KİK Kararı: 2011/UH.I-3251

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/064
Gündem No : 96
Karar Tarihi : 26.09.2011
Karar No : 2011/UH.I-3251
BAŞVURU SAHİBİ:
FİLİZ GIDA TARIM HAY. AMBALAJ TEKS. İNŞ. TUR. NAK. TOP. TEM. OTO PAZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., AV. BEKİR MUSTAFA YILMAZ ESKİŞEHİR YOLU NO:6/33 SÖĞÜTÖZÜ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erbaa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, ISMETPASA MAH. HÜKÜMET KONAGI NO:3 60500 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/87090 İhale Kayıt Numaralı "TAŞIMALI İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNE SICAK SULU YEMEK ALIMI" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[2908].(0170)./2011-34Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Erbaa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 29.07.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Sıcak Sulu Yemek Alımı” ihalesine ilişkin olarak Filiz Gıda Tarım Hay. Ambalaj Teks. İnş. Tur. Nak. Top. Tem. Oto Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin 08.08.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.08.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.08.2011tarih ve 39603sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;idareye karsız yaklaşık maliyetin altında verilen teklifler için aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanmasının mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle şikayet başvurusunda bulundukları, idare tarafından şikayetlerinin kısmen kabul edilerek 311.328,00 TL tutarında en düşük teklifi veren Subaşı Süt Mamulleri Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.'nden teklif bileşenlerine ilişkin yazılı açıklama istenilerek ihalenin anılan firma üzerinde bırakıldığı, ancak karsız yaklaşık maliyeti 368.080,50 TL olan ihalede, Çankaya Grup, Burç Tarım Gıda, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Sivas Beyaz Saray Tablot Yemek firması ile Ladik Yemek firmasının tekliflerinin de bu bedelin altında olduğu, sadece ihale üzerinde bırakılan istekliden değil bu isteklilerden de aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Altı isteklinin teklif verdiği incelemeye konu 2011-2012 Eğitim-Öğretim yılında taşımalı ilköğretim kapsamında 51 taşıma güzergahından 18 taşıma merkezli ilköğretim okuluna taşıması yapılacak olan 1081 öğrenciye 180 gün süre ile verilecek toplam 194.580,00 adet sıcak sulu yemek ihalesinde, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak değerlendirildiği ve 01.08.2011 tarihli ihale kararı ile ihalenin 311.328,00 TL tutarında en düşük teklif veren Subaşı Süt Mamulleri Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Kesinleşen ihale kararının bildirimi üzerine şikayetçinin 08.08.2011 tarihinde idareye “yaklaşık maliyeti 441.696,60 TL olan ihaleye Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında yer alan düzenlemeden hareketle maksimun alınabilecek %20 oranındaki kar oranı çıkartıldığında karsız yaklaşık maliyetin 368.080,50 TL olduğu, bu durumda bu bedelin altında teklif veren 5 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabii tutulması gerektiği ” yönündeki iddialarla şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından şikayetçinin başvurusu üzerine 10.08.2011 tarih ve 3618 sayılı yazı ile 311.328,00 TL tutarında en düşük teklif veren ve 01.08.2011 tarihli ihale kararı ile ihale üzerinde bırakılan Subaşı Süt Mamulleri Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine göre teklif bileşenlerine ilişkin olarak yazılı açıklama talep edildiği, anılan istekli tarafından öngörülen süre içerisinde idareye 15.08.2011 tarihinde yazılı açıklama sunulduğu, sunulan belgelerin uygun görülerek ihalenin aynı istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiğine ilişkin 17.08.2011 tarihli ihale kararı aldığı ve alınan kararın şikayetçiye bildirildiği, bu bildirim üzerine şikayetçi tarafından itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından gönderilen ve 08.09.2011 tarihinde Kurum kaydına alınan ihale işlem dosyası içinde yer alan yaklaşık maliyet tespitine ilişkin belge ve bilgilerden, yaklaşık maliyetin idare tarafından Milli Eğitim Bakanlığının taşımalı öğrencilere bir günlük öğle yemeği olarak bildirilen KDV dahil 2,46 TL tutar üzerinden KDV hariç bedel olarak 2,27 TL dikkate alınarak 180 iş gününde yemek verilecek 1081 öğrenci baz alınarak toplam 441.696,60 TL (KDV hariç) olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kar oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin anılan başlıklı 59 uncu maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri reddetmeden önce bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili yazılı açıklama isteyeceği ve istekliler tarafından ilgili hususlarda belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak söz konusu teklifleri değerlendirmesinin gerektiği, bu değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak Kurum tarafından belirlenmiş sınır değer tespitine yönelik bir düzenleme bulunmamakla birlikte Anılan Kanunun 38 inci maddesi ile aşırı düşük tekliflerin tespitinde ihale komisyonlarına bir taktir yetkisi verilmiş olup, idarece söz konusu taktir yetkisi kullanılırken de Kanunun 38 inci maddesi uyarınca verilen tekliflerin bir biri ile kıyaslanmasının yanında, verilen tekliflerin yaklaşık maliyete göre de kıyaslanması anlaşılmıştır.

Şikayete konu ihalede 6 isteklinin tekliflerindeki öğün bedelleri ile kar oranı belli olmayan 441.696,60 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin hesabında dikkate alınan 2,27 TL tutarındaki öğün bedellerine bakıldığında,

İsteklinin Adı[M1]

Öğün- Bedeli (TL

1)Subaşı Süt mamülleri

1,60

2)Beyaz Saray Yemekçilik

1,74

3. Ladik Yemek

1,74

4. Çankaya Grup

1,85

5. Burç Tadım Gıda

1,89

6. Filiz Gıda

(Başvuru sahibi)

1,90

Olduğu görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun Aşırı düşük teklifler başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmü bulunmaktadır.

Bu kapsamda aktarılan mevzuat hükmü uyarınca, başvuruya konu ihalede geçerli olarak kabul edilen tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olduğu görüldüğünden, söz konusu isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Şikayetçi tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ve uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan Subaşı Süt Mamulleri Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı yönünde idareye bir şikayet başvurusunda bulunmadığı, ayrıca itirazen şikayet başvurusunda da bu hususa yer vermediği anlaşıldığından anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygunluğu yönünde herhangi bir incelenme ve değerlendirme yapılmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli hariç, geçerli olarak kabul edilen tüm tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

[M1]İşin niteliği gereği belirtilmesi gereken asgari işçilik maliyeti/aşırı düşük teklif sınır değeri/ diğer bilgiler tabloda düzenlenecektir. Tabloda teklifler tutarına göre küçükten büyüğe doğru sıralanacaktır.

KARŞI OY

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde, idarelerin bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamayacağı, anılan Kanununun 9 uncu maddesinde ise, ihale yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirleneceği ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği; yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmeyeceği ve bu tutarın isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere (ilk oturum aşamasına kadar) açıklanmayacağı hükme bağlanmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde yaklaşık maliyetin teklif fiyatları ile birlikte açıklanacağı; 8 inci maddesinde, yaklaşık maliyetin, kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatlar, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar ile ihale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar esas alınarak hesaplanacağı; 9 uncu maddesinde ise hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan mevzuat hükümlerine göre, idarece ihaleye çıkılmadan önce ödeneğin temin edilmesi, yaklaşık maliyetin belirlenen yöntemler dahilinde hesaplanması, bu tutarın ilk oturum aşamasına kadar isteklilere veya ihale süreci ile resmi ilişkisi olmayan kimseye açıklanmaması gerekmektedir.

Şikayete konu ihalede, idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tüm il valiliklerine gönderilen “Taşımalı ilköğretim öğrencilerinin öğle yemeği ücreti” konulu, 03.06.2011 tarih ve 7014 sayılı yazının esas alındığı, ilgili yazıda öğle yemeği giderlerinin Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan aktarılan ödeneklerle karşılanacağı, taşımalı ilköğretim kapsamındaki öğrencilerin 2011-2012 öğretim yılı öğle yemeği ücretinin belirlenmesinde yatılı öğrenci başına düşen günlük ücretin % 55’inin esas alınacağı ve bu miktarın KDV dahil 2,46 TL olduğu hususlarına yer verilmiştir.

2698 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Okul Pansiyonları Kanununun 9 uncu maddesinde, pansiyonların bağlı bulundukları okulların öğretmenleri, memurları ve hizmetlileri ile gündüzlü öğrencilerinin, her gün için tabela gereğince kişi başına düşen günlük ücretin %55'ini ödemek şartıyla pansiyon tabelasına dahil olarak öğle yemeğinden yiyebileceklerinin hükme bağlandığı, 2011 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu E Cetvelinin 49 uncu maddesinde, taşımalı ilköğretim kapsamındaki öğrencilerin öğle yemeği bedelinin Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonuna aktarılacak tutardan karşılanacağı, M Cetvelinde ise ilköğretim okulları için yıllık pansiyon ücretlerinin 1.650,00 TL olmasının hüküm altına alındığı görülmektedir.

Bu çerçevede, gündüzlü öğrencilerin okul pansiyonlarının yemek hizmetinden yararlanmaları halinde ödeyecekleri birim tutarın sınırının Kanun’la çizildiği, ayrıca taşımalı ilköğretim öğrencilerinin yemek ücretlerinin Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan karşılanmasının öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bütçe Kanununda belirtilen söz konusu tutarın, aynı zamanda idarelerin ödenek miktarını yansıttığı ve uygulamada idareler tarafından yaklaşık maliyetin -ayrıca bir kar öngörülmeksizin- doğrudan bu tutar dolayısıyla da ödenek miktarından hareketle tespit edildiği görülmektedir.

Bu bağlamda, taşımalı merkez ilköğretim okullarının yemek alım ihalelerinde, yaklaşık maliyetin tespitinde Milli Eğitim Bakanlığı’nın ödeneğe ilişkin yazısının tüm il valiliklerine gönderilmesi şeklinde izlenen usulün, isteklilerin ve ihale süreci ile resmi ilişkisi olmayan diğer kişilerin ihaleden önce yaklaşık maliyeti öğrenmeleri sonucunu doğurduğu aynı zamanda bahse konu usulün, yaklaşık maliyetin hesabında kamu ihale mevzuatında öngörülen usule de aykırılık teşkil ettiği anlaşılmaktadır.

Şu halde, Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesinde, bir teklifin aşırı düşük olup olmadığının tespitinde başvurulacak maddi değerlerden birinin “yaklaşık maliyet” olarak belirlendiği, bu şekilde kamu ihale mevzuatında öngörülen usule aykırı bir şekilde tespit edilen ve aleniyet kazanmış verilere istinaden hesaplanan bir yaklaşık maliyet tutarından hareketle bir teklifin aşırı düşük olup olmadığı konusunda sağlıklı bir tespite/sonuca ulaşılabilmesinin mümkün olmayacağı gibi bu durumun Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde ifade edilen gizlilik ve güvenirlik ilkelerinin ihlali anlamını taşımaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenle, incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul’un “Düzeltici İşlem Belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; idareye karsız yaklaşık maliyetin altında verilen teklifler için aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanmasının mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle şikayet başvurusunda bulundukları, idare tarafından şikayetlerinin kısmen kabul edilerek 311.328,00 TL tutarında en düşük teklifi veren Subaşı Süt Mamulleri Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.'nden teklif bileşenlerine ilişkin yazılı açıklama istenilerek ihalenin anılan firma üzerinde bırakıldığı, ancak karsız yaklaşık maliyetin 368.080,50 TL olan ihalede, Çankaya Grup, Burç Tarım Gıda, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Sivas Beyaz Saray Tabilot Yemek firması ile Ladik Yemek firmasının da tekliflerinin bu bedelin altında olduğu sadece ihale üzerinde bırakılan istekliden değil bu isteklilerden de aşırı düşük açıklama istenilmesi gerektiği iddia edilmektedir

İncelemeye konu ihalede;

Erbaa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Sıcak Sulu Yemek Alımıişinin Açık İhale Usulüile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetint toplam 411.696,60 TL olarak belirlendiği;

Söz konusu ihalede; 2011-2012 Eğitim-Öğretim yılında taşımalı ilköğretim kapsamında 51 taşıma güzergahından 18 taşıma merkezli ilköğretim okuluna taşıması yapılacak olan 1081 öğrenciye 180 gün süre ile verilecek toplam 194.580,00 adet sıcak sulu yemek ihalesinde, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak değerlendirildiği ve 01.08.2011 tarihli ihale kararı ile 311.328,00 TL tutarında en düşük teklif veren Subaşı Süt Mamulleri Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.__” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü, bulunmaktadır.

İdarece, ihale üzerinde bırakılan istekli için aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış, diğer istekliler ile ilgili sorgulama yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Kurul tarafından; tüm tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına karar verilmiştir.

Kurul çoğunluğu tarafından verilen karar Kamu İhale Mevzuatına ve 4734 sayılı Kanunun 38. Maddesine aykırıdır. Şöyle ki;

Kanun koyucu 4734 sayılı Kanunun 38. Maddesinde yaklaşık maliyet veya diğer tekliflere göre aşırı düşük tekliflerin sorgulamaya tabi tutulacağını hükme bağlamıştır. Kurul tarafından tüm tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına karar verilmesi hem ihaledeki fiyat yarıştırması mantığına hem de zikredilen maddede getirilen aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin kriter olan “ yaklaşık maliyet veya diğer teklifler ” ölçütünede aykırılık teşkil etmektedir. En yüksek bedeli teklif eden isteklinin teklif bedelinin diğer tekliflere göre aşırı düşük kabul edilmesi hukuken mümkün değildir.

Somut olayımızı çözmek için objektif kriteri esas alacaksak; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9. Maddesinin 3. Fıkrasına göre %20 oranını geçmemek üzere yüklenici karının yaklaşık maliyete ekleneceği öngörülmüş olup bu yüklenici karı yaklaşık maliyetten düşülmek suretiyle (411.696,60/1,20= 343.080,5 TL) bu bedelin altında teklif veren isteklilerin teklif ettiği bedelin aşırı düşük kabul edip buna göre aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi olacak isteklilere ilişkin kriteri belirlemek mevzuata açısından objektif bir değerlendirme olacaktır.

Yukarda açıklandığı üzere yaklaşık maliyetten %20 yüklenici karı düşülmek suretiyle bulunan 343.080,50 TL bedelin altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük kabul edilerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihale; Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Sıcak Sulu Yemek Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin toplam 411.696,60 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihalede 9 adet ihale dokümanı satın alındığı, 29.07.2011 tarihinde yapılan ihaleye 6 isteklinin katıldığı, inceleme konusu ihalede teklif fiyatı aşırı düşük bulunan Subaşı Süt Mamülleri’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan istekli tarafından verilen aşırı düşük açıklamasının idarece yeterli görülerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi