KİK Kararı: 2011/UH.I-2817

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/058
Gündem No : 102
Karar Tarihi : 15.08.2011
Karar No : 2011/UH.I-2817
BAŞVURU SAHİBİ:
ZDK YEMEK TEM. GIDA BİLGİ OTOM. HİZ. İNŞ. TUR. UNLU MAM. SAN. TİC. LTD. ŞTİ., ÇALIKHALİL MAH. ESKİ KEMALPAŞA YOLU DÖNÜŞ CAD. NO:31 ÇALI NİLÜFER/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Harmancık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, 4 EYLÜL CAD. HÜKÜMET KONAĞI ZEMİN KAT 16770 HARMANCIK/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/76861 İhale Kayıt Numaralı "Harmancık İlçesinde 2011-2012 Eğitim Öğretim yılında 36 Köy ve Köy Altı Yerleşim biriminden Taşımalı Eğitim kapsamına alınacak 343 İlköğretim Öğrencisine öğle yemeği olarak malzeme dahil yemek pişirme dağıtımı ve sonrası hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[25.69].(0134)./2011-13Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Harmancık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 05.07.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Harmancık İlçesinde 2011-2012 Eğitim Öğretim Yılında 36 Köy ve Köy Altı Yerleşim Biriminden Taşımalı Eğitim Kapsamına Alınacak 343 İlköğretim Öğrencisine Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak ZDK Yemek Tem. Gıda Bilgi Otom. Hiz. İnş. Tur. Unlu Mam. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 18.07.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.08.2011tarih ve 36262sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.07.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihaleye istekli olarak katıldıkları ve ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif sahibi oldukları, ihale üzerinde bırakılan Timur Koparan Yeşilyurt Ocakbaşı Lokantasının vermiş olduğu teklif fiyatı ile alım konusu işi yapamayacağı bu nedenle de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlanan söz konusu ihalenin mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin, özel hükümlerine ilişkin ikinci kısmının “Hizmet Alımı İhalelerine İlişkin Özel Hususları” düzenleyen üçüncü bölümünün “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinin 3 üncü alt maddesinde; “Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti…gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Genel Tebliğin 79 uncu maddesinde ise, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

İhale konusu hizmetin miktarına, türüne, süresine ve yapılacağı yere ilişkin olarak, idari şartnamenin 2 nci maddesinde, Harmancık ilçesinde 36 köy ve köy altı yerleşim birimlerinden taşımalı eğitim kapsamına alınacak 343 taşımalı ilköğretim öğrencisine 2011-2012 eğitim öğretim yılında 180 iş günü toplam 61.740 öğün malzeme dahil öğle yemeği hazırlanması, pişirilmesi, toplam 2 okula götürülüp dağıtımı ve sonrası hizmetleri verileceği belirtilmiştir.

İdari şartnamenin 25 inci maddesinde, taşıma merkezi okullarda öğle yemeği servisi ile servis sonrası hizmetleri yürütecek personellerin maaş, SSK ve benzeri giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği görülmüştür.

Teknik şartnamenin ise 1 inci maddesinde, isteklinin 1 adet gıda mühendisi, 1 adet aşçı, 2 adet servis görevlisi ve 1 adet şoför çalıştıracağı belirtilmiştir. Teknik şartnamenin 14 üncü maddesinde de, istekli tarafından öğrencilere verilmek üzere yapılan yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde mesul mali sorumluluk sigortası yaptırılacağının düzenlendiği tespit edilmiştir.

Şikayete konu ihalede yaklaşık maliyet, Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğünün taşımalı öğrencilerin öğle yemeği ücreti konulu yazısında bildirilen ücretten KDV oranı indirilmek suretiyle bulunan tutar esas alınarak toplam 142.619,40 TL olarak belirlenmiştir. Bu nedenle, ihalede, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi bakımından, yaklaşık maliyete dahil olduğu varsayılan kar oranının dikkate alınmasının yanında, özellikle, dokümanda belirlenen maliyet unsurlarına göre ihaleye katılan isteklilerin tekliflerinin karşılaştırılmasının ve diğer tekliflere göre önemli ölçüde farklılık arz eden teklif ya da tekliflerin bulunup bulunmadığının tespitinin gerekli olduğu anlaşılmaktadır. 2 isteklinin teklif verdiği ihalede, geçerli tekliflerin tutarlarına bakıldığında, ihale üzerinde bırakılan istekli Timur Koparan Yeşilyurt Ocakbaşı Lokantasının 104.340,60 TL, ekonomik bakımdan en avantajlı ikinci teklif sahibi şikayetçinin 138.297,60 TL teklif sunduğu görülmüştür. Dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Belirtilen nedenlerle, idare tarafından, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.24 üncü maddesinde tanınan yetki kapsamında, varsa, belgelendirilmesine gerek bulunmayan girdiler de tespit edilerek, ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve isteklinin 79 uncu madde bütününü dikkate alarak yapacağı açıklamayı, idarenin, ilgili maddeye uygunluk yönünden değerlendirmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli, Timur Koparan Yeşilyurt Ocakbaşı Lokantasının teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihaleye istekli olarak katıldıkları ve ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif sahibi oldukları, ihale üzerinde bırakılan Timur Koparan Yeşilyurt Ocakbaşı Lokantasının vermiş olduğu teklif fiyatı ile alım konusu işi yapamayacağı bu nedenle de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlanan söz konusu ihalenin mevzuata aykırı olduğu, iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin; Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetlerialımıişi olup,idarece yaklaşık maliyetin 142.619,40 TL olarak belirlendiği, beş adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.07.2011 tarihinde yapılan ihaleye iki isteklinin teklif verdiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 104.340,60 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi istekli tarafından 138.297,60 TL teklif verildiği, idare tarafından tekliflerin aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer teklife göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi