KİK Kararı: 2011/UH.I-1561

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/038
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 09.05.2011
Karar No : 2011/UH.I-1561
BAŞVURU SAHİBİ:
Kabya Turizm Toplu Yemek ve Temizlik Hizm. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Çarşı Mahallesi Sahil Dolgu Sahası Rize

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Rize 82.Yıl Devlet Hastanesi Başhekimliği, Eminettin Mahalesi Hastaneler Cad. Rize

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/27377 İhale Kayıt Numaralı "2011 Yılı 8 Aylık Yemek Pişirme ve Sonrası İşler İşi Hizmet Alım İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.05.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[12.68].(G027)./2011-28E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Rize 82.Yıl Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 22.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011 Yılı 8 Aylık Yemek Pişirme ve Sonrası İşler İşi Hizmet Alım İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Kabya Turizm Toplu Yemek ve Temizlik Hizm. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 08.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 19.04.2011 tarih ve 20344 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye teklif sunan 20 istekliden 19 unun teklifinin aşırı düşük olarak değerlendirilerek 04.04.2011 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklaması sunmalarının istenildiği, sunulan tüm aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından aynı gün incelenerek ihalenin sonuçlandırıldığı, bu kadar kısa sürede mevzuata uygun olarak tüm aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesinin mümkün olmadığı, ihale komisyonunun mevzuata uygun olarak değerlendirme yapıp yapmadığı konusunda tereddütlerinin olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdare tarafından belirlenen kar hariç yaklaşık maliyetin altında fiyat teklif eden İBA Toplu Tem. Yemek ve Telf. Hizmetleri (Hasan Avcı), Rize Yemek San. Toplu Tem. Turz. Med. Gıda Paz. Nak. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Yılkay İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Kölemenoğlu Gıda Madd. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayv. Tem. ve Servis Hizm. Tic. Ltd. Şti., İriyarı Gıda Ltd. Şti., Metsim Mersin Yemek Tic. Ltd. Şti., Kabya Turizm Toplu Yemek ve Tem. Hizm. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Serhatlı Yemek Ltd. Şti., Öğün Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. A.Ş., Hurma Yemek. ve Tem. Hizm. Ltd. Şti., Doğu Kar Yemek Hizmetleri, Temaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Şeref Turizm Ltd. Şti., Kardelen Organizasyon Hizmetleri Rekl. Turz. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Kutsan Gıda Ltd. Şti., Ogtim İnş. Gıda Ltd. Şti., GÜ-PA Gıda Ltd. Şti., Yosun Unlu Mamulleri ve Yetkin Ltd. Şti.’nden 22.03.2011 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edilerek, isteklilerin teklif fiyatlarını oluşturan temel bileşenler (Et, tavuk, balık, sıvı yağ, kuru baklagil, zeytin, peynir, katı yağ, tatlı) hakkında ayrıntılı analizlerinin yazılı olarak bildirilmesi istenildiği, İBA Toplu Tem. Yemek ve Telf. Hizmetleri (Hasan Avcı), Rize Yemek San. Toplu Tem. Turz. Med. Gıda Paz. Nak. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Yılkay İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Kölemenoğlu Gıda Madd. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayv. Tem. ve Servis Hizm. Tic. Ltd. Şti., Kabya Turizm Toplu Yemek ve Tem. Hizm. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öğün Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. A.Ş., Temaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Kardelen Organizasyon Hizmetleri Rekl. Turz. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, diğer isteklilerin açıklama sunmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan tüm isteklilerin açıklamasının uygun görüldüğü, İBA Toplu Tem. Yemek ve Telf. Hizmetleri’nin (Hasan Avcı) ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Rize Yemek San. Toplu Tem. Turz. Med. Gıda Paz. Nak. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “… 79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

_ 79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir. _

_ 79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak; _

_ a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,_

_ hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır. _

_ 79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir._

_ 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir._

_ İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;_

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

_a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının, _

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması __ halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

79.4.2.13. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.~~~~

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur …” açıklaması yer almaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamalarının incelenmesi sonucu;

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen İBA Toplu Tem. Yemek ve Telf. Hizmetleri’nin (Hasan Avcı) aşırı düşük teklif açıklamasını sadece alış faturasına dayandırarak yaptığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.16 ncı maddesindeki;“ İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.” düzenleme uyarınca __ İBA Toplu Tem. Yemek ve Telf. Hizmetleri’nin (Hasan Avcı) aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Rize Yemek San. Toplu Tem. Turz. Med. Gıda Paz. Nak. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasını sadece alış faturasına dayandırarak yaptığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.16 ncı maddesindeki düzenleme uyarınca __ Rize Yemek San. Toplu Tem. Turz. Med. Gıda Paz. Nak. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İdarenin önemli bileşen olarak açıklama istediği tatlı ile ilgili olarak Kölemenoğlu Gıda Madd. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayv. Tem. ve Servis Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında tevsik edici belge sunmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmayan Kölemenoğlu Gıda Madd. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayv. Tem. ve Servis Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, geçerli teklif olarak kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

Kabya Turizm Toplu Yemek ve Tem. Hizm. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu proforma faturaların hiç birinde düzenleme tarihinin yer almadığı görülmüş olmakla birlikte, söz konusu proforma faturalarla ilgili maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında ihale adına yer verildiği anlaşıldığından eksiklik olarak değerlendirilmemiştir. İdarenin önemli bileşen olarak açıklama istediği balık ve sıvı yağ ile ilgili olarak Kabya Turizm Toplu Yemek ve Tem. Hizm. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında tevsik edici belge sunmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmayan Kabya Turizm Toplu Yemek ve Tem. Hizm. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, geçerli teklif olarak kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

Öğün Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tevsik edici belge olarak “Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı” sunduğu, anılan tutanağın maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda doldurulması gereken “4-Ağırlıklı ortalama birim maliyet” bölümünün doldurularak; “ akciğer grafisi bedeli, boğaz kültürü tetkik bedeli, gaita kültürü tetkik bedeli, gaita parazit, HBS Ag” gibi sağlık giderine ilişkin kalemlere ilişkin maliyete dayalı açıklama yapıldığı, internet üzerinden yapılan Türkiye Ticaret Sicil gazetesi sorgulamasından Öğün Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. A.Ş.’nin şirket faaliyet konusu içinde sağlık hizmetlerinin olmadığı anlaşılmış olup, Öğün Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. A.Ş. tarafından sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı içeriğinin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken geçerli teklif olarak kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

Kardelen Organizasyon Hizmetleri Rekl. Turz. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu proforma faturaların hiç birinde düzenleme tarihinin yer almadığı görülmüş olmakla birlikte, söz konusu proforma faturalarla ilgili maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında ihale adına yer verildiği anlaşıldığından eksiklik olarak değerlendirilmemiştir. İdarenin önemli bileşen olarak açıklama istediği balık, sıvı yağ ve tatlı ile ilgili olarak Kardelen Organizasyon Hizmetleri Rekl. Turz. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında tevsik edici belge sunmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmayan Kardelen Organizasyon Hizmetleri Rekl. Turz. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, geçerli teklif olarak kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İdarenin önemli teklif bileşeni olarak kabul ettiği ve isteklilerden açıklama istediği et, tavuk, balık, sıvı yağ, kuru baklagil, zeytin, peynir, katı yağ ve tatlı ile ilgili olarak Yılkay İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve Temaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu tevsik edici belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olduğu anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; “ İhale konusu hizmetin adı : 2011 yılı 8 aylık yemek pişirme ve sonrası işler hizmet alımı ihalesi ” düzenlemesine,

Teknik şartnamenin “İşin Mahiyeti” başlıklı bölümünün 3 üncü maddesinde; “ Firma yiyeceklerin siparişi, satın alması, depolanması, hazırlanması, pişirilmesi, yemeğin taşınması, yemeğin servisi, bulaşık kaplarının toplanması, yıkanması, çöplerin kaldırılması işi ile yemekhanelerde kullanılan masaların, sandalyelerin, tezgahların, yerlerin temizlenmesi işini üstlenir. ” düzenlemesine yer verilmiş olup, ihale dokümanındaki düzenlemeden işin konusunun malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti olduğu anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde; “ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

_ 78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. _

_ 78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir_…” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ hükmünde “malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti” personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmemiştir. Bu nedenle, inceleme konusu ihalenin de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı anlaşılmaktadır.

Sağlık Bakanlığı’nın 2010/43 sayılı “Hizmet alımlarında çalıştırılacak işçi sayısının tespiti ve öngörülecek ücretler-3” genelgesinde; “… kurumlarımız tarafından yapılacak personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında kar oranının % 5’i geçmeyecek şekilde uygulanması uygun görülmüştür. Bu doğrultuda % 5’i geçmemek üzere kar oranını belirlemek işin niteliğine göre idarenin takdirindedir. ” hükmü yer almakta olup, söz konusu genelge hükmünün personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için geçerli olduğu, inceleme konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı anlaşıldığından, anılan genelge hükmünün inceleme konusu ihale için uygulanamayacağı sonucuna varılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla % 20 oranında kar eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kar oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı başvuruya konu ihaleye ilişkin değerlendirmelerde yaklaşık maliyetin % 20 oranında kar içerdiği kabulünde bulunulmuştur.

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin, piyasa araştırması ve bölgedeki diğer hastanelerin ihale fiyatları ortalamasının esas alınması suretiyle 1.010.643,88 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesabına ait belgelerde yüklenici karına ilişkin herhangi bir bilginin yer almadığı anlaşılmıştır. 1.010.643,88 TL olan yaklaşık maliyetin % 20 kar içerdiğinden hareketle, karsız yaklaşık maliyet 842.203,23 TL olarak hesaplanmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

_ İhale komisyonu; _

__

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

__

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. _

__

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir_.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükmünden, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet veya diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve isteklilerin bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi için yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle kamu ihale mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı olarak gerçekleştirilen inceleme konusu ihalede Kutsan Toplu Temizlik Toplu Yem. Medk. Teks. Turz. İnş. ve İnş. Malz. San. Paz. Nak. Taah. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Ogtim İnş. Med. Gıda Tem. Oto San. ve Tic. Ltd. Şti., GÜ-PA Gıda Taah. Ltd. Şti., Yosun Unlu Mamulleri Tic. ve Yetkin Tem. Taş. Hiz. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatlarının kar hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olmasına rağmen aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve aşırı düşük teklif açıklaması sunmadıkları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. Kurulumuzun yerleşik kararları uyarınca kar hariç yaklaşık maliyetin üzerinde fiyat teklif eden isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gerekmekte olup, anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, Kutsan Toplu Temizlik Toplu Yem. Medk. Teks. Turz. İnş. ve İnş. Malz. San. Paz. Nak. Taah. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Ogtim İnş. Med. Gıda Tem. Oto San. ve Tic. Ltd. Şti., GÜ-PA Gıda Taah. Ltd. Şti., Yosun Unlu Mamulleri Tic. ve Yetkin Tem. Taş. Hiz. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan değerlendirmeye alınması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İBA Toplu Tem. Yemek ve Telf. Hizmetleri (Hasan Avcı), Rize Yemek San. Toplu Tem. Turz. Med. Gıda Paz. Nak. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Kölemenoğlu Gıda Madd. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayv. Tem. ve Servis Hizm. Tic. Ltd. Şti., Kabya Turizm Toplu Yemek ve Tem. Hizm. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öğün Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. A.Ş. ve Kardelen Organizasyon Hizmetleri Rekl. Turz. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, Kutsan Toplu Temizlik Toplu Yem. Medk. Teks. Turz. İnş. ve İnş. Malz. San. Paz. Nak. Taah. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Ogtim İnş. Med. Gıda Tem. Oto San. ve Tic. Ltd. Şti., GÜ-PA Gıda Taah. Ltd. Şti., Yosun Unlu Mamulleri Tic. ve Yetkin Tem. Taş. Hiz. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN****

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

İdari şartnamenin 2.a maddesinde ihale konusu işin adının, “ 2011 Yılı 8 Aylık Yemek Pişirme Ve sonrası Hizmet Alımı” olduğu,

2.b maddesinde ise ihale konusu işin fiziki miktarı ve türünün, 174.000 normal yemek 20.000 diyet yemek ve 79.000 kahvaltı olarak belirlendiği, yaklaşık maliyeti toplam 1.010.643,88 TL olarak hesaplanan inceleme konusu ihalede;

21 adet ihale dokümanı satıldığı, 20 isteklinin teklif verdiği, bütün tekliflerin geçerli ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 710.200,00 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi tarafından 739.650,00 TL teklif verildiği, ihaleye sunulan diğer geçerli tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olduğu, şikayete konu ihaleye ilişkin olarak daha önce Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması yönünde düzeltici işlem kararını içeren 02.05.2011 tarih ve 2011/UH.I-1520 sayılı Kurul kararı ile idarece ihale üzerinde bırakılan istekli ile açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi ve karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 04.04 2011 tarihli ihale komisyon kararı ile her iki isteklinin açıklamaları uygun görülerek ihalenin 710.200,00 TL ile geçerli en düşük teklifi sunmuş olan İBA Toplu Tem. Yemek ve Telf. Hizmetleri (Hasan Avcı) üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

**Ali Kemal AKKOÇ **

** Kurul Üyesi**