KİK Kararı: 2011/UH.I-1126

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/027
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 28.03.2011
Karar No : 2011/UH.I-1126
BAŞVURU SAHİBİ:
Sedir - Çam Ormancılık Gıda Tem. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Karacadağ Caddesi No: 127/B Viranşehir / Şanlıurfa

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi 18. Bölge Müdürlüğü 182. Şube Müdürlüğü, Emek Mah. Ali Kemal Erdem Bulvarı No:5 Burdur

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/545454 İhale Kayıt Numaralı "Burdur- Çavdır- Söğüt Barajı Rezervuarı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrol Projesi Tesis, Bakım, Sulama, Tamamlama Dikimleri ve Koruma Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[06.07].(0085)/2011-15E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 18. Bölge Müdürlüğü 182. Şube Müdürlüğü tarafından 13.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Burdur- Çavdır- Söğüt Barajı Rezervuarı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrol Projesi Tesis, Bakım, Sulama, Tamamlama Dikimleri ve Koruma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Sedir Çam Ormancılık Gıda Tem. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 04.02.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.02.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.02.2011 tarih ve 9700 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.02.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; DSİ 182. Şube Müdürlüğü tarafından “Burdur Çavdır Söğüt Barajı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü” işinin 13.12.2010 tarihinde ihale edildiği, söz konusu ihalede firmalarının teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve idarece istenen belge ve bilgilerin süresi içerisinde idareye sunulduğu, ancak idarece yapılan değerlendirme neticesinde açıklamalarının kabul edilmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının bildirildiği,

İhale konusu işin cetvelinde 24 adet iş kaleminin bulunduğu, teklif fiyatlarının 994.453,10 TL olduğu ve aşırı düşük açıklamalarında 24 iş kaleminden oluşan teklif bileşenlerini açıkladıkları, 21 iş kalemi için AGM ve DSİ birim fiyatlarının baz alındığı ve 21 iş kalemi için ortalama kırım miktarlarının % 14,04 olduğunun tablolar halinde sunulduğu, geriye kalan 3 iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlamış olduğu birim zaman analiz çizelgelerine ve serbest piyasadan alınan proforma faturalara dayanan maliyet açıklaması yapıldığı, ihale için vermiş oldukları teklifin % 5 ile çarpılması sonucu hesaplanan rakamın 49.722,66 TL olduğu, bu bedelin SSK, sözleşme karar pulu, KİK payı, şantiye ve diğer giderler olduğu dikkate alındığında, net karlarının 52.408,01 TL – 49.722,66 TL = 2.685,35 TL olduğu,

İdarenin şikayet başvurularına cevap yazısında ise, firmaları tarafından birim fiyat cetvellerindeki ilgili iş kalemleri için uygun görülen birim fiyatın miktarla çarpılması sonucu ortaya çıkan tutarın % 20’sinin müteahhit karı olduğu için ilgili kurum ve kuruluşların birim fiyatları üzerinden % 20 indirim yapılarak maliyet hesaplarının oluşturulduğunun anlaşıldığının ifade edildiği, oysa müteahhitlik kar payının bu toplam fiyatın içinde olduğu, bu nedenle toplam sonucun 1,20’ye bölünerek müteahhitlik kar payının hesaplanması gerektiği, bu hesaplama sonucu kar tutarının 21 iş kalemi için 21.287,38 TL ve diğer 3 iş kalemi için 5.189,20 TL olmak üzere, toplam 26.476,58 TL olduğu, bunun sonucunda da hesaplanan net kar tutarı esas alındığında da başvuru sahibinin zarara geçeceğinin belirtildiği,

İdarenin müteahhit kar payının hesaplanması için toplam sonucun 1,20 ye bölünmesi gerektiği ifadesinden hareket edildiğinde, müteahhit net kar oranının %16.66 ve 21 iş kalemi için kar payının 21.476,58 TL olduğu, bu durumda 21 adet iş kaleminin yaklaşık maliyetinin (kamu kurum ve kuruluşlarının fiyatlarına göre) toplam 792.792,86 TL olduğu, bu yaklaşık maliyete göre 21 iş kalemi için teklif ettikleri bedelin 681.453,10 TL olduğu, 792.792,86/1,20= 660.660,72 TL (bu miktarın içinde iş kalemlerinin maliyeti ve genel giderlerin bulunduğu) 681.453,10 – 660.660,72 = 20.792,38 TL’nin 21 iş kalemi için müteahhit net karı olduğu, geri kalan 3 iş kaleminin ikisi için OGM tamim 4125 e dayalı birim zaman analizi üzerinden ve üçüncü kalem nakliye için de proforma fatura baz alınarak toplam maliyetin 306.310,80 TL olarak bulunduğu, bu 3 kalem için ihalede verdikleri teklifin 311.500 TL olduğu, 311.500 – 306.310,80 = 5.189,20 üç iş kaleminden elde edilen kar olarak hesaplandığı, 21 iş kaleminin 1,20 e bölünerek zaten genel giderler hariç net karın bulunduğu için 3 adet iş kalemi için genel giderlerin hesaplanması gerektiği, bunun için 306,310,80 TL’lik maliyete % 5 genel giderlerin eklendiği, 306.310,80 x %5 = 15.315,54 TL sonuçta; 21adet iş kalemi için toplam net kar:20.792,38 + 3 iş kalemi için toplam kar:5.189,5 – 3 adet iş kalemi için genel giderler:15.315,5 =10.666,04 TL net kar olduğu ve bunun kendi hesapladıkları kardan yüksek bir oran olması sebebiyle bu kar üzerinden de ihale konusu işin aynı teklif fiyatları ile yapılabileceği,

903.2 nolu pozda bir işçi için aylık masrafın (maaş+sigorta giderleri) 760,50 TL olarak belirtmelerinin yasal olduğu, bunun tamim 4125 den faydalanılarak oluşturulduğu, 16 yaşını doldurmuş işçiler için geçerli olan günlük yasal tutar 25,35 TL’nin baz alındığı, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı ve yapılacak işlerin ardı ardını takip eden günler şeklinde değil, arada boşluklar olmak kaydıyla mevsimlere bağlı olarak bazen 5 gün bazen 10 günlük çalışmaları kapsadığı, bu yüzden işçilerin yevmiyeli olarak çalıştırılacağı, ihale için verilen tekliflerinde sigorta, sözleşme ve karar pulu KİK payı, şantiye giderleri adı altında masraf kalemlerinin mevcut olduğu bunun işçilerin SSK ve diğer masraflarını karşılanacağını gösterdiği, bir işçi için günlük 25,35 TL belirlemelerinin yasal olduğu,

Tekliflerinin yukarıda belirtilen gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılmasının yasal olmadığı, ihalenin en avantajlı teklif veren firmaları üzerinde bırakılması gerektiği,

İddia edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale dokümanında yer alan belge ve bilgilerden, işin 310 ha ağaçlandırma sahasında; 20 km servis yolu yapımı, 600 km el ile teras açılması, 30.000 adet ocaklar halinde toprak işlenmesi, tesis dikimi olarak 300.000 adet çıplak köklü ibreli fidan, 30.000 adet çıplak köklü yapraklı fidan dikimi, 8 km dikenli tel çit yapımı, 3 adet giriş kapısı yapılması, 3 adet tanıtım tabelası yapılması, 20 km. servis yolu bakımı, 600 km fidan sıraları üzerinde bakım, 30.000 adet fidan çevresinde bakım, 9000 ton su ile fidanların sulanması, tamamlama dikimi olarak 200.000 adet çıplak köklü ibreli fidan ve 20.000 adet çıplak köklü yapraklı fidan dikimi, 27 ay ağaçlandırma sahasının bekçi ile korunması işi olduğu belirlenmiştir.

Teklif birim fiyat alınmak suretiyle ihale edilen söz konusu işin kapsamında tesis giderleri bölümünde 15, bakım, koruma, sulama bölümünde ise 9 olmak üzere toplam 24 iş kaleminden oluştuğu anlaşılmıştır.

İdarenin ihale konusu işe ilişkin yaklaşık maliyet hesabında Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü ve DSİ Genel Müdürlüğü’nün 2010 yılı birim fiyatlarının esas alındığı belirlenmiştir. Kullanılan birim fiyatlarda % 25 oranında kar ve genel giderler bulunduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

...” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde yer alan; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğine yönelik düzenleme dışında, Kamu İhale Kurumu tarafından, hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin bağlayıcı kurallar getirilmemiştir.

Bu itibarla, anılan Kanun hükümleri uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklifleri belirleme hususundaki takdir yetkisi ihale komisyonlarındadır. Ancak, bu yetkinin, Kanunun 38 inci maddesinde belirlenen çerçeveye ve kamu ihale mevzuatının temel ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekliliği kuşkusuzdur.

Personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmayan söz konusu iş için idarece tekliflerin değerlendirmesinden sonra Aktı Ormancılık Nak. Tem. İnş. Gıd. Tar. Özel Eği. Tur San. ve Tic. Ltd. Şti., Sedir Çam Ormancılık Gıda Tem. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Nova Peyzaj Orm. İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği (yaklaşık maliyetten % 20 kar ve genel giderler oranı düşüldüğünde hesaplanan değer =1.106.502,86 TL), anılan isteklilerden 22.12.2010 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği belirlenmiştir.

İdarenin 22.12.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında, teklifin önemli bileşenlerinin belirtilmediği, genel olarak isteklilerin tekliflerini oluşturan maliyetlerin açıklanmasının istenildiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif olarak belirlenen üç isteklinin de açıklamalarını süresi içerisinde idareye sunduğu, sunulan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirildiği, yapılan değerlendirmeden açıklamaların kabul edilmeyerek anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve 19.01.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Has Emlak Müş. Orm. Paz. Komis. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Doğacan Ormancılık Danış. Tem. Nak. İnş. Taah. Ltd. Şti.’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “ _79.4.1.**** İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. _

…

79.4.2.3.**** Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4.**** Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5.**** İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

_a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının, _

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

….

79.4.2.14**.** Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.~~~~

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16.**** İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.18.**** İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.****

_79.4.2.19.**** Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.” _açıklamaları yapılmıştır.

Başvuru sahibinin 31.12.2011 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu belirlenmiştir. Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Söz konusu isteklinin teklif fiyatını oluştururken 21 adet iş kalemi için Ağaçlandırma Genel Müdürlüğü ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün 2010 yılı birim fiyatlarından değişen oranlarda kırım yapılarak (hiçbir kalemde % 20’nin üzerinde olamamak üzere), teklif birim fiyatlarının hesaplandığı, açıklama sunulan ve birim fiyatların esas alındığı 21 kalem için ortalama kırım oranının % 14,04 olduğu, bu hesaplamaların ve her kalem için kar miktarının gösterildiği tabloların açıklamaları kapsamında sunulduğu tespit edilmiştir.

İdarenin başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarını kabul etmeme gerekçelerinden biri, anılan isteklinin savunmasında kırım oranının ortalama 14,04 olarak belirtilmesine rağmen, tekliflerinin yaklaşık maliyetin % 25,10 oranında aşağısında olması, açıklamalarında sigorta prim giderleri, karar pulu, KİK payı, şantiye giderleri gibi giderlerin belirtilmemesi olarak ifade edilmiştir.

Başvuru sahibinin iş kalemleri için teklif ettiği fiyatlar ve yaklaşık maliyet hesabında idarenin kullandığı birim fiyatların karşılaştırıldığında;

Sıra No

Poz no

Yak. Mal. hesab.esas alınan % 25 kar ve genel gid. dahil birim fiyat (TL)

Miktar

Kar ve genel gid.hariç birim fiyat (TL)

Kırım oranı (%)

Baş. Sahib.birim fiyatı (TL)

Yak. Mal. top.tutar (TL)

Baş. Sah. Top. Teklifi (TL)

TESİS GİDERLERİ KALEMLERİ

1

104.1

1.218,44

20,00

974,75

15,06

1.035,00

34.116,32

20.700,00

2

801.1

20,61

600,00

16,49

12,66

18,00

12.366,00

10.800,00

3

903.2

853,86

600,00

683,09

510,00

512.316,00

306.000,00

4

1603.3

0,38

30,00

0,30

15,79

0,32

11.400,00

9.600,00

5

1014.2

459.18

300,00

367,34

15,07

390,00

137.754,00

117.000,00

6

1015.2

518,38

30,00

414,70

14,93

441,00

15.551,40

13.230,00

7

1013.1

750,00

8,00

600,00

500,00

6.000,00

4.000,00

8

1200.4

2.125,00

8,00

1.700,00

15,29

1.800,00

17.000,00

14.400,00

9

1200.5

1.119,77

8,00

895,82

14,27

960,00

8.958,16

7.680,00

10

1200.7

10,00

8,00

8,00

0,00

10,00

80,00

80,00

11

1200.12

332,00

8,00

265,60

9,64

300,00

3.718,40

2.400,00

12

1200.13

295,00

8,00

236,00

-1,69

300,00

3.068,00

2.400,00

13

1200.16

281,61

8,00

225,29

-6,53

300,00

2.928,74

2.400,00

14

23.176/1

4,80

250,00

3,84

6,25

4,50

1.200,00

1.125,00

15

23.176/1

4,80

100,00

3,84

6,25

4,50

480,00

450,00

BAKIM, SULAMA, TAMAMLAMA VE KORUMA GİDERLERİ KALEMLERİ

1

605.1

113,89

20,00

91,11

-31,71

150,00

2.277,80

3.000,00

2

1101.4

219,41

600,00

175,53

16,14

184,00

131.646,00

110.400,00

3

1102.4

228,88

30,00

183,10

15,68

193,00

6.866,40

5.790,00

4

1014.2

459,18

100,00

367,34

15,23

506,00

59.693,40

50.600,00

5

1015.2

518,38

10,00

414,70

8,05

572,00

6.220,56

5.720,00

6

1013.1

750,00

3,00

600,00

500,00

2.250,00

1.500,00

7

1150.1

9,30

1.500,00

7,44

13,98

8,00

13.950,00

12.000,00

8

07.006/17

2,82

1.500,00

2,26

11,35

2,50

4.230,00

3.750,00

9

2301.1

1.130,30

27,00

904,24

0,00

1.130,30

30.518,10

30.518,10

Yukarıdaki tablodan da görüldüğü üzere başvuru sahibinin Ağaçlandırma Genel Müdürlüğü ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün birim fiyatlarını kullandığı 21 iş kalemi için bu birim fiyatların kar ve genel giderler hariç tutarı üzerine kendi belirledikleri kar ve genel giderlerin eklendiği ve teklif fiyatlarının oluşturulduğu tespit edilmiştir.

İdarece başvuru sahibinin açıklamalarının kabul edilmeme gerekçelerinden ilki olarak, sunulan açıklamalarda sigorta prim giderleri, karar pulu, KİK payı, şantiye giderleri gibi giderlerin belirtilmemiş olması gösterilmiştir. Ancak, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca teklif edilen bedel üzerinden binde 4,95 oranında karar pulu, binde 8,25 oranında damga vergisi ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca sözleşme bedelinin on binde beşi oranında KİK payı ödenmesi gerektiği göz önüne alındığında, sözleşme giderleri toplamının sözleşme bedelinin % 1,325’i gibi bir bedeline tekabül ettiği belirlenmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin kamu birim fiyatlarını kullandığı 21 iş kalemi için teklif ettiği fiyatların miktarlarla çarpılması sonucunda ulaşılan toplam teklif bedelinin, yaklaşık maliyet hesabında kullanılan 21 iş kalemi için kar ve genel giderler hariç birim fiyatlar ve miktarların çarpılmasıyla ulaşılan rakamdan çıkarılması ile ulaşılan bedelin, sözleşme giderleri için hesaplanan teklifin % 1,325’ini oluşturan rakamın üzerinde olduğu, ayrıca belli bir miktar kar ve genel giderler için bedel kaldığı tespit edilmiştir. Bu nedenlerle, başvuru sahibinin teklifinin içerisinde karar pulu, KİK payı, damga vergisi gibi bedellerin dikkate alınmadığı gerekçesi ile kabul edilmemesi yönündeki idarenin değerlendirmesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçelerinden ikincisi olarak, 903.2 pozu için Orman Genel Müdürlüğü’nün (OGM) tamim 4125’inin kullanıldığı, bu kapsamda bir işçinin aylık masrafının 760, 50 TL üzerinden hesaplama yapıldığı, ancak Kamu İhale Kurumunun işçilik hesaplama modülünde bir işçinin bir aylık masrafının 951,73 TL olduğu, dolayısıyla bu açıdan da açıklamalarının uygun olmadığı ifade edilmiştir.

903.2 nolu pozun ot yoğunluğu % 50’den fazla, ağır bünyeli ve çok taşlı toprakların işlenmesi iş kalemi olduğu belirlenmiştir. Bu kaleme ilişkin olarak başvuru sahibinin OGM’nin 4125 nolu Tamiminden faydalanıldığı, teknik şartnamede çalışılacak olan arazinin meyil grubunun % 40’dan fazla olduğunun dikkate alınarak söz konusu tamimde en uygun pozun 37.700 ve kombine no:11 olduğunun belirlendiği, bu pozda 1 km toprağın kazma ile teraslar halinde işlenmesi için 158,50 saatlik işçilik gerektiğinin belirtildiği, ihale konusu işte 600 km toprağın işlenmesi gerektiği göz önüne alındığında, 600x158,50 saat= 95.100 saat işçilik gerekeceği hesabının yapıldığı, bir günde toplam çalışma saati üzerinden 11.888 işçi yevmiyesi ile bu işin yapılacağının belirlendiği, 01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arasında uygulanacak olan ve 16 yaş üzeri işçiler için belirlenmiş 25,35 TL yevmiye bedelinin (aylık tutar= 760,50 TL) esas alınarak toplam işçiliğin hesaplandığı (11.888 yevmiye x 25,35 TL= 301.360,80 TL), hesaplanan bu maliyetin toplam işlenecek toprak km’sine bölünerek (301.360,80 TL/600= 502,268 TL) km maliyetinin belirlendiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından, birim işçinin masrafının KİK işçilik modülünden 01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arasında geçerli asgari ücretin esas alınması sonucu 951,73 TL hesaplandığı, başvuru sahibinin ise 760,50 TL üzerinden hesaplama yaptığı ifade edilmektedir. 01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arasında geçerli olan asgari ücretin 760,50 TL olduğu göz önüne alındığında, idarenin işveren sigorta primleri de dahil bir işçinin işverene maliyeti hesabından hareket ettiği anlaşılmıştır. Ancak başvuru sahibinin yürürlükte olan asgari ücreti esas alarak işçilik hesaplamasını yaptığı belirlendiğinden, idarenin bu gerekçesinin de yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Son olarak, başvuru sahibinin tesis cetveli sıra no:2 ve bakım cetveli sıra no:6 iş kalemleri için (her türlü fidanın orman fidanlıklarından motorlu araçlarla dikim sahalarına taşınması) piyasadan aldıkları fiyat teklifi ile açıklamalar yapıldığı belirlenmiştir. Bu kapsamda, Süleyman Karagöz’den alınan 14.01.2011 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinin SMMM Adnan Tekin tarafından onaylandığı tespit edilmiştir. Ancak, fiyat teklifinin üzerinde Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.5 nci maddesinde belirtilen maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin üzerinde bazı düzeltmeler yapıldığı, bazı kelimelerin üzerinin çizilerek ifadelerin değiştirildiği, “ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını” ifadesinin de üstünün çizilerek SMMM tarafından onaylandığı anlaşılmıştır. Ayrıca, mevzuat uyarınca fiyat teklifi ile birlikte idareye sunulması gerekmeyen Ek-O.6 nolu maliyet/satış tutarı tespit tutanağının da sunulduğu belirlenmiştir. Ek-O.6 nolu maliyet/satış tespit tutarı tutanağı isteklilerce teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine /iş gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, hazırlanan ve teklifle birlikte sunulmasına gerek olmayan bir tutanaktır. Söz konusu tutanağın uygunluğu yönünden yapılan incelemede, tutanağın her sayfasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 nci maddesi uyarınca taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerektiği halde, sadece son sayfasının imzalı ve kaşeli olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, piyasadan fiyat teklifi alınarak maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda tutanağın doldurulması gereken bölümlerinin uygun şekilde doldurulmadığı, maliyetin içerisinde yer alan işçilik ve diğer giderlerin ayrıştırılarak tablo halinde gösterilmediği, ağırlıklı ortalama birim maliyet bilgisinin doldurulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece kabul edilmeme gerekçeleri yerinde bulunmamakla birlikte, başvuru sahibinin tesis cetveli sıra no:2 ve bakım cetveli sıra no:6 iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun şekilde sunulmaması nedeniyle kabul edilmemesi gerektiğinden, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****