KİK Kararı: 2011/UH.I-2156

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/050
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 28.06.2011
Karar No : 2011/UH.I-2156
BAŞVURU SAHİBİ:
MACARA SARRAFİYE ELEKTRONİK TEMZ. GIDA HİZM. ALIMI NAK. İNŞ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., CUMHURİYET CADDESİ NO:49/B YAĞLIDERE / GİRESUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yağlıdere Devlet Hastanesi Başhekimliği, Dr. Selçuk Kayaalp cad. No:34 Yağlıdere/ GİRESUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/63106 İhale Kayıt Numaralı "19 AYLIK MALZEMELİ YEMEK HİZMETİ ALIMI (2011-2012 YILI)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[18.30].(G031)./2011-37E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yağlıdere Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 20.05.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “19 Aylık Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı (2011-2012 Yılı)” ihalesine ilişkin olarak Macara Sarrafiye Elektronik Temz. Gıda Hizm. Alımı Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 23.05.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.05.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.06.2011 tarih ve 27242 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.05.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan ve 2 nci en avantajlı teklif sahibi isteklinin tekliflerinin yaklaşık maliyetin % 21 altında olduğu, işin 4 personelle tamamlanması öngörüldüğünden giyim, elektrik ve su maliyetleri de eklendiğinde teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin % 26 altında kaldığı, ihale konusu işin gerçekleştirileceği 19 aylık dönem içerisinde asgari ücrete üç defa fiyat farkı geleceği, kuru gıda, et, sebze ve meyveye zam gelme olasılığının çok yüksek olduğu, bu nedenle, Çankaya firmasının teklifinin aşırı düşük olduğu ve ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. 2 nci en avantajlı teklif sahibi Genç Ocak firmasının, ihaleye özel sektöre sunduğu hizmet işinden edindiği iş deneyim belgesi ile katıldığı, bu iş deneyim belgesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47 nci maddesine aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu hükme Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59 uncu maddesinde de yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen Kanun hükmünden, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet veya diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve isteklilerin bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi için yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle kamu ihale mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4 üncü maddesinde;

“ İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.

İnceleme konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı, yaklaşık maliyetin 294.625,00TL olduğu, toplam dört isteklinin katıldığı ihalede, Çankaya Grup Yapı İnş. Gıda Tem. Taş. Bilg. Otom. Maden San. Tic. Ltd. Şti.’nin 233.500,00 TL, Gençocak Yemekhane Tem. Serv. Hizm. İnş. Nak. Ter. Bilişim Yazılım Tic. Ltd. Şti.’nin 266.000,00 TL, Macara Sarrafiye Elektronik Temz. Gıda Hizm. Alımı Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 299.800,00 TL ve Güzel Gıda Tem. Hazır Yemek Tarım Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti.’nin 310.000,00 TL teklif verdiği, Çankaya Grup Yapı İnş. Gıda Tem. Taş. Bilg. Otom. Maden San. Tic. Ltd. Şti.’ninteklif fiyatının yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre aşırı düşük olmadığı anlaşılmış olup, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmediği sonucuna varıldığından başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. ” hükmü ile,

Aynı Kanunun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir …” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin 10 uncu fıkrasında ise; “ İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi Macara Sarrafiye Elektronik Temz. Gıda Hizm. Alımı Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Kuruma yaptığı itirazen şikayet başvurusundaki 2 nci iddiası ile ilgili olarak idareye herhangi bir şikayette bulunmamıştır. İdareye verdiği şikayet dilekçesinde değinmediği iddialara Kuruma yaptığı itirazen şikayet başvurusunda yer vermiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükmünce, idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemeyeceğinden 2 nci iddia ile ilgili olarak şekil yönünden başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak; ihale üzerinde bırakılan ve 2. en avantajlı teklif sahibi isteklinin tekliflerinin yaklaşık maliyetin % 21 altında olduğu, işin 4 personelle tamamlanması öngörüldüğünden giyim, elektrik ve su maliyetleri de eklendiğinde teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin % 26 altında kaldığı, ihale konusu işin gerçekleştirileceği 19 aylık dönem içerisinde asgari ücrete üç defa fiyat farkı geleceği, kuru gıda, et, sebze ve meyveye zam gelme olasılığının çok yüksek olduğu, bu nedenle, Çankaya firmasının teklifinin aşırı düşük olduğu ve ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 38. maddesine göre, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

İhale konusu “ 19 Aylık Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı (2011-2012 Yılı) ” işinin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işi olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer veya sorgulama kriteri bulunmamakla beraber, istikrar kazanmış Kurul kararları gereğince kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

Yağlıdere Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından, açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 19 Aylık Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı (2011-2012 Yılı) ihalesine ilişkin işin yaklaşık maliyetinin 294.625,00 TL olarak belirlendiği, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet cetvelinde, alımı öngörülen hizmetin yaklaşık maliyetinin içinde bulunması gereken kâra ilişkin tutarın ayrıştırılmadığı görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9. maddesinin 3. fıkrası; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. ...” hükmü gereğince, hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin içerisindeki kâra ilişkin tutarın en fazla % 20 olarak belirlenmesi gerektiği, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet tutarından (294.625,00 TL) mevzuat gereğince en fazla öngörülen % 20 kâr tutarının çıkarılması ile ulaşılan kârsız yaklaşık maliyetin (294.625,00/1,20=) 245.520,83 TL olduğu, bu tutarın altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihalede 4 istekli tarafından idareye teklif verildiği, Gençocak Yemekhane Tem. Serv. Hizm. İnş. Nak. Ter. Bilişim Yazılım Tic. Ltd. Şti.’nin 266.000,00 TL, Macara Sarrafiye Elektronik Temz. Gıda Hizm. Alımı Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 299.800,00 TL ve Güzel Gıda Tem. Hazır Yemek Tarım Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti.’nin 310.000,00 TL teklif verdiği, bu üç isteklinin teklifinin de kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu görüldüğünden, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmalarına gerek olmadığı anlaşılmıştır. Ancak, anılan Yönetmeliğin 9. maddesinde yer alan hüküm gereğince hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet (245.520,83 TL) dikkate alındığında, ihaleye Çankaya Grup Yapı İnş. Gıda Tem. Taş. Bilg. Otom. Maden San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 233.500,00 TL tutarındaki teklifin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, dolayısıyla aktarılan mevzuat hükmü ve istikrar kazanmış Kurul kararlarından hareketle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinde önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenleri ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak, ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin, düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” ilişkin karara katılmıyoruz.

Abdullah DÜNDAR Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi Kurul Üyesi