KİK Kararı: 2011/UH.I-1617

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/039
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 16.05.2011
Karar No : 2011/UH.I-1617
BAŞVURU SAHİBİ:
Aydeniz Yemek Temizlik Güvenlik Tekstil Bilişim Medikal ve Sağlık Hizmetleri Ltd.Şti, Fatih Cad. Asmaz Plaza Kat:4 D.:14 Yalova

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başbakanlık Saray Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğü, Osman Gazi Mah. Turgut Özal Bulvarı No:162/ A Saray - Pursaklar / Ankara

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/502431 İhale Kayıt Numaralı "Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi 2011 Yılı 12 Aylık Mamul Yemek Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.05.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[13.36].(0225)./2011-22E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Başbakanlık Saray Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğü tarafından 08.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Saray Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi 2011 Yılı 12 Aylık Mamul Yemek Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Aydeniz Yemek Temizlik Güvenlik Tekstil Bilişim Medikal ve Sağlık Hizmetleri Ltd.Şti’nin 07.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.04.2011 tarih ve 21299 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin, ilk geçerlik süresi dolduktan sonra uzatıldığı, bu nedenle bir dönem boyunca teklifin geçersiz kaldığı ve bu tarihten sonra tekliflerin geçerlik süresini uzatmanın mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun tekliflerin geçerlik süresi başlıklı 32 inci maddesinde, tekliflerin geçerlilik süresinin ihale dokümanında belirtileceği, idarece ihtiyaç duyulması halinde bu sürenin, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 54 üncü maddesinde ise, tekliflerin geçerlilik süresinin, tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri konular dikkate alınarak belirleneceği düzenlenmiştir.

İncelenen ihale, malzemeli yemek hizmeti alımı işi olup, 08.11.2010 tarihinde yapılan ihaleye beş istekli katılmıştır. Alınan ilk komisyon kararından sonra, yapılan bir şikayet başvurusu üzerine idare tarafından ihale iptal edilmiş ancak bunun üzerine yapılan itirazen şikayet incelemesi sonucunda Kamu İhale Kurulu tarafından 21.12.2010 tarih ve 2010/UH.I-3855 sayılı kararla iptal kararının iptaline karar verilmiştir. Anılan kararın uygulanması aşamasında, idare iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istemiş, bu işlem de itirazen şikayete konu edilmiş ve Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 21.02.2011 tarih ve 2011/UH.I-772 sayılı kararda hiçbir istekliye sorgulama yapılmasına gerek bulunmadığı belirtilmiştir. Bu süreçte, Kamu İhale Kurumu incelemesi devam ederken, 25.01.2011 tarihli komisyon kararıyla ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli, 07.02.2011 tarihinde idare kayıtlarına alınan dilekçe ile teklif geçerlik sürelerini uzatmışlardır. Ancak Kamu İhale Kurulu kararının ardından, düzeltici işlem kararının uygulanması sonucunda, ihale üzerinde bırakılacak olan diğer bir istekli, 05.02.2011 tarihinde dolan teklif geçerlik süresini 17.03.2011 tarihinde uzatmıştır. İdare de isteklinin bu beyanı üzerine, 25.03.2011 tarihli ihale komisyon kararıyla kendisini ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlemiştir.

Başvuru sahibi tarafından, ilgilinin teklifinin, ilk geçerlik süresi dolduktan sonra uzatıldığı, bu nedenle bir dönem boyunca teklifin geçersiz kaldığı ve bu tarihten sonra tekliflerin geçerlik süresini uzatmanın mümkün olmadığı iddia edilmektedir.

İtirazen şikayet konusu uyuşmazlığın çözümlenmesi için, teklif geçerlik süresi dolan bir isteklinin, bu tarihten sonra beyan edeceği iradesiyle, ilk teklifiyle bağlı kalıp kalamayacağı sorununun incelenmesi gerekmektedir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, kamu ihale mevzuatının teklif geçerlik süresiyle ilgili düzenlemelerinde, süre uzatımının ne zaman yapılacağına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bir başka ifadeyle, mevzuat, tekliflerin mutlaka geçerlik süresi içinde uzatılmasına ilişkin bir kural getirmediği gibi, süre bitiminden sonra uzatılan teklifin durumuna ilişkin de bir tespit yapmamaktadır. Ancak 4734 sayılı Kanunun 32 inci maddesinin gerekçesinde, isteklilerce süresiz teklif verilmesi uygulamasına son verilerek, tekliflerin işin özelliğine göre ihale dokümanında belirlenecek süre içerisinde geçerli olmasına ilişkin düzenleme getirildiği belirtilmektedir. Yine konuyla dolaylı biçimde ilişkili bir düzenleme Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.7 nci maddesinde yer almakta olup, ilgili bölümde, kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabileceği, idarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı konusu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerektiği belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin gerekçesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.7 nci maddesinin bir arada değerlendirilmesi sonucunda, teklif mektuplarında belirtilen sürenin, bir geçerlik şartı olduğu ancak bu geçerlik değerlendirilirken, süre dolsa dahi, isteklilerin sözleşme iradelerinin sorgulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Kamu ihale mevzuatının, ihale sürecini ilgilendiren düzenlemeleri bu yönde olmakla birlikte, konunun çözümlenmesi için, süreç sonunda imzalanan kamu ihale sözleşmesinin niteliğinden kaynaklı olarak da değerlendirme yapılması gerekmektedir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 1 inci maddesinde, kanunun amacının, Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirlemek olduğu; 4 üncü maddesinde, bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin taraflarının, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu hüküm altına alınmıştır.

Aktarılan hükümler çerçevesinde, kamu ihale sözleşmesi, yargı kararlarında ve kamu hukuku yazınında, idarenin özel hukuk sözleşmeleri olarak adlandırılmaktadır. Nitekim aynı Kanunun 36 ncı maddesinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla ihale sürecindeki isteklilerin tekliflerini ve idarenin sözleşmeye imza koyma iradesini, 4735 sayılı Kanun ve Borçlar Hukuku mevzuatı çerçevesinde incelemek mümkündür.

İncelenen ihalenin ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanununun 1 inci maddesinde, iki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun biçimde iradelerini beyan ettikleri durumda sözleşmenin oluşacağı; 3 üncü maddesinde, icabın kabulü için bir süre belirterek sözleşmeye teklif veren kişinin, sürenin sonuna kadar icabından dönemeyeceği, 6 ncı maddesinde, icapçının, kanun veya işin özelliği ya da durumun gereği açık bir kabulü beklemek zorunda değilse, öneri uygun bir sürede reddedilmediği takdirde, sözleşmenin kurulmuş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Aktarılan düzenlemelerden hareketle, iki taraflı bir hukuki ilişki olan sözleşmenin oluşması için, birbirine uygun irade beyanları gerektiği, bu beyanların icap ve kabul olarak nitelendirildiği, icabın karşı tarafa yönelmiş tek taraflı bir sözleşme teklifi olduğu, bu iradenin süreye bağlanabileceği, süre sonunda icapla bağlı bulunulmadığı ancak –özellikle Borçlar Kanunun 6 ncı maddesinin değerlendirilmesinden- bu durumun mutlak bir geçersizlik durumunu anlamlandırmadığı, kabul beyanı kendisine gelen icapçının sözleşme iradesi gösterebileceği anlaşılmaktadır.

Kamu ihale sürecindeki teklif iradesi ve sözleşme beyanları, yukarıdaki kurgu çerçevesinde değerlendirildiğinde, isteklilerin sundukları tekliflerin, kamu ihale sözleşmesi için bir icap niteliğinde olduğu, 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi gereğince, bu icabın bir süreye bağlanmasının zorunlu olduğu ve süre sonunda isteklinin icabından dönebileceği ortaya çıkmaktadır. Ancak, yukarıdaki Borçlar Kanunu değerlendirmesinden kaynaklı olarak, bir özel hukuk kişisinin beyanı olan icap ve –kamu ihale sürecindeki- teklif, ilk başta sunulan süre bitimi gerekçesiyle mutlak geçersiz hale gelmemektedir. Süre bitiminde kendisine kabul haberi ulaşmayan isteklinin teklifiyle bağlı kalmaması durumu tek taraflı bir takdir yetkisi olup, ihale süreci tamamlanana kadar, icabın geçerliği yenilenebilecektir. Bir başka anlatımla, ihale süreci devam ederken teklif geçerlik süresinin dolması, bir askıda geçerlik halini anlamlandırmaktadır. Bu nedenle de teklif sahibinin ilk süre dolduktan sonraki bir zamanda icabını sürdürdüğüne dair beyanını, teklifin geçerlik şartı olarak kabul etmek gerekecektir.

Bu açıklamalar çerçevesinde, incelenen ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, teklif geçerlik süresi 05.02.2011 tarihinde dolmasına rağmen, süre uzatımının 17.03.2011 tarihinde beyan edilmesinin, bu iki zaman arasında teklifin, askıda geçerli olduğunu ortaya koyduğu, daha sonraki süreçte teklifle bağlı olunduğunu beyan etmenin, o teklifi geçerli hale getireceği, dolayısıyla ihale sürecinde tesis edilen işlemde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmediğinden itirazen şikayet başvurusunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****