KİK Kararı: 2011/UH.I-2929

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/060
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 25.08.2011
Karar No : 2011/UH.I-2929 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
BEKARD GIDA TAŞM. İNŞ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. (2011/376 NOLU ŞİKAYET DOSYASINA İLİŞKİN 15.08.2011 TARİH VE 2011/M.K.-187 SAYILI KURUL KARARI), Turgut Özal Bulvarı Pik Dökümcüler Sanayi Sitesi A1 Blok No:5 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü, Osman Gazi Mah. Turgut Özal Bulvarı No:162/A Saray Pursaklar/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/502431 İhale Kayıt Numaralı "Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi 2011 Yılı 12 Aylık Mamul Yemek Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[27.46].(G027)./2011-55Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü tarafından 08.11.2010tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi 2011 Yılı 12 Aylık Mamul Yemek Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Bekard Gıda Taşm. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin. 27.01.2011 tarihinde yaptığı itirazen şikayet başvurusu ile ilgili 2011/376 nolu şikayet dosyasına ilişkin 15.08.2011 tarih ve 2011/M.K.-187 sayılı Kurul kararı gereğince,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; teklif fiyatları aşırı düşük olarak değerlendirilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, tekliflerinin aşırı düşük olmadığı, mevzuat uyarınca diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulabileceği, teklif fiyatlarının kar hariç yaklaşık maliyetin altında olmadığı, daha önce ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatına yakın olduğu, teklif fiyatlarının aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Bekard Gıda Taş. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 27.01.2011 tarihli itirazen şikayet başvurusu üzerine yapılan inceleme sonucu 21.02.2011 tarih ve 2011/UH.I-772 sayılı Kurul kararı ile; “ _İnceleme konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin_ 5.996.845,00 TL olarak açıklandığı, idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyette kar oranının ne kadar olduğuna ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediğinden, aşırı düşük tekliflerin belirlenebilmesi için ihale komisyonu tarafından açıklanan yaklaşık maliyet olan 5.996.845,00 TL’nin içinde % 20 yüklenici karı olduğu varsayılarak yaklaşık maliyet sınır değerinin hesaplanması gerektiği, buna göre inceleme konusu ihalenin kar hariç yaklaşık maliyetinin 4.997.370,83 TL olduğu, dolayısıyla teklifi fiyatı 5.157.995,00 TL olan başvuru sahibi Bekard Gıda Taş. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve teklif fiyatı 5.314.637,50 TL olan Aydeniz Yemek Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağl. Hizm. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatının kar hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, her iki isteklinin de teklif fiyatı kar hariç yaklaşık maliyetin altında olmadığından aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği, bu nedenle anılan isteklilerin teklif fiyatlarının aşırı düşük kabul edilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle düzeltici işlem belirlenmesi kararı alınmıştır.

Anılan Kurul kararına ilişkin Aydeniz Yemek Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağl. Hizm. Ltd. Şti. tarafından açılan dava ile ilgili olarak Ankara 17. İdare Mahkemesinin 15.07.2011 tarihli kararı ile; “… Dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında, inceleme konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 5.996.845,00 TL olarak açıklandığı, idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyette kar oranının ne kadar olduğuna ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği, aşırı düşük tekliflerin belirlenebilmesi için ihale komisyonu tarafından açıklanan yaklaşık maliyet olan 5.996.845,00 TL’nin içinde % 20 yüklenici karı olduğu varsayılarak yaklaşık maliyet sınır değerinin hesaplanması gerektiği belirtilmektedir. Oysa davalı idarece iş bu ihalede yaklaşık maliyetin nasıl hesaplandığı ve yaklaşık maliyet hesaplanırken yaklaşık maliyet içerisinde yer alan kar marjının ne kadar olduğu araştırıldıktan sonra itirazen şikayet başvurusunda bulunan isteklinin teklif bedelinin yeniden belirlenecek karsız yaklaşık maliyetin altında olup olmadığına göre bir karar verilmesi gerekmektedir.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anılan mahkeme kararının uygulanmasını teminen 15.08.2011 tarih ve 2011/MK-187 sayılı Kurul kararı ile,

“1) Kamu İhale Kurulu’nun 21.02.2011 tarih ve 2011/UH.I-772 sayılı kararın iptaline,

_
2 ) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, yeniden esasın incelenmesine geçilmesine_” karar verilmiştir.

Mahkeme kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda idareye 17.08.2011 tarihli yazı gönderilerek; “ İhale yaklaşık maliyetinin nasıl hesaplandığı, yaklaşık maliyet hesaplanırken yaklaşık maliyet içerisinde kar öngörülüp öngörülmediği, eğer kar öngörülmüş ise kar marjının ne kadar olduğu” sorulmuş ve belirtilen hususlarla ilgili belgeler istenilmiştir. İdare tarafından Kuruma gönderilen 17.08.2011 tarih ve 1781 sayılı yazıda; “ Kuruluşumuza göndermiş olduğunuz yazıyla 2011 yılı 12 aylık mamul yemek alımı ihalesi ile ilgili yaklaşık maliyet tespitinde kullanılan tüm yazışmalar ve belgeler yazımız ekinde sunulmuştur.” ifadesine yer verilerek yazı ekinde, yaklaşık maliyet tespiti aşamasında firmalardan alınan fiyatlar (3 sayfa), Ankara Ticaret Odası’ndan alına fiyat (2 sayfa), yaklaşık maliyet tespit tablosu (1 sayfa), SHÇEK Genel Müdürlüğü’nün genelgesi (8 sayfa), firma açıklaması (2 sayfa) belgelerine yer verildiği görülmüştür.

Konu ile ilgili belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucu;

İdare tarafından yaklaşık maliyet tespiti amacıyla üç firma ve Ankara Ticaret Odası’ndan fiyat alındığı, anılan yerlerden gelen birim fiyatların ortalamasının bulunduğu, üç firma ve Ankara Ticaret Odası’ndan alınan birim fiyatların ortalamaları komisyon tarafından belli oranlarda düşürülerek (örnek:04-06 yaş kahvaltı birim fiyatı % 13, 07-12 yaş kahvaltı birim fiyatı %11, 07-12 yaş öğle birim fiyatının % 6 oranında düşürüldüğü görülmüştür) ihale yaklaşık maliyetinde esas alınacak birim fiyatların belirlendiği, belirlenen birim fiyatların toplam öğün sayısı ile çarpımı sonucu yaklaşık maliyetin 5.996.845,00 TL olarak tespit edildiği, ihale tarihi 08.11.2010 olmasına rağmen, fiyat teklifleri alındıktan sonraki tarih olan 07.01.2011 tarihli aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin sınır fiyatın tespit edilmesine dair tutanakla, ihale tarihinde 5.996.845,00 TL olarak isteklilere ilan edilen yaklaşık maliyetten daha yüksek olan 6.455.614,04 TL’nin yaklaşık maliyet olarak esas alındığı, yaklaşık maliyet tespitine ilişkin Kuruma gönderilen belgeler içinde yaklaşık maliyet rakamının içinde kar öngörülüp öngörülmediği, kar öngörülmüş ise kar marjının ne kadar olduğuna dair herhangi bir bilginin bulunmadığı, Mahkeme kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda idareye gönderilen 17.08.2011 tarihli yazıda sorulmasına rağmen, aynı tarihli cevabi yazıda da yaklaşık maliyet tespitinde kar öngörülüp öngörülmediği, kar öngörülmüş ise kar marjının ne kadar olduğuna dair herhangi bir cevap yazılmadığı görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından düzenlenen 07.01.2011 tarihli tutanakla aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin sınır fiyatın tespit edildiği, anılan tutanakta; “… firmalardan ve Ankara Ticaret Odasından alınan fiyatların aritmetik ortalamasına göre yaklaşık maliyet 6.455.614,04 TL’dir. Yaklaşık maliyetin ortalaması 6.455.614,04 TL olmasına rağmen yaklaşık maliyet komisyonunca bu rakam düşürülerek 5.996.845,00 TL olarak belirlenmiştir. İhaleye katılan 5 firmanın vermiş olduğu tekliflerin ortalaması 5.460.996,00 TL çıkmaktadır. Bu nedenle, söz konusu ortalama fiyatın ve yaklaşık maliyetin % 10 aşağısında olan tekliflerden aşırı düşük teklif sorgulaması istenmesine …” ifadelerine yer verildiği,

İhale komisyonunun yukarıda belirtilen aşırı düşük teklif sınırı tespiti neticesinde, Bekard Gıda Taş. İnş.Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. (5.157.995,00) ve Aydeniz Yemek Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağl. Hizm. Ltd. Şti.’nin (5.314.637,50) teklif fiyatlarının aşırı düşük kabul edilerek 10.01.2011 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, Aydeniz Yemek Tem. Güv. Teks. Bil. Med. Ve Sağl. Hizm. Ltd. Şti.’nin 20.01.2011 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, ancak başvuru sahibi Bekard Gıda Taş. İnş.Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Aydeniz Yemek Tem. Güv. Teks. Bil. Med. Ve Sağl. Hizm. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “ (3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükmünden, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet veya diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve isteklilerin bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi için yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle kamu ihale mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 5.996.845,00 TL olarak belirlendiği ve ihalenin ilk oturumunda isteklilere ilan edildiği, yaklaşık maliyet tespitinde kar öngörülüp öngörülmediği, kar öngörülmüş ise kar marjının ne kadar olduğuna dair herhangi bir bilgiye ihale dokümanı içinde yer verilmediği, ihale tarihi 08.11.2010 olmasına rağmen, fiyat teklifleri alındıktan sonraki tarih olan 07.01.2011 tarihli aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin sınır fiyatın tespit edilmesine dair tutanakla, ihale tarihinde 5.996.845,00 TL olarak isteklilere ilan edilen yaklaşık maliyetten daha yüksek olan 6.455.614,04 TL’nin yaklaşık maliyet olarak esas alındığı, isteklilere ilan edilen yaklaşık maliyetin sonradan faklı gerekçelerle değiştirilmesi veya bu anlama gelecek şekilde yorumlanmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı, yaklaşık maliyet tespitinde kar oranı/miktarı açıkça belirtilmemiş olan ihalelerde aşırı düşük tekliflerin belirlenebilmesi için, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki düzenleme ve istikrar kazanmış Kurul kararları göz önünde bulundurulmak suretiyle, ihale komisyonu tarafından isteklilere ilan edilen yaklaşık maliyetin içinde % 20 yüklenici karı olduğu varsayılarak yaklaşık maliyet sınır değerinin hesaplanması gerektiği, buna göre, isteklilere ilan edilen yaklaşık maliyeti 5.996.845,00 TL olan inceleme konusu ihalenin kar hariç yaklaşık maliyetinin 4.997.370,83 TL olduğu, dolayısıyla teklifi fiyatı 5.157.995,00 TL olan başvuru sahibi Bekard Gıda Taş. İnş.Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve teklif fiyatı 5.314.637,50 TL olan Aydeniz Yemek Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağl. Hizm. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatının kar hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, her iki isteklinin de teklif fiyatı kar hariç yaklaşık maliyetin altında olmadığından aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği, bu nedenle anılan isteklilerin teklif fiyatlarının aşırı düşük kabul edilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bekard Gıda Taş. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi