KİK Kararı: 2011/UH.I-1387

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/033
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 25.04.2011
Karar No : 2011/UH.I-1387
BAŞVURU SAHİBİ:
Polimatik Temizlik San. Tic. Ltd. Şti., Organize Sanayi Bölgesi 12. Cadde No:4 Erzincan

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erzincan 75.Yıl Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Fatih Mah. Hacı Bektaşi Veli Cad. No:6 Erzincan

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/19903 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtımı ( Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleridir) Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.04.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[10.18].(0225)./2011-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Erzincan 75.Yıl Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 10.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtımı ( Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleridir) Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Polimatik Temizlik San. Tic. Ltd. Şti.’nin 23.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 31.03.2011 tarih ve 17184 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin teklif fiyatıyla ihale konusu işin yapılamayacağını, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde oluşan serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede sekiz istekli geçerli teklif sunmuş ve idare en düşük fiyat esasına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirlemiştir. Başvuru sahibi ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin teklif fiyatıyla ihale konusu işin yapılamayacağını, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğunu iddia etmektedir.

İhale dokümanının incelenmesi sonucunda hizmet alımı ihalesinin malzeme dahil yemek alımı biçiminde, kahvaltı, ana öğün ve ara öğün şeklinde birim fiyat teklif alma yoluyla kurgulandığı anlaşılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliğinin kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üstünde teklif sunan isteklilerin bedellerinin sorgulanmayacağı düzenlemesinin sadece personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerini kapsaması dolayısıyla personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalede tekliflerin tanımlanan öğünlere göre birim fiyatlar üzerinden verilen toplam bedeller açısından karşılaştırılması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde, ihalede sunulan birim fiyatlar çerçevesinde hiçbir isteklinin teklifinin aşırı düşük nitelikte olmadığı ve bu nedenle de teklif fiyatına ilişkin sorgulama yapılmasına gerek bulunmadığı görüldüğünden, idarenin herhangi bir aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamıştır. Dolayısıyla, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmediğinden, itirazen şikayet başvurunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

4734 sayılı Kanunun 38. maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37. maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hüküm altına alınmıştır.__

Hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak Kurum tarafından belirlenmiş sınır değer tespitine yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan Kanunun 38. maddesi ile aşırı düşük tekliflerin tespitinde ihale komisyonlarına bir takdir yetkisi verilmiş ise de, bu yetki mutlak ve sınırsız olamayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdarece söz konusu takdir yetkisi kullanılırken, Kanunun 38. maddesi uyarınca verilen tekliflerinin bir biri ile kıyaslanmasının yanında, verilen tekliflerin yaklaşık maliyete göre de kıyaslanması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede; idarece yaklaşık maliyetin piyasa fiyatları esas alınarak toplam 449.589,92 TL olarak belirlendiği, 6 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 3 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonunca üç teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği ve teklif tutarlarının sırasıyla; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının 242.584,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin teklif tutarının 293.337,60 TL ve diğer isteklinin teklif tutarının ise 344.671,68**** TL**** olduğu**** anlaşılmıştır.

İdarece, hesaplanan yaklaşık maliyet ile isteklilerce sunulan teklifler karşılaştırıldığında, yaklaşık maliyet tutarının isteklilerce sunulan teklif tutarlarından oldukça yüksek olduğu, bu durumun yaklaşık maliyet hesaplamasında ürün ve hizmet tutarlarının bölgelere göre farklılık arz etmesi ve işin önem ve özelliğine göre ihale dokümanında belirtilen teklif giderlerini kapsayacak şekilde hesaplama yapılmasından kaynaklandığı, bu nedenle idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin doğru olduğu kabul edilmiştir.

Bu itibarla, incelemeye konu ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8. maddesi uyarınca, piyasa araştırmasına dayalı olarak oluşturulduğu, istekliler tarafından sunulan teklifler birbiri ile kıyaslandığından aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlenmesinin mümkün olmadığı, aşrı düşük tekliflerin belirlenmesinde idarece belirlenen yaklaşık maliyet esas alınarak yapılması gerektiği, 449.589,92.TL’lik yaklaşık maliyettin 1.20’ye bölünmesi sonucunda bulunan ve kârdan tamamen arındırılmış olan 374.658,26.TL’lik asgari işin yapılabilirlik seviyesinin altında bulunan, tüm isteklilerinin tekliflerinin sorgulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**

**
**

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalenin; Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alım işi olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin teklif fiyatıyla ihale konusu işin yapılamayacağını, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu kanun hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine kanun metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik Kurumca belirlenmiş bir yöntem bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenir nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8. Maddesi uyarınca piyasa araştırmasına dayalı olarak oluşturulduğu ve yaklaşık maliyetin toplam 449.589,92 TL olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan Gençocak Ltd. Şti.’nin teklif tutarının 242.584 TL olduğu, ekonomik açıdan ikinci sıradaki teklif sahibi olan Metsim Ltd. Şti.’nin ise 293.337,60 TL teklif verdiği, her iki bedelin hem yaklaşık maliyet hem de diğer teklife göre aşırı düşük olduğu bu nedenle her iki isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. 1. ve 2. Sıradaki teklif sahibi isteklilerin teklif ettiği tutar ile ihale konusu işin yapılıp yapılamayacağı hususunda aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle Kurul kararına katılmıyorum.

** **Hakan GÜNAL

** Kurul Üyesi**