KİK Kararı: 2011/UH.DÜZENLEME-939

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/020
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 07.03.2011
Karar No : 2011/UH.DÜZENLEME-939
BAŞVURU SAHİBİ:
Duran Uğurlu, Önsen Kasabası Yeşilyurt Mahallesi Kahramanmaraş

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adana ve Yöresi Hes İşl. Müd., Pk 1260 01121 Cemalpaşa Adana

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/570157 İhale Kayıt Numaralı "Sır Hes Personel Taşıma Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

04.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[05.90].(0187)./2011-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Adana ve Yöresi HES İşl. Müd. tarafından 11.01.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sır HES Personel Taşıma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Duran Uğurlu’nun 11.02.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.02.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.02.2011 tarih ve 9501 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.02.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

24.12.2010 tarihinde ihale dokümanını satın aldıkları, aldıkları şartnamede zeyilnamenin bulunmadığı, ancak ihale günü dosyalar açıldıktan sonra zeyilname yapıldığını ihale komisyon üyesinden öğrendikleri,

İdarenin yaklaşık maliyetinin 527.300,00 TL iken en düşük teklif veren firmanın teklifinin 373.350,00 TL olduğu, ancak idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken yapılmadığı,

İdari şartnamenin 7 nci maddesinin (d) bendinde istenen yeterlik belgesi yerine Yarsan – Baştürkler İş Ortaklığının fatura ile ihaleye katıldığı, ancak fatura karşılığı sözleşme, sözleşmeden doğan damga vergisi, karar pulu, sigorta bildirgelerinin sunulmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiayla ilgili olarak 18.01.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunmuş, anılan başvuruda; idarece ihale dokümanında zeyilname ile değişiklik yapıldığı, ancak bu değişikliğin kendisine bildirilmediği ve tebliğ edilmediği, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer vermiştir. Bu başvuruya henüz idarece cevap verilmeden bu kez 11.02.2011 tarihinde idareye tekrar şikayet başvurusunda bulunmuş, bu başvuruda ise tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin şikayet konuları yanında; firmalarının 24.12.2010 tarihinde ihale dokümanını satın aldığı, aldığı şartnamede zeyilnamenin bulunmadığı, ancak ihale dokümanında değişiklik yapan zeyilnamenin kendilerine gönderilmediği, zeyilnamenin varlığından ihale günü ihale dosyası açıldıktan sonra ihale komisyon üyesinin söylemesi üzerine haberdar oldukları, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer vermiştir.

Anılan şikayet başvurularıyla ilgili olarak idarece 11.02.2011 tarihindeki şikayet dilekçesi ilgi tutularak 16.02.2011 tarihinde verilen cevapta; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesi gereğince ihale dokümanına yönelik başvuruların ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği, dokümana yönelik şikayet başvurusu bu süre içinde yapılmadığından şikayet ehliyetinin bulunmadığı, ayrıca verilen teklif incelendiğinde, düzenlenen zeyilnameye uygun olarak teklif verildiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla iddia edildiği gibi ihale esnasında farkına varılan bir durum olmadığının tespit edildiği belirtilmiştir.

İdarece 18.01.2011 tarihindeki şikayet dilekçesi ilgi tutularak 24.01.2011 tarihinde verilen cevapta ise; ihale dokümanına yönelik başvuruların ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği, dokümana yönelik şikayet başvurusu bu süre içinde yapılmadığından şikayet başvurusunun uygun bulunmadığı, ayrıca zeyilnamenin 24.12.2010 tarihinde düzenlendiği, bu tarihe kadar şartname satışı yapılmaması nedeniyle ihale dokümanında gerekli değişiklikler yapılarak doküman satışının gerçekleştirildiği, bu nedenle zeyilnamenin şartname alan firmalara tebliğine gerek duyulmadığı belirtilmiştir.

Yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmede tespit edilen hususlara aşağıda yer verilmiştir:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında; “(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7 inci maddesinde; “(1) Süreler;

_ …….._

_ ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, _

…………

_ izleyen günden itibaren başlar.”_ hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Şikayet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “(3) İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda on gün içerisinde 11 inci maddedeki kararlardan biri alınarak başvuru sonuçlandırılır. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikayet başvurularında süre” başlıklı 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında; “İdareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikayet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz.” açıklaması,

Yer almaktadır.

Başvuru sahibinin bu iddiayla ilgili ilk olarak 18.01.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin yukarıda anılan hükmü gereğince bu iddiayla ilgili daha sonraki başvurusunun başvuru süresini yeniden başlatmayacağı dikkate alındığında, idarenin bu iddiaya yönelik 10 günlük cevap süresinin 28.01.2011 tarihinde dolduğu, idarenin bu 10 gün içinde karar almadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin bu tarihten itibaren 10 gün içinde yani 07.02.2011 tarihine kadar bu iddiayla ilgili olarak Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, 18.02.2011 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, bu iddiaya yönelik başvuru süre yönünden reddedilmiştir.

Ayrıca başvuruya konu ihalede 24.12.2010 tarihli zeyilnameyle standart formlarda 1200 olması gereken Aile Öğrenci Servisi sefer sayısının sehven 720 yazıldığı belirtilerek 1200 olarak düzeltildiği, bu tarihten önce doküman alan kişinin bulunmadığı, başvuru sahibinin teklifini de 1200 sefer sayısını dikkate alarak sunduğu,**** dolayısıyla zeyilname içeriğinden haberdar olduğu, bu yönüyle de bir hak kaybının olmadığı tespit edilmiştir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasıyla ilgili olarak 11.02.2011 tarihinde idareye yaptığı başvuruda yaklaşık maliyetin 527.300,00 TL iken en düşük teklif veren firmanın teklifinin 373.350,00 TL olduğu, bu teklife aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken yapılmadığı iddiasında bulunmuştur.

İdarece 16.02.2011 tarihinde verilen cevapta; başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı, bu nedenle maliyet unsurlarının önceden net bir şekilde belirlenmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla her isteklinin kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme temininde kendine özgü koşullar vb. unsurları dikkate alarak teklifini oluşturması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte, yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin birbirine yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük teklif olarak değerlendirilemeyeceği, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamasında mevzuata aykırı bir husus olmadığı belirtilmiştir.

Yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmede tespit edilen hususlara aşağıda yer verilmiştir:

İhale işlem dosyası incelendiğinde; 08.02.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Yarsan Taş. Pet. Ür. Gıda Teks. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Baştürkler Taş. Hub. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan hükümden de anlaşılacağı üzere idarece teklifin aşırı düşük olup olmadığını tespitte sadece yaklaşık maliyete bakılmayacak diğer teklifler de bu değerlendirmede belirleyici unsur olarak ele alınacaktır. Yapılan bu değerlendirmeden sonra, bir teklifin aşırı düşük teklif olup olmadığı konusunda takdir yetkisi ise nihai olarak ihale komisyonuna verilmiştir.

İncelenen ihalede idarece yaklaşık maliyetin 527.967,89 TL olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 372.630,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan başvuru sahibi tarafından 423.747,00 TL teklif verildiği, ihaleye sunulan diğer tekliflerin 332.715,00 TL ve 579.060,00 TL olduğu, dolayısıyla başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyete yakın teklifler olduğu gibi ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin altında kalan teklif de olduğu, dolayısıyla diğer tekliflere göre arasında önemli bir fark bulunmadığı, bu nedenle idarece ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin, idari şartnamenin 7 nci maddesinin (d) bendinde istenen yeterlik belgesi yerine Yarsan Taş. Pet. Ür. Gıda Teks. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Baştürkler Taş. Hub. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının fatura ile ihaleye katıldığı, ancak fatura karşılığı sözleşme, sözleşmeden doğan damga vergisi, karar pulu, sigortalı bildirgelerinin sunulmadığı hususlarını içeren üçüncü iddiasıyla ilgili idareye şikayet başvurusunda bulunmadığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Bu nedenle, bu iddiaya yönelik itirazen şikayet başvurusu da reddedilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

** KARŞI OY**

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde oluşan serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede idarece yaklaşık maliyetin 527.967,89 TL olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 372.630,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan başvuru sahibi tarafından 423.747,00 TL teklif verildiği, idarece hesaplanan yaklaşık maliyette yer alan birim fiyatla, ihale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli tarafından sunulan birim fiyatlar karşılaştırıldığında, tekliflerinin yaklaşık maliyetin oldukça altında olduğu görüldüğünden gerek ihale üzerinde bırakılan gerekse de teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin sundukları teklif fiyatları ile ihale konusu işin yapılabilirliği hususunda tereddüt oluşmaktadır.

Dolayısıyla; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamaların ise mevzuata uygun olup olmadığına bakılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bu nedenle incelenen ihalede “düzeltici işlem tesis edilmesi” gerektiği şeklindeki düşüncemle Kurul’ca alınan “şikayetin uygun bulunmadığı” kararına katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

** Kurul Üyesi **