KİK Kararı: 2011/UH.I-1125

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/027
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 28.03.2011
Karar No : 2011/UH.I-1125
BAŞVURU SAHİBİ:
Ufuk Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti, Cumhuriyet Mahallesi Millet Cad. Efe Plaza Kat.5/01 No:34 Melikgazi/Kayseri

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erciyes Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletmesi Satınalma Müdürlüğü, Talas Caddesı 5.Km 38020 Melikgazi/Kayseri

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/577080 İhale Kayıt Numaralı "24 Ay Süreyle ve 75 Kişi ile Özel Güvenlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06-101.04-.H.[07.45].(0255)./2011-22E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Erciyes Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletmesi Satınalma Müdürlüğü tarafından 09.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “24 Ay Süreyle ve 75 Kişi İle Özel Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ufuk Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti’nin 18.02.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.02.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.03.2011 tarih ve 12446 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekliye ait birim fiyat teklif cetvelinin 4 üncü satırının 6 ncı sütununda birim fiyatın 36,54 TL olarak yazıldığı, oysa Kamu İhale Kurumunca yayımlanan işçilik modülünde yapılan hesaplamada söz konusu birim fiyatın 36,55 olması gerektiği, mevzuat gereğince hesaplamaların işçilik modülü üzerinden yapılmasının zorunlu olduğu, minimum değerlerle yapılan hesaplamaya göre ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ihale konusu işin maliyetini karşılamadığı, idarenin şikayet başvurusuna verdiği cevaptaki verilerle işçilik modülü üzerinden hesaplama yapıldığında, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tevsik ettiği tutarın dahi teklif ettiği tutarın üzerinde olduğu, bu isteklinin teklifinin aşırı düşük olması ve asgari maliyetleri karşılamaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihalenin konusu olan işin; 24 ay süreli, toplam 75 kişi ile gerçekleştirilecek personel çalıştırılmasına dayalı özel güvenlik hizmeti alımı olduğu, idari şartnamenin 25 inci maddesinde; çalıştırılacak 4 personel için aylık brüt asgari ücretin % 15 fazlası, 71 personel için aylık brüt asgari ücretin % 10 fazlası üzerinden ödeme yapılacağına, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde; asgari ücretin % 15 fazlası üzerinden ücret ödenecek 4 personelin toplamda 116 gün, asgari ücretin % 10 fazlası üzerinden ücret ödenecek 49 personelin toplamda 1421 gün çalıştırılacağına, ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranının % 1 olduğuna, iş kapsamında çalıştırılacak personelin yol, yemek ve giyecek ihtiyacının dokümanda öngörülen koşullar dahilinde yüklenici tarafından karşılanacağına ve bedelinin teklif fiyata dahil edileceğine ilişkin düzenlemelere yer verildiği anlaşılmıştır. Ayrıca teknik şartnamenin 7/c maddesinde; yüklenicinin özel güvenlik sorumluluk sigortası yaptırmasının zorunlu olduğunun belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılacağı, ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uymayan, teklifleri ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmayan ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihaleye üç isteklinin katıldığı, idarece isteklilerin tekliflerinin bahsi geçen madde hükmü uyarınca değerlendirildiği ve bir isteklinin tekliflinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Aynı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hükme bağlanmıştır.

İncelenen ihalede, idare tarafından, teklifi aşırı düşük bulunan bir istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunduğu ve ihalenin bahsi geçen istekli üzerinde bırakıldığı belirlenmiştir.

İtirazen şikayet başvuru dilekçesinde, Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan işçilik hesaplama modülü ile hesaplama yapılması sonucunda ulaşılan bulgular üzerinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ihale konusu işin asgari maliyetini karşılamadığı iddia edildiğinden, öncelikle söz konusu modülün niteliği ile ilgili açıklama yapılması gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78 ve 79 uncu maddelerinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde veya bu nitelikte olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve personelin haftalık çalışma saatinin tamamının idare için kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde, teklif fiyata dahil olacak giderler ile aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin düzenlemeler yapılmış ve 79 uncu maddenin sonunda, 79.7 nci maddede; “ Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “işçilik hesaplama modülü”ne (www.kik.gov.tr) adresinden ulaşılabilecektir.” şeklinde bir açıklamaya yer verilmiştir.

Bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere, işçilik hesaplama modülü, idare veya isteklilerce kullanılması zorunlu olmayan, yalnızca ilgililere kolaylık sağlayan bir araç niteliğindedir.

Başvuruya konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan Par Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde; söz konusu istekli tarafından ihale konusu işe ilişkin maliyetlerin işçilik hesaplama modülü kullanılmadan hesaplanmış olduğu anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından öncelikle, aylık brüt asgari ücretin % 15 fazlası üzerinden ödeme yapılacağı öngörülen 4 personel için, işveren sigorta primi dahil personel başı aylık ücretin hesaplandığı ve virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlama yapıldığı, bu bedel üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanarak yine virgülden sonra iki haneye yuvarlandığı, personel başı aylık ücret ile sözleşme giderleri ve genel giderlerin toplanması sonucunda yemek, yol, giyim ve sigorta giderleri hariç söz konusu 4 personel için teklif edilen birim fiyata ulaşıldığı belirlenmiştir. Aynı sistematiğin, aylık brüt asgari ücretin % 10 fazlası üzerinden ödeme yapılacak olan 71 personel için de uygulandığı görülmüştür.

Başvuru sahibince itirazen şikayete konu edilen unsur olan, aylık brüt asgari ücretin % 10 fazlası üzerinden ödeme yapılacak olan personele ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için öngörülen birim fiyat bakımından yapılan incelemede; bu personel için yukarıda belirtilen usul ile hesaplanan, işveren sigorta primi dahil personel başı aylık ücretin otuzda biri alınarak virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlama yapıldığı ve 35,48 TL’ye ulaşıldığı, bu bedel üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesaplandığı ve virgülden sonra iki hane olacak şekilde 1,06 TL olarak yuvarlandığı, bu iki bedel toplanarak, teklif edilen birim fiyat olan 36,54 TL’ye ulaşılmış olduğu tespit edilmiştir. Hesaplama adımları aşağıda gösterilmektedir:

Brüt Asgari Ücret

796,50 TL

Brüt Asgari Ücretin % 10’u

79,65 TL

Toplam aylık brüt ücret

876,15 TL

İşveren Sigorta Primi (% 21,50)

188,3723 TL

Yuvarlama

188,37 TL

1 Personel İçin Aylık Maliyet

1.064,52

1 Personel İçin Günlük Maliyet

1.064,52 / 30 = 35,484 TL

Yuvarlama

35,48 TL

Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler (%
3 )

1,0644 TL

Yuvarlama

1,06 TL

Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler Dahil 1 Personelin İşverene 1 Günlük Maliyeti

36,54 TL

Bu bağlamda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinin 4 üncü satırının 6 ncı sütununda yer verilen 36,54 TL birim fiyatın hesaplanma yönteminde herhangi bir matematiksel hatanın bulunmadığı anlaşılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından diğer maliyet kalemleri olan yemek, yol, giyecek ve mali sorumluluk sigortası giderlerine ilişkin olarak sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde;

- Personel başı aylık maliyet olarak, ayni olarak karşılanması öngörülen; yol gideri için 67,60 TL, yemek gideri için 56,94 TL, giyecek gideri için 6,92 TL belirlendiği, bu tutarlar üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanarak virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlandığı, personel başı aylık maliyetler ile sözleşme giderleri ve genel giderler toplanarak personel başı birim fiyata ulaşıldığı, 75 personel için 24 aylık toplam bedellerin bu şekilde; yol bedeli için 125.334,00 TL, yemek bedeli için 105.570,00 TL, giyecek bedeli için 12.834,00 TL olarak hesaplandığı, söz konusu yol, yemek ve giyecek ihtiyaçları ayni olarak karşılanacağından, bunlar için ayrıca işveren sigorta primi gideri öngörülmediği,

- Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedeli için personel başı yıllık 2,50 TL fiyat öngörüldüğü, anılan Tebliğin 79.1 inci maddesine göre; yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri için öngörülen birim fiyatlar üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanması gerekmekte iken, söz konusu istekli tarafından mali sorumluluk sigortası için öngörülen birim fiyatlar üzerinden de % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesaplandığı, personel başı yıllık sigorta maliyeti ile sözleşme giderleri ve genel giderler toplanarak personel başı yıllık birim fiyata ulaşıldığı, sonuçta 75 personel için 2 yıllık özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedelinin 387,00 TL olarak hesaplandığı, bu bedelin esasen hesaplanması gereken bedelden bir miktar yüksek olduğu (% 3 sözleşme giderleri ve genel giderler dahil edildiğinden dolayı), ancak belgelerle açıklanan asgari maliyetin üzerinde fiyat teklif edilmesinde bir sakınca olmadığı,

Tespit edilmiştir.

Belirtilen şekilde hesaplanan personel ücretleri, yol, yemek, giyecek ve sigorta giderlerinin toplanması sonucu ulaşılan bedele 19.755,00 TL yüklenici karı eklenerek teklif edilen 2.298.649,30 TL’ye ulaşıldığı belirlenmiştir.

Bu itibarla, söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer verilen hesaplama yöntemi ile, herhangi bir matematiksel hata bulunmaksızın ihalede teklif edilen fiyata ulaşıldığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

Diğer yandan, idarece teknik şartnamenin 8 inci maddesinde; belirtilen çalışma çizelgesine uygun olarak, yüklenici tarafından 75 personelin 7 gün 24 saat vardiya usulü ile çalıştırılacağı belirtilmiş olmakla birlikte, idari şartnamenin teklif fiyata dahil giderlerin belirtildiği 25 inci maddesinde ve birim fiyat teklif cetveli standart formunda, isteklilerce tekliflerin 75 personel için hazırlanarak sunulması istenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 67.5 inci maddesinde; “ Özel güvenlik hizmet alımlarında, günlük vardiya sayısına ya da cumartesi ve/veya pazar günleri çalışılıp çalışılmamasına bağlı olarak hafta tatili izni dikkate alınmak suretiyle ilave personel öngörülmesi gerekmektedir. Bu çerçevede;

67.5.1. İhale dokümanında hafta sonu dahil tam gün ve her vardiyada eşit sayıda personelin çalıştırılacağı belirtilen özel güvenlik hizmet alımlarında hafta tatili izni de dikkate alınmak suretiyle çalışacak toplam personel sayısı belirlenecek ve bu şekilde hesaplanan toplam sayı dokümanda belirtilecektir.

67.5.2. İhale dokümanında, çalışacak personel sayısı her vardiya veya hafta sonları için farklı belirlenmişse ya da günlük vardiya sayıları eşit değilse; haftalık toplam çalışma süresinin haftalık çalışma süresi olan 45 saate bölünmesi suretiyle gerekli olan toplam personel sayısı tespit edilecektir.

67.5.3. Günlük vardiya sayısı ile her vardiyada kaç personel çalıştırılacağı ve haftada çalışılacak gün sayısı belirtilmeden sadece çalışacak toplam güvenlik personeli sayısı belirtilmiş ise, ihale dokümanındaki toplam personel sayısı dikkate alınarak teklifler verilecek ve değerlendirilecektir. İşin gerçekleştirilmesi aşamasında ise haftalık 45 saat olan çalışma süresi aşılmamak kaydıyla, ihale dokümanında öngörülen personel sayısı üzerinden iş programı yapılmak suretiyle vardiya sayıları, her vardiyada çalışacak personel sayısı ve haftalık gün sayısı belirlenecektir.

...” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalede, teknik şartnamenin 8 inci maddesinde yer verilen vardiya programı incelendiğinde; resmi tatiller dışında, haftanın her günü 75 personelin bilfiil görev yapacağı anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 46 ncı maddesinde; çalıştırılacak işçilere yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verileceği, 53 üncü maddesinde; işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verileceği, 63 üncü maddesinde; genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok kırkbeş saat olduğu, 41 inci maddesinde; fazla çalışma süresi toplamının bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamayacağı hükme bağlanmıştır.

İncelenen ihaleye konu olan iş kapsamında 7 gün 24 saat 75 personelin çalıştırılacağı öngörüldüğünden, bu koşulun 4857 sayılı İş Kanununun bahsi geçen hükümlerine uygun olarak sağlanabilmesi için yüklenici tarafından 75’ten fazla sayıda personel istihdam edilmesi gerektiği tartışmasızdır. Yalnızca personele hafta tatili izni verileceği dikkate alındığında dahi, ihale konusu iş kapsamında en az 88 (75 / 6 x 7 = 87,5 ~ 88) personelin istihdam edilmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, idarece, yüklenici tarafından 75 personel istihdam edileceği kurgusuyla tekliflerin alındığı göz önünde bulundurulduğunda, sözleşmenin uygulanması aşamasında; yüklenici tarafından iş mevzuatına aykırı biçimde personel istihdam edilmesi veya işin idarece öngörülen koşullarla gerçekleştirilememesi ile karşı karşıya kalınması kaçınılmaz olacaktır.

Bu itibarla, ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, idarece idari şartnamenin 25 inci maddesinde; ihale konusu iş kapsamında, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma sürelerinin, 2011 ve 2012 yıllarında toplam 29 resmi tatil günü bulunduğu kurgusuyla düzenlendiği görülmüştür. Oysa, 2011 yılında Ramazan Bayramının 1 inci günü, Zafer Bayramı ile aynı güne denk geldiğinden, resmi tatil günü sayısı 13,5 gündür. İdarece, birim fiyat teklif cetvelinde ulusal bayram ve genel tatil günlerine ayrı satır açılmış olması sayesinde, mevcut ihalede iş eksilişi yoluyla giderilebilecek söz konusu hatalı düzenlemenin, iptal edilmesi gereken söz konusu ihale sonrasında yeniden gerçekleştirilmesi muhtemel olan ihalede tekrar yapılmamasına dikkat edilmelidir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****