KİK Kararı: 2011/UH.I-2815

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/058
Gündem No : 100
Karar Tarihi : 15.08.2011
Karar No : 2011/UH.I-2815
BAŞVURU SAHİBİ:
ERMA SOSYAL HİZ. ÖZEL GÜVENLİK GIDA İNŞ. NAK. TAAH. TİC. LTD. ŞTİ, HÜKÜMET CAD. ÖZDOYURAN İŞ HANI KAT 2 DAİRE 4 224 TEKİRDAĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tekirdağ İl Özel İdaresi İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğü, ERTUGRUL MAHALLESI MIMAR SINAN CADDESI 3 59100 TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/39725 İhale Kayıt Numaralı "Tekirdağ Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde ihtiyaç duyulan 165 adet Temizlik personelinin 5 aylık (Mayıs-Eylül-Ekim-Kasım-Aralık) hizmet alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.08.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[24.73].(0063)./2011-38E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tekirdağ İl Özel İdaresi İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğü tarafından 13.04.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Tekirdağ Milli Eğitim Müdürlüğü Bünyesinde İhtiyaç Duyulan 165 Adet Temizlik Personelinin 5 Aylık (Mayıs-Eylül-Ekim-Kasım-Aralık) Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Er-Ma Sosyal Hiz. Özel Güvenlik Gıda İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti’nin 12.07.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 20.07.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.07.2011 tarih ve 35165 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.07.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

2. İhale üzerinde bırakılan Duru Ela Loji. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarında giyim bedelini tevsik etmek üzere sunduğu proforma fatura gönderilmek suretiyle, proforma faturada yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere anılan proforma faturayı düzenleyen Ezel Endüstriyel Temizlik İnş. Teks. Ltd. Şti.’ nin bağlı olduğu Şanlıurfa Şehitlik Vergi Dairesine bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Başvuruya konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Duru Ela Loj. İnş. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük olduğu, aynı ihaleye ilişkin olarak 30.05.2011 tarih ve 2011/UH.I-1759 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, 165 işçinin toplam asgari maliyet tutarının 855.798,90 TL olduğu, İdari Şartnamede 165 adet iş önlüğü, 165 adet lastik çizme ve 330 adet iş eldiveninin yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği, ihale üzerinde bırakılan Duru Ela Loj. İnş. Ltd. Şti.’nin teklifinde 660 adet giyim bedeli olarak %3 sözleşme gideri dahil 8,25 TL bedel öngörüldüğü, dolayısıyla 1 adet giyimin 0,013 kuruş olduğu, bu rakamın tedavüldeki en düşük para biriminden bile düşük olduğu, dolayısıyla hayatın olağan akışı içerisinde ihale konusu işin bu fiyatla yapılamayacağı, söz konusu isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının usulüne uygun olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli olan Duru Ela Loj. İnş. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu işe uygun olmadığı ve asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Bahse konu ihale 165 temizlik personelinin 5 aylık (Mayıs,-Eylül-Ekim- Kasım-Aralık) hizmet alımı ihalesidir. Anılan ihalenin ihale dokümanlarının incelenmesinde;

İdari Şartnamenin “teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“…

25.3 Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir.

25.3.1 İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuata göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele asgari ücretten ödeme yapılması öngörülmüştür.

25.3.2 Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele sözleşme süresince yol ve yemek bedeli öngörülmemiştir.

Sözleşme kapsamında çalıştırılacak her bir yüklenici personeline sözleşme süresince Teknik Şartnamede özellikleri belirtilen 1 adet iş önlüğü, 1 çift lastik çizme ve 2 çift iş eldiveni verilecektir.” düzenlemesi yer almakta olup Şartnamenin 25.5 inci maddesinde kısa vadeli sigorta prim oranının %1 olduğu belirtilmiştir.

Teknik şartnamenin “Hizmetin Yürütülmesi” başlıklı 3 üncü maddesinde,

_“Yüklenici, çalıştıracağı her bir yüklenici personeline sözleşme süresince 1 adet iş önlüğü, 1 çift lastik çizme ve 2 çift iş eldiveni verecektir, (iş önlüğü %60 polyester, %40
pamuk olacaktır, lastik çizme su geçirmez olacak ve insan sağlığına zarar veren hammadde
içermeyen malzemeden imal edilmiş olacaktır, iş eldiveni: dayanıklı ve konforlu, pamuklu
astarıyla rahat kullanım sağlayan, ele rahat giyilebilen özelliğe sahip olacaktır. ) Giyecek ve
ayakkabı seçiminde mutlaka idarenin onayı alınacak, kıyafet Kurumca uygun görüldükten
sonra kullanılacaktır…” _düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari Şartnamenin anılan hükümleri dikkate alındığında asgari işçilik maliyeti (işçilik ücretleri ve %3 sözleşme gideri dahil, ayni olarak karşılanacak giyim bedeli hariç) Mayıs ayı için 164.468,70 TL, Eylül+Ekim+Kasım+Aralık ayları için 691.330,20 TL olmak üzere toplam 855.798,90 TL’dir.

İhale üzerinde bırakılan Duru Ela Loji. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatı 855.807,15 TL, ikinci en avantajlı teklif olarak belirlenen Er-Ma Ltd. Şti firmasının teklif fiyatı ise 857.010,00 TL’dir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.__” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir…

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

…

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

….

2 .18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.__…” açıklaması bulunmaktadır.

Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan Duru Ela Loji. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ve açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde; isteklinin toplam teklif fiyatının 855.807,15 TL olduğu, teklif fiyatının 855.798,90 TL’lik kısmının işçilik maliyetinden, 6,80 TL’lik kısmının %3 sözleşme gideri dahil giyim bedelinden oluştuğu, 1,45 TL firma karı öngördüğü ve bu esaslar dahilinde teklif fiyatını oluşturduğu,

Bu çerçevede 1 adet iş önlüğü için 0,01 TL, 1 çift lastik çizme için 0,01 TL, 1 çift eldiven için 0,01 TL olmak üzere toplamda 165 işçiye verilmek üzere 165 adet iş önlüğü için 1,65 TL, 165 çift lastik çizme için 1,65 TL, 330 çift eldiven için 3,30 TL bedel öngörüldüğü, giyime ilişkin %3 sözleşme gideri için 0,20 TL bedel öngörüldüğü,

Açıklamaların ekinde işçilik ücretleri için, KİK işçilik modülünden alınan çıktılara yer verildiği, giyim bedeli için Ezel Endüstriyel Temizlik İnş. Teks. Ltd. Şti. firmasından alınan SMMM onaylı proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada Tebliğin ilgili maddesinde yer alan beyanın bulunduğu, proforma faturaya ek olarak aynı mali müşavir tarafından onaylanmış Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.5) ve Tutanak ekinde mükellefe ilişkin imza sirküleri ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, bu haliyle yapılan açıklamanın anılan mevzuat hükümlerine uygun olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Duru Ela Loji. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarında giyim bedelini tevsik etmek üzere sunduğu proforma faturada yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı değerlendirildiğinden anılan proforma faturaları düzenleyen Ezel Endüstriyel Temizlik İnş. Teks. Ltd. Şti.’ nin bağlı olduğu Şanlıurfa Şehitlik Vergi Dairesine bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Bahse konu ihalenin ihale tarihinin 13.04.2011 olduğu, 15.04.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Duru Ela Loji. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği, söz konusu kararın 18.04.2011 tarihinde onaylandığı, bu hususa ilişkin kesinleşen ihale kararının başvuru sahibine 22.04.2011 tarihinde tebliğ edildiği, kesinleşen ihale kararına ilişkin olarak başvuru sahibince 25.04.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu başvurunun ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu ve ihale dokümanında fiyat farkı verilmeyecek olmasının mevzuata aykırı olduğuna ilişkin olduğu, idarenin 02.05.2011 tarihinde şikayeti uygun bulmadığı ve bu kararın 07.05.2011 tarihinde kendisine tebliğ edildiği, 10.05.2011 tarihli Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, itirazen şikayet başvurusuna ilişkin 30.05.2011 tarih ve 2011/UH-I1759 sayılı Kurul Kararı ile “…Duru Ela Loj. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., UNK Grup Dan. Hij. Sosy. Hiz. Per. Hiz. ve Güv. Hizm. Ümit Kısa, Pelin Sosy. Hizm. İletişim Ltd. Şti., Turgay Medikal Tem. Petr. Dan. Paz. ve Tic. Ltd. Şti., Bedük Gıda Tem. İnş. Ltd. Şti. ve ER-MA Sosyal Hizmetler Özel Gıda İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti ’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına…” karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde;

“ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin uygun olmadığına ilişkin olarak idareye 12.07.2011 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmış ise de;

Başvuru sahibi tarafından şikayete konu olan işlemin ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığına ilişkin 18.04.2011 tarih ve 3503 sayılı kesinleşen ihale kararının kendisine tebliğ edildiği 22.04.2011 tarihinden itibaren haberdar olduğu/olması gerektiği, bu tarihi takip eden 10 gün içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken bu süreyi geçirdikten sonra 12.07.2011 tarihli ikinci şikayet dilekçesi ile idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından söz konusu iddiaya ilişkin olarak başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

2. İhale üzerinde bırakılan Duru Ela Loji. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarında giyim bedelini tevsik etmek üzere sunduğu proforma fatura gönderilmek suretiyle, proforma faturada yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere anılan proforma faturayı düzenleyen Ezel Endüstriyel Temizlik İnş. Teks. Ltd. Şti.’ nin bağlı olduğu Şanlıurfa Şehitlik Vergi Dairesine bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle;

1- Başvuruya konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Duru Ela Loj. İnş. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük olduğu, aynı ihaleye ilişkin olarak 30.05.2011 tarih ve 2011/UH.I-1759 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, 165 işçinin toplam asgari maliyet tutarının 855.798,90 TL olduğu, İdari Şartnamede 165 adet iş önlüğü, 165 adet lastik çizme ve 330 adet iş eldiveninin yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği, ihale üzerinde bırakılan Duru Ela Loj. İnş. Ltd. Şti.’nin teklifinde 660 adet giyim bedeli olarak %3 sözleşme gideri dahil 8,25 TL bedel öngörüldüğü, dolayısıyla 1 adet giyimin 0,013 kuruş olduğu, bu rakamın tedavüldeki en düşük para biriminden bile düşük olduğu, dolayısıyla hayatın olağan akışı içerisinde ihale konusu işin bu fiyatla yapılamayacağı, söz konusu isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının usulüne uygun olmadığı,

2- İhale üzerinde bırakılan istekli olan Duru Ela Loj. İnş. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu işe uygun olmadığı ve asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

(1) nolu iddia yönünden yapılan incelemede;

1. Tekirdağ İl Özel İdaresi İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğü tarafından Tekirdağ Milli Eğitim Müdürlüğü Bünyesinde İhtiyaç Duyulan 165 Adet Temizlik Personelinin 5 Aylık (Mayıs-Eylül-Ekim-Kasım-Aralık) Hizmet Alımıişinin Açık İhale Usulüile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin KİK işçilik modülü kullanılmak suretiyle toplam 881.472,87 TL olarak belirlendiği

Bahse konu ihalede idare yaklaşık maliyeti 881.472,87 TL olarak öngörmüş olup bu tutarın 855.798,90 TL’si işçilik ücreti 25.673,97 TL’si (%3) firma karı olarak belirlenmiştir. Yaklaşık maliyet hesaplamasında giyim için bir bedel öngörülmemiştir.

İhale üzerinde bırakılan Duru Ela Loji. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatı 855.807,15 TL, (asgari işçilik maliyetinden 8,25 TL fazladır) ikinci en avantajlı teklif olarak belirlenen UNK Grup Danş. Hij. Sos. Hiz. Per. Hiz. Ümit Kısa firmasının teklif fiyatı ise 855.942,45 TL’dir. (Asgari işçilik maliyetinden 143,55 TL fazladır)

İhaleye 12 istekli katılmış olup 11 adet geçerli teklif bulunmaktadır. Kurul tarafından Duru, UNK, Pelin, Turgay, Bedük, firmalarının teklifinin aşırı düşük bulunarak 4734 sayılı Kanunu 38. Maddesi gereğince tekliflerinin sorgulanmasına karar verilmiştir.

İncelenen ihalede; idare tarafından personelin giyecek giderlerinin yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmemesi sebebiyle hangi tekliflerin aşırı düşük olduğunun tespit edilmesi mümkün değildir. Kurul tarafından yukarda zikredilen 5 isteklinin teklifinin sorgulanması gerektiğine karar verilmiştir. Bu isteklilerin teklifinin hangi gerekçeyle aşırı düşük olduğuna karar verildiği anlaşılamamıştır. zira Kamu İhale Genel Tebliğindeki düzenlemeye göre personel çalıştırılmasına yönelik hizmet alımlarında karsız yaklaşık maliyetin altındaki teklifler aşırı düşük teklif kabul edilecektir. Bu durumda yaklaşık maliyette giyim gideri tespit edilmeden aşırı düşük teklifler nasıl belirlenecektir? İdarece giyim gideri tespit edildikten sonra aşırı düşük tekliflerin belirlenerek sorgulama yapılmasına karar verilseydi kanımca bu şekildeki bir uygulama daha doğru bir değerlendirme olacaktı. Ancak bu şekildeki uygulamanın da mevzuat açısından bir takım sıkıntıları beraberinde getirmesi muhtemeldir.

Şöyle ki; teklifler alındıktan sonra yaklaşık maliyetin yeniden güncellenmesi veya giyim giderinin piyasa araştırması yapılarak belirlenmesi hangi tekliflerin aşırı düşük olacağının takdirinin idarenin insiyatifine bırakılması sonucunu doğuracaktır. 4734 sayılı Kanun yaklaşık maliyetin tespitine özel bir önem atfetmiştir. İhaleye çıkılmadan önce hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde yaklaşık maliyetin sağlıklı bir şekilde tespit edilmesine ilişkin ayrıntılı düzenlemede bulunmuştur. Ayrıca 2008 yılında yapılan 5812 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik ile beraber yaklaşık maliyetin teklifler alındıktan sonra hazır bulunan isteklilere açıklanması yönünde Kanunun 36. maddesinin 2. fıkrasında düzenleme yapılmıştır. Mevzuat açısından isteklilerin aşırı düşük teklif açıklanmasında bulunması bir külfettir. Çoğu zamanda aşırı düşük teklif sahibi istekliler mevzuata uygun bir açıklama da bulunamamaktadır. Hal böyleyken yaklaşık maliyetin geriye dönük olarak (teklifler alındıktan sonra) yeniden tespit edilmesi Kanun koyucunun amacını aşan bir yorum olacaktır. Yaklaşık maliyetin doğru bir şekilde tespiti aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde çok önemli bir arguman olması sebebiyle yaklaşık maliyetin hesabına dahil edilmeyen bir maliyet kaleminin geriye dönük olarak yeniden belirlenmesi işlemi (teklifler açıldıktan sonra) mevzuat açısından zikredilen sakıncaları beraberinde getireceğinden, söz konusu iddia yönünden ihale işlemlerinin iptal edilmesi gerekmektedir.

(2) nolu iddia yönünden (usül açısından) yapılan incelemede;

2. “ İhale üzerinde bırakılan istekli olan Duru Ela Loj. İnş. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu işe uygun olmadığı ve asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı”iddiası ile ilgili olarak ise Kurul tarafından “ Başvuru sahibi tarafından şikayete konu olan işlemin ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığına ilişkin 19.04.2011 tarih ve 3503 sayılı kesinleşen ihale kararının kendisine tebliğ edildiği 22.04.2011 tarihinden itibaren haberdar olduğu/olması gerektiği, bu tarihi takip eden 10 gün içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken bu süreyi geçirdikten sonra 12.07.2011 tarihli dilekçe ile idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından, söz konusu iddiaya ilişkin olarak başvurunun süre yönünden reddine... ” denilerek karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56. maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

Başvuru sahibi (2) nolu başlık altında ileri sürülen iddiaları henüz yeni öğrendiğini iddia etmektedir. Ve öğrendiği tarihten itibaren de Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede; ileri sürülen aykırılığın en geç tekliflerin verilme tarihi olan 22.04.2011 tarihinde öğrenmiş olduğu/haberdar olması gerektiğinin kabulü ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Belli istekliler arasında veya açık ihale usulü ile yapılan ihalede, ihaleye teklif veren istekliler birbirlerinin ihale işlem dosyasındaki ibraz edilen belgeleri inceleme hak ve yetkisine sahip değildir. Bu sebeple ihaleye teklif veren istekliler idarenin hatalı işlemi öğrendiği tarihten itibaren 10 günlük süre içersinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri Kanunun açık hükmü olduğundan bu sürenin öğrenildiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. Bu durumun tek istisnası hak ve menfaat ihlaline sebep olan fiilin (istekli tarafından) daha önceden öğrenildiği veya öğrenmiş olunacağının Kurum tarafından ispat edilmesi durumunda sürenin öğrenmiş sayıldığı tarihten itibaren başlatılması hukuken mümkündür.

Açıklanan nedenlerle;

(1) nolu iddia yönünden ileri sürülen aykırılıklar ihalenin iptalini gerektiren aykırılık olması sebebiyle ihale işlemlerinin iptaline,

(2) nolu iddia yönünden ise; (usul açısından) “ esasının incelemesine geçilerek ” karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle “ başvurunun süre yönünden reddine” ilişkin çoğunluk kararına katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi