KİK Kararı: 2011/UH.I-1274

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/030
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 11.04.2011
Karar No : 2011/UH.I-1274 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Mehmet Sağır - Sağır Ticaret, Eğitim Mah. Velibey Sk. Uluhan Apt. No:2/8 Ziverbey Kadıköy / İstanbul

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İzsu), Cumhuriyet Bulvari No: 16 35250 Merkez / İzmir

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/561202 İhale Kayıt Numaralı "Harmandalı Düzenli Katı Atık Depolama Alanında Çöplerin Berterafı İçin İş Makinaları Çalıştırılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.04.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06-101.04-.H.[08.61].(0255)./2011-24E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 18.01.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Harmandalı Düzenli Katı Atık Depolama Alanında Çöplerin Berterafı İçin İş Makinaları Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Sağır - Sağır Ticaret’in 28.02.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.03.2011 tarih ve 14450 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İhale konusu alımın iş makinesi çalıştırılması hizmeti olduğu, yakıt giderinin 30.11.2010 tarih ve 2010/UH.I-3599 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararında belirtildiği üzere Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (B.İ.B.) genel fiyat analizlerindeki gibi ilgili makinenin beygir gücü ile birim imalata giren yakıt miktarının (0,0853 kg/BGs) çarpımından bulunan rakamın esas alınarak hesaplanması gerektiği, 2010 yılı B.İ.B. birim fiyat ve miktarları ile iş makinelerinde zorunlu olarak harcanacak olan akaryakıt ve operatör-şoför ücretleri de eklenerek bulunan rakamın üzerine ihale dokümanında belirtilen şartlarda 14 adet çeşitli vasıflardaki personelin işçilik tutarı da dahil edildiğinde ortaya çıkan rakamın 9.175.572,93 TL olduğu, bu tutara idari ve teknik şartname gereğince iş kapsamında yapılması istenen; ton fiyatı 100 TL olan 330 ton Kalsiyum Hidroksit temini ve Kullanılmasına ilişkin maliyet eklendiğinde 9.505.572,93 TL’ye ulaşıldığı, ayrıca, dokümanda öngörülen gaz toplama bacası temini ve imalatı, 2 adet binek araç masrafları (30 ay süreli şoför, yakıt, bakım vs. dahil), operatör-şoför sigorta primleri, araç amortisman veya kira giderleri, bakım onarım giderleri ve müteahhitlik karı ile sözleşme ve genel giderleri eklendiğinde bu tutarın daha da yükseleceği, bu nedenle;

a) İdarece hesaplanan yaklaşık maliyet hesabının yeniden gözden geçirilmesinin zorunluluk arz ettiği,

b) Taraflarınca teklif edilen fiyatın altında teklif sunmuş olan tüm isteklilere idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği,

Bazı isteklilerin teklifle verdiği iş deneyim belgelerinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ile idari şartnamenin 7.5.1 ve 7.6 maddelerine uygun olmadığı yönünde duyum aldıkları, bazı isteklilerin ihaleye sunduğu iş deneyim belgelerine konu işlerin kamu kurum veya kuruluşlarına yapılmış olmamasına rağmen, ilgili belgelerin düzenlendiği şeklinde aldıkları duyumların bu çerçevede incelenmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılacağı, ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uymayan, teklifleri ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmayan ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihaleye altı isteklinin katıldığı, idarece isteklilerin tekliflerinin anılan madde hükmü uyarınca değerlendirildiği ve iki isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Aynı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunun, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alacağı, Kurumun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Başvuruya konu ihalede, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın, ihalenin geçerli teklifler içinde en düşük fiyatı teklif eden istekli üzerinde bırakıldığı belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde yer alan; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğine yönelik düzenleme dışında, Kamu İhale Kurumu tarafından, hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin bağlayıcı kurallar getirilmemiştir.

Bu itibarla, anılan Kanun hükümleri uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklifleri belirleme hususundaki takdir yetkisi ihale komisyonlarındadır. Ancak, bu yetkinin, Kanunun 38 inci maddesinde belirlenen çerçeveye ve kamu ihale mevzuatının temel ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekliliği kuşkusuzdur.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre, söz konusu yetkinin kullanılmasında önem arzeden etkenlerin “yaklaşık maliyet” ve “diğer teklifler” olduğu açıktır.

Bununla birlikte, idarelerin aşırı düşük teklifleri belirleme konusunda kullanacakları yetkinin sınırlarını daha da belirginleştirmek için, yaklaşık maliyetin altında teklif sunan her isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlenip belirlenmeyeceği, diğer tekliflerin altında teklif sunmanın hangi durumlarda yaklaşık maliyete göre düşük teklif sunmanın ötesinde önem ifade edeceği, yaklaşık maliyetin veya diğer tekliflerin altında teklif sunmuş hangi sayıda isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirleneceği hususlarında değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin (Bundan sonra “Yönetmelik” olarak ifade edilecektir.) 7 nci ve 8 inci maddelerinde yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler belirtilmiş ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında esas alınacak miktar ve fiyatların tespitine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında ise; ihale konusu hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların, tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici karının ekleneceği, bulunan tutarın, kar hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyetin hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu hükme istinaden, uygulamada genellikle; idarelerce ihale konusu hizmet için salt maliyetin belirlendiği, kimi idarelerce bu maliyete hiç kar eklenmeksizin, kimi idarelerce üst sınırda, kimilerince de bu sınırın daha altında bir oranda kar eklenerek yaklaşık maliyetin tespit edildiği gözlenmektedir.

İhale aşamasında idarelerce beklenen doğal sonuç; sunulan tekliflerin, ihale konusu hizmetin gerçekleştirilmesi için ihale konusu işin niteliği de göz önünde bulundurularak belirlenmiş olan kardan ari asgari maliyete eşit veya bu tutarın üzerinde olmasıdır.

Ancak, kardan arındırılmış yaklaşık maliyetin altında teklif sunmuş olan tüm isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesinin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde belirtilen hükmü tam olarak karşılamadığı ortadadır. Zira anılan Kanun hükmünde, bir teklifin aşırı düşük olup olmadığının yaklaşık maliyet veya diğer tekliflerle yapılacak kıyaslama sonucunda tespit edilebileceği belirtilmektedir.

“Diğer tekliflere göre aşırı düşük teklifler” kavramı bakımından yapılacak değerlendirmede; ihaledeki teklif sayısı, tekliflerin birbirine ve karsız yaklaşık maliyete göre yakınlık – uzaklık veya yükseklik – düşüklük dereceleri, tekliflerden bir kısmının veya tamamının belli bir fiyat mertebesinde toplanması, tekliflerin tamamının karsız yaklaşık maliyetin üstünde veya altında olması gibi ihaleden ihaleye farklılık gösteren faktörler belirleyici olmaktadır.

Yukarıda belirtilen hususlar paralelinde başvuruya konu ihale özelinde yapılan değerlendirme aşağıdadır:

İncelenen ihalenin konusu olan işin, Harmandalı Düzenli Katı Atık Depolama Alanında çöplerin bertarafı amacıyla 30 ay süreyle; 3 adet traktör buldozer(240 HP), 2 adet traktör buldozer (200 HP), 1 adet lastik tekerlekli yükleyici (150 HP), 2 adet çöp kompaktörü (240 HP), 2 adet ekskavatör (paletli 170 HP), 1 adet beko loader (100 HP), 4 adet damperli kamyon (20 ton kapasiteli 170 HP), 1 adet arazöz (7 Ton su sandıklı 160 HP), 3300 ton kalsiyum hidroksit temini ve kullanılması, 800 metre gaz toplama bacası temini ve imalatı ve çeşitli vasıflarda 14 adet personel temininden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

İhale kapsamında geçerli tekli sunmuş olan isteklilerin teklif fiyatları ile yaklaşık maliyetin;

İstekli Adı

Teklif Fiyatı (TL)

Alp Sezer İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

7.836.545,00

Zirve İnş. Taah. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

7.996.528,00

Doğşen İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

8.729.729,00

Yaklaşık Maliyet

9.511.009,07

Mehmet Sağır

10.858.115,00

Şeklinde olduğu belirlenmiştir.

Yapılan incelemede; idarece yaklaşık maliyetin; işçilik giderleri için Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan işçilik hesaplama modülü kullanılarak, ağırlıklı olarak makine giderlerinden oluşan diğer gider kalemleri için ise, ihale konusu hizmet ile ilgili olarak daha önce gerçekleştirilen 2009/147928 İKN’li ihaleye teklif sunan beş isteklinin teklif birim fiyatlarının ortalaması alınarak bulunan birim fiyatlara % 10 enflasyon farkı eklenerek hesaplandığı, ayrıca yaklaşık maliyet hesabına dahil edilen beş tekliften ikisinin, önceki ihalede, istenen yeterlik kriterlerini sağlayamamaları nedeniyle ihale komisyonu tarafından değerlendirme dışı bırakılmış olduğu tespit edilmiştir.

Yönetmeliğin 8 inci maddesinde; “...

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü bulunmaktadır.

Söz konusu maddede belirtilen yaklaşık maliyetin hesaplanmasında esas alınan fiyatlar arasında; önceki ihalelerde teklif sunmuş olan isteklilerce teklif edilen fiyatlar yer almamakla birlikte, incelenen ihalede istekliler tarafından teklif edilen fiyatların yaklaşık maliyete göre durumları dikkate alındığında, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin makul ve gerçekçi nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyet ve birbirleri ile kıyaslanması sonucunda; geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet arasında, sunulan tekliflerden herhangi birinin aşırı düşük olması sonucunu doğuracak nitelikte bir ayrışmanın söz konusu olmadığı sonucuna varılmış, bu itibarla, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması işleminde isabetsizlik görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (ç) bendinde; itirazen şikayet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin yer almasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 11 inci maddesinin 8 inci fıkrasında ise; “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İncelemeye konu ihaleye yönelik olarak itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, başvuru sahibince; bazı isteklilerin ihaleye sunduğu iş deneyim belgelerine konu işlerin kamu kurum veya kuruluşlarına yapılmış olmamasına rağmen, bu isteklilere iş deneyim belgesi düzenlendiği yönünde “duyum” aldıkları belirtilerek, ihaleye katılan isteklilerin iş deneyim belgelerinin incelenmesi yönünde bir talepte bulunulduğu, somut olarak hangi istekli adına hangi idare tarafından bahsi geçen şekilde işlem yapıldığına ilişkin bir iddiada bulunulmadığı anlaşıldığından, başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

Başvuru sahibi Mehmet SAĞIR’ın itirazen şikayet dilekçesinin ilk kısmında özetle; İhale konusu alımın iş makinesi çalıştırılması hizmeti olduğu, yakıt giderinin 30.11.2010 tarih ve 2010/UH.I-3599 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararında belirtildiği üzere Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (B.İ.B.) genel fiyat analizlerindeki gibi ilgili makinenin beygir gücü ile birim imalata giren yakıt miktarının (0,0853 kg/BGs) çarpımından bulunan rakamın esas alınarak hesaplanması gerektiği, 2010 yılı B.İ.B. birim fiyat ve miktarları ile iş makinelerinde zorunlu olarak harcanacak olan akaryakıt ve operatör-şoför ücretleri de eklenerek bulunan rakamın üzerine ihale dokümanında belirtilen şartlarda 14 adet çeşitli vasıflardaki personelin işçilik tutarı da dahil edildiğinde ortaya çıkan rakamın 9.175.572,93 TL olduğu, bu tutara idari ve teknik şartname gereğince iş kapsamında yapılması istenen; ton fiyatı 100 TL olan 330 ton Kalsiyum Hidroksit temini ve Kullanılmasına ilişkin maliyet eklendiğinde 9.505.572,93 TL’ye ulaşıldığı, ayrıca, dokümanda öngörülen gaz toplama bacası temini ve imalatı, 2 adet binek araç masrafları (30 ay süreli şoför, yakıt, bakım vs. dahil), operatör-şoför sigorta primleri, araç amortisman veya kira giderleri, bakım onarım giderleri ve müteahhitlik karı ile sözleşme ve genel giderleri eklendiğinde bu tutarın daha da yükseleceği, bu nedenle;

a) İdarece hesaplanan yaklaşık maliyet hesabının yeniden gözden geçirilmesinin zorunluluk arz ettiği,

b) Taraflarınca teklif edilen fiyatın altında teklif sunmuş olan tüm isteklilere idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.

İncelemeye konu ihalede; İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 18.01.2011 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Harmandalı Düzenli Katı Atık Depolama Alanında Çöplerin Berterafı İçin İş Makinaları Çalıştırılması Hizmet Alımı İşi ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin önceki yıllarda gerçekleşen ihale fiyatları esasp pppp alınarak 9.511.009,07 TL olarak hesaplandığı, bahse konu ihalede 8 adet ihale dokümanı satın alındığı ihaleye 6 isteklinin katıldığı ve 4 isteklinin teklifinin geçerli kabul edilerek değerlendirmeye alındığı, ihale üzerinde bırakılan Alp Sezer İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin 7.836.545,00 TL olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen __ Zirve İnş. Taah. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin de 7.996.528,00 TL olduğu, diğer 2 adet geçerli teklif bedellerinin ise,

Doğşen İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

8.729.729,00

Mehmet SAĞIR

10.858.115,00

şeklinde verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu ihale Kanununun "Aşırı düşük teklifler " başlıklı 38 inci maddesinde ;__

"İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşın düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.__

İhale komisyonu;__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşın düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.__

_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir,” _____

Hükmü yer almaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olan ihalesinde, idarece belirlenen 9.511.009,07 TL. tutarındaki yaklaşık maliyetin içinde Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9. Maddesine göre azami % 20 oranında kar olduğu hesabıyla bulunan Karsız Yaklaşık Maliyetin 7.925.840,89 TL olduğu anlaşılmış olup, bu karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında kalan tekliflere aşırı düşük sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının hem yürürlükteki kamu İhale Mevzuatına hem de yerleşik Kurul Kararlarına aykırılık teşkil edeceği şeklindeki düşüncemle, anılan ihalenin “ aşırı düşük teklif sorgulaması ” yapılmadan sonuçlandırılmasında hukuka uyarlılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle incelemeye konu ihalede belirlenen karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması yönünde “ düzeltici işlem belirlemesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşümle Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

** Abdullah DÜNDAR**

** Kurul üyesi **

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kanunun 37. maddesinde; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılacağı, ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uymayan, teklifleri ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmayan ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanunun 38. maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37. maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunun, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alacağı, Kurumun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Bu itibarla, anılan Kanun hükümleri uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklifleri belirleme hususundaki takdir yetkisi ihale komisyonlarındadır. Ancak, bu yetkinin, Kanunun 38. maddesinde belirlenen çerçeveye ve kamu ihale mevzuatının temel ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekliliği kuşkusuzdur.

4734 sayılı Kanunun 38. maddesine göre, söz konusu yetkinin kullanılmasında önem arz eden etkenlerin “yaklaşık maliyet” ve “diğer teklifler” olduğu açıktır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7. ve 8. maddelerinde yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler belirtilmiş ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında esas alınacak miktar ve fiyatların tespitine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

Anılan Yönetmeliğin 9. maddesinin 3. fıkrasında ise; ihale konusu hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların, tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği, bulunan tutarın, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyetin hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır.

İhale konusu işin, Harmandalı Düzenli Katı Atık Depolama Alanında çöplerin bertarafı amacıyla 30 ay süreyle; 3 adet traktör buldozer (240 HP), 2 adet traktör buldozer (200 HP), 1 adet lastik tekerlekli yükleyici (150 HP), 2 adet çöp kompaktörü (240 HP), 2 adet ekskavatör (paletli 170 HP), 1 adet beko loader (100 HP), 4 adet damperli kamyon (20 ton kapasiteli 170 HP), 1 adet arazöz (7 Ton su sandıklı 160 HP), 3300 ton kalsiyum hidroksit temini ve kullanılması, 800 metre gaz toplama bacası temini ve imalatı ve çeşitli vasıflarda 14 adet personel temininden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede; idarece yaklaşık maliyetin; işçilik giderleri için Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan işçilik hesaplama modülü kullanılarak, ağırlıklı olarak makine giderlerinden oluşan diğer gider kalemleri için ise, ihale konusu hizmet ile ilgili olarak daha önce gerçekleştirilen 2009/147928 İKN’li ihaleye teklif sunan beş isteklinin teklif birim fiyatlarının ortalaması alınarak bulunan birim fiyatlara % 10 enflasyon farkı eklenerek hesaplandığı , ayrıca yaklaşık maliyet hesabına dahil edilen beş tekliften ikisinin, önceki ihalede, istenen yeterlik kriterlerini sağlayamamaları nedeniyle ihale komisyonu tarafından değerlendirme dışı bırakılmış olduğu tespit edilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 8. maddesinde; “...

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

Esas alınır.

Anılan Yönetmelik maddesinde belirtilen, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında esas alınan fiyatlar arasında; önceki ihalelerde teklif sunmuş olan isteklilerce teklif edilen fiyatlar yer almamaktadır. İsteklilerce, önceki ihalelerde teklif edilen fiyatların yaklaşık maliyet hesabında esas alınabilmesi için, bu fiyatların aynı zamanda sözleşme fiyatları olması, dolayısıyla işin bu fiyatlarla gerçekleştirilmiş olması gerektiği açıktır. Bu bakımdan, yaklaşık maliyet hesaplanırken, aynı veya benzer işlerle ilgili daha önce yapılmış her bir ihale için yalnızca bir fiyatın esas alınması mümkün olup, bir ihalede teklif edilen birden fazla fiyatın yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmesi mümkün değildir.

Öte yandan; önceki ihalelerde isteklilerce teklif edilen fiyatların yaklaşık maliyet hesabında kullanılması hususu, Yönetmeliğin 8/2-ç maddesi uyarınca “piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat teklifleri” olarak değerlendirilebilir gibi görünse de, eski fiyatların güncellenmesine kıyasla, piyasadan alınacak yeni fiyatların daha gerçekçi sonuç doğuracağı düşünüldüğünden ve Yönetmelikte bu usul ayrıca belirtilmiş olduğundan, önceki ihalelerde teklif edilen fiyatların piyasadan alınan fiyat teklifleri olarak değerlendirilmesinin de mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Başvuruya konu ihalede; idarece, işçilik dışındaki iş kalemleri bakımından yaklaşık maliyetin, 2009 yılında gerçekleştirilen bir ihalede beş farklı istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların ortalamasının % 10 enflasyon farkı eklemek suretiyle güncellenmesi usulü ile hesaplanması sonucunda, yaklaşık maliyetin mevzuata uygun olarak sağlıklı ve gerçekçi bir şekilde belirlenmediği anlaşılmış olup, bu nedenle isteklilerce teklif edilen fiyatların yaklaşık maliyete göre karşılaştırılarak, teklifi aşırı düşük olan isteklilerin belirlenmesi mümkün olmadığından, yaklaşık maliyet hesaplamasında yapılan hata nedeniyle ihalenin sağlıklı olarak sonuçlandırılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikteki söz konusu mevzuata aykırılık nedeniyle, ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

** Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**** Kurul Üyesi **

KİK Kararı: 2011/UH.I-1274

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin