KİK Kararı: 2011/UH.I-1100

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/026
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 24.03.2011
Karar No : 2011/UH.I-1100
BAŞVURU SAHİBİ:
Ku - Tem Sosyal Hizmetler İnşaat Gıda Tekstil ve Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti., Siyavuşpaşa Caddesi No: 28/3-A Bahçelievler / İstanbul

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bahçelievler Huzurevi Müdürlüğü, Eski Londra Asfaltı Çocuk Sitesi İçi No:135 34182 Bahçelievler / İstanbul

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/3338 İhale Kayıt Numaralı "Bahçelievler Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğü Temizlik Kalorifer - Teknisyen Yard. Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[07.62].(0063)./2011-4E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Bahçelievler Huzurevi Müdürlüğü tarafından 14.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bahçelievler Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğü Temizlik Kalorifer - Teknisyen Yard. Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ku - Tem Sosyal Hizmetler İnşaat Gıda Tekstil ve Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 25.02.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.02.2011 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibinin 07.03.2011 tarih ve 12785 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Bahse konu ihalede 330.247,63 TL teklif sundukları, 23.01.2011 tarihinde taraflarına tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında ihalenin AKM Yem. Tem. Teks. İnş. Oto. Nak. Otom. Pet. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ikinci en avantajlı teklif sahibinin ise Odak Tem. Pey. Yem. ve Dan. Hiz. Tic. Ltd. Şti olduğunun bildirildiği, 14.02.2011 tarihinde yapılan ihalenin yaklaşık maliyetinin 370.881,24 TL olarak açıklandığı,

AKM Yem. Tem. Teks. İnş. Oto. Nak. Otom. Pet. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. ’nin teklif fiyatının 329.361,13 TL, Odak Tem. Pey. Yem. ve Dan. Hiz. Tic. Ltd. Şti’nin teklifinin ise 329.816,53 TL olduğu, İdari Şartnamenin 25 inci maddesinde teklif fiyata dahil olan giderlerin belirtildiği, Teknik Şartnamenin “V-Malzeme ve araç gereçle ilgili hususlar” bölümünün 1 inci maddesinde; “ Kuruluşta mevcut monte edilmiş makinelerin cinsi ve teknik durumları aşağıda gösterilmiştir. Yüklenici firma şartnamede belirtilen işlerin yürütülmesi için bu makineleri kullanabilir. Ancak bakım ve onarım giderleri yüklenici firmaya ait olup, sözleşme bitiminde faal vaziyette kuruluşa teslim etmesi zorunludur.

_ İdareye ait malzemenin cinsi;_

_ 2 Adet sanayi tipi çamaşır makinesi,_

_ 2 Adet sanayi tipi kurutma makinesi,_

1 Adet silindir ütü,” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu giderin yüklenici tarafından karşılanması zorunlu giderlerden olup teklif maliyeti etkileyen bileşenler arasında yer aldığı, idarenin halen hizmet işini yürüten firma oldukları, bakım onarım bedelinin yüklenici tarafından karşılandığına örnek teşkil etmesi açısından firmaları tarafından yapılan bakım onarım ile ilgili yazışma ve faturaların ekte sunulduğu,

Üç firmanın teklifinin de aşırı düşük teklif olduğu, idarece aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen ve açıklama istenilen isteklilerin açıklamalarında yer alan maliyet kalemlerinin salt belgelendirilmiş olmasının açıklamanın uygun görülmesinde yeterli olmayacağının aşikar olduğu,

Yapılan açıklamalar çerçevesinde firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediği, bu durumun 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine aykırı olduğu, verdikleri teklifin yaklaşık maliyetten düşük olduğu, bu nedenle firmalarının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,

Sonuç olarak anılan firmalar tarafından makinelerin bakım ve onarımına ilişkin bir bedel öngörülmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılarak firmalarının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması, düzeltici işlem yapılamaması halinde gerekli düzeltmelerin yapılarak tekrar ihaleye çıkılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Bahse konu ihale 10 ay süreyle Bahçelievler Huzurevi ve Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğü temizlik, kalorifer ve teknisyen yardımcısı hizmet alımı ihalesi olup,

İdari Şartnamenin 25 inci maddesinde “Teklif fiyata dahil masraflar”;

“25.1 Sözleşmenin uygulanması aşamasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif fiyata dahildir.

25.2 (25.1) maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşturulması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu tür artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3 Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir.

25.3.1 İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Hizmet alımı yoluyla teknisyen yardımcısı işinde çalışan (1 ) kişiye brüt asgari ücretin %40 fazlası ödenecektir.

Hizmet alımı yoluyla kalorifer tesisatının işletilmesi ve kalorifer yakma işinde çalışan (1) kişiye brüt asgari ücretin %30 fazlası ödenecektir.

Hizmet alımı yoluyla temizlik işinde çalışan (20 ) kişiye brüt asgari ücretin %30 fazlası ödenecektir.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde temizlik işinde çalışan (20 ) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenir.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde kalorifer tesisatının işletilmesi ve kalorifer yakma işinde çalışan (1 ) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenir.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde teknisyen yardımcısı işinde çalışan (1 ) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenir.

25.3.2 Yemek, yol ve giyecek ücretleri:

a) Hizmet alımı personeline aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 4,00 TL yol ücreti ödenecek olup, bordroda gösterilecektir.

b) Hizmet alımı personelinin yemeği, mesaisine denk gelen öğünlerde idarece ayni olarak verilecek, olup bu gider için yüklenici tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır.

_ Hizmet alımı personeline aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir._

_ 1-İş elbisesi (yazlık)_

_ 2-İş elbisesi (kışlık)_

_ 3-Bone_

4-Terlik” olarak belirtildiği, İdari Şartnamenin 25.5 inci maddesinde kısa vadeli sigorta prim oranının % 2 olduğu görülmüştür.

Teknik Şartnamenin “V-Malzeme ve araç gereçle ilgili hususlar” bölümünün 1 inci maddesinde; “Kuruluşta mevcut monte edilmiş makinelerin cinsi ve teknik durumları aşağıda gösterilmiştir. Yüklenici firma şartnamede belirtilen işlerin yürütülmesi için bu makineleri kullanabilir. Ancak bakım ve onarım giderleri yüklenici firmaya ait olup, sözleşme bitiminde faal vaziyette kuruluşa teslim etmesi zorunludur.

İdareye ait malzemenin cinsi;

2 Adet sanayi tipi çamaşır makinesi,

2 Adet sanayi tipi kurutma makinesi,

1 Adet silindir ütü,” düzenlemesi yer almaktadır.

Bahse konu ihalede idari şartnamede belirtilen hükümler ve birim fiyat teklif cetveli dikkate alınarak KİK işçilik modülünde yapılan hesaplamada teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti (işçilik ücreti, yol bedeli, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma ve % 3 sözleşme gideri ve genel giderler dahil, giyim ve giyim için öngörülen % 3 sözleşme gideri hariç) 329.317,13 TL’dir.

Öte yandan, ihale konusu işin yaklaşık maliyeti 370.881,24 TL olarak belirlenmiştir. Yaklaşık maliyet belirlenmesine ilişkin Yaklaşık Maliyet Tablosunda teknisyen yrd. için giyim bedeli öngörülmemiş, temizlik personeli ve kalorifercinin giyim bedelinde giyime ilişkin %3 sözleşme gideri dikkate alınmamış, kar hesaplamasında işçilik ücreti ve bayram çalışmasına ilişkin ücretlerin %3 sözleşme gideri düşüldükten sonra bu oranın % 13’ü üzerinden kar hesaplanmış, genel toplamda da toplama hatası yapıldığı görülmüştür.

İdari Şartnamenin 25.3.1 inci maddesinde teklif fiyata dahil masraflar tek tek düzenlenmiş olup söz konusu maddede Teknik Şartnamenin V. Bölümünün 1 inci maddesinde yer alan makinelerin bakım ve onarım giderlerinin teklif fiyata dahil olduğuna ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, bu haliyle de ihale dokümanının kesinleştiği görülmüştür. İdari şartnamenin 25.3.1 inci maddesinde söz konusu gider kalemine yer verilmemesi, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında makinelerin bakım ve onarım giderlerinin önemli bir teklif bileşeni olarak öngörülmemesi ve ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olması nedeniyle söz konusu gider kaleminin % 3 sözleşme gideri ve genel giderler içerisinde değerlendirilebileceği sonucuna ulaşıldığından başvuru sahibinin bakım ve onarımına ilişkin bir bedel öngörmeyen firmaların teklifinin değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, İdari Şartname hükümleri (İdari Şartnamede öngörülen giyimin 22 personele verildiği kabulü ile) ve idarece yaklaşık maliyet hesaplamasında öngörülen giyim bedeli esas alındığında kar hariç yaklaşık maliyet tutarı (KİK işçilik modülüne göre) 331.536,83 TL’dir. İhaleye teklif veren isteklilerden bu tutarın altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olduğu kabul edilerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken sadece en düşük teklifi veren 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bu bedelin altında teklif veren 3 isteklinin ise aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırıldığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesi gereğince sorgulama yapılmayan diğer 3 firmanın da (Ekşicioğlu Ltd. Şti., Starpark Ltd. Şti. ve Ku-Tem Ltd. Şti.’nin) aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

15.02.2011 tarihli yazı ile önce AKM Yem. Tem. Teks. İnş. Oto. Nak. Otom. Pet. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. ile Odak Tem. Pey. Yem. ve Dan. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nden daha sonra ikinci en avantajlı teklif sahibinin yanlış tespit edildiğinin ön mali kontrol aşamasında tespit edilmesi üzerine bu kez Günpak Tem. Hizm. Bil. İşlm. Otom. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nden 22.02 2011 tarihli yazı ile tekliflerinin aşırı düşük teklif olduğu belirtilerek tekliflerine ilişkin kanıtlayıcı belgelerin sunulması istenilmiştir.

Akabinde aşırı düşük teklif açıklaması istenilen üç firmanın da açıklamaları uygun bulunarak ihale AKM Yem. Tem. Teks. İnş. Oto. Nak. Otom. Pet. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmış ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak da Günpak Tem. Hizm. Bil. İşlm. Otom. İnş. San. Tic. Ltd. Şti belirlenmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” __ hükmü yer almakta olup,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“…

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir

…

79.4.**** İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1.**** İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

….

79.4.2.3.**** Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.~~~~

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır.Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir….

_79.4.2.17.**** İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. _

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir …” açıklaması yer almaktadır.

1- İhale üzerinde bırakılan AKM Yem. Tem. Teks. İnş. Oto. Nak. Otom. Pet. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin 16.02.2011 tarihli yazı ve ekinde sunduğu belgelerin incelenmesinde;

AKM Yem. Tem. Teks. İnş. Oto. Nak. Otom. Pet. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. ’nin teklif fiyatının 329.361,13 TL olduğu, asgari işçilik maliyeti olarak (işçilik ücreti, yol bedeli, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma ve % 3 sözleşme gideri ve genel giderler dahil, giyim ve giyim için öngörülen % 3 sözleşme gideri hariç) 329.317,13 TL bedel öngörüldüğü, bu hususa ilişkin KİK işçilik modülü çıktısının sunulduğu, giyimin 22 kişi üzerinden hesaplandığı ve kişi başı iş elbisesi bedeli olarak 0,71 TL (kışlık), iş elbisesi bedeli olarak 0,71 TL (yazlık), terlik bedeli olarak 0,27 TL ve bone bedeli olarak 0,001 TL öngörüldüğü, söz konusu fiyatları gösterir AKM Yem. Tem. Teks. İnş. Oto. Nak. Otom. Pet. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. adına, Öz-Ba Akif Alan tarafından 03.12.2010 tarihinde düzenlemiş 90,30 TL tutarında fatura, giyime ilişkin yukarıda belirtilen fiyatlardan Öz-Ba Akif Alan tarafından düzenlenmiş proforma fatura ile Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama EK-05) ve Demirbaş Defterinin sunulduğu görülmüştür.

AKM Yem. Tem. Teks. İnş. Oto. Nak. Otom. Pet. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından giyime ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının proforma fatura ile yapıldığı, proforma faturanın üzerine; “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak SMMM tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, ancak yine aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının incelenmesinde söz konusu tutanağın proforma faturayı düzenleyen firma ile SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı ancak proforma faturada açıklamanın satışlar üzerinden yapıldığı belirtilmesine rağmen Tutanakta ağırlıklı ortalama birim maliyete ilişkin bölümün doldurulduğu, bu haliyle proforma faturadaki açıklama ile Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağındaki açıklamanın birbirini teyit etmediği, söz konusu açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenle, anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken ihalenin anılan firma üzerinde bırakılması 4734 sayılı Kanunun 38 ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine aykırıdır.

2- İhalede ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Günpak Tem. Hizm. Bil. İşlm. Otom. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin sunduğu 23.02.2011 tarihli yazı ve ekinde sunduğu belgelerin incelenmesinde;

Günpak Tem. Hizm. Bil. İşlm. Otom. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatının 329.567,13 TL olduğu, anılan firmanın 20 temizlik elemanı için (işçilik ücreti, yol bedeli, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma+giyim bedeli (kişi başı 9,70 TL ) ve % 3 sözleşme gideri dahil) 298.627,50 TL, 1 kaloriferci için (işçilik ücreti, yol bedeli, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma+giyim bedeli (kişi başı 9,70 TL ) ve % 3 sözleşme gideri dahil) 14.931,38 TL, 1 teknisyen yardımcısı için (işçilik ücreti, yol bedeli, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma+giyim bedeli (kişi başı 38,80 TL ) ve % 3 sözleşme gideri dahil) 16.008,25 TL bedel öngördüğü, bu hususa ilişkin KİK işçilik modülü çıktısının sunulduğu, giyime ilişkin Baysan Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma fatura sunulduğu görülmüştür.

Günpak Tem. Hizm. Bilg. İşlem Otom. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin giyime ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının proforma fatura ile yapıldığı, proforma faturanın üzerine; “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak Serbest Muhasebeci Celal Keleş tarafından imzalandığı ve kaşelendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesi; “ _Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim**.”** ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” _açıklamasını içermekte olup, anılan açıklama uyarınca bahse konu proforma faturanın üzerinde bulunması gereken ibarenin eksik yazıldığı ayrıca söz konusu proforma faturanın serbest muhasebeci tarafından imzalanarak kaşelendiği görülmüştür.

13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3568 sayılı “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu” incelendiğinde; Kanun metinlerinde geçen “serbest muhasebeci” ibarelerinin 10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Resmi Gazetede Kanunla yapılan değişiklik neticesinde metinlerden çıkarıldığı, öte yandan “serbest muhasebeci” sıfatını haiz meslek mensubuna ilişkin 2008 yılında yapılan değişiklikle Kanununun Geçici 11 inci maddesinde bir takım hükümlere yer verildiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, 3568 sayılı Kanunun Geçici 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, bu maddenin (10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Kanunla getirilen madde) yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanların altı ayı geçmemek üzere TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılacak özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilecekleri ve bu sınavlarda başarılı olanların serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak kazanacakları hükme bağlanmıştır.

Söz konusu maddenin 2 nci fıkrasında ise, bahse konu sınavlarda başarılı olamayanların veya sınava katılmayanların sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışabileceği, serbest muhasebeci mali müşavir unvanını kullanamayacakları ayrıca bu durumda olanların Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

3568 sayılı Kanunun “Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Mesleğinin Konusu” başlığı altında düzenlenen 2 nci maddesinin (A) fıkrasında;

“ Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak.

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

_ Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir.”_ hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, serbest muhasebeci unvanını taşıyan bir meslek mensubunun, kanunen yukarıda maddeler halinde sayılmış işlerden sadece (a) bendinde ifade edilen muhasebe prensipleri doğrultusunda defter tutma, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri düzenleme ve buna benzer işleri yapmaya yetkili kılındığı ancak bu belgelere dayanarak inceleme, tahlil, denetim yapma, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş verme, rapor ve benzerlerini düzenleme, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapma yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Oysa, kamu ihale mevzuatı gereği, aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif edilen fiyatları tevsik etmek amacıyla hazırlanan belgelerin ve üzerinde bulanan beyanların mükellefin yasal defter ve belgelerinin belli bir tahlilini ve incelenmesini gerekli kılması nedeniyle “serbest muhasebeci” tarafından bu belgelerin hazırlanmasının ve onaylanmasının mümkün olmadığı, bu yetkiyi sadece SMMM veya YMM sıfatını taşıyan meslek mensuplarının kullanabileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan açıklamalar ve tespitler neticesinde proforma fatura üzerinde yer alan beyanın serbest muhasebeci tarafından imzalandığı ve kaşelendiği bu haliyle sunulan belgenin anılan Tebliğ hükmüne uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, İdari Şartnamenin 25.3.2 nci maddesinde; hizmet alımı personeline verilecek giysiler, iş elbisesi (yazlık), iş elbisesi (kışlık), bone ve terlik olarak belirtilmesine rağmen proforma faturada giyim cinslerinin penye t-shirt forma (yazlık) 21 adet, penye t-shirt forma (kışlık) 21 adet, terlik 21 adet, tulum pamuk (terlik) 2 adet olarak belirtildiği, İdari Şartnamede bone bulunmasına rağmen boneye ilişkin proforma faturada bir bedel öngörülmediği ve bu kaleme ilişkin bir belgelendirme yapılmadığı ayrıca bone giderinin teklif fiyata dahil edilmediği görülmüştür. 4734 sayılı Kanunun 38 inci ve anılan Tebliğin 79 uncu maddesi uyarınca aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayandırılması ve boneye ilişkin giderin teklif fiyatın içerisinde bulunması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle anılan firmanın aşırı düşük açıklamasının 4734 sayılı Kanunun 38 ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

3- Bahse konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Odak Tem. Pey. Yem. ve Dan. Hiz. Tic. Ltd. Şti’nin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin 15.02.2011 tarihli yazı ve ekinde sunduğu belgelerin incelenmesinde;

Odak Tem. Pey. Yem. ve Dan. Hiz. Tic. Ltd. Şti’nin teklif fiyatının 329.816,53 TL olduğu, asgari işçilik maliyeti olarak (işçilik ücreti, yol bedeli, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma ve % 3 sözleşme gideri ve genel giderler dahil, giyim ve giyim için öngörülen % 3 sözleşme gideri hariç) 329.317,13 TL bedel öngörüldüğü, bu hususa ilişkin KİK işçilik modülü çıktısının sunulduğu, giyimin 22 kişi üzerinden hesaplandığı, teklif fiyatın içerisinde giyim ve giyime ilişkin % 3 sözleşme giderinin yer aldığı ve giyime ilişkin Derya Konfeksiyon tarafından düzenlenmiş proforma fatura ile açıklama yapıldığı görülmüştür.

Odak Tem. Pey. Yem. ve Dan. Hiz. Tic. Ltd. Şti’nin giyime ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının proforma fatura ile yapıldığı, proforma faturanın üzerine; “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak SMMM tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, 22 kişi üzerinden kişi başı iş elbisesi ve bone için 7,50 TL, terlik için ise 2,50 TL bedel öngörüldüğü, ayrıca proforma fatura ile beraber Maliyet/Satış Tespit Tutanağının (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama EK.05) sunulduğu, yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olduğu, idarece anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan AKM Yem. Tem. Teks. İnş. Oto. Nak. Otom. Pet. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. ile ikinci en avantajlı teklif sahibi Günpak Tem. Hizm. Bilg. İşlem Otom. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ayrıca karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****