KİK Kararı: 2011/UH.I-1318

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/031
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 18.04.2011
Karar No : 2011/UH.I-1318
BAŞVURU SAHİBİ:
Baytekin İnşaat Temz. Gıda Yemek Ürt. Nak. Güv. ve Bilgisayar Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti., Lise Caddesi Oran Apt. No:2/6 Yenişehir / Diyarbakır

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Başhekimliği, Dicle Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Kampus 21280 Sur / Diyarbakır

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/575743 İhale Kayıt Numaralı "Dicle Üniversitesi Hastaneleri (Malzeme ve İşçilik Dahil ) 7.380.000 Adet/Öğün (Sabah Kahvaltısı 2.000.000 Adet, Öğlen ve Akşam Yemeği 4.200.000 Adet ,diyet Kahvaltısı 600.000 Adet ve 580.000 Adet Diyet Öğlen ve Akşam Yemeği ) Yemek Hiz. Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.04.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[09.73].(0102)./2011-12E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Başhekimliği tarafından 03.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Dicle Üniversitesi Hastaneleri (Malzeme ve İşçilik Dahil) 7.380.000 Adet/Öğün (Sabah Kahvaltısı 2.000.000 Adet, Öğlen ve Akşam Yemeği 4.200.000 Adet, Diyet Kahvaltısı 600.000 Adet ve 580.000 Adet Diyet Öğlen ve Akşam Yemeği) Yemek Hiz. Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Baytekin İnşaat Temz. Gıda Yemek Ürt. Nak. Güv. ve Bilgisayar Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 07.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.03.2011 tarih ve 16565 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye istekli sıfatıyla katıldıkları, teklif fiyatlarının idare tarafından aşırı düşük fiyat olarak değerlendirildiği ve açıklama talep edildiği, verdikleri açıklamanın idare tarafından haksız bir şekilde kabul edilmediği, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu yöndeki şikayetlerinin idarece reddedildiği, idarenin isteklilerin çoğunluğu için haksız ve önyargılı tutum sergilediği, verdikleri fiyat ve açıklama dikkate alındığında kamu gerekleri bakımından tekliflerinin reddedilmemesi gerektiği, açıklamalarının ihale dokümanına uygun olduğu, bu nedenle açıklamalarının uygun bulunmasının haksız olduğu, tekliflerinin değerlendirilmesi gerektiği, idarenin karsız yaklaşık maliyetinin doğru olması halinde firmalarından açıklama istenmemesi gerektiği, bu yanlış işlemin düzeltilerek kamu kuruluşunun 3.800.000,00 TL gibi büyük bir zarardan kurtarılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihale; Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri için malzemeli yemek hizmeti alımı işidir.

İhaleye konu hizmetin başlangıç tarihi 01.04.2011, bitiş tarihi ise 31.03.2014 olup, ihale 3 yıllık yıllara sari bir ihaledir.

03.02.2011 tarihinde yapılan bahse konu ihalede 18 adet ihale dokümanı satın alınmış olup, ihaleye 16 istekli katılmıştır.

Yaklaşık maliyeti 28.763.000,00 TL olarak belirlenen ihalede, ihale komisyonu 26.529.765,00 TL tutarında bir sınır değer belirlemiş ve bu sınır değer altında teklif fiyat veren isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olduğuna karar verip, bu isteklilerden açıklama talep etmiştir.

16 istekli tarafından teklif verilen ihalede, 11 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir. Aşırı düşük açıklaması talep edilen bu 11 istekliden 3’ünün açıklama yapmadığı, 8 isteklinin de açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin 26.552.000,00 TL teklif fiyat ile sınır değer olarak belirlenen 26.529.765,00 TL tutarın üzerinde teklif veren ilk istekli üzerinde bırakılmasına
Oybirliği ile karar verildiği anlaşılmıştır. 24.02.2011 tarihli ihale komisyon kararı 25.02.2011 tarihinde ihale yetkilisince onaylanmıştır.

Başvuruya konu ihale malzeme dahil yemek hazırlamaya ilişkin bir hizmet alımı olup, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3 üncü maddesinde; “Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti…. gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir.” şeklinde belirtildiği üzere personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı niteliğinde değildir.

Yaklaşık maliyetin belirlenmesi amacıyla idarece, Baytekin İnş. Tem. Gıda YMK. Ürt. Nak. Güv. Bilg. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti., M.A.K. Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Avşaroğulları Et Ürün. Yemek Ürt. ve Dağıtım Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den teknik şartname gönderilmek suretiyle fiyat teklifi istenilmiştir. Bu firmalardan M.A.K. Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Avşaroğulları Et Ürün. Yemek Ürt. ve Dağıtım Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. yaklaşık maliyet için fiyat teklifi vermiş ve idarece yaklaşık maliyet bu iki firmanın verdiği birim fiyatların ortalaması alınarak toplam 28.763.000,00 TL olarak tespit edilmiştir. Bu tutar içerisinde kar oranı veya tutarı ayrıca belirtilmemiş ve hesaplanmamıştır.

İhale komisyonu daha sonra (hangi tarihte yapıldığı belirtilmemiş) yemek üretiminde kullanılacak malzemeler bazında bir maliyet hesaplaması yaparak ihale konusu işe ait maliyetin/karsız yaklaşık maliyetin toplam 26.529.765,00 TL olduğunu belirtmiş ve bu tutarın altında olan isteklilerden açıklama talep etmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde; M.A.K. Ltd. Şti ile Avşaroğulları Ltd. Şti. tarafından aşağıdaki şekilde fiyat teklifi verildiği ve yaklaşık maliyetin de bu fiyat teklifleri referans alınarak oluşturulduğu görülmüştür.

Malzeme cinsi

M.A.K.

Avşaroğulları

Ortalama birim fiyat

Miktar

Ortalama tutar

Normal Yemek(Öğle-Akşam)

3,60

5,90

4,75

4.200.000

19.950.000

Normal Kahvaltı

1,75

2,90

2,33

2.000.000

4.660.000

Diyet Yemek

3,60

5,90

4,75

5.800.000

2.755.000

Diyet Kahvaltı

1,75

2,90

2,33

600

1.398.000

TOPLAM

28.763.000

Ancak yukarıdaki şekilde hesaplanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde Şube Müdürü vekili Tayfun SELVİTOPU imzasının bulunduğu, bu kişinin belgeleri “aslı gibidir” yaptığı için belgeyi imzaladığı, belgede belgenin ne zaman düzenlendiğine ilişkin bir tarih bulunmadığı, dolayısıyla belgenin hangi tarihte düzenlendiğinin belirli olmadığı görülmektedir. Ayrıca, yaklaşık maliyetin ihale onay belgesinde belirtilmediği tespit edilmiştir. Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7 nci maddesine göre yaklaşık maliyetin ihale onayından önce hazırlanarak dayanaklarıyla birlikte ihale yetkilisinin onayına sunulması gerekmektedir.

Öte yandan ihale komisyonu üyeleri olan Mehmet YILMAZ ile Kadir ARI tarafından gıda maddeleri üzerinden ayrı bir yaklaşık maliyet hazırlandığı ve eşik değer olarak adlandırılan 26.529.765.00.TL’lik fiyata ulaşıldığı, aşırı düşük teklif isteme yazılarından bu tutarın aşırı düşük sınır değerinin tespiti amacıyla yapıldığı anlaşılmaktadır. Ancak gıda fiyatlarına bakıldığında örneğin kemiksiz dana etinin fiyatının 21,00.TL olarak alındığı, bunun diğer gıda fiyatlarının da piyasa fiyatları esas alınarak (Kâr Dahil+KDV fiyatlar) hesaplandığı görülmektedir.

Diğer bir ifade ile piyasa fiyatlarına göre oluşturulan yaklaşık maliyetin 26.529.765.00.TL olduğu ihale komisyonu hesabından anlaşılmaktadır.

3 yıllık bir ihalede idarece sadece iki firmadan teklif alınması ve her iki firma teklifi arasında uyumsuzluk bulunması, idarece daha önceki sözleşme fiyatları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının fiyatlarından yararlanılmaması ve her türlü piyasa araştırması yapılmayarak sadece iki hizmet sunucusundan teklif alınması nedeniyle yaklaşık maliyetin 4734 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.” hükmüne aykırı şekilde hesaplandığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi ile Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7 ve devamı maddelerine uygun olarak hazırlanmayan yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük teklif sorgulama sınır değerinin belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması mümkün olmadığından ihalenin iptali gerekmekle birlikte, başvuruya konu ihalenin Kamu İhale Kurulunun 28.03.2011 tarih ve 2011/UH.I-1129 sayılı kararı ile; “4734 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi ile Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7 ve davamı maddelerine uygun olarak hazırlanmayan yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük teklif sorgulama sınır değerinin belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması mümkün olmadığı” gerekçesiyle iptal edildiğinden, iptal edilen ihaleye ilişkin olarak yeniden karar verilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Karar verilmesine yer olmadığına,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; İhaleye istekli sıfatıyla katıldıkları, teklif fiyatlarının idare tarafından aşırı düşük fiyat olarak değerlendirildiği ve açıklama talep edildiği, verdikleri açıklamanın idare tarafından haksız bir şekilde kabul edilmediği, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu yöndeki şikayetlerinin idarece reddedildiği, idarenin isteklilerin çoğunluğu için haksız ve önyargılı tutum sergilediği, verdikleri fiyat ve açıklama dikkate alındığında kamu gerekleri bakımından tekliflerinin reddedilmemesi gerektiği, açıklamalarının ihale dokümanına uygun olduğu, bu nedenle açıklamalarının uygun bulunmasının haksız olduğu, tekliflerinin değerlendirilmesi gerektiği, idarenin karsız yaklaşık maliyetinin doğru olması halinde firmalarından açıklama istenmemesi gerektiği, bu yanlış işlemin düzeltilerek kamu kuruluşunun 3.800.000,00TL gibi büyük bir zarardan kurtarılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Anılan Kurul kararı ile; “… 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmekle birlikte; söz konusu ihale 28.03.2011 tarih ve 2011/UH.I-1129 sayılı kararı ile; 4734 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi ile Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7 ve davamı maddelerine uygun olarak hazırlanmayan yaklaşık maliyet esas alınarak aşırı düşük teklif sorgulama sınır değerinin belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması mümkün olmadığı gerekçesiyle iptal edildiğinden, iptal edilen ihaleye ilişkin olarak yeniden karar verilmesine gerek bulunmadığı” na ilişkin karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56. maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, Kurul tarafından başvuru sahibinin iddiasının tam olarak karşılanmadan (teklifinin aşırı düşük olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğuna ilişkin iddiası) karar verildiği, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının karşılanmak suretiyle işin esasına geçilerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

** Hakan GÜNAL **

**** ** Kurul Üyesi **