KİK Kararı: 2011/UH.I-1933

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/045
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 13.06.2011
Karar No : 2011/UH.I-1933
BAŞVURU SAHİBİ:
DİNÇ PETROL İNŞAAT NAK. TAAH. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., Bayındır Mahallesi Botaş Karşısı 5.Cadde 357 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 11.Bölge Müdürlüğü /Selimbey Mahallesi İskele Caddesi 65090 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/560395 İhale Kayıt Numaralı "BATMAN RAFİNERİSİNDEN KARAYOLLARI 11. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ SABİT ASFALT SİLOLARINA BİTÜM NAKLİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[16.28].(0102)./2011-22E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.01.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Batman Rafinerisinden Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Sabit Asfalt Silolarına Bitüm Nakli” ihalesine ilişkin olarak Dinç Petrol İnşaat Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 10.05.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.05.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.05.2011 tarih ve 25161 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.05.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye teklif verdikleri, tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak kabul edildiği, idarenin talebi üzerine açıklama yaptıkları, ancak değerlendirme dışı bırakıldıkları, kesinleşen ihale kararına itiraz ettikleri, şikayetlerinin kanuni bir dayanağa dayandırılmadan uygun görülmediği, açıklamalarının uygun görülmemesine ilişkin gerekçelerin mevzuata uygun olmadığı, işçilik hesaplamasını Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülünü kullanarak yaptıkları, işçilik hesaplaması çıktısının SMMM veya YMM onaylı olması gerektiğine dair bir düzenleme bulunmadığı, idari şartnamenin 25 inci maddesinde işçilere yemek verileceğine dair bir düzenleme olmadığı, akaryakıta ilişkin sundukları proforma faturanın alış ve satış faturasının da sunulması gerekmediği, yakıt sarfiyat hesaplama çizelgesinin firmalarınca hazırlanarak kaşelendiği, ayrıca SMMM veya YMM onaylı olması gerektiğine ilişkin bir mevzuat bulunmadığı, idari şartnamenin 7.h maddesinde; “Ulaştırma Bakanlığından alınmış C2 veya K1 veya R1 veya R2 yetki belgesinin aslı veya noter onaylı suretinin sözleşme aşamasında idareye verilmesi…” düzenlemesi bulunduğu, bu nedenle belgeleri açıklama ekinde sunmadıkları, yakıt sarfiyat hesaplama çizelgesinde mevcut hesaplamaları Excel formatı ile yaptıkları, aritmetik hata olmadığı, manuel hesap makinaları ile hesap yapıldığında farklı sonuçlar çıkabileceği, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde amortisman vb mahiyetteki giderlerin genel giderler içerisinde yer alacağı ve aşırı düşük sorgulamasında bu giderler için isteklilerden bir bedel öngörmeleri istenmeyeceği Tebliğde belirtildiğinden amortisman için bir bedel hesapladıkları, ancak belge sunmadıkları, kesin teminat mektubu için teklif fiyatta bir bedel öngörülmesinin söz konusu olmadığı, gider tablolarının SMMM veya YMM onaylı olması gerekmediği, sözleşme giderlerini maliyete ekledikleri, eşit muamele ve hak kaybının önlenmesi için ihalenin kendi üzerlerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihale, idari şartnamenin 2 nci maddesinde; “Sabit Asfalt Silolarına 30.000 Ton Bitüm Nakli” olarak belirtilmiştir.

İhale konusu idari şartnamenin 19 uncu maddesinde yapılan düzenleme ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edilmiştir.

İhale konusu işe ait birim fiyat teklif cetveli;

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Batman-Van

Ton

11.000,00

2

Batman-Tatvan

Ton

10.000,00

3

Batman-Muş

Ton

4.000,00

4

Batman-Erciş

Ton

1.000,00

5

Batman-Bulanık

Ton

1.000,00

6

Batman-Yüksekova

Ton

2.800,00

7

Batman-Hakkari

Ton

200,00

Toplam Tutar (KDV Hariç)

Şeklinde düzenlenmiştir.

İhale konusu hizmet işinin yaklaşık maliyeti F=1.25K (0,0007*M+0,01)*A, K=150, A=1,00 (TL/Ton) formülü esas alınarak;

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri[M1]

TL

Van Depo

458.081,00

Tatvan Depo

228.750,00

Muş Depo

121.950,00

Erciş Depo

38.888,00

Bulanık Depo

36.263,00

Yüksekova Depo

176.138,00

Hakkari Depo

12.634,00

Toplam

1.072.704,00

Şeklinde toplam 1.072.704,00 TL olarak belirlenmiştir.

Bahse konu ihalede 15 adet ihale dokümanı satın alınmış olup, 10.01.2011 tarihinde yapılan ihaleye 15 istekli katılmıştır.

İstekliler ihaleye;

Sıra No

İsteklinin Adı[M2] [M3]

Teklif Bedeli (TL)

1

Emin Gün Pet. İnş. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

425.600,00

2

Diyarbakır Dolunay Pet. Ürn. İnş. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

475.894,00

3

Merpet Pet. Ürn. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

484.280,00

4

Katkısay Pet. Ürn. İnş. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

495.800,00

5

Kaçmazlar Lojistik Pet. İnş. Alt. Yak. San. ve Tic. A.Ş.

515.760,00

6

Sipan Pet. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

534.400,00

7

Ser-Can Tic. (Mehmet Muhdi POLAT)-Pol-Ka As. Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

561.200,00

8

Canzel Nak. Turz. Pet. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.-Barışlar Pet. İnş. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

596.820,00

9

Gündem Pet. İnş. Nak. Harf. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

607.800,00

10

Özceylan Day. Tük. Mad. Pet. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-Ceylan Asf. Ürn. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

613.000,00

11

Doğaçlar Pet. Ürn. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.

630.300,00

12

Sönmez Kardeşler Pet. Ürn.San. Tic. Ltd. Şti.

660.020,00

13

Batman Solmaz Pet. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.-Özhancan Pet. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

674.768,00

14

Dinç Pet. İnş. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

734.000,00

15

Yurdemler Pet. Ürn. Nak. Taah. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.

866.000,00

Teklif fiyat vermişlerdir.

İhaleye teklif veren Katkısay Pet. Ürn. İnş. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. iş deneyim belgesi uygun olmadığı için değerlendirme dışı bırakılmış ve diğer isteklilere ait tekliflerin geçerli olduğu belirtilmiştir.

İhale komisyonu, ihaleye verilen teklif fiyatlar içerisinde aşırı düşük teklif olanları belirlemek için; yaklaşık maliyetten, % 25 kar oranı ve % 10 amortisman oranının düşülmesi ile ortaya çıkan tutara % 3 sözleşme gideri eklenmesi suretiyle 729.438,04 TL olarak (Yaklaşık maliyetin % 68’i) belirlemiştir.

Teklif fiyatı yaklaşık maliyetin % 68’inden (729.438,04 TL) düşük olan isteklilerin teklif fiyatı aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek, 14 geçerli teklif sahibi isteklinin 12’sinden 20.01.2011 tarihli yazı ile açıklama istenmiştir.

İhale komisyonu, 02.02.2011 tarihli kararı ile; süresi içerisinde açıklama yapmayan Canzel Nak. Turz. Pet. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti. - Barışlar Pet. İnş. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi süresi içerisinde açıklama yapmadığı, açıklama yapan diğer 11 isteklinin ise açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına, ihalenin, teklif fiyatı, ihale komisyonunca yaklaşık maliyetin % 68 oranı alınmak suretiyle belirlenen 729.438,04 TL tutarındaki sınır değerin üzerinde olan Dinç Pet. İnş. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar vermiştir.

Kesinleşen ihale kararının bildiriminden sonra, Kaçmazlar Lojistik Petrol İnşaat Alternatif Yakıt San. ve Tic. A.Ş.’nin itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 11.04.2011 tarih ve 2011/UH.I-1285 sayılı Kurul Kararında; ihalede sınır değerin, 1.072.703,04 TL tutarındaki yaklaşık maliyetten % 25 oranında bulunan kar düşüldükten sonra geriye kalan 858.163,20 TL olması gerektiği, dolayısıyla teklif fiyatı bu tutarın altında olan Dinç Pet. İnş. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu istekliden açıklama istenilmesi ile sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem kararı verilmiştir.

11.04.2011 tarih ve 2011/UH.I-1285 sayılı Kurul Kararı üzerine ihale kararı iptal edilerek; 26.04.2011 tarihli yazı ile Dinç Pet. İnş. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nden teklifinin aşırı düşük olduğu belirtilerek açıklama istenilmiştir.

Dinç Pet. İnş. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. 27.04.2011 tarihli açıklama yazısında; 734.000,00 TL tutarındaki teklif fiyatını;

İşçilik gideri % 3 sözleşme gideri dahil

211.908,90

Araç Eurodisel Yakıt Tüketimi

439.122,92

ARA TOPLAM

651.031,82

Karar Pulu (Binde 4,95)

3.633,30

Sözleşme karar pulu (Binde 8,25)

6.055,50

KİK payı (Onbindebeş)

367,00

Amortisman

50.000,00

Yüklenici karı

22.912,38

Toplam

734.000,00

Şeklinde açıklamış olup, yazısı ekinde hesap icmali, işçilik hesaplamasına ilişkin 21 kişi için 10 ay süreli asgari ücret üzerinden hesaplama içeren işçilik modülü çıktısı, Tahiroğulları Petrol Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nce düzenlenmiş 07.01.2011 tarihli 179.233,85 Lt X 2,45 Lt/TL =439.122,92 TL tutar içeren “Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şerhi ile SMMM onaylı proforma fatura, Yakıt Sarfiyat Hesaplama Çizelgesi ve Sigortalı Hizmet Listesi internet çıktıları sunmuştur.

İhale komisyonu başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak;

“1) İşçilik hesaplaması SMMM veya YMM onaylı değil.

2) İşçilik hesaplamasında yemek bedeli verilmemiş.

3) Proforma faturasının alış ve satış faturası yok.

4) Yakıt sarfiyat hesaplama çizelgesi SMMM veya YMM onaylı değil.

5) Araçların 100 Km için tükettikleri yakıt miktarı 30 Litre alınmış fakat araçların yakıt tüketimi ile ilgili hiçbir belge sunulmamıştır.

6) İdari şartnameye göre 18 ton kapasiteli izoleli tanker istenilmiş, firma 26 ton kapasiteli izoleli tanker kullanarak savunma hazırlamıştır. Ancak kullanacağı izoleli tankerle ilgili herhangi bir belge veya K1 yetki belgesi sunulmamıştır.

7) Yakıt sarfiyatı hesaplama çizelgesinde aritmetik hata yapılarak toplam yakıt gideri ile toplam maliyet yanlış hesaplanmıştır.

8) Araçların toplam kullanacağı yakıt miktarı 179.234 Litre olarak belirtilmiş, ancak hesaplamada aritmetik hata yapılmıştır.

9) Amortisman bedeli 50.000,00 TL olarak gösterilmiş, ancak amortisman bedelinin nasıl hesaplandığına dair herhangi bir belge sunulmamıştır.

10) Maliyeti oluşturan giderlerden ihale bedelinin % 6 sını oluşturan kesin teminat mektubu eklenmemiştir.

11) Genel giderlerin hesaplandığı tabloda aritmetik hata yapılmış ve araç yakıt tüketim tutarı yanlış hesaplanmıştır. Bundan dolayı toplam maliyet yanlış hesaplanmıştır.

12) Genel giderlerin hesaplandığı tablo ile diğer gider kalemlerinin hesaplandığı sayfa SMMM veya YMM onaylı değil.

13) Maliyeti oluşturan giderlerden % 3 sözleşme gideri toplam maliyette gider olarak gösterilmemiştir.” hususlarını saymıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde;

“79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.”

Açıklamaları yer almakta olup, ihale komisyonunca başvuru sahibi isteklinin açıklamalarına ilişkin kabul edilmeme gerekçelerinin, Tebliğin anılan maddelerine genel olarak uygun olmadığı, ancak açıklamanın uygun bulunmama gerekçeleri arasında; “ Amortisman bedeli 50.000,00 TL olarak gösterilmiş, ancak amortisman bedelinin nasıl hesaplandığına dair herhangi bir belge sunulmamıştır.” ifadesine yer verildiği, belirtildiği üzere isteklinin amortisman için 50.000,00 TL bedel öngördüğü, ancak bu bileşen için öngörülen bedeli açıklayıcı herhangi bir belge sunmadığı anlaşıldığından, açıklamanın bu haliyle Tebliğin 79.4.1 inci maddesinde yer alan; “ İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.” açıklamasına uygun olmadığı, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının bu açıdan mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede,

İhale komisyonunca ihalede verilen tekliflerin aşırı düşük teklif olup olmadığını belirlemek için, sadece yaklaşık maliyet esas alınarak; yaklaşık maliyetten % 25 kar oranı ve % 10 amortisman oranı düşülerek ortaya çıkan % 65 oranına % 3 sözleşme gideri eklenmek suretiyle yaklaşık maliyetin % 68’i olarak belirlenmiştir.

İhale komisyonunca, ihaleye verilen tekliflere ait fiyatlar aşırı düşük teklife ilişkin sınır değerin belirlenmesinde dikkate alınmamıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde;“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmü bulunmakta olup aşırı düşük teklif sınırının belirlenmesinde teklif fiyatların dikkate alınmamasının ihaleye verilen 14 geçerli tekliften 13 ünün aşırı düşük teklif olarak kabul edilmesine yol açtığı, dolayısıyla aşırı düşük nitelikte olmayan teklif fiyatların aşırı düşük kabul edilerek sorgulanmasına neden olunduğu anlaşılmaktadır. Nitekim Kamu İhale Tebliğinin Yapım İşleri İhalelerinde sınır değerin belirlenmesine ilişkin 45 inci maddesinde, yapım işleri ihalelerinde sınır değerin yaklaşık maliyet ve teklif fiyatlar birlikte kullanılarak belirleneceği düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin sınır değerin yapım işlerine göre belirlenmesi durumunda; (N) Sınır Değer Katsayısının 1,00 olarak alınması halinde, sınır değer 599.340,89 TL olup 7 istekli, (N) Sınır Değer Katsayısının 1,20 olarak alınması halinde, sınır değer 499.450,74 TL olup 3 istekliye ait teklif fiyat sınır değerin altında kalmaktadır.

Başvuruya konu ihalede sınır değerin sadece yaklaşık maliyet esas alınmak suretiyle belirlenmesi sonucunda, 14 geçerli tekliften 13’ü aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak değerlendirme dışı bırakılmış ve ihale sınır değerin üzerinde teklif fiyat veren istekli üzerinde bırakılmış olup bu haliyle sorgulama yapılmaması gereken isteklilerin sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihalenin, ihaleye en yüksek fiyat teklifi veren istekli üzerinde bırakıldığı, bu durumun Kanunun 5 inci maddesinde “ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılması” temel ilkesine aykırılık taşıdığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca; Hizmet Alamı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9. maddesinin 3. Fıkrasında ise; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak**% 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği”** hükmü yer almaktadır.

İdarenin incelemeye konu ihaleye ilişkin olarak yaklaşık maliyeti oluşturmak üzere fiyat analizi verilerinden faydalandığı ve fiyat analizleri verileri başlıklı tabloda müteahhit kârı olarak %25 oranının belirtildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Mevzuatında, idarelerce hesaplanan yaklaşık maliyetin; ihale konusu iş için öngörülecek ödenek tutarının belirlenmesi, ihale sürecinde istekliler tarafından sunulan tekliflerin fiyat yönünden uygunluğunun değerlendirilmesi ve aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlenmesi aşamalarında oldukça önemli bir parametre olduğu ortadadır. Bu nedenle, idareler tarafından yaklaşık maliyetin doğru, tutarlı bir şekilde ve titizlikle hesaplanması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede; idarece hazırlanan yaklaşık maliyete % 25 oranında yüklenici kârı ilave edildiği**,** bununda yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak isteklilere gönderilen açıklama talep yazısında; “… Birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen işlerin teklif ettiğiniz birim fiyatla nasıl yapılacağının izah edilmesi…” ifadesine yer verilmiş ve işin bileşenlerine ilişkin bir açıklama yapılmamış bulunmaktadır. Bu haliyle bazı istekliler teklif fiyatlarını akaryakıt ve işçilik ücreti, bazı istekliler akaryakıt, işçilik ve lastik maliyeti, bazı istekliler ise akaryakıt, işçilik ve amortisman üzerinden açıklama yapmıştır. Dolayısıyla her istekli ihale konusu işin bileşenlerini kendine göre açıklamış ve ihale komisyonu isteklilerin yaptığı açıklamalar üzerinden değerlendirme yapmış ve ihale konusu işin bileşenleri konusunda bir değerlendirmede bulunmamıştır. Bu durumda her istekliye göre farklı bir değerlendirme yapılması sonucu ortaya çıkmakta olup uygulama Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde yer alan; “İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklamasına uygun olmadığı gibi, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmüne aykırılık taşıdığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenle; incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi