KİK Kararı: 2011/UH.I-3097

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/061
Gündem No : 95
Karar Tarihi : 12.09.2011
Karar No : 2011/UH.I-3097
BAŞVURU SAHİBİ:
ORİON GRUP SOSYAL HİZ. PROJE TEM. GIDA SAĞ. İNŞ. TUR. TAŞM. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., CEVİZLİDERE MAHALLESİ 3. CADDE BİRLİK APT. NO:6/17 ÇANKAYA/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Acemler Yerleşkesi Sırameşeler Mh. Avrupa Konseyi Cd. No:3/4 Hizmet Binası D Blok K:2 16190 Osmangazi/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/62127 İhale Kayıt Numaralı "B.B.Belediyesine Ait Muhtelif Yerlerdeki Binaların İç Temizlik Hizmetleri ve Toplu Taşıma Araçları İç/Dış Yıkama Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[2685].(0225)./2011-51Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığıtarafından 03.06.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “B.B.Belediyesine Ait Muhtelif Yerlerdeki Binaların İç Temizlik Hizmetleri Ve Toplu Taşıma Araçları İç/Dış Yıkama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Orion Grup Sosyal Hiz. Proje Tem. Gıda Sağ. İnş. Tur. Taşm. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin 26.07.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 04.08.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.08.2011tarih ve 37440sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında giyim bedeli için parça başına çok düşük bedel sunduğu, bu teklif fiyatıyla yapılan açıklamanın uygun görülmemesi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4.2.3 üncü maddesinde, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, isteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin, tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar, fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar, ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler, yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler, isteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları olduğu;

79.4.2.4 üncü maddesinde, tedarikçi veya üreticilerden alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği;

79.4.2.5 inci maddesinde, isteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyatın; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının yüzde 80’inin altında olamayacağı, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının yüzde 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği;

79.4.2.15 inci maddesinde, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerektiği, Tebliğin 79.4.2.4 üncü maddesine göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, 79.4.2.5 inci maddeye göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği ancak bu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği;

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifinin reddedilmeyeceği ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağının mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceği;

Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan Ek O.5 Maliyet/Satış Tespit Tutanağı örneğinde gerekli şekil şartları belirtilerek tutanağa mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ekleneceği düzenlenmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, dayanağı olmayan ve sadece beyana dayanan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, personel çalıştırılmasına dayalı temizlik hizmet alımı olup, ihaleye on bir istekli katılmış, idare tarafından iki isteklinin teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilmiş, sunulan açıklamalardan bir tanesi uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi belirlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında giyim bedeli için parça başına çok düşük bedel sunduğu, bu teklif fiyatıyla yapılan açıklamanın uygun görülmemesi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddia edilmektedir.

Konuyla ilgili olarak idari şartnamenin teklif fiyatına dahil masraflar başlıklı 25 inci maddesinde, temizlik görevlisi (A-C) kategorisinin asgari ücret üzerinden, temizlik görevlisi (B-E-H) kategorisinin asgari ücretin yüzde 10 fazlası üzerinden, temizlik görevlisi (D-F-G) kategorisi asgari ücretin yüzde 25 fazlası üzerinden ve uzman personel (yönetici) asgari ücretin yüzde 70 fazlası üzerinden ücret ödenerek çalıştırılacağı; yemek ücretinin brüt tutarının 8,10.-TL./gün, yol ücretinin brüt tutarının 8,73.-TL/gün yıllık ortalama olarak belirlendiği; teknik şartnamede belirtilen giysilerin teklif fiyatına dahil olduğu; hizmet süresi içerisinde toplam 23,5 gün resmi bayram tatili bulunduğu, yüklenicinin B, D, E, F, G ve H kategorisinde belirtilen toplam 131 personeline bu günlerde de çalışma yaptırılacağı ve 4857 sayılı İş Kanununun Genel tatil ücreti başlıklı 47 nci maddesi gereği çalışılan her gün için bir günlük ücreti ayrıca ödeyeceği; iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranının 1,5 olarak dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan Hazar Sos. Hiz. Yem. İnş. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı isteklinin açıklamaları incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan işçilik gideri için Kamu İhale Kurumu tarafından elektronik ortamda hazırlanan aracın kullanıldığı, giyim gideri için ise bir tedarikçiden alınan proforma faturanın kullanıldığı görülmüştür.

Öncelikle isteklinin işçilik gideri incelendiğinde teklif tutarının, ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 7.871.684,61 TL’nin üzerinde olduğu anlaşılmaktadır. Giyim gideri için Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesinde düzenlendiği şekliyle, tedarikçiden alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapıldığı, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı ve bu durumla ilgili olarak Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, dolayısıyla istekli tarafından yapılan giyim bedeli açıklamalarının kamu ihale mevzuatında düzenlenen şekil şartlarına uyduğu ve içerik olarak da ilgilinin fiyatını kanıtladığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak idarenin, isteklinin açıklamalarının kabulü yönündeki işleminde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı için İtirazen şikayet başvurusunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında giyim bedeli için parça başına çok düşük bedel sunduğu, bu teklif fiyatıyla yapılan açıklamanın uygun görülmemesi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından B.B.Belediyesine Ait Muhtelif Yerlerdeki Binaların İç Temizlik Hizmetleri ve Toplu Taşıma Araçları İç/dış Yıkama Hizmet Alımıişinin Açık İhale Usulüile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin piyasa fiyatları esas alınarak toplam 9.077.875,45 TL olarak belirlendiği,

İhale konusu iş de asgari işçilik maliyetinin 7.871.684,61 TL olduğu ihale üzerinde kalan isteklinin 7.880.421,67 TL bedeli teklif ettiği anlaşılmıştır.

İdarece, yaklaşık maliyetin içerisinde 275 personel için toplam 50.000 TL giyim bedeli tespit edilmiştir.

Kurul tarafından yapılan değerlendirmede ise, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmüştür.

İhale üzerinde kalan istekli aşırı düşük teklif açıklamasında giyim için %3 sözleşme gideri hariç olmak üzere toplam 8.407 TL öngörmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Her ne kadar, Kurul çoğunluğu tarafından Hazar ltd. şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmüş isede; bu firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında giyim için öngördüğü 8.407 TL tutarın hayatın olağan akışına aykırı olduğu (idarenin yaklaşık maliyetinde giyim için belirlediği 50.000 TL maliyetin karşılanmasının mümkün olmadığı) söz konusu maliyet ile idarenin yaklaşık maliyetinde giyim için öngördüğü tutarın karşılanmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

Ticari şirketlerin iktisadi amacının kar elde etmek olduğu, kar elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu, aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kar elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu, Kurul tarafından aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen firmanın, teklif ettiği bedel ile ihale konusu işin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi