KİK Kararı: 2011/UH.I-1156

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/029
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 04.04.2011
Karar No : 2011/UH.I-1156
BAŞVURU SAHİBİ:
Baybora Hizmet Temizlik İnş. Gıda Tic. ve Taah. Ltd. Şti., Mimar Sinan Mahallesi 117.Sokak A Blok Sema Apt. Kat.1 No:2 Şanlıurfa

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (Tmo) Şanlıurfa Merkez Şube Müdürlüğü, Eyüp Nebi Mah. Akçakale Cad. No:210 Şanlıurfa

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/530931 İhale Kayıt Numaralı "Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[08.28].(0225)./2011-14E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Şanlıurfa Merkez Şube Müdürlüğü tarafından 25.11.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Baybora Hizmet Temizlik İnş. Gıda Tic. ve Taah. Ltd. Şti.’nin 14.03.2011 tarih ve 13986 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İhale işlemlerindeki mevzuata aykırı işlemlerin incelenmesi ve sorumluların soruşturulması için Toprak Mahsuller Ofisi Genel Müdürlüğüne bildirimde bulunulmasına,

3. İhale işlemlerindeki mevzuata aykırı işlemlerin incelenmesi ve cezai sorumluluk durumunun soruşturulması için yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; daha önceden verilen Kamu İhale Kurulu kararlarıyla tekliflerinin geçerli olduğunun belirtildiği, idarenin kararı uygulamadığı ve tesis edilen işlemlerin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde, ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği;

79.4.2.4 üncü maddesinde, tedarikçi veya üreticilerden alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği;

79.4.2.15 inci maddesinde, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerektiği, Tebliğin 79.4.2.4 üncü maddesine göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, 79.4.2.5 inci maddeye göre düzenlenen tutanakların meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği ancak bu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği;

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifinin reddedilmeyeceği ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağının mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceği;

Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan Ek O.5 Maliyet/Satış Tespit Tutanağı örneğinde gerekli şekil şartları belirtilerek tutanağa mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ekleneceği düzenlenmiştir.

İncelenen ihalede idare tarafından geçerli teklifler tespit edilmiş, en düşük fiyat esasına göre 29.11.2010 tarihli komisyon kararıyla ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenmiş, bu karar üzerine yapılan bir itirazen şikayet incelemesi üzerine Kamu İhale Kurulunun 27.12.2010 tarih ve 2010/UH.I-3914 sayılı kararıyla ihalede geçerli teklif sunan bütün isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verilmiş, ilgili karar idare tarafından uygulanmış, Baybora Hiz. Tem. İnş. Gıda Tic. ve Taa. Ltd. Şti. adlı isteklinin açıklamaları giyim bedelinin hayatın olağan akışına aykırı olması ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirin faaliyet belgesinin uygun olmaması gerekçesiyle yerinde görülmemiş, bu karar üzerine aynı istekli yeniden itirazen şikayet başvurusunda bulunmuş, Kamu İhale Kurulunun 10.02.2011 tarih ve 2011/UH.I-655 sayılı kararıyla, aşırı düşük teklif açıklamalarının sadece hayatın olağan akışına aykırılık gerekçesiyle reddedilemeyeceği, usule uygun açıklamaların kabul edilmesi gerektiği, ayrıca şikayetçinin proforma fatura aldığı mükellefin belgelerini düzenleyen Serbest Muhasebeci Mali Müşavirin faaliyet belgesinin doğruluğunun ilgili odadan sorulmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, bu nedenle ilgili sorgulamanın yapılması ve eşit muamele ilkesi çerçevesinden Cemo İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Mehmet Benzer Temz. İnş. Teks. Gıda Tic. Ltd. Şti.-Doğan Yıldız Taş. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmesine karar verilmiştir

Kamu İhale Kurulunun 10.02.2011 tarih ve 2011/UH.I-655 sayılı kararını uygulamakla sorumlu olan idare, 21.02.2011 tarihinde TÜRMOB Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odasına, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Müslüm Tosun’a ait faaliyet izin belgesinin 06.01.2010 tarihli olduğu, bu bilginin doğru olup olmadığı, ayrıca ilgili kişinin 25.11.2010 tarihli tutanağı imzalamaya yetkili olup olmadığı sorulmuştur. 23.02.2011 tarihli gelen yanıtta, Müslüm Tosun’un 14.07.2010 tarihinden itibaren faaliyet gösterdiği, belgedeki tarihin sehven 06.01.2010 olarak yazıldığı, doğru tarihin 06.01.2011 olduğu belirtilmiştir.

İdare, bu yazışmalar sonucunda 04.03.2011 tarihinde yeni bir komisyon kararıyla, faaliyet belgesinin 06.01.2011 tarihli olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle Müslüm Tosun’un 25.11.2010 tarihli tutanağı imzalamasına olanak bulunmadığı, ayrıca alınan proforma faturadaki giyim bedellerinin de hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle Baybora Hiz. Tem. İnş. Gıda Tic. ve Taa. Ltd. Şti. adlı isteklinin teklifini reddetmiş, ayrıca Cemo İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Mehmet Benzer Temz. İnş. Teks. Gıda Tic. Ltd. Şti.-Doğan Yıldız Taş. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin aşırı düşük teklif açıklamalarının da hayatın olağan akışına aykırı olması gerekçesiyle uygun bulunmadığına karar vermiştir.

Başvuru sahibi 14.03.2011 tarihli itirazen şikayet başvurusunda, idarenin Kamu İhale Kurulu kararını uygulamadığını ve tesis edilen işlemlerin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğunu iddia etmektedir.

Konuyla ilgili olarak yukarıda aktarılan bilgilerden, Kamu İhale Kurulunun 27.12.2010 tarih ve 2010/UH.I-3914 sayılı kararla ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verdiği; 10.02.2011 tarih ve 2011/UH.I-655 sayılı kararla Kamu İhale Genel Tebliğinin, sadece hayatın olağan akışına aykırılık gerekçesiyle herhangi bir teklifin reddine karar verilemeyeceği yönündeki açık düzenlemesine dayanarak, Cemo İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Mehmet Benzer Temz. İnş. Teks. Gıda Tic. Ltd. Şti.-Doğan Yıldız Taş. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin açıklamalarının uygun olduğunu ve başvuru sahibinin aşırı düşük açıklamalarının da şekil yönünden uygun olduğu, ancak Serbest Muhasebeci Mali Müşavirin faaliyet izninin araştırılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiğini belirttiği, idarenin TÜRMOB Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odasıyla yaptığı yazışmalar sonucunda Müslüm Tosun’un ilgili tutanakların imza tarihinde yetkili bir meslek mensubu olduğunun açıkça anlaşıldığı görülmüştür.

Hukuki durum ve tespitler bu yöndeyken, idarenin yazışmalarından, ilgilinin faaliyet belgesinin 06.01.2011 tarihli olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle Müslüm Tosun’un 25.11.2010 tarihli tutanağı imzalamasına olanak bulunmadığı gerekçesiyle tesis ettiği işlemde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır. Bu nedenle, başvuru sahibinin iddiası yerinde görüldüğünden ve önceki Kurul kararıyla giyime ilişkin belgelendirmenin uygun olduğu tespit edildiğinden, ilgilinin aşırı düşük açıklamalarının yeterli bulunması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin iddiası ve talepleri üzerine yapılan hukuki değerlendirme bu yönde olmakla birlikte idarenin incelenen ihale sürecinde tesis ettiği birel işlemler incelendiğinde, konuyla ilgili tespit, değerlendirme ve yetkili makamlara bildirim zorunluluğu duyulmuştur.

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ilk fıkrasında idareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği; son fıkrasında ise idarelerin hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.

İncelenen ihale sürecinde, Kamu İhale Kurulunun 10.02.2011 tarih ve 2011/UH.I-655 sayılı kararında, çok açık biçimde bazı isteklilerin geçerli ve uygun teklif sahibi olduklarının tespit edilmesine ve aşırı düşük teklif açıklamalarının sadece hayatın olağan akışına aykırılık gerekçesiyle reddedilmesinin mümkün olmadığının belirtilmesine rağmen ihale komisyonunun 04.03.2011 tarihli kararıyla aynı isteklilerin tekliflerini aynı gerekçelerle, Kamu İhale Kurulu kararını yok sayarak reddetmesi sonucunda, ilgili komisyon üyelerinin ve ihale kararını onaylayan ihale yetkilisinin mali ve idari sorumluluğunun bulunma olasılığı değerlendirildiğinden, ilgililer hakkında üst idaresine bildirimde bulunulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İhale işlemlerindeki mevzuata aykırı işlemlerin incelenmesi ve sorumluların soruşturulması için Toprak Mahsuller Ofisi Genel Müdürlüğüne bildirimde bulunulmasına,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****