KİK Kararı: 2011/UH.I-2803

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/058
Gündem No : 90
Karar Tarihi : 15.08.2011
Karar No : 2011/UH.I-2803
BAŞVURU SAHİBİ:
PENYEZ YIKAMA İNŞ. TUR. TEKS. GIDA SAN. TİC. LTD. ŞTİ., TATLISU MAH. AKDAĞ CAD. NO:38/1 Y.DUDULLU ÜMRANİYE/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İSTANBUL Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği, Kasap İlyas Mah. Org. Nafiz Gürman Cad. 34098 KOCAMUSTAFAPAŞA FATİH/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/76795 İhale Kayıt Numaralı "HASTANEMİZ İHTİYACI 3 (ÜÇ) AY SÜRELİ 34 KALEM ÇAMAŞIR YIKAMA, KURUTMA, ÜTÜLEME VE PAKETLEME HİZMET ALIMI" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[24.28].(0227)./2011-13Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliğitarafından 20.06.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Hastanemiz İhtiyacı 3 (üç) Ay Süreli 34 Kalem Çamaşır Yıkama, Kurutma, Ütüleme ve Paketleme Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Penyez Yıkama İnş. Tur. Teks. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 07.07.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.07.2011tarih ve 34645sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.07.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. Teklif dosyasının idareye teslim edildikten sonra alınıp alınmadığına ilişkin gerekli incelemenin yapılması amacıyla konunun Sağlık Bakanlığı’na bildirilmesine,

2. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İsteklilerden Atenaş Antalya Turz. End. A.Ş. firmasının ihale günü satınalma birimine teklif zarfı dosyasını teslim ettiği, 10 dakika sonra tekrar düzeltme yapmak istemi üzerine satınalma biriminden teklif dosyasını iade aldığı, satınalma birimine teslim edilen teklifin mevzuat gereği iadesinin mümkün olmamasına rağmen idare tarafından söz konusu istekliye teklif dosyasının iade edildiği, anılan isteklinin teklif mektubu üzerinde değişiklik yapıp idareye teklif dosyasını tekrar teslim ettiği, idarenin teklif dosyasını iade edip tekrar kabul etmesi işleminin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, ayrıca Kanun gereği teklif mektubunda kazıntı silinti bulunan teklif mektuplarının uygun görülmemesi gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin açıklanmış olan yaklaşık maliyetin çok altında olduğu, söz konusu istekliden teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenilmeden ihalenin sonuçlandırılması işleminin mevzuata aykırı olduğu,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı, 3 ay süreli 34 kalem çamaşır yıkama, kurutma, ütüleme ve paketleme hizmet alımı şeklinde düzenlenmiştir.

27.06.2011 tarihli ihale komisyon kararının incelenmesi sonucunda, şikayete konu ihaleye 3 isteklinin teklif sunduğu, başvuru sahibi ve Kent Sos. Hizm. Turz. Dağ. Org. İnş. San. Ve Tic.Ltd.Şti.’nin birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata tespit edildiğinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiş olup, yapılan yeterlik değerlendirmesi sonucunda geçerli bulunan Atenaş Antalya Turz. End. A.Ş.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun30 uncu maddesinde; “Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.

Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur.

Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında idareye verilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir. Teklifler iadeli taahhütlü olarak da gönderilebilir. Posta ile gönderilecek tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye ulaşması şarttır. Postadaki gecikme nedeniyle işleme konulmayacak olan tekliflerin alınış zamanı bir tutanakla tespit edilir.

Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz ve değiştirilemez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi dilekçesinde, ihale saatinden önce ihale üzerinde bırakılan isteklinin idareye teslim etmiş olduğu zarfı iade alarak teklif dosyası üzerinde değişiklik yaptığı ve idareye tekrar teslim dosyasını teslim ettiği iddia edilmektedir.

İdarenin 13.07.2011 tarihli cevabının ekinde yer alan değerlendirme raporunda; Atenaş Antalya Turz. End. A.Ş.’nin ihale dosyasını idareye teslim etmeden ve EKAP’a girişi yapılmadan ihale zarfı üzerine ihale kayıt numarasının 2011/76795 yerine 2010/76795 yazıldığının idare yetkilisi memur tarafından kendilerine bildirildiği, bunun üzerine ihale zarfının istekli tarafından geri alındığı, zarfın üzerindeki 2010 tarihinin düzeltilerek 2011 yapıldığı, birim fiyat teklif cetvelinde de İKN nin yanlış yazıldığı teklif mektubunda da 2010 tarihinin 2011 olarak düzeltildiği ve düzeltmenin üstünün kaşelenip imzalandığı, anılan durumların teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmadığı ve teklif dosyası teslim edilmeden gerekli değişikliklerin yapıldığı ifadelerine yer verilmiş olup söz konusu durumda mevzuata aykırı bir durumun bulunmadığı belirtilmiştir. İdarenin cevabında da teslim yapılmadan idare yetkilisi memur tarafından durumun kendisine bildirilmesi üzerine teklif zarfının geri alındığı belirtilmektedir.

Öncelikle, itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurum tarafından inceleme idarenin göndermiş olduğu ihale işlem dosyasında yer alan belgeler esas alınarak yapılmaktadır. Anılan şikayet konusuna ilişkin değerlendirmede ancak idarenin cevabı ve cevabı ekinde yer alan belgelerden yapılabilecektir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, Atenaş Antalya Turz. End. A.Ş. nin teklif zarfı üzerinde İKN kısmında yer alan “2010” tarihinin “2011” şeklinde düzeltildiği ve düzletilen yerin istekli tarafından kaşelenip imzalandığı, aynı şekilde teklif mektubunda da İKN bölümünde de “2010” tarihinin “2011” şeklinde düzeltilip kaşelenip imzalandığı tespit edilmiştir.

İdarenin cevabı ve ekinde yer alan rapor incelendiğinde, ihale teklif dosyasının teslim edilmeden EKAP’a girişi yapılmadan geri alındığı belirtilmekte olup zarfın geri alınması durumunun kendi cevap yazılarında belirtildiği sonucuna ulaşmak mümkündür. İdare teklifin teslim alınmadığı durumuna ilişkin beyanı ile yazıda geçen “geri alınma” ifadesinin birbiriyle çelişkili olduğu kanaatine varılmıştır. Ancak ihale işlem dosyası içerisinde yer alan teklif zarflarının ihale komisyonunca teslim alındığına dair tutanakta isteklinin teklifini geri aldığına veya herhangi bir usulsüzlük bulunduğuna dair ifade yer almaması, anılan tutanağın ihale komisyonu üyelerince imzalanması, yukarıda belirtildiği gibi incelemenin ihale işlem dosyası içerisinde yer alan belgeler esas alınarak yapıldığından iddianın yerinde olduğuna ilişkin herhangi bir belgenin ihale işlem dosyasında yer almadığı tespit edilmiştir. Teklif dosyasının teslim edildikten sonra alınıp alınmadığı hakkında gerekli incelemenin yapılabilmesi için konunun Sağlık Bakanlığına bildirilmesinin uygun olacağı düşünülmüştür.

Bununla birlikte, başvuru sahibinin dilekçesinde yer alan bir diğer iddiada, teklif mektubu üzerinde herhangi bir kazıntı ve silinti bulunması durumunun değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olacağı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunda düzeltme bulunduğu bu tip bir düzeltmeden dolayı ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasındateklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması gerektiği hüküm altına alınmış olup anılan Kanun hükmünden teklif bedelinin yazdığı yerde herhangi bir kazıntı silinti bulunmaması gerektiği yorumuna ulaşmak mümkündür. Çünkü teklif mektubunun esasını teklif bedelinin oluşturduğu düşünülürse, isteklinin beyanını etkileyecek ve çelişki yaratacak düzeltmelerin teklif bedeli üzerinde yapılacak düzeltmeler olduğu sonucuna ulaşmak mümkündür. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubu üzerinde yaptığı değişikliğin sadece İKN tarihi olan 2010 yılının 2011 şeklinde değiştirilmesi olduğu anılan değişikliğin teklifin niteliğini, teklif bedelinin doğruluğunu ve netliğini zedeleyen nitelikte olmadığı düşünüldüğünden idarenin teklif mektubunda yer alan düzeltmeyi değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olarak belirlememesi işleminde mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı, 3 ay süreli 34 kalem çamaşır yıkama, kurutma, ütüleme ve paketleme hizmet alımı şeklinde düzenlenmiş olup aynı şartnamenin ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde 34 farklı yıkanması istenen parçaların adlarına ve adetlerine yer verildiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, idari şartnamenin teklif fiyata dahil giderler başlıklı 25 inci maddesi idare tarafından doldurulmamış olup ihale dokümanı içerisinde yapılacak işin ayrıntılarının yer aldığı teknik şartnameye yer verildiği de tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79 uncu maddesinde aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde yapılacağı ve değerlendirmede nelere dikkat edilmesi gerektiği hususlarına değinilmiştir. Tebliğin aynı maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında asgari işçilik maliyetinin karşılanıp karşılanmadığına bakılması gerektiği belirtilmiş olup personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında bakılması gereken herhangi bir sınır veya bedelden bahsedilmemiş tekliflerin yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre aşırı düşük olup olmadığına bakılması gerektiği belirtilmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde idarelerin aşırı düşük teklif değerlendirmelerinde iki kriteri göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. Bunlardan bir tanesi yaklaşık maliyet bir tanesi de istekliler tarafından teklif edilen tutarlardır. Bu iki kritere göre teklifi düşük olanlardan teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenilmesi gerektiği, personel çalıştırılmasına dayalı işler hariç hizmet alımlarında aşırı düşük teklifleri belirlemede idarelere takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır.

Kanunun 5 inci maddesi gereği ihtiyacın uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olan idarenin teklif fiyatının düşüklüğü nedeniyle ihale konusu hizmetin ifasının yapılabilirliği konusunda tereddüt oluşması durumunda aşırı düşük teklif sorgulaması yapması gerekmekte; böyle bir tereddüdün oluşmaması durumunda ise idarenin ihaleyi sonuçlandırmasında, yukarıda anılan takdir yetkisi çerçevesinde, kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır.

Söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı, ihaleye 3 isteklinin katıldığı, aralarında başvuru sahibinin de bulunduğu 2 isteklinin teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunmasından dolayı tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan tek geçerli teklifinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare kendi yaklaşık maliyeti ve diğer iki teklif bedelini değerlendirmesi sonrasında anılan teklif bedelinin aşırı düşük olmadığına karar vermiş ihaleyi aşırı düşük sorgulaması yapmadan sonuçlandırmıştır.

Şikayete konu ihalede idarenin yaptığı teklif değerlendirmesinin mevzuatın kendisine tanıdığı takdir yetkisi sınırları içinde bulunduğu; aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda yaklaşık maliyetin ve diğer isteklilerin tekliflerinin esas alındığı ve bu usulde mevzuata aykırılık bulunmadığı, ihale konusu hizmetin kabulünün ve kabul işlemi sonrasındaki sorumluluğun da aynı idareye ait olduğu açık olduğundan; incelenen ihalede idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp yapılmaması konusundaki takdir yetkisini kullanarak ihaleyi sonuçlandırması işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

2. Teklif dosyasının idareye teslim edildikten sonra alınıp alınmadığına ilişkin gerekli incelemenin yapılması amacıyla konunun Sağlık Bakanlığı’na bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi Penyez Yıkama İnş. Tur. Teks. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin itirazen şikayet dilekçesindeki ikinci iddiasında özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin açıklanmış olan yaklaşık maliyetin çok altında olduğu, söz konusu istekliden teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenilmeden ihalenin sonuçlandırılması işleminin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmekteve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılmasını istenilmektedir.

İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından “ Hastane İhtiyacı 3 (üç) Ay Süreli 34 Kalem Çamaşır Yıkama, Kurutma, Ütüleme ve Paketleme Hizmet Alımı ” işinin Açık İhale Usulüile ihaleye çıkarıldığı ve yaklaşık maliyetinin [m1] piyasa rayiçleri esas alınarak toplam 171.348,68 TL olarak hesaplandığı incelemeye konu ihalede, 4 adet ihale dokümanı satın alındığı ve ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği, geçerli tek istekli olan Atenaş Antalya Turz. End. A.Ş.’nin teklif bedelinin 130.321,80 TL olduğu ve ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu ihale Kanununun "Aşırı düşük teklifler " başlıklı 38 inci maddesinde ;

"İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşın düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

1. İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3. Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşın düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir,”

Hükmü yer almaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olan ihalesinde, idarece belirlenen 171.348,68 TL tutarındaki yaklaşık maliyetin içinde Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9. Maddesine göre azami % 20 oranında kar olduğu kabulüyle hesaplanan Karsız Yaklaşık Maliyetin 142.790,57 TL olduğu anlaşılmış olup, bu karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında kalan teklife aşırı düşük sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının hem yürürlükteki kamu İhale Mevzuatına hem de yerleşik Kurul Kararlarına aykırılık teşkil edeceği şeklindeki düşüncemle, anılan ihalenin “ aşırı düşük teklif sorgulaması ” yapılmadan sonuçlandırılmasında hukuka uyarlılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle incelemeye konu ihalede belirlenen karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında teklif sunan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması yönünde “ düzeltici işlem belirlemesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşümle Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul üyesi

[m1]Bu bölümde idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan hesaplama yöntemi/yöntemleri belirtilecektir (piyasa rayiçleri, bayındırlık birim fiyatları baz alınarak, vb.). Yaklaşık maliyet hesabında esas alınan yöntemin tespit edilememesi halinde bu durum belirtilecektir.