KİK Kararı: 2011/UH.I-2800

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/058
Gündem No : 87
Karar Tarihi : 15.08.2011
Karar No : 2011/UH.I-2800
BAŞVURU SAHİBİ:
KAYA İNŞAAT TAAHHÜT SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ, YENİŞEHİRMAH. OSMANLI BULVARI ÇAĞDAŞ CENTER İŞMERKEZİ B BLOK K 4 7 UYDUKENT PENDİK/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Sivas 16. Bölge Müdürlüğü, KÜMBET MAH. MUHSIN YAZICIOGLU BULVARI 39 58020 SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/59261 İhale Kayıt Numaralı "Çelik Otokorkuluk Montaj ve Demontaj yapılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[24.86].(0225)./2011-45Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü Sivas 16. Bölge Müdürlüğütarafından 18.05.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Çelik Otokorkuluk Montaj ve Demontaj Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Kaya İnşaat Taahhüt San. ve Tic.Ltd.Şti’nin 03.07.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.07.2011tarih ve 35249sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.07.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;işin yaklaşık maliyetinin piyasa araştırması yoluyla belirlendiği, bu nedenle teklif fiyatlarının bu maliyet bedelinden çok düşük olamayacağı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı göz önüne alındığında, teklif fiyatını Kamu İhale Genel Tebliğine göre açıklayabilmesinin mümkün olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4.2.3 üncü maddesinde, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, isteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin, tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar, fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar, ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler, yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler, isteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları olduğu;

79.4.2.4 üncü maddesinde, tedarikçi veya üreticilerden alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği;

79.4.2.5 inci maddesinde, isteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyatın; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının yüzde 80’inin altında olamayacağı, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının yüzde 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği;

79.4.2.15 inci maddesinde, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerektiği, Tebliğin 79.4.2.4 üncü maddesine göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, 79.4.2.5 inci maddeye göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği ancak bu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği;

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifinin reddedilmeyeceği ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağının mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceği;

Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan Ek O.5 Maliyet/Satış Tespit Tutanağı örneğinde gerekli şekil şartları belirtilerek tutanağa mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ekleneceği düzenlenmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, dayanağı olmayan ve sadece beyana dayanan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, malzemeleri idare tarafından karşılanmak kaydıyla çelik oto korkuluk montajı ve demontajı hizmet alımı olup, ihaleye altı istekli katılmış, idare tarafından üç isteklinin teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilmiş, sunulan açıklamalardan bir tanesi uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, işin yaklaşık maliyetinin piyasa araştırması yoluyla belirlendiği, bu nedenle teklif fiyatlarının bu maliyet bedelinden çok düşük olamayacağı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı göz önüne alındığında, teklif fiyatını Kamu İhale Genel Tebliğine göre açıklayabilmesinin mümkün olmadığı iddia edilmektedir.

İhale üzerinde bırakılan Bahadır İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı isteklinin açıklamaları incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan hizmet kalemlerinin analiz edildiği, analiz girdilerinin ağırlıklı olarak makine ve işçilik bedelinden oluştuğu, işçilik giderlerinin beyan edildiği, makine giderine ilişkin ise bir adet maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu görülmüştür.

Öncelikle isteklinin sunduğu maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, aşırı düşük teklif açıklaması olarak kullanılması için, teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat teklifleri bulunması gerekmektedir. İncelenen açıklamalardaki belge ise herhangi bir fiyat teklifine esas olmamakla birlikte, meslek mensubu tarafından düzenlenmiş ve isteklinin fiyat bileşenlerini açıklayan bir tutanak niteliği taşımaktadır.

Öte yandan, ilgili belgenin isteklinin fiyat bileşenlerini açıklamaya yönelik tespit beyanı olduğuna yönelik amaçsal bir değerlendirme yapılması durumunda da, makine giderinin bileşeni olan saatlik yakıt tüketimi ve bakım onarım maliyetleri unsurları için sadece beyanda bulunulduğu, idareye hitaben yazılan üst yazıda makine verimliliğinin bulunduğunun beyan edildiği, ancak bu tutarlara nasıl ulaşıldığına ilişkin herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı, ayrıca belgenin Tebliğin 79.4.2.12 nci maddesi bakımından bir açıklama olarak sunulduğu bakımından düşünülse de, ilgili maddenin sadece isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda kullanılabileceği ve bu duruma uygun olmadığı, her ne kadar yakıt alış faturaları ve araç ruhsatları gibi belgeler bulunsa da, bu şekilde yapılan açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliğine uygun kabul etmenin mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla Bahadır İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı isteklinin teklifinin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki değerlendirmesinde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görüldüğünden ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi reddedilerek, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi