KİK Kararı: 2011/UH.I-3089

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/061
Gündem No : 86
Karar Tarihi : 12.09.2011
Karar No : 2011/UH.I-3089
BAŞVURU SAHİBİ:
ÖMER KAYA / HEDEF DİŞ LABORATUVARI, BAHÇELİEVLER MAHALLESİ TRABZON BULVARI HAS-EL APT. NO:116/2 KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kahramanmaraş Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Yavuzselim Mah. 73051. Sokak No:2 46000 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/85684 İhale Kayıt Numaralı "Porselen kron ve iskelet dökümü hizmet alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[2857].(G027)./2011-59Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kahramanmaraş Ağız ve Diş Sağlığı Merkezitarafından 29.07.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Porselen Kron ve İskelet Dökümü Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ömer Kaya / Hedef Diş Laboratuarı’nın 09.08.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.08.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.08.2011tarih ve 39228sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetten % 60 oranında düşük olduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu

2 ) İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının bilanço ve gelir tablolarının ihale şartlarına uygun olmadığı, ortakların her birinin ayrı ayrı istenen ciro şartını taşımadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Yaklaşık maliyet tespitine ilişkin piyasa araştırmasında dokuz ayrı yerden fiyat teklifi alındığı, dokuz fiyat teklifi arasından Estetik Diş Laboratuarı - Şemsettin Sökmen, Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası, Özel Dent Form Diş Laboratuarı ve Ankara Diş Laboratuarı’ndan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin 3.406.250,00 TL olarak belirlendiği, ihaleye iki teklif sunulduğu, her iki teklifin de geçerli kabul edildiği, Zekeriya Aslan-Gökhan Karatutlu-Fatih Fındık-Şemsettin Sökmen İş Ortaklığı’nın 1.340.000,00 TL, Ömer Kaya’nın 1.630.000,00 TL fiyat teklif ettiği, anılan tekliflerle ilgili aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı ve Zekeriya Aslan-Gökhan Karatutlu-Fatih Fındık-Şemsettin Sökmen İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Ömer Kaya’nın ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak Kurum tarafından belirlenmiş sınır değer tespitine yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan Kanunun 38 inci maddesi ile aşırı düşük tekliflerin tespitinde ihale komisyonlarına bir takdir yetkisi verilmişse de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

İnceleme konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığından, ihalede istekliler tarafından verilen tekliflerin, bir bütün olarak her ne kadar yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu düşünülse bile, teklifler birbirleri ile kıyaslandığında aşırı düşük teklif olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Bu bakımdan, idarece yapılan değerlendirme sonucunda hiçbir teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmemesi ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilanının 23.06.2011 tarihinde yayımlandığı görülmüş olup, ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35 inci maddesinde; “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun ve bilançonun gerekli görülen bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Bu durumda;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.

(3) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(4) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(6) Bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(7) Yayımlanması zorunlu olmayan bilançolarını veya bunların bölümlerini ibraz etmeyenler, yukarıda belirtilen kriterleri sağladıklarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı belgelerle tevsik edebilirler. Yabancı ülkede düzenlenen ve yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

(8) Serbest meslek erbabının vereceği, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir. Bu durumda, yukarıda bilançolar veya gerekli görülen bölümler üzerinden hesaplanacak oranlar aranmaz. Dördüncü fıkrada yer alan hükümler serbest meslek kazanç defteri özeti için de geçerlidir.

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve ikinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde veya serbest meslek kazanç defteri özetine ilişkin sekizinci fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinde; “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarını tevsik etmek üzere; hizmet işleri ile ilgili fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(5) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında, toplam ciro için yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarı için ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenecek parasal tutar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(7) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş hacmine ilişkin oranların, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde ise 2/5’i alınarak hesaplanan oranlar yeterlik kriteri olarak belirlenir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalenin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür.

(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(9) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(10) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(11) Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur.Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(12) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

(13) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.

(14) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği işlerinin parasal tutarı; iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt ettikleri iş kısımları üzerinden hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalede işin süresinin 01.09.2011-31.12.2012 tarihleri arasında 480 gün olarak belirlendiği, idari Şartnamesinin 7.4 üncü maddesinde; “ 7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu ve bilançonun gerekli görülen bölümleri veya bu belgelere eşdeğer belgeler. İsteklinin bu belgelerden birini sunması yeterlidir.

Bu durumda;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması

gerekir. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Serbest meslek erbabının vereceği, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir. Bu durumda, yukarıda bilançolar veya gerekli görülen bölümler üzerinden hesaplanacak oranlar aranmaz.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve ikinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İsteklinin;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

İsteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir.

Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 20'sinden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 12'sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Zekeriya Aslan-Gökhan Karatutlu-Fatih Fındık-Şemsettin Sökmen İş Ortaklığı’nın teklif fiyatının 1.340.000,00 TL olduğu, dört ortaktan oluşan iş ortaklığında her ortağın ortaklık oranının % 25 olduğu, buna göre her ortağın toplam cirosunun ((1.340.000/4) x 0,20 = 67.000,00) 67.000,00 TL den az olmaması veya serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre toplam gelirinin toplam giderine oranının en az 1,25 olması gerekmektedir. Buna göre;

Şemsettin Sökmen’in sunduğu gelir tablosuna göre 2010 yılı cirosunun 335.805,16 TL olduğu, iş hacmine ilişkin istenen yeterlik kriterini karşıladığı,

Fatih Fındık’ın gelir tablosu sunmadığı, 2010 yılı işletme hesabı özeti sunduğu, işletme hesabı özetine göre toplam gelirinin (175.834,99 TL) toplam giderine (169.809,58 TL) oranının 1,04 (bir virgül sıfırdört) olduğu, toplam gelirinin toplam giderine oranı 1,25 oranından daha düşük olduğundan iş hacmine ilişkin istenen yeterlik kriterini karşılamadığı,

Gökhan Karatutlu’nun gelir tablosu sunmadığı, 2010 yılı işletme hesabı özeti sunduğu, işletme hesabı özetine göre toplam gelirinin (105.231,97 TL) toplam giderine (91.256,46 TL) oranının 1,15 (bir virgül onbeş) olduğu, toplam gelirinin toplam giderine oranı 1,25 oranından daha düşük olduğundan iş hacmine ilişkin istenen yeterlik kriterini karşılamadığı,

Zekeriya Aslan’ın gelir tablosu sunmadığı, 2010 yılı işletme hesabı özeti sunduğu, işletme hesabı özetine göre toplam gelirinin (194.210,34 TL) toplam giderine (188.977,46 TL) oranının 1,03 (bir virgül sıfırüç) olduğu, toplam gelirinin toplam giderine oranı 1,25 oranından daha düşük olduğundan iş hacmine ilişkin istenen yeterlik kriterini karşılamadığı,

Görülmüş olup, Zekeriya Aslan-Gökhan Karatutlu-Fatih Fındık-Şemsettin Sökmen İş Ortaklığı’nın iş hacmine ilişkin yeterlik kriterini taşımadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken geçerli teklif olarak kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin ikinci iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Zekeriya Aslan-Gökhan Karatutlu-Fatih Fındık-Şemsettin Sökmen İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak: ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetten % 60 oranında düşük olduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

İdarece, yaklaşık maliyet tespitine ilişkin olarak yapılan piyasa fiyat araştırmasında; başvuru sahibi Ömer Kaya’nın toplam 3.850.000,00 TL, ihaleye teklif sunan iş ortaklığı ortaklarından Fatih Fındık’ın toplam 3.235.000,00 TL, Estetik Diş Laboratuarı - Şemsettin Sökmen’in toplam 3.475.000,00 TL, Zekeriya Aslan’ın toplam 3.000.000,00 TL,Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası’nın toplam 3.375.000,00 TL, Gaziantep Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi’nin toplam 1.828.100,00 TL,Özel Vital Çok Amaçlı Diş Protez Laboratuarı’nın 3.000.000,00 TL,Özel Dent Form Diş Laboratuarı’nın 3.150.000,00 TLve Ankara Diş Laboratuarı’nın 3.625.000,00 TLfiyat verdikleri, dokuz ayrı yerden fiyat teklifi alınmasına rağmen, idarenin yaklaşık maliyet tespitinde sadece Estetik Diş Laboratuarı - Şemsettin Sökmen, Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası, Özel Dent Form Diş Laboratuarı ve Ankara Diş Laboratuarı’nın fiyat tekliflerini esas aldığı ve anılan yerlerden gelen fiyaların ortalamasını almak suretiyle yaklaşık maliyetin 3.406.250,00 TL olarak belirlendiği, ihaleye iki teklif sunulduğu, her iki teklifin de geçerli kabul edildiği, Zekeriya Aslan-Gökhan Karatutlu-Fatih Fındık-Şemsettin Sökmen İş Ortaklığı’nın 1.340.000,00 TL (Yaklaşık maliyetten % 60,66 oranında az), Ömer Kaya’nın 1.630.000,00 TL (Yaklaşık maliyetten % 52,15 oranında az) fiyat teklif ettiği, anılan tekliflerle ilgili aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı ve Zekeriya Aslan-Gökhan Karatutlu-Fatih Fındık-Şemsettin Sökmen İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Ömer Kaya’nın ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 Kanunun 38. maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak Kurum tarafından belirlenmiş sınır değer tespitine yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan kanunun 38.i maddesi ile aşırı düşük tekliflerin tespitinde ihale komisyonlarına bir takdir yetkisi verilmişse de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

İdarenin yaklaşık maliyet tespiti için yapılan fiyat araştırmasında dokuz yerden fiyat aldığı, ancak sadece dört yerden alınan fiyatların ortalaması alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin belirlendiği, İdareye yapılan şikâyet başvurusuna verilen cevapta; “… yaklaşık maliyet tespiti yapılırken firmalarca aşırı yüksek teklif verildiğinden, yaklaşık maliyetimizde yüksek bulunmuştur. İhalede verilen teklifler normal piyasa şartlarındadır… ” ifadesine yer verildiği, yaklaşık maliyetin piyasa şartlarının çok üzerinde olduğu hususu, idare tarafından bilinmekle birlikte, yaklaşık maliyet güncellemesi yapılmadığı, Gaziantep Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi’nin vermiş olduğu fiyatın ihaleye sunulan teklif fiyatlarına en yakın fiyat olmasına rağmen yaklaşık maliyet tespitinde dikkate alınmadığı görülmüş olup, yaklaşık maliyetin sağlıklı olarak tespit edilmediği sonucuna varılmıştır.

İncelemeye konu ihale, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığından, idare tarafından sağlıklı olarak tespit edilmiş yaklaşık maliyet ve ihaleye sunulan teklif fiyatları esas alınarak tekliflerin aşırı düşük olup olmadığı değerlendirilebilecektir. İdare tarafından yaklaşık maliyetin sağlıklı olarak tespit edilmemesi, ihalede iki teklif bulunması ve bu tekliflerden birinin de değerlendirme dışı bırakılması gerekeceğinden tek geçerli teklif kalmasından dolayı, tekliflerin aşırı düşük olup olmadığının değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılması mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla, ihalenin iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin, düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca alınan ” itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi Kurul Üyesi