KİK Kararı: 2011/UH.I-1317

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/031
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 18.04.2011
Karar No : 2011/UH.I-1317
BAŞVURU SAHİBİ:
Üstün Taşıma Temizlik Petrol Sanayi Tic. Ltd. Şti., Alibeyli Mah. Cevdet Sunay Cad. Şehitlik Karşısı Karataş İşhanı No: 5 Merkez / Osmaniye

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Eüaş Malzeme Yönetimi ve Ticaret Dairesi Başkanlığı İç Ticaret Müdürlüğü, İnönü Bulvarı No: 27 - 06490 Bahçelievler Çankaya / Ankara

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/574424 İhale Kayıt Numaralı "Aslantaş Hes İşletme Müdürlüğü'nün Çay Ocakları, Yemekhane Hizmetleri, Santral, İdari Bina, Misafirhane, Bekar Lojmanı, Bakım Servisleri, Bağımsız Bölümler, Site Çevre Temizliği İşlerinin 2 Yıl Süreli 31 Kişi ile Genel Temizlik Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.04.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[09.43].(0102)./2011-13E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

EÜAŞ Malzeme Yönetimi ve Ticaret Dairesi Başkanlığı İç Ticaret Müdürlüğü tarafından 02.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Aslantaş Hes İşletme Müdürlüğü'nün Çay Ocakları, Yemekhane Hizmetleri, Santral, İdari Bina, Misafirhane, Bekar Lojmanı, Bakım Servisleri, Bağımsız Bölümler, Site Çevre Temizliği İşlerinin 2 Yıl Süreli 31 Kişi İle Genel Temizlik Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Üstün Taşıma Temizlik Petrol Sanayi Tic. Ltd. Şti.’nin 10.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.03.2011 tarih ve 15878 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye verdikleri teklifin iş bitirme belgesi uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak iş bitirme belgesiyle ilgili olarak Osmaniye Belediyesi İmar A.Ş. ile yapılmış sözleşme, sözleşmeye ilişkin faturalar ve çalışan personele ait SGK hizmet listelerinin ihale dosyalarında mevcut olduğu, verdikleri teklifin günümüz şartlarına uygun bir teklif olduğu, diğer firmaların verdiği teklifin ise gerçeği yansıtmadığı, tekliflerinin tam maliyet olarak hesaplandığı, ancak ihale komisyonunun verdiği yanlış kararın incelenerek düzeltilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihale, ihale dokümanında; “Aslantaş HES İşletme Müdürlüğünün 31 kişi ile santral saha temizliği, santral atölyeleri, santral makine ikmal sahası, santral idare binası, santral misafirhane ve bekar lojmanı binası, bakım servisleri, santralın bağımsız bölümleri, site temizliği, çay ocağı işletilmesi, yemekhane ve lokal hizmetleri olmak üzere 2 yıl (730 gün) süreli genel temizlik hizmet alımı işi” olarak belirtilmiştir.

İhaleye 5 istekli teklif vermiş olup, isteklilerden; İlter Teknik Ltd. Şti. 984.665,04 TL, Armağan Çiçekçilik Pey. Ltd. Şti. 990.941,62 TL, M.M.T. Tem. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti. 997.711,12 TL ve Üstün Taş. Tem. San. Ltd. Şti. 1.007.601,00 TL teklif fiyat vermiştir.

İhale komisyonu; teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu gerekçesiyle İlter Teknik Ltd. Şti.’nin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir.

İhale komisyonu, başvuru sahibi Üstün Taş. Tem. San. Ltd. Şti.’nin teklifinin ise; “idari şartnamenin 7.5.1 inci maddesi gereği özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin incelenmesinde Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 47.a maddesi uyarınca sözleşme ve fatura suretleri belgesi ile birlikte sunmak zorunda olduğu işyeri bildirgesi teklif dosyasında sunulmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir.

İdare başvuru sahibinin şikayetini de, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 47.a maddesi uyarınca işyeri bildirgesi sunulmasının zorunlu olduğu gerekçesiyle reddetmiştir.

İhaleye ait idari şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde; “ isteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; istekli tarafından teklif edilen bedelin % 25’inden az olmamak üzere ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibi Üstün Taş. Tem. San. Ltd. Şti.’nin ihaleye; Osmaniye Belediyesi İmar Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile 31.05.2010 tarihinde akdedilmiş, 5 ay süreli, 320.000,00 TL bedel içeren, genel temizlik hizmet alımı konulu bir sözleşme, bu sözleşmeye ilişkin olarak düzenlendiği anlaşılan Osmaniye Belediyesi İmar Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına kesilmiş 30.09.2010 tarih 318479 nolu, 31.10.2010 tarih 318482 nolu, 30.11.2010 tarih ve 318521 nolu toplam 320.000,00TL tutar taşıyan 3 adet fatura suretleri ve bir kısım sigorta primi ödendiğine ilişkin belgeler sunduğu görülmektedir.

Başvuru sahibinin belgeleri arasında sözleşmeye konu işyeri için düzenlenmiş bir işyeri bildirgesi bulunmamaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar 43 üncü maddesinde; “(1) İş deneyim belgeleri; Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yurt içinde veya yurt dışında gerçekleştirilen işler ya da denetlenen veya yönetilen yapımla ilgili hizmet işleri için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

____(2) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşların, bu niteliklerini kaybetmeleri halinde, daha önce düzenledikleri iş deneyim belgeleri bu Yönetmelikte öngörülen diğer şartları sağlamaları kaydıyla bu Yönetmelik kapsamında yapılan ihalelerde kullanılabilir.

(3) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara, bu niteliklerini kaybetmelerinden önce taahhüt edilerek gerçekleştirilmiş olmalarına rağmen iş deneyim belgesi alınmayan işlere ilişkin olarak; kurum ve kuruluşların, bu niteliklerini kaybetmelerinden önce bağlı, ilgili veya ilişkili bulundukları kurum ve kuruluşlara, iş deneyim belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm uyarınca isteklinin Osmaniye Belediyesi İmar Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile yaptığı “Temizlik Hizmeti” konulu iş için, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47 nci maddesi uyarınca yapılan sözleşme ve bu sözleşmeye ilişkin faturaların sunulması yerine; iş yapılan idare tarafından KİK026.1/H nolu standart forma uygun iş deneyim belgesi düzenlenmesi ve istekli tarafından bu belgenin sunulması gerekmektedir. Dolayısıyla Yönetmeliğin anılan hükmüne uygun belge sunmayan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin kendisi dışında kalan diğer isteklilerin ihaleye verdiği teklif fiyatların gerçeği yansıtmadığı yönündeki iddiasının ise, bir hak kaybı söz konusu olmadığından dolayı reddedilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak; söz konusu ihalede diğer istekliler tarafından verilen teklifin gerçeği yansıtmadığı iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği __ hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinde; başvuruların sırasıyla, başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı, başvuru sahibinin ehliyeti; başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı, ihaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idare tarafından şikâyet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği, başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı yönünden inceleneceği düzenlenmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak, anılan Kurul kararında; “… _Diğer taraftan, başvuru sahibinin kendisi dışında kalan diğer isteklilerin ihaleye verdiği teklif fiyatların gerçeği yansıtmadığı yönündeki iddiasının ise,bir hak kaybı söz konusu olmadığından dolayı reddedilmesi gerekmektedir. _…” ifadelerine yer verilmiştir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığı ve (bu nedenle ihalenin her aşamasına şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceğinden) “teklifi değerlendirme dışı bırakılmış” olsa dahi, itirazen şikâyet başvurusunun, geçerli tekliflerin sıralanmasındaki yerinden ve başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurların da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin şekil hukuku olan Kamu İhale Hukukunda önemli bir hususa ilişkin 2. iddiasının esasının incelemesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

İşin esası açısından ise;

Yapılan incelemeden; ihaleye 5 istekli tarafından teklif verilmiş olup, İlter Teknik Ltd. Şti. 984.665,04 TL, Armağan Çiçekçilik Pey. Ltd. Şti. 990.941,02 TL , M.M.T. Tem. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti. 997.711,12 TL, Üstün Taş. Tem. San. Ltd. Şti. 1.007.601,00 TL teklif fiyat verilmiş, İlter Teknik Ltd. Şti.'nin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin teklif fiyatı kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olan Armağan Çiçekçilik Pey. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale komisyonu 08.12.2010 tarihinde toplam 1.040.000,00 TL olarak belirlenen yaklaşık maliyeti 01.01.2011 tarihinden sonraki asgari ücreti esas alarak güncelleyerek; yemek ve giyim dahil işçilik maliyetinin 965.942,40 TL, malzeme bedelinin 6.535,00 TL, çöp kamyonunun transfer bedelinin 10.400,00 TL olduğunu, dolayısıyla kârsız yaklaşık maliyetin 982.877,40TL olduğunu belirlemiş ve bu tutara % 10 firma kârı eklendiğinde güncellenmiş yaklaşık maliyetin toplam 1.081.165,14 TL olduğunu belirlemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4. maddesinde; “ İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğde yer alan açıklama uyarınca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarı (990.941,02 TL) , idarece hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetin (982.877,40TL) üzerinde olduğundan, ihale komisyonunca alınan kararın mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak, anılan Kurul kararında yer alan tespit ve değerlendirmeler sonucu verilen karara katılmakla beraber, başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak ise, işin esası hakkında yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucu, yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul’un çoğunluk kararına katılmıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**