındaki tüm ihalelerde, gider kalemlerinin, ihale konusu işin özelliğine uygun olarak ilgili mevzuatına, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği ile Kurumun diğer düzenleyici işlemlerine aykırı olmamak kaydıyla idare tarafından belirlenerek bu maddeye yazılacağı belirtilmiştir.

Bahse konu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında; ihale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemelerin birbirine aykırı olamayacağı hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78 inci maddesi uyarınca, personel çalıştırılmasına dayalı olarak kabul edilmesi mümkün olmayan başvuruya konu “Çöp Toplama ve Nakli İşi” ihalesine ilişkin olarak idarece hazırlanan idari şartnamenin;

25.1 inci maddesinde; ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinin isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olması gerektiği belirtilmekle birlikte, aynı maddede ayrıca, aktarılan Tip İdari Şartname düzenlemelerinden farklı olarak çalıştırılacak personele yüklenici tarafından verilmesi öngörülen giyim malzemesi giderleri ile iş kapsamında kullanılacak makine, ekipman, kontrol araçları ile teknik şartnamede belirtilen idarece verilecek araç gereç ve ekipmanların amortisman giderleri, zorunlu trafik sigortası, emisyon izni, trafik muayene, bandrol, vize, akaryakıt, bakım onarım, yedek parça, araç takip sistemi ve buna bağlı data hattı giderleri gibi teknik şartnamede belirtilen çalışma ve iş programları ile ilgili giderlerin teklif fiyata dahil olduğunun ifade edildiği,

25.2 nci maddesinde, Tip İdari Şartnameye bağlı kalınarak; 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiğinin kabul edileceği, yüklenicinin, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamayacağı yönünde düzenleme yapıldığı,

25.3 üncü maddesinde; işçilik giderleri ile birlikte makine, ekipman ve malzeme giderleri ile bir kısım giyim malzemesi giderlerine tekrar yer verildiği,

Zeyilname ile düzeltilen 47.1 inci maddesinde; 2002/5037 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 7 nci maddesi gereği (b1) ağırlık oranı için akaryakıt fiyat farkı hesaplanacağının ifade edildiği,

Anlaşılmıştır.

Bahse konu mevzuat hükümleri ve idari şartname düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; idari şartnamenin 25.1 inci maddesinde, ihale konusu işin gerçekleştirilmesi aşamasında çalıştırılması öngörülen araçlara ait akaryakıt giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu, 25.2 nci maddesinde ise 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerindeki artış ve farkların talep edilemeyeceği yönünde düzenleme yapılmışken, aynı şartnamenin 47.1 inci maddesinde akaryakıt için fiyat farkı verileceğinin belirtilmesinin, 15 ay sürecek olan ihale konusu iş kapsamında kullanılacak akaryakıtın olası fiyat değişimlerinin isteklilerce teklif fiyatına yansıtılması noktasında tereddüt doğuran bir çelişkiye yol açtığı ortadadır.

Bu itibarla; başvuruya konu ihale 23.08.2011 tarihinde gerçekleştirilmiş olduğundan, ihale dokümanına yönelik herhangi bir düzeltme olasılığının ortadan kalktığı hususu göz önünde bulundurulduğunda, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.19 uncu maddesinde, ihale konusu işi yürütecek personele verilecek giyeceklerin özelliklerinin ve sayısının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

İncelenen ihalede, teknik şartnamenin 3.16 ncı maddesinde; “Yüklenici istihdam edeceği temizlik personellerinden;

219 adet işçiye kışlık olarak; İdarece belirlenen renkte gabardin kalın kumaştan içi kalın elyaflı rahat kullanılabilir her beden ölçüsünde ve kol ve bacakların alt kısımlarında gece çalışmasında görülebilecek şerit olan 2 adet kışlık elbise, 1 adet kışlık ayakkabı(Miflonlu çizme), 2 adet 1. sınıf malzemeden yağmurluk(pantolon ve üstü ayrı) verecektir. 219 adet işçiye yazlık iş elbisesi olarak; idarece belirlenen renkte ve gabardin kumaştan, rahat kullanılabilir her beden ölçüsünde ve kol ve bacakların alt kısımlarında gece çalışmasında görülebilecek şeritler olan 2 adet iş elbisesi, 1 adet iş ayakkabısı, 1 adet fosforlu yelek iş bünyesinde işçilere temin edilecek ve iş başında giyilecektir. 117 adet şoför ve operatör için 1 adet yazlık ve 1 adet kışlık olmak üzere ayakkabı ile 1 adet yazlık ve 1 adet kışlık yelek temin edilecek olup, iş başında giyilecektir. Elbiselerde idarenin logosu ve ismi yer alacaktır.

İşçi, operatör ve şoförlere 2 adet şapka, 2 adet bere verilecektir. Her çalışma gününde işçilere birer adet maske, haftada iki kez birinci kalite eldiven verilecektir. Yer teslimi tarihinden itibaren 30 gün içerisinde kışlık giyim ve koruyucu malzemeleri ve 15 Nisan 2012 tarihinde de yazlık giyim ve koruyucu malzemeleri idarece kontrol edilip onayı alındıktan sonra dağıtımı yapılacaktır.

Asıl rengini kaybetmiş yırtık ve boyalı kıyafetler ve ayakkabılar yenisi ile değiştirilecektir.” düzenlemesine yer verildiği belirlenmiştir.

Personele verilecek giyecekler için idarece yapılan söz konusu düzenlemeye yönelik olarak, başvuru sahibi tarafından, 117 adet şoför ve operatör için öngörülen 1 adet yazlık ve 1 adet kışlık olmak üzere ayakkabı ile 1 adet yazlık ve 1 adet kışlık yeleğe ilişkin teknik özelliklerin belirtilmemesi hususu itirazen şikayet başvurusuna konu edilmiştir.

Bahse konu maddede; 219 adet işçi için yapılan kışlık ayakkabı düzenlemesinde, kışlık ayakkabıdan kastedilenin miflonlu çizme olduğunun belirtildiği, bunun dışında yazlık ayakkabı ile yazlık ve kışlık yeleğin teknik özellikleri hususunda belirleme yapılmamış olduğu anlaşılmıştır. Ancak, söz konusu giyecekler hakkında detaylı açıklama yapılmamış olmasının, anılan giyeceklerin teknik özelliklerinin hizmetin gerekleri ve mevsim koşullarına uygun olması gerekliliğini ortadan kaldırmayacağı tartışmasızdır. Bu bağlamda, ihale konusu iş ile iştigal eden basiretli bir tacir tarafından, teklifte diğer girdilere kıyasen esaslı bir etkisi bulunmayan yazlık ayakkabı ile yazlık ve kışlık yeleğin temin edilmesine dair giderlerin belirlenememesi nedeniyle teklifin sağlıklı bir şekilde oluşturulamaması söz konusu değildir.

Bu itibarla, iddia yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “Diğer Hususlar” bölümünde; yüklenicinin sözleşmeden önce, uhdesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı görevlendirdiğine dair noter onaylı taahhütnameyi idareye teslim edeceğinin belirtildiği, teknik şartnamenin 3.14 üncü maddesinde ise; bahse konu taahhütnamenin sözleşmeden sonra teslim edileceğinin ifade edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 29 uncu maddesinde; ilan yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabileceği, yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilnamenin, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderileceği, zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihinin bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu hususta ayrıca, bahsi geçen Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin 5 inci fıkrasında; Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet üzerine yapılan incelemede; başvuruların ya da tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale veya ön yeterlik dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, ihale veya son başvuru tarihine on günden az süre kalmış olsa dahi gerekli düzeltme yapılarak belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihinin bir defa daha ertelenebileceği düzenlenmiştir.

İncelenen ihalede, başvuru sahibince 09.08.2011 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusu sonrasında idarece, mezkur iddia ile ilgili olarak bir zeyilnamenin düzenlenerek idari şartnamenin “Diğer Hususlar” bölümündeki düzenlemenin teknik şartnamenin 3.14 üncü maddesine uygun hale getirildiği, daha önce 15.08.2011 tarihinde gerçekleştirileceği duyurulan ihalenin söz konusu zeyilname ile 23.08.2011 tarihine ertelendiği, düzenlenen zeyilnamenin 12.08.2011 tarihinde faksla ve iadeli taahhütlü posta yoluyla doküman satın almış olanlara gönderildiği tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinde; bildirim ve tebligatın, iadeli taahhütlü posta yoluyla veya imza karşılığı elden yapılacağı, ancak, dokümanın satın alındığına veya EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiğine ilişkin formda ya da başvuru veya teklif mektubunda elektronik posta adresinin ve/veya faks numarasının belirtilmesi ve bu adrese veya faks numarasına yapılacak bildirimlerin kabul edileceğinin taahhüt edilmesi kaydıyla, idare tarafından elektronik posta yoluyla veya faksla bildirimin de yapılabileceği, iadeli taahhütlü mektupla yapılan tebligatta mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci günün, tebliğ tarihi sayılacağı, tebligatın bu tarihten önce muhataba ulaşması halinde ise fiili tebliğ tarihi esas alınacağı hükme bağlanmıştır.

Başvuruya konu ihalede, istekli olabileceklerin tamamının EKAP üzerinden e-imza kullanarak ihale dokümanını indirdikleri, buna ilişkin formlar incelendiğinde; 12 istekliden 9’unun faks ile bildirimi kabul etmediklerini beyan ettikleri anlaşılmıştır.

Bu itibarla, her ne kadar şikayete konu edilen hususta zeyilname ile gerekli düzenlemenin yapılmış olduğu görülse de, zeyilnamenin doküman satın alanlara son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde gönderilmediği anlaşıldığından, başvuruya konu ihalenin iptali gerekmektedir.

4. Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 19 uncu maddesinde; isteklilerin tekliflerini götürü bedel üzerinden vereceklerinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Teknik şartnamenin 1.1 inci maddesinde ihale konusu işin; Selçuklu ilçesine ait 68 mahallede; cadde ve sokaklarındaki çöplerin toplanması, nakli, yol süpürme aracı ve elle süpürülmesi ile temizliği, 19 adet pazar yeri, yeşil alanlar, dinlenme parkı ve mesire alanların temizliği, çöplerinin alınması ve nakli, semt pazarlarının sabunlu su ile yıkanması ve dezenfektan ilaç ile ilaçlanması, mücavir alanlar içinde bulunan boş alanlardaki (naylon, kağıt vb.) maddelerin elle toplanması, barınaklar, idari binalar, salonlar, resmi daireler, hastaneler, okullar ve sanayilerin çöplerinin alınması ve nakli, mahalle, cadde ve sokaklarda bulunan kaldırımların, kar ve buzlarının temizlenmesi, mevsimine göre, kömür cüruflarının, bahçe atıklarının ve molozların toplanması, fosseptik kuyularının çekimi ve nakli, çöp konteynır, çöp araçları ve pazar yerlerinin ilaçlanması, eskimiş çöp konteynırlarının yerinde tamiri ve değiştirilmesi işi olduğu belirtilmiş, idarenin göstereceği mücavir alanlardaki temizlik hizmetlerinin ihale kapsamında olduğu, yerin görülmesinin yükleniciye ait olduğu düzenlenmiştir.

Aynı şartnamenin iş planı ve programının tarif edildiği 3 üncü maddesinde; çalışmanın günlük 3 vardiya halinde yapılacağının belirtildiği, her bir vardiyada hangi araçtan kaç adet çalıştırılacağı, her bir aracın vardiya başı kaç saat çalıştırılacağı ve ihale konusu iş kapsamında hangi aracın toplam kaç gün çalıştırılacağı hususlarının tablo halinde düzenlendiği görülmüştür.

Ayrıca, aynı şartnamenin 2.4 üncü maddesinde; “Söz konusu işte kullanılacak idarece verilen ve yükleniciye ait bütün araçlara GPS takip sistemi kurulacak olup, arıza durumunda yüklenici tarafından değiştirilecektir. Cihazın çalışması ve takip edilmesi için idarece belirlenen büroya yüklenici tarafından verilecek bilgisayara bilgi sistemi kurulacaktır. Sistemde plakası seçilen aracın her vardiya için ayrı bir ekran üzerinden mevcut yeri, durumu (hareket halinde, durağan, rölantide çalışıyor, çekiliyor) hızı, vardiyasında saat kaçta göreve çıktığı,(ilk kontak çevirme zamanı) görevi ne zaman sonlandırdığı (son kontak kapama) özel olarak takip edilebilecektir. Harita üzerinde yer alan araç, hareketli, durağan, rölantide veya acil durumda olduğu görülebilecektir. Seçilen aracın gün ve çalıştığı vardiya içerisindeki tüm bilgileri detaylı olarak görülebilecek, ne kadar süre hareket ettiği, ne kadar süre durduğu ve rölantide çalıştırıldığı, ne kadar yol kat ettiği ve yaptığı tüm ihlaller görüntülenecek şekilde sistem kurulacaktır.

Seçilen aracın istenilen tarihte ve vardiyasında veya seçilen tarihler arasındaki yukarıda belirtilen bilgilere gün bazında veya detay olarak erişilmesi mümkün olacaktır. Tüm araçlar merkezden devamlı sürede izlenebilmelidir. Yüklenici işe başlamasını takiben 30 gün içerisinde bütün araçlarda yukarıda belirtilen sistemleri kuracaktır. Kurmadığı takdirde araçlar işe çıkartılmayacak ve teknik şartnamenin 7.15 maddesindeki hüküm uygulanacaktır.” düzenlemesine yer verildiği belirlenmiştir.

Genel olarak çöp toplama ihalelerinde, isteklilerce teklifin oluşturulmasında önem arzeden bileşenler; araç giderleri (amortisman veya kiralama, bakım-onarım vb.), yakıt giderleri, personel giderleri ve malzeme giderleridir. Her ne kadar mevzuatta çöp toplama ihalelerinin birim fiyatlar üzerinden veya götürü bedel üzerinden teklif alınmak suretiyle ihale edilmesine ilişkin bir düzenleme bulunmasa da, bahse konu ihalelerin, sayılan maliyet kalemlerinin her birinin ayrı ayrı gösterilmesine olanak sağlayacak şekilde birim fiyatlar üzerinden yapılması uygun olacaktır. Zira, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi uyarınca, götürü bedel üzerinden teklif alınmak suretiyle ihale edilen işlerde iş artış/eksilişinin mümkün olmaması nedeniyle, işin gerçekleştirilmesi aşamasında; çöp toplama işinin yapılacağı alanın değişmesi veya daha sıkça karşılaşılması muhtemel olan, aynı sınırlar dahilindeki cadde/sokak sayısında ve/veya uzunluğunda değişiklikler olması durumlarında iş artış/eksilişi yapılabilmesini teminen, birim fiyatlar üzerinden ihale yapılması büyük önem taşımaktadır.

Bununla birlikte, birim fiyatlar üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek ihalelerin iki türlü tasarlanması mümkündür.

Birinci seçenek; yukarıda belirtilen maliyet kalemlerine ayrı satırlarda yer verilmek suretiyle birim fiyat teklif cetvelinin düzenlenmesi usulüdür. Bu durumda, birim fiyat teklif cetvelinde, yine olası iş artış/eksilişlerinin yapılabilmesi için; araç yakıt giderlerine kilometre (km) üzerinden teklif verilmesinin sağlanması, bunun için idarece kapsamlı bir iş programının düzenlenmesi ve ihale dokümanında isteklilere verilmesi, söz konusu iş programı esas alınarak araçların ne kadar yol katedeceklerinin yaklaşık olarak belirlenmesi ve her bir araç için ayrı ayrı belirlenen mesafelerin birim fiyat teklif cetvelinde belirtilmesi suretiyle ihalenin yapılması önem arzetmektedir.

Uygulanmasının kabul edilebilir olduğu düşünülen bir diğer usulün ise; bahsedilen iş programının idarece yapılmadığı ve bu nedenle katedilecek mesafelerin belirtilmediği durumlarda, çalıştırılacak araç cinsi, sayısı ve çalışma miktarı belirtilerek tüm maliyet unsurlarının araç giderleri içerisinde toplanması ve tekliflerin “araç x saat” üzerinden alınması şeklinde ihalenin gerçekleştirilmesidir. Bahse konu durumda, ihale konusu iş ile iştigal eden isteklilerce, mevcut plan ve haritalardan faydalanılarak, önceki deneyimlerinden ve işin kendine özgü koşullarından hareketle bir iş programının oluşturulması ve araç yakıt giderlerinin bu programa göre hesaplanması mümkün olacaktır. Bu usulde; gerekli araçların öngörülen çalışma sürelerinin tamamında bilfiil çalıştırılarak, ihale konusu işin, idarece ihale dokümanında belirtilen mahallin bütününde gerçekleştirileceği kabulüyle araç sayısı, çalışma miktarı vs. belirlendiğinden, işin ifası aşamasında işin yapılacağı alanın genişlemesi veya aynı sınırlar dahilindeki cadde/sokak sayısında ve/veya uzunluğunda değişiklikler olması durumlarında, iş artış/eksilişi yapılmasının, diğer usule göre daha öznel koşullara bağlı olması kaçınılmazdır. Zira, bu gibi durumlarda artış/eksiliş miktarları, idare ve yüklenici tarafından yapılacak müzakereler neticesinde fiili duruma göre belirlenebilecektir.

Başvuruya konu ihalede, aktarılan ihale dokümanındaki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, ihalenin götürü bedel üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi usulünün benimsendiği, isteklilerce teklifin oluşturulmasında önem arzeden araç yakıt sarfiyatlarına ilişkin maliyetlerin hesaplanması bakımından; idarece, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların katedecekleri ortalama mesafelerin belirtilmediği, çalıştırılacak her bir aracın vardiya başı çalışma saatlerinin düzenlendiği, vardiyalarda iş kapsamındaki hangi alanlarda çöp toplama işinin yapılacağının ise belirtilmediği anlaşılmıştır.

Aktarılan tespit ve değerlendirmeler ışığında; idarece yapılan söz konusu düzenlemelerin, çöp toplama işinin yapılacağı alanın genişlemesi veya aynı sınırlar dahilindeki cadde/sokak sayısında ve/veya uzunluğunda değişiklikler olması durumlarında iş artış/eksilişi yapılabilmesine olanak tanımadığı, ayrıca, öngörülen vardiya programında, hangi vardiyada hangi büyüklükte bir alanda ihale konusu işin gerçekleştirileceğinin belirtilmemesi nedeniyle isteklilerce yakıt sarfiyatına ilişkin maliyetlerin sağlıklı bir şekilde hesaplanmasının mümkün olmadığı değerlendirildiğinden, başvuruya konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi