SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2010/UY.KİKDB-4000

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2010/UY.KİKDB-4000

Karar Tarihi

30 Aralık 2010


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/080
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 30.12.2010
Karar No : 2010/UY.KİKDB-4000
BAŞVURU SAHİBİ:
Makro Yapı ve Tic. Ltd. Şti., Atatürk Caddesi 176/1 Alsancak/ İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İSKİ Genel Müdürlüğü, Kağıthane Tesisleri Nurtepe Mevkii Alibey Cad. No: 1 34406 Kağıthane / İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/48622 İhale Kayıt Numaralı "2010 Yılı İski Beyoğlu Şub.E Müd. Mes. Sah. İçer. Bozuk, Çökük, Hasarlı ve Hiz. Dışı Kalmış Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Kısmi Yen. ve Reh. İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.12.2010 tarih ve Y.31.94.0102/2010-53E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından 05.08.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “2010 Yılı İSKİ Beyoğlu Şube Müd. Mes. Sah. İçer. Bozuk, Çökük, Hasarlı ve Hiz. Dışı Kalmış Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Kısmi Yen. ve Reh. İşi” ihalesine ilişkin olarak Makro Yapı ve Tic. Ltd. Şti.’nin 21.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.10.2010 tarih ve 37292 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen MRM Turz. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifleri ile kendi teklif fiyatlarından düşük teklif fiyatı olan bütün tekliflerin aşırı düşük olduğu, bu durumda teklifi aşırı düşük olan isteklilerin hepsinin teklifleri ile ilgili olarak mevzuatta belirlenen belgeler ile açıklama yapmalarının zorunlu olduğu, bu açıklamalar doğrultusunda; 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesi gereğince Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen asgari işçilik ücretinin altında bir ücret ile işçi çalıştırılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle bu isteklilerin analizlerinde asgari işçilik ücretinin altında ücret teklif etmiş olmaları durumunda ihale dışı kalması gerektiği, aşırı düşük fiyat teklif etmiş olan isteklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 31 inci maddesinin 1 ve 2 nolu alt bentlerinde yer alan düzenleme ile istenen koşulu taşımaması durumunda ihale dışı kalması gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde teklifleri aşırı düşük olan isteklilerin açıklamalarını hangi belgeler ile yapmaları gerektiğinin düzenlendiği, bu hükme uygun açıklama yapmayan ve mevzuat gereği istenen belgeleri sunmayan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, açıklama yapılırken Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesine uyulması gerektiği, Tebliğin 38 inci maddesine uygun izahat yapılmaması durumunda da isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, nakliye bedeli öngörülmesi gereken imalat kalemlerinde nakliye maliyeti öngörülmemesi, sözleşme giderleri, teknik personel maliyeti vb. genel giderlerin nasıl karşılanacağına ilişkin açıklama yapılmaması durumunda da aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ihale konusu işte özel pozlu imalatlar için ayrıntılı fiyat analizi yapılması, öngörülen bedellerin mevzuata uygun olarak belgelendirilmesi gerektiği, ancak bu kalemlere ilişkin fiyat açıklamalarının mevzuatta öngörülen usule uygun olmaması durumunda tekliflerin değerlendirme dışı kalması gerektiği, bu nedenlerden dolayı kendilerinden daha düşük fiyat teklifi veren isteklilerin tamamının değerlendirme dışı kalması ve ihale konusu işin kendi yüklenimlerine verilmesi gerektiği,

İhale üzerinde bırakılan istekli HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti. Kurum evrak kayıtlarına 13.10.2010 tarih ve 37830 sayı ile giren 13.10.2010 tarihli dilekçesinde; 2010/48622 ihale kayıt numaralı ihaleye ilişkin olarak Makro Yapı San. Tic. Ltd. Şti tarafından itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğunu Kamu İhale Kurumunun internet sitesinden öğrendikleri, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5.1 inci maddesine göre; ihale sürecinde hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle hak kaybına uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekli olabileceklerin başvuruda bulunabileceği, Kamu İhale Kurulunun 31.05.2010 tarih ve 2010/UY.I-1520 sayılı ve 20.09.2010 tarih ve 2010/UY.I-2822 sayılı kararlarında; Makro Yapı ve Tic. Ltd. Şti.’nin 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin ilk fıkrası gereğince ihalede sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek fiilini işlediğinin tespit edildiği, bu nedenle hakkında Kanunun 58 inci maddesi gereği işlem tesis edilmesi için yazışmalar yapıldığının belirtildiği, Kamu İhale Kanunun 58 inci maddesine göre Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen fiil ve davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında ihalelere katılma konusunda yasaklama kararı verileceği, ihale sırasında veya sonrasında bu fiil ve davranışlarda bulundukları tespit edilenlerin idarece o ihaleye iştirak ettirilmeyeceği gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak ihalelere de iştirak ettirilmemeleri gerektiği, Makro Yapı San. Tic. Ltd. Şti.’nin Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen fiil ve davranışları işlediğinin 12.07.2010 tarihinde tespit edildiği, bu nedenle en geç 01.09.2010 tarihi itibariyle yasaklı olması gerektiği, 05.08.2010 tarihinde ihalesi yapılan başvuruya konu ihalede de 17 inci maddede geçen fiilleri işleyip işlemediğinin tespiti gerektiği, işlemiş ise değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bu nedenlerden dolayı Makro Yapı San. Tic. Ltd. Şti.’nin yasaklı konumda olması gerektiği, bu konumda olan bir isteklinin hak kaybından söz edilemeyeceği, dolayısıyla İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5.1 inci maddesine göre hak kaybından söz edilemeyen isteklinin itirazen şikayet başvurusunda bulunma ehliyetinin olmadığı, bu durumda idareye usulüne uygun olarak yapılmış bir şikayet başvurusundan da söz edilemeyeceği, idareye şikayet başvurusu olmadan Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulamayacağı, başvuru sahibinin mevzuata uygun şekilde yapılmış bir şikayet başvurusu olmadığından başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddialarına karşılık ihale üzerinde bırakılan istekli HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti.’nin başvuru sahibi Makro Yapı Ltd. Şti.’nin yasaklı ve hakkında kamu davası açılmış bir istekli olduğu, bu nedenle üzerine ihale yapılamayacağı, bir hak kaybının olmadığı, dolayısıyla başvuru ehliyetinin olmadığı yönündeki iddialarının incelenmesi neticesinde;

31.05.2010 tarih ve 2010/UY.I-1520 sayılı Kurul Kararında; Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 2010/18963 ihale kayıt numaralı “Ferit Melen Havaalanı Terminal Binasına Aks İlave Edilmesi” ihalesinde; “07.01.2010 tarihli İzmir Ticaret Odası Oda Sicil ve Faaliyet Belgesinde ve 09.07.2008 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi örneğinde, ticaret unvanı Makro Yapı ve Ticaret Limited Şirketi isteklinin teklifinde, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Hulusi Bediz tarafından düzenlenen 2009 yılı bilanço ve 2006, 2007, 2008 ve 2009 yılı ciro bilgilerini içeren raporu ile ekinde bu yıllara ilişkin belgelere yer verildiği, söz konusu raporda da isteklinin ticaret unvanının Makro Yapı ve Ticaret Ltd. Şti. olduğu, ancak rapora dayanak olarak ekinde yer verilen bilanço ve gelir tablosuna ilişkin belgelerde ticaret unvanı olarak Makro İnşaat Ltd. Şti. bilgisinin yer aldığı görülmüştür.

__

_ Bu durumda idare tarafından öncelikle bilanço ve iş hacmine ilişkin olarak sunulan belgelerin teklif veren istekliye ait olup olmadığı hususunun tespit edilmesi, şayet farklı firmaya ait olduğu tespit edilmesi halinde de bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yanında 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesi hükmü çerçevesinde de işlem tesisi edilmesi gerekmektedir._

__

_ Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iş hacmine ilişkin teklifinde yer vermiş olduğu belgelerdeki bilgilerin ilgili vergi dairesinden sorulması, ticaret unvanları Uytaş Uluslararası Yapı ve Ticaret Anonim Şirketi ile Makro Yapı ve Ticaret Limited Şirketi olan isteklilerin tekliflerinde yer vermiş oldukları bilanço ve ciroya ilişkin belgelerin başka firmalara ait olup olmadığı tespitinin yapılması, şayet yanıltıcı bilgi ve belgenin tespit edilmesi halinde de bu istekliler açısından 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesi hükmü çerçevesinde işlem tesisi edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.”_ kararına yer verilmiştir.

20.09.2010 tarih ve 2010/UY.I-2822 sayılı Kurul Kararında; Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 2010/18963 ihale kayıt numaralı “Ferit Melen Havaalanı Terminal Binasına Aks İlave Edilmesi” ihalesinde; _“ Kamu İhale Kurulu’nun 31.05.2010 tarih ve 2010/UY.I-1520 sayılı kararının ardından idare tarafından tesis edilen idari işlemler incelendiğinde, Makro Yapı ve Tic. Ltd. Şti. ile Uytaş Uluslararası Yapı ve Tic. A.Ş. adlı isteklilerin ihalede sundukları mali duruma ilişkin belgeleri ile ilgili Vergi Daireleri ile yapılan yazışma sonucu elde edilen bilgilerin birbirinden farklı olduğunun belirlendiği, bu nedenle 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin ilk fıkrasının (c) gereğince, ihalede sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek eyleminin varlığı tespit edildiği ve yine aynı Kanunun 58 nci maddesi gereği işlem tesis edilmek üzere gerekli yazışmaların yapıldığı tespit edilmiştir. _

__

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun kamu güvenliğine karşı suçların düzenlendiği dördüncü bölümünün 204 üncü maddesinde resmi belgede sahtecilik; 207 nci maddesinde özel belgede sahtecilik suçları düzenlenmiş, resmi belgede sahtecilik suçunu işleyen kişinin iki yıldan beş yıla kadar; özel belgede sahtecilik suçunu işleyen kişinin bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır.

__

_5237 sayılı Kanunun yukarıda aktarılan hükümleri ve idarenin yasaklama kararı için yaptığı tespit bir arada değerlendirildiğinde,_Makro Yapı ve Tic. Ltd. Şti. ile Uytaş Uluslararası Yapı ve Tic. A.Ş. adlı tüzel kişiler, bunları temsili yetkili kişiler ve ilgili belgeleri düzenleyenler hakkında belgede sahtecilik suçlarının işlenmiş olma ihtimali bulunduğundan yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyusunda bulunulması gerekmektedir.” ifadesine yer verilmiştir.

Kurum yasaklılık sistemi üzerinde yapılan incelemede; 4540165978 vergi kimlik numaralı Makro Yapı ve Ticaret Limited Şirketinin ve şirket ortaklarından Bekir Sıtkı Esendir’in Ulaştırma Bakanlığı’nca 2010/18963 ihale kayıt nolu ihaleden dolayı 4734 sayılı Kanun uyarınca 2 yıl süreyle yasaklandığı, yasaklılığın başlangıç tarihinin 13.11.2010 olarak belirtildiği görülmüştür.

İncelemeye konu ihalenin 05.08.2010 tarihinde yapıldığı, Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusuna ilişkin 2010/UY.I-2822 sayılı Kurul Kararının 20.09.2010 tarihinde alındığı, yasaklılığın 13.11.2010 tarihinde başladığı, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5.1.c maddesinde; “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden; istekliler yeterlik başvurularının veya tekliflerinin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilirler.” hükmü bulunduğu, başvuru sahibi Makro Yapı Ltd. Şti.’nin 05.08.2010 tarihi olan ihale tarihi itibariyle yasaklı olmadığı ve ihale tarihi itibariyle hakkında açılmış kamu davası bulunduğuna dair Kurum kayıtlarında bilgi olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, yasaklılık nedeniyle üzerinde ihale bırakılamayacak olmakla birlikte ihale tarihi itibarıyla şikayet/itirazen şikayet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibi Makro Yapı Ltd. Şti.’nin iddialarının incelenmesi neticesinde;

Başvuruya konu ihale, ihale dokümanında; “Beyoğlu Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Bozuk, Çökük, Hasarlı ve Hizmet Dışı Kalmış Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Kısmi Yenileme ve Rehabilitasyon yapım işi” olarak belirtilmiştir.

Başvuruya konu ihale belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılmış olup, ihalenin ilanı 27.04.2010 tarihinde Kamu İhale Bülteninde yayımlanmıştır.

İhalenin ön yeterlik değerlendirmesinin 10.05.2010 tarihinde yapıldığı, ön yeterlik değerlendirmesi için 35 adayın başvuruda bulunduğu, yapılan değerlendirme sonucunda 30 adayın yeterli bulunduğu, ön yeterlik değerlendirmesi sonucu yeterli bulunan 30 adayın ihaleye teklif vermeye davet edildiği, davet edilen 30 adaydan 26 adayın 05.08.2010 tarihinde yapılan ihaleye teklif verdiği, yapılan değerlendirme sonucu ihalede sınır değerin 14.595.560,41 TL olarak belirlendiği, 8 istekliye ait teklif fiyatın belirlenen bu sınır değerin altında kaldığı, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan; HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti., MRM Turz. İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Gürtaş Yapı End. ve Tic. A.Ş.-Aksiyon Yapı inş. Dek. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Ali Ulucan İnş. Müh. Müt.-Alken İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Or-Na İnş. Taah. ve Ltd. Şti., Bakır İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Akmina İnşaat Taah. Pet. Ürn. Ltd. Şti. ve AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden teklif fiyatına ilişkin olarak açıklama yapılmasının talep edildiği, bu isteklilerden Or-Na İnş. Taah. ve Ltd. Şti. ve Akmina İnşaat Taah. Pet. Ürn. Ltd. Şti.’nin açıklama talebine cevap vermediği, açıklama yapan isteklilerden Gürtaş Yapı End. ve Tic. A.Ş.-Aksiyon Yapı inş. Dek. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Bakır İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamasının ihale komisyonunca uygun bulunmadığı, diğer isteklilerin açıklamalarının ihale komisyonunca uygun bulunduğu ve ihalenin, ihaleye en düşük fiyat teklifi veren HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, MRM Turz. İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikici teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Makro Yapı Tic. Ltd. Şti. teklif fiyatı sınır değerin üzerinde olan ilk istekli olup, sınır değerin altında kalan tüm isteklilerin açıklamalarının uygun olmadığı iddiasında bulunmaktadır.

  1. İhale üzerinde bırakılan HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti. ihale komisyonunca;

“Ş.R.A.110 Periyodik Bakım Esnasında Atıksu Ana Kanal Temizliği,

Ş.R.A.120 Periyodik Bakım Esnasında Atıksu Ana Kanal Görüntülenmesi,

Ş.R.A.161 Yönlendirilebilir Yatay Delgi Tekniği Kullanılarak Q300 mm Nominal Çaplı HDPE Boru Temini ve Döşenmesi,

Ş.R.A.171 Kazısız (Patlatma) Yöntemle Mevcut Boruların Q300 mm Nominal Çaplı HDPR Borularla Değiştirilmesi,

Ş.R.A.172 Kazısız (Patlatma) Yöntemle Mevcut Boruların Q400 mm Nominal Çaplı HDPR Borularla Değiştirilmesi,

Ş.K.A.332 Tıkalı Rabıt Açılması,

Ş.K.A.333 Tıkalı Kanal Açılması,

Ş.K.A.361 Q200 MMB ile Komple müteferrik Parsel bağlantısı Yapılması (İdare malı, Garnülometrik Kırmataş Tranşe Dolgulu, (Nakliye bedeli dahil),

Ş.K.A.381 Atıksu ve Yağmur Suyu Muayene Bacalarının Yol Seviyesine Getirilmesi (Özel Katkılı Harç ile)

Ş.K.İ.481 Şube Yolu Onarımı”

İş kalemlerinden olmak üzere 10 iş kaleminden sorgulamaya tabi tutulmuş ve açıklama talep edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti. ihale için toplam 12.872.859,04 TL teklif fiyat vermiştir.

HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti. sorgulamaya tabi tutulan Ş.R.A.110 Periyodik Bakım Esnasında Atıksu Ana Kanal Temizliği iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde; 3,44 TL/mt x 180.000 mt=619.200,00 TL, Ş.R.A.120 Periyodik Bakım Esnasında Atıksu Ana Kanal Görüntülenmesi iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde; 2,03 TL/mt x 180.000 mt=365.400,00 TL, Ş.R.A.161 Yönlendirilebilir Yatay Delgi Tekniği Kullanılarak Q300 mm Nominal Çaplı HDPE Boru Temini ve Döşenmesi iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde; 135,03 TL/mt x 1.000 mt=135.030,00 TL, Ş.R.A.171 Kazısız (Patlatma) Yöntemle Mevcut Boruların Q300 mm Nominal Çaplı HDPR Borularla Değiştirilmesi iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde; 103,20 TL/mt x 2.000 mt=206.400,00 TL, Ş.R.A.172 Kazısız (Patlatma) Yöntemle Mevcut Boruların Q400 mm Nominal Çaplı HDPR Borularla Değiştirilmesi iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde; 135,83 TL/mt x 1.500 mt=203.745,00 TL, Ş.K.A.332 Tıkalı Rabıt Açılması iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde; 110,00 TL/adet x 15.000 adet=1.650.000,00 TL, Ş.K.A.333 Tıkalı Kanal Açılması iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde, 120,00 TL/adet x 5.000 adet=600.000,00 TL, Ş.K.A.361 Q200 MMB ile Komple müteferrik Parsel bağlantısı Yapılması (İdare malı, Garnülometrik Kırmataş Tranşe Dolgulu, (Nakliye bedeli dahil) iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde; 66,62 TL/mt x 15.000 mt=999.300,00 TL, Ş.K.A.381 Atıksu ve Yağmur Suyu Muayene Bacalarının Yol Seviyesine Getirilmesi (Özel Katkılı Harç ile) iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde; 72,92TL/adet x 2.500 adet=182.300,00 TL, Ş.K.İ.481 Şube Yolu Onarımı iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde; 22,70 TL/mt x 40.000 mt=908.000,00 TL teklif fiyat vermiştir.

HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti. sorgulamaya tabi tutulan Ş.R.A.110 iş kalemi için Zengin İnşaat Taahhüt ve Yapı Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış SMMM onaylı 01.08.2010 tarihli 3,06 TL/mt tutar taşıyan fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı işçilik, amortisman ve yakıt giderleri ile genel giderler bileşeni taşıyan 2,80 TL fiyat içeren maliyet tespit raporu ile bir kısım faturalar sunduğu,

Ş.R.A.120 iş kalemi için Zengin İnşaat Taahhüt ve Yapı Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış SMMM onaylı 01.08.2010 tarihli 1,80 TL/mt tutarlı fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı işçilik, amortisman ve yakıt giderleri ile genel giderler bileşeni taşıyan 1,70 TL tutar içeren maliyet tespit raporu ile bir kısım faturalar sunduğu,

Ş.R.A.161 iş kalemi için Ada Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış SMMM onaylı 01.08.2010 tarihli 59,00 TL/mt tutarlı fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı işçilik, amortisman ve yakıt giderleri ile genel giderler bileşeni taşıyan 52,00 TL fiyat içeren maliyet tespit raporu ile bir kısım faturalar sunduğu,

Ş.R.A.171 iş kalemi için Ada Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış SMMM onaylı 01.08.2010 tarihli 28,00 TL/mt tutarlı fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı işçilik, amortisman ve yakıt giderleri ile genel giderler bileşeni taşıyan 25,00 TL tutarlı maliyet tespit raporu ile bir kısım faturalar sunduğu,

Ş.R.A.172 iş kalemi için Ada Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış SMMM onaylı 01.08.2010 tarihli 36,00 TL/mt tutarlı fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı işçilik, amortisman ve yakıt giderleri ile genel giderler bileşeni taşıyan 32,00 TL tutarlı maliyet tespit raporu ile bir kısım faturalar sunduğu,

Ş.K.A.332 iş kalemi için Çapur Nakliyat Hafriyat Oto Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış SMMM onaylı 01.08.2010 tarihli 80,00 TL/adet tutarlı fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı, işçilik gideri, amortisman giderleri, yakıt ve su giderleri, hesaplanmayan diğer giderler ile genel giderler bileşeni taşıyan 73,70 TL tutarlı maliyet tespit raporu ile bir kısım faturalar sunduğu,

Ş.K.A.333 iş kalemi için Çapur Nakliyat Hafriyat Oto Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış SMMM onaylı 01.08.2010 tarihli 90,00 TL/adet tutarlı fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı, işçilik gideri, amortisman giderleri, yakıt ve su giderleri, hesaplanmayan diğer giderler ile genel giderler bileşeni taşıyan 78,40 TL tutarlı maliyet tespit raporu ile bir kısım faturalar sunduğu,

Ş.K.A.361 poz nolu iş kalemi için AYT Yapı Hizm. Ve İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 01.08.2010 tarihli SMMM onaylı 50,00 TL/mt tutarlı fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı, işçilik gideri, malzeme giderleri, amortisman, yakıt ve kira giderleri ile genel giderler bileşeni taşıyan 42,72 TL tutarlı maliyet tespit raporu, FTK İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 01.08.2010 tarihli SMMM onaylı 42,00 TL/mt tutarlı fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı, düz işçi, borucu ustası, kamyon kirası, JCB kirası, motorin bileşeni taşıyan 40,20 TL tutarlı maliyet tespit raporu, Aura İnşaat Turizm Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 01.08.2010 tarihli SMMM onaylı 57,00 TL/mt tutarlı fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı, işçilik gideri, malzeme gideri, amortisman, yakıt ve kira gideri, yol kaplama gideri ile genel giderler bileşeni taşıyan 53,48 TL tutarlı maliyet tespit raporu, Bilican Medikal Tıbbi Malz. ve Makina Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 01.08.2010 tarihli SMMM onaylı 49,70 TL/mt tutarlı fiyat teklifi, fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı, işçilik gideri, malzeme giderleri, amortisman, yakıt ve kira giderleri, asfalt kesme gideri, yol kaplama gideri, dolgu gideri ile genel giderler bileşeni taşıyan 45,87 TL tutarlı maliyet tespit raporları ve bir kısım faturalar sunduğu,

Ş.K.A.381 iş kalemi için Bilican Medikal Tıbbi Malz. ve Makina Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 01.08.2010 tarihli SMMM onaylı 60,00 TL/adet tutarlı fiyat teklifi, fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı, işçilik gideri, malzeme giderleri, amortisman, yakıt ve kira giderleri, asfalt kesme gideri, yol kaplama gideri, dolgu gideri ile genel giderler bileşeni taşıyan 51,53 TL tutarlı maliyet tespit raporu ve bir kısım faturalar, Orkar Yol Asfaltlama Otom. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 01.08.2010 tarihli 52,00 TL/adet tutarlı fiyat teklifi ve 30.06.2010 tarihli işçilik gideri, asfalt gideri, özel katkılı çimento gideri, amortisman ve yakıt gideri, kira giderleri, hesaplanmayan diğer giderler ile genel giderler bileşeni taşıyan SMMM onaylı 46,71 TL tutarlı maliyet tespit raporu ve bir kısım faturalar sunduğu,

Ş.K.İ.481 poz nolu iş kalemi için FTK İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 01.08.2010 tarihli SMMM onaylı 12,00 TL/mt tutarlı fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı, düz işçi, borucu ustası, kira ve yakıt bileşeni taşıyan 11,20 TL tutarlı maliyet tespit raporu, Aura İnşaat Turizm Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 01.08.2010 tarihli SMMM onaylı 17,00 TL/mt tutarlı fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı, işçilik gideri, yol kaplama gideri, amortisman ve yakıt gideri, dolgu gideri, hesaplanmayan diğer giderler ile genel giderler bileşeni taşıyan 15,61 TL tutarlı maliyet tespit raporu, Bilican Medikal Tıbbi Malz. ve Makina Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 01.08.2010 tarihli SMMM onaylı 18,90 TL/mt tutarlı fiyat teklifi, fiyat teklifine ilişkin 30.06.2010 tarihli SMMM onaylı, işçilik gideri, malzeme giderleri, amortisman, yakıt ve kira giderleri, asfalt kesme gideri, yol kaplama gideri, dolgu gideri ile genel giderler bileşeni taşıyan 17,93 TL tutarlı maliyet tespit raporları ve bir kısım faturalar sunduğu,

Görülmüştür.

Bu haliyle isteklinin, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri için fiyat teklifi/proforma fatura ve SMMM onaylı maliyet tespit raporu ile açıklama yaptığı, ancak incelenen ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen isteklinin iş kalemi bazında teklif almak suretiyle yaptığı açıklamalara konu imalat kalemlerinin geçmiş dönem muhasebe kayıtlarına dayalı olarak birim fiyat tespitinin, mali mevzuata göre tutulan muhasebe kayıtlarından elde edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla isteklinin teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklamalarının ihale komisyonunca uygun görülmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı, isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

  1. İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen MRM Turizm İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ihale komisyonunca;

“Ş.R.A.131 Q300 mm Atıksu Hattının Komple Kaplama Yöntemiyle Rehabilitasyonu,

Ş.R.A.132 Q400 mm Atıksu Hattının Komple Kaplama Yöntemiyle Rehabilitasyonu,

Ş.R.A.150 Uzaktan Kumandalı Alet Kullanmak Suretiyle Parsel Bağlantılarının Yeniden Açılması,

Ş.R.A.161 Yönlendirilebilir Yatay Delgi Tekniği Kullanılarak Q300 mm Nominal Çaplı HDPE Boru Temini ve Döşenmesi,

Ş.R.A.171 Kazısız (Patlatma) Yöntemle Mevcut Boruların Q300 mm Nominal Çaplı HDPR Borularla Değiştirilmesi,

Ş.R.A.172 Kazısız (Patlatma) Yöntemle Mevcut Boruların Q400 mm Nominal Çaplı HDPR Borularla Değiştirilmesi,

Ş.K.A.332 Tıkalı Rabıt Açılması,

Ş.K.A.333 Tıkalı Kanal Açılması,

Ş.K.A.361 Q200 MMB ile Komple müteferrik Parsel bağlantısı Yapılması (İdare malı, Garnülometrik Kırmataş Tranşe Dolgulu, (Nakliye bedeli dahil),

Ş.K.A.381 Atıksu ve Yağmur Suyu Muayene Bacalarının Yol Seviyesine Getirilmesi (Özel Katkılı Harç ile),

Ş.K.İ.481 Şube Yolu Onarımı”

İş kalemlerinden olmak üzere 11 iş kaleminden sorgulamaya tabi tutulmuş ve açıklama talep edilmiştir.

MRM Turizm İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ihale için toplam 13.278.522,76 TL teklif fiyat vermiştir.

MRM Turizm İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.; Ş.R.A.131 Q300 mm Atıksu Hattının Komple Kaplama Yöntemiyle Rehabilitasyonu için birim fiyat teklif cetvelinde 135,01 TL/mt x 4.000 mt= 540.040,00 TL, Ş.R.A.132 Q400 mm Atıksu Hattının Komple Kaplama Yöntemiyle Rehabilitasyonu iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde; 150,00 TL/mt x 2.000 mt= 300.000,00 TL, Ş.R.A.150 Uzaktan Kumandalı Alet Kullanmak Suretiyle Parsel Bağlantılarının Yeniden Açılması iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde; 125,16 TL/adet x 1.200 adet= 150.192,00 TL fiyat teklif etmiş olup, bu iş kalemlerine ilişkin olarak açıklama ekinde; Kanaltek İnşaat Ticaret Ltd. Şti.’nden alınmış 01.08.2010 tarihli fiyat teklifi ve SMMM onaylı maliyet tespit raporu sunulduğu, maliyet tespit raporunda kanal kaplama aracı, kameralı freze robotu ve kanal temizleme aracının kendi malı olduğu belirtilerek bu bileşenler için bir maliyet öngörülmediği, ancak bu bileşenler için maliyet öngörülmemesine gerekçe olarak gösterilebilecek bir belgelendirmede bulunulmadığı, bu iş kalemleri için yapılan açıklamanın bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde belirtilen; “isteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir.” düzenlemesine uygun olmadığı, dolayısıyla açıklamalarının ihale komisyonunca kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan, MRM Turizm İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. sorgulamaya tabi tutulan Ş.R.A.161, Ş.R.A.171 ve Ş.R.A.172 poz nolu iş kalemleri için Boretec Mühendislik İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış fiyat teklifi ve SMMM onaylı maliyet tespit raporu ile bir kısım faturalar sunduğu, Ş.K.A.332 ve Ş.K.A.381 poz nolu iş kalemleri içim FTK İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış fiyat teklifi ve SMMM onaylı maliyet tespit raporu ile bir kısım faturalar sunduğu, Ş.K.A.361 ve Ş.K.İ.481 poz nolu iş kalemleri için Özvarol İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış fiyat teklifi ve SMMM onaylı maliyet tespit raporu ile bir kısım faturalar sunulduğu, bu açıklamaların ihale komisyonunca uygun bulunmasında Tebliğin 45 inci maddesi ile oluşturulan mevzuata aykırılık olmadığı anlaşılmıştır.

  1. Gürtaş Yapı End. ve Tic. A.Ş.-Aksiyon Yapı İnş. Dek. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın açıklamaları ihale komisyonunca; “isteklinin Ş.R.A.131, Ş.R.A.150, Ş.R.A.171 ve Ş.K.A.381 pozları için teklif fiyat ve maliyet tespit raporu sunduğu, ancak maliyet tespit raporunda iş kalemlerinin birim maliyetlerinin yanı sıra bu maliyetlere nasıl ulaşıldığına ilişkin işçilik giderleri başta olmak üzere iş kalemlerini oluşturan maliyetlere ilişkin giderlere ve diğer maliyet bileşenleri ile Ş.K.A.395 nolu pozda nakliye için kullanacağı kendi kamyonlarının maliyetine ilişkin belgelendirmeye yer verilmediği” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış olup, Gürtaş Yapı End. ve Tic. A.Ş.-Aksiyon Yapı İnş. Dek. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın açıklamalarının incelenmesi neticesinde;

İhale komisyonunca;

“Ş.R.A.110 Periyodik Bakım Esnasında Atıksu Ana Kanal Temizliği,

Ş.R.A.120 Periyodik Bakım Esnasında Atıksu Ana Kanal Görüntülenmesi,

Ş.R.A.131 Q300 mm Atıksu Hattının Komple Kaplama Yöntemiyle Rehabilitasyonu,

Ş.R.A.150 Uzaktan Kumandalı Alet Kullanmak Suretiyle Parsel Bağlantılarının Yeniden Açılması,

Ş.R.A.171 Kazısız (Patlatma) Yöntemle Mevcut Boruların Q300 mm Nominal Çaplı HDPR Borularla Değiştirilmesi,

Ş.K.A.332 Tıkalı Rabıt Açılması,

Ş.K.A.333 Tıkalı Kanal Açılması,

Ş.K.A.395 Mevcut Atıksu Hatlarında Müteferrik Komple veya Kısmi Atıksu Kanalı yenilenmesi veya Onarımı İçin Kazı Yapılması,

Ş.K.521 Robot ile Getirilen Asfaltın El ile Serilmesi ve Sıkıştırılması (müteahhit malı),

Ş.K.531 Şantiye Dışına Kamyonla Moloz ve hafriyat Nakli,

Ş.K.A.381 Atıksu ve Yağmur Suyu Muayene Bacalarının Yol Seviyesine Getirilmesi (Özel Katkılı Harç ile),

Ş.K.524 300 Doz Beton Yapılması (Kırmataş ile, Demirsiz ve nakliye Bedeli Dahil)”

İş kalemlerinden olmak üzere toplam 12 kalemden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuş bulunmaktadır.

Gürtaş Yapı End. ve Tic. A.Ş.-Aksiyon Yapı İnş. Dek. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ihale için toplam 13.505.426,37 TL teklif fiyat vermiştir.

Gürtaş Yapı End. ve Tic. A.Ş.-Aksiyon Yapı İnş. Dek. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı sorgulamaya tabi tutulan Ş.R.A.110, Ş.R.A.120, Ş.K.A.332 ve Ş.K.A.333 poz numaralı iş kalemleri için Harman İnş. Tic. San. A.Ş.’nden alınmış 27.07.2010 tarihli fiyat teklifini ve teklif ekinde SMMM onaylı maliyet tespit raporu, Harman İnş. Tic. San. A.Ş. tarafından Özka İnş. A.Ş. ve Ruba Yapı Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş faturalar ile bu faturalar ile bağlantılı hakediş raporları sunduğu, maliyet tespit raporunun fiyat teklifi gibi iş kalemi bazında toplam fiyat olarak düzenlendiği, iş kaleminin analizinde yer alan beton ustası, şoför, makinist, operatör makinist, düz işçi, erbab işçi, kamera operatörü gibi işçilik, iş kaleminin analizinde yer alan kırmataş, kum, portland çimentosu, yuvarlak yapı odunu 2. sınıf çam, çivi tel, asfalt gibi malzeme, iş kaleminin analizinde yer alan kompresör, betoniyer, vibratör, arazöz, kamera ve robot donanımlı araç, kamera aracı, ekskavatör, traktör ripper, derz kesme makinesi gibi araç ve gereç maliyetleri ile nakliye bedelini kapsamadığı, bu maliyetlere ilişkin bilgi yer almadığı

Ş.R.A.131, Ş.R.A.150, Ş.R.A.171 ve Ş.K.A.381 poz nolu iş kalemleri için Kare inşaat ve Ticaret A.Ş.’nden alınmış 25.07.2010 tarihli fiyat teklifi ve ekinde SMMM onaylı maliyet tespit raporu sunduğu, maliyet tespit raporunun fiyat teklifi gibi iş kalemi bazında toplam fiyat olarak düzenlendiği, iş kaleminin analizinde yer alan işçilik, malzeme, araç ve gereç maliyetlerini kapsamadığı,

Açıklamalarının bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.b maddesinde yer alan; İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.__” açıklamasına uygun olmadığı, bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan Ş.K.A.395 poz nolu iş kaleminde yer alan imalatlar için; “bu poz için en avantajlı tarafımız kazıyı kendi makinalarımızla ve nakliyeyi kendi kamyonlarımızla yapacak olmamızdır. Bu poz için gerekli olan makinalar için onaylı amortisman listesi ektedir. Listede hem iş makinaları ve hem de kamyonlar görünmektedir.” açıklamasına yer verilmiş ve açıklama ekinde amortisman listesi sunulmuştur. Bu poz için açıklamanın Tebliğin 45 inci maddesine uygun olmadığı, Ş.K.521 poz nolu iş kalemi için analiz ekinde; “bu poz bizim hali hazırda yaptırdığımız iş olup malzeme, nakliye ve işçilik (serme, sıkıştırma) dahil yaptırdığımız fiyat daha uygun olup kesilen fatura ve mali müşavir tarafından onaylı beyannameye işlendiğine dair yazı ekte sunulmuştur.” açıklamasına yer verilmiş ve açıklama ekinde Kibsaş Karadeniz İnşaat ve Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından Gürtaş yapı End. Tic. A.Ş. adına düzenlenmiş 21.03.2010 tarihli asfalt kinder, asfalt serim ve uygulama işleri ve asfalt nakliye bedeli içeriği olan fatura sunulduğu, ancak açıklamanın ve belgelendirmenin bu haliyle Tebliğin 45 inci maddesine uygun olmadığı, Ş.K.524 poz nolu iş kalemi için analiz ekinde; “bu poz bizim hali hazırda yaptırdığımız bir iş olup malzeme, nakliye dahil yaptırdığımız bir iş olup malzeme, nakliye dahil yaptırdığımız fiyat daha uygun olup kesilen fatura ve mali müşavir tarafından onaylı beyannameye işlendiğine dair yazı ekte sunulmuştur.” açıklamasına yer verilmiş ve açıklama ekinde Kibsaş Karadeniz İnşaat ve Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından Gürtaş yapı End. Tic. A.Ş. adına düzenlenmiş 05.01.2010 tarihli hazır beton alımına yönelik fatura sunulduğu, ancak açıklamanın ve belgelendirmenin bu haliyle Tebliğin 45 inci maddesine uygun olmadığı, Ş.K.531 poz nolu nakliyeye ilişkin iş kalemi için analizde ton başına birim taşıma maliyetinin belirtildiği, iş kalemine ilişkin yardımcı fiyat analizinde (k) katsayısının 120 alındığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinde (k) katsayısının 2010 yılı için 150 olduğu, açıklamanın bu haliyle Tebliğin 45 inci maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Ali Ulucan İnşaat Müh. Müt.-Alken İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın açıklamalarının incelenmesi neticesinde;

İstekli ihale komisyonunca;

“Ş.R.A.131 Q300 mm Atıksu Hattının Komple Kaplama Yöntemiyle Rehabilitasyonu,

Ş.R.A.150 Uzaktan Kumandalı Alet Kullanmak Suretiyle Parsel Bağlantılarının Yeniden Açılması,

Ş.R.A.161 Yönlendirilebilir Yatay Delgi Tekniği Kullanılarak Q300 mm Nominal Çaplı HDPE Boru Temini ve Döşenmesi,

Ş.R.A.171 Kazısız (Patlatma) Yöntemle Mevcut Boruların Q300 mm Nominal Çaplı HDPR Borularla Değiştirilmesi,

Ş.R.A.172 Kazısız (Patlatma) Yöntemle Mevcut Boruların Q400 mm Nominal Çaplı HDPR Borularla Değiştirilmesi,

Ş.K.A.361 Q200 MMB ile Komple müteferrik Parsel bağlantısı Yapılması (İdare malı, Garnülometrik Kırmataş Tranşe Dolgulu, Nakliye bedeli dahil),

Ş.K.A.381 Atıksu ve Yağmur Suyu Muayene Bacalarının Yol Seviyesine Getirilmesi (Özel Katkılı Harç ile),

Ş.K.İ.481 Şube Yolu Onarımı”

İş kalemlerinden olmak üzere toplam 8 kalemden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuş bulunmaktadır.

Ali Ulucan İnşaat Müh. Müt.-Alken İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ihale için toplam 13.868.596,88 TL teklif fiyat vermiştir.

Ali Ulucan İnşaat Müh. Müt.-Alken İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı sorgulamaya tabi tutulan Ş.R.A.131 poz nolu iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 138,82 TL/mt fiyat teklif ettiği, bu kaleme ilişkin olarak 138,40 TL/mt ve 138,38 TL/mt olmak üzere iki ayrı açıklama yaptığı, 138,80 TL/mt fiyata ilişkin açıklamasında Hasan Vardar İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nden alınmış 03.08.2010 tarihli 135,00 TL/mt fiyat içeren proforma fatura ve SMMM onaylı birim maliyet cetveli sunulduğu, birim maliyet cetvelinde maliyetin 138,40 TL/mt olduğunun belirtildiği, açıklamanın bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.a ve 45.1.6.b maddelerine uygun olmadığı, ayrıca analizde iş kaleminin bileşenlerinde yer aldığı belirtilen Kamera Robot Donanımlı Araç, Kaplama Malzemesi Nakil Aracı ve Komple kaplama Aracının saatlik ücretinin açıklanmasına ilişkin bilgi olmadığı,

Ş.R.A.150 poz nolu iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 119,50 TL/adet fiyat teklif ettiği, bu kaleme ilişkin açıklamasında Hasan Vardar İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nden alınmış 03.08.2010 tarihli 106,00 TL/adet fiyat içeren proforma fatura ve SMMM onaylı birim maliyet cetveli sunulduğu, birim maliyet cetvelinde maliyetin 106,19 TL/adet olduğunun belirtildiği, ayrıca bu iş kalemi için 119,35 TL/adet, 116,60 TL/adet fiyat içeren alternatif açıklamalar daha verildiği, hangi açıklamanın esas alınması gerektiğinin anlaşılır olmadığı, proforma fatura ile yapılan açıklamanın bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.a ve 45.1.6.b maddelerine uygun olmadığı,

Ş.R.A.161 poz nolu iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 108,01 TL/mt fiyat teklif ettiği, bu iş kalemi için Ada Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 03.08.2010 tarihli 60,00 TL fiyat içeren proforma fatura ve 59,45 TL/mt tutarlı SMMM onaylı birim maliyet cetveli verildiği, aynı iş kalemi için ayrıca 108,01 TL/mt tutar içeren istekli tarafından oluşturulmuş bir açıklama daha yapıldığı, hangi açıklamanın esas alınması gerektiğinin anlaşılır olmadığı, iş kaleminin analizinde maliyet bileşeni olarak yer alan ve rayiçlere atıfta bulunulmayan kamera aracı için açıklamada her hangi bir bilgiye yer verilmediği, ayrıca analizde yer alan ve rayiç fiyatlara atıfta bulunulan kırmataş, kum, portland çimentosu, su, yuvarlak yapı odunu 2. sınıf çam kereste, çivi tel, asfalt kesme bıçağı, betonit gibi malzemeler ile ekskavatör, traktör ripper, kompresör, betoniyer, arazöz, kompaktör gibi makinelere açıklamada yer verilmediği, bunlara ait giderlerin/maliyetlerin açıklamada hesaplamaya katılmadığı,

Ş.R.A.171 poz nolu iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 108,49 TL/mt fiyat teklif ettiği, bu iş kalemi için 108,48 TL/mt ve 71,50 TL olmak üzere iki açıklama yapıldığı, hangi açıklamanın esas alınması gerektiğinin anlaşılır olmadığı, analizde yer alan ve rayiç fiyatlara atıfta bulunulan kırmataş, kum, portland çimentosu, su, yuvarlak yapı odunu 2. sınıf çam kereste, çivi tel, asfalt kesme bıçağı, betonit gibi malzemeler ile ekskavatör, traktör ripper, kompresör, betoniyer, arazöz, kompaktör gibi makinelere ait maliyetlere ve bir kısım işçilik maliyetlerine açıklamada yer verilmediği, bunlara ait giderlerin/maliyetlerin açıklamada hesaplamaya katılmadığı,

Ş.R.A.172 poz nolu iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 132,57TL/mt fiyat teklif ettiği, bu iş kalemi için 132,52 TL/mt ve 88,00 TL olmak üzere iki açıklama yapıldığı, hangi açıklamanın esas alınması gerektiğinin anlaşılır olmadığı, iş kaleminin analizinde maliyet bileşenlerinde yer alan ve rayiçlere atıfta bulunulmayan kamera aracı için açıklamada her hangi bir bilgiye yer verilmediği, ayrıca analizde yer alan ve rayiç fiyatlara atıfta bulunulan kırmataş, kum, portland çimentosu, su, yuvarlak yapı odunu 2. sınıf çam kereste, çivi tel, asfalt kesme bıçağı, betonit gibi malzemeler ile ekskavatör, traktör ripper kompresör, betoniyer, arazöz, kompaktör gibi makinelere ait maliyetlere ve bir kısım işçilik maliyetlerine açıklamada yer verilmediği, bunlara ait giderlerin/maliyetlerin açıklamada hesaplamaya katılmadığı,

Ş.K.A.361 poz numaralı iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 92,50 TL/mt fiyat teklif edildiği, açıklamada bu iş kalemi için 92,48 TL/mt fiyat içeren onaysız bir maliyet analizi yapıldığı, iş kaleminin analizinde maliyet bileşeni olarak yer alan ve rayiç fiyatlara atıfta bulunulan kırmataş, kum, portland çimentosu, su, yuvarlak yapı odunu 2. sınıf çam kereste, çivi tel, asfalt kesme bıçağı, betonit gibi malzemeler ile ekskavatör, traktör ripper, kompresör, betoniyer, arazöz, kompaktör gibi makinelere ait maliyetlere ve lağımcı ustası, beton ustası, dülger ustası, borucu ustası, şoför, operatör makinist, makinist yardımcısı, yağcı, formen gibi işçilik maliyetlerine açıklamada yer verilmediği, bunlara ait giderlerin/maliyetlerin açıklamada hesaplamaya katılmadığı,

Ş.K.A.381 poz numaralı iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 86,23 TL/mt fiyat teklif edildiği, açıklamada bu iş kalemi için 86,17 TL/mt fiyat içeren onaysız bir maliyet analizi yapıldığı, iş kaleminin analizinde maliyet bileşeni olarak yer alan ve rayiç fiyatlara atıfta bulunulan kum, 2. sınıf çam kereste, çivi tel, özel katkılı çimento gibi malzemeler ile ekskavatör, kompresör, betoniyer, arazöz, kompaktör gibi makinelere ait maliyetlere ve lağımcı ustası, kaldırımcı ustası, dülger ustası, marangoz, usta yardımcısı, şoför, operatör makinist, makinist, yağcı, formen gibi işçilik maliyetlerine açıklamada yer verilmediği, bunlara ait giderlerin/maliyetlerin açıklamada hesaplamaya katılmadığı,

Ş.K.İ.481 poz numaralı iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 21,23 TL/mt fiyat teklif edildiği, açıklamada bu iş kalemi için 21,20 TL/mt fiyat içeren bir onaysız maliyet analizi verildiği, iş kaleminin analizinde maliyet bileşeni olarak yer verilen lağımcı ustası, kaldırımcı ustası, beton ustası, borucu ustası, şoför, makinist, operatör makinist, makinist yardımcısı, yağcı, formen gibi işçilik maliyetine ve kırmataş, kum, elenmiş yıkanmış kum, portland çimentosu, su, gaz yağı, üstüpü, asfalt kesme bıçağı gibi malzemelere ait maliyetler ile ekskavatör 100 HP, ekskavatör 125 HP, traktör ripper, traktör buldozer, kompresör, betoniyer, vibrataör, arazöz, kompaktör, demir merdaneli silindir gibi makinelere ait maliyetlere açıklamada yer verilmediği, bunlara ait giderlerin/maliyetlerin açıklamada hesaplamaya katılmadığı,

Ali Ulucan İnşaat Müh. Müt.-Alken İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklamalarının bu haliyle analizlerine uygun olmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde verilen fiyatlar ve analizlerinde belirtilen tutarlarla açıklamaların uyumlu olmadığı gibi, ayrıca analizlerde belirtilen birim fiyatların açıklamasını temin etmediği, açıklamalarında aylık maliyetler üzerinden hesaplama yapıldığı, bu durumda açıklamaların bu haliyle Tebliğin 45 inci maddesine uygun olmadığı ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmaktadır.

  1. Bakır İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamaları ihale komisyonunca; “Ş.R.A.131 ve Ş.R.A.132 poz nolu iş kalemlerinde birim fiyat tariflerine ve teknik şartnameye uygun bir açıklama yapmadığı” gerekçesiyle uygun bulunmamış ve teklifi değerlendirme dışı bırakılmış olup,

Bakır İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının incelenmesi neticesinde;

İsteklinin ihale komisyonunca;

“Ş.R.A.110 Periyodik Bakım Esnasında Atıksu Ana Kanal Temizliği,

Ş.R.A.131 Q300 mm Atıksu Hattının Komple Kaplama Yöntemiyle Rehabilitasyonu,

Ş.R.A.132 Q400 mm Atıksu Hattının Komple Kaplama Yöntemiyle Rehabilitasyonu,

Ş.R.A.150 Uzaktan Kumandalı Alet Kullanmak Suretiyle Parsel Bağlantılarının Yeniden Açılması,

Ş.R.A.161 Yönlendirilebilir Yatay Delgi Tekniği Kullanılarak Q300 mm Nominal Çaplı HDPE Boru Temini ve Döşenmesi,

Ş.R.A.171 Kazısız (Patlatma) Yöntemle Mevcut Boruların Q300 mm Nominal Çaplı HDPR Borularla Değiştirilmesi,

Ş.R.A.172 Kazısız (Patlatma) Yöntemle Mevcut Boruların Q400 mm Nominal Çaplı HDPR Borularla Değiştirilmesi,

Ş.K.A.381 Atıksu ve Yağmur Suyu Muayene Bacalarının Yol Seviyesine Getirilmesi (Özel Katkılı Harç ile)”

İş kalemlerinden olmak üzere toplam 8 kalemden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuş bulunmaktadır.

Bakır İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ihale için toplam 14.348.034,34 TL teklif fiyat vermiştir.

Bakır İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri için; Ş.R.A.110 için; 631.800,00 TL, Ş.R.A.131 için; 140.680,00 TL, Ş.R.A.132 için 80.840,00 TL, Ş.R.A.150 için; 77.736,00 TL, Ş.R.A.161 için; 89.040,00 TL, Ş.R.A.171 için; 161.200,00 TL, Ş.R.A.172 için; 133.290,00 TL ve Ş.K.A.381 için; 73.975,00 TL fiyat teklifi verilmiştir. İstekli teklif ekinde sunduğu analizlerinde ve açıklamalarında resmi kurum ve kuruluşların rayiçleri üzerinden fiyatlandırma yaptığına ilişkin bir açıklama yapmamıştır.

Ş.R.A.110 poz nolu iş kaleminin analizinde işin imalatında malzeme olarak; 0-70 mm kırmataş, kum (elenmiş ve yıkanmış), portland çimentosu kullanılacağı, bu malzemelere ilişkin olarak nakliye yapılacağı belirtilmiş, bu kalemlere ilişkin fiyat öngörülmüş olmakla birlikte, Ş.R.A.110 poz nolu iş kaleminin açıklamasında sunulan maliyet analizinde bu kalemlere yer verilmediği, bu kalemlere ilişkin her hangi bir belge sunulmadığı görülmüştür.

Ş.R.A.131 ve Ş.R.A.132 poz nolu iş kalemlerinin analizinin, dolayısıyla Atıksu Hattının Komple Kaplama Yöntemiyle Rehabilitasyonu imalatının idarenin birim fiyat tariflerine göre kaplama yöntemine göre yapılmasına göre düzenlendiği, ancak açıklamada işin imalatının avantajlı üretim tekniği olarak patlatma yöntemine göre yapılacağının belirtildiği, dolayısıyla açıklama ile analizin bir biri ile uyumlu olmadığı, ayrıca patlatma yapılarak işin imal edileceği beyan edilmiş olmakla birlikte, sunulan maliyet analizinde patlatma maliyetine ilişkin her hangi bir bedel öngörülmediği görülmüştür.

Ş.R.A.150 poz nolu iş kaleminin analizinde; Robot Monte Edilmiş Rehabilitasyon Aracı kullanılacağı belirtilmiş, 20,00 TL/saat beyan edilmiş, ancak açıklamada yer alan bu kaleme ilişkin maliyet analizinde bu makineye ilişkin bir gider öngörülmemiştir.

Ş.R.A.161 poz nolu iş kaleminin analizinde; işin imalatında malzeme olarak; Q300 mm HDPE boru, Betonit kullanılacağı belirtilmiş olup bunlara ilişkin belgelendirme yapılmadığı, Q300 mm HDPE boru için 5,00 TL/mt fiyat beyan edildiği, açıklamada belirtilen maliyet analizinde bu kaleme yer verilmediği gibi, açıklama ekinde Fırat Plastik, Kauçuk San. ve Tic. A.Ş.’nden alınmış 23.08.2010 tarihli proforma fatura ve yeminli mali müşavir onaylı maliyet tespit raporu sunulduğu görülmekle birlikte bu proforma faturada 315 mm HDPE boru için 18,00 TL/mt, 400 mm HDPE boru için 29,00 TL/mt fiyat beyan edildiği, Betonit için İlbe Mineral Petrol ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Bakır İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 06.03.2010 tarih ve 068396 nolu İrsaliyeli Fatura sunulduğu, faturada yatay sondaj betoniti için 0,300 TL/kg fiyat yer aldığı görülmekle birlikte stok tespit raporu vb. gibi başkaca bir belge bulunmadığı, analizde betonit için 110,00 TL/ton fiyat beyan edildiği, dolayısıyla açıklamaların bu haliyle birbiri ile uygun olmadığı görülmüştür.

Ş.R.A.171 ve Ş.R.A.172 poz nolu iş kalemlerinin analizinde 300 mm ve 400 mm HDPE boru ve borunun nakline yer verilmiş, ancak açıklamada yer alan maliyet analizinde bu kalemlere yer verilmemiştir.

Ş.K.A.381 poz nolu iş kaleminin analizinde; kum, 2. sınıf çam kereste, tel çivi, özel katkılı çimento malzeme kalemlerine yer verilmiş, bunlar için bedel öngörülmüş, ancak açıklamada yer alan maliyet analizinde bu kalemlere ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı, nakliye için bir açıklama yapılmadığı, asfalt için Kuzenler İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış proforma fatura, SMMM onaylı maliyet tespit raporu, Kuzenler İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Güneş Yol İnş. Asfalt Taah. ve Tic. A.Ş.‘nden alınan asfalt alış faturası sunulduğu, proforma faturada asfalt için 66,00 TL/ton, isteklinin analizinde 60,00 TL/ton fiyat beyan edildiği, dolayısıyla açıklamanın bu haliyle birbirini teyit etmediği anlaşılmıştır.

İsteklinin bu haliyle genel olarak fiyat teklifi ekinde sunduğu analizlerine uygun açıklama yapmadığı, açıklamalarının Kamu İhale genel Tebliğinin 45 inci maddesi kapsamında belgelendirilmediği, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmaktadır.

  1. AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının incelenmesi neticesinde;

İstekli ihale komisyonunca;

“Ş.K.A.333 Tıkalı Kanal Açılması,

Ş.K.A.361 Q200 MMB ile Komple müteferrik Parsel bağlantısı Yapılması (İdare malı, Garnülometrik Kırmataş Tranşe Dolgulu, Nakliye bedeli dahil),

Ş.K.A.381 Atıksu ve Yağmur Suyu Muayene Bacalarının Yol Seviyesine Getirilmesi (Özel Katkılı Harç ile)

Ş.K.İ.481 Şube Yolu Onarımı”

İş kalemlerinden olmak üzere toplam 4 kalemden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuş bulunmaktadır.

AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ihale için toplam 14.492.844,20 TL teklif fiyat vermiştir.

AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. sorgulamaya tabi tutulan Ş.K.A.333 Tıkalı Kanal Açılması iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 99,58 TL/adet x 5.000 adet= 497.900,00 TL, Ş.K.A.361 Q200 MMB ile Komple müteferrik Parsel bağlantısı Yapılması (İdare malı, Garnülometrik Kırmataş Tranşe Dolgulu, Nakliye bedeli dahil) iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 89,60 TL/mt x 15.000 mt=1.344.000,00 TL, Ş.K.A.381 Atıksu ve Yağmur Suyu Muayene Bacalarının Yol Seviyesine Getirilmesi (Özel Katkılı Harç ile) iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 99,63 TL/adet x 2500 adet=249.075,00 TL, Ş.K.İ.481 Şube Yolu Onarımı iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde 24,90 TL/mt x 40.000 mt=996.000,00 TL teklif fiyat vermiştir.

AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. sorgulamaya tabi tutulan Ş.K.A.333 Tıkalı Kanal Açılması iş kalemi için analizinde; düz işçi, motorin, su, özel temizlik aracı, teresubat nakli ve iş dağınıklığı müşkilatı bileşenlerine yer vermiş ve bu iş kalemi için açıklamasında Ömürlü İnşaat Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 03.08.2010 tarihli 41.02 TL/adet fiyat içeren SMMM onaylı proforma fatura, proforma faturaya ilişkin SMMM onaylı Nisan, Mayıs, Haziran dönemlerine ait maliyet analiz tablosu, kanal açma aracı kira bedeli konulu fatura ve kırsal motorin faturası sunulduğu,

Ş.K.A.361 Q200 MMB ile Komple müteferrik Parsel bağlantısı Yapılması (İdare malı, Garnülometrik Kırmataş Tranşe Dolgulu, Nakliye bedeli dahil) iş kalemi için analizinde; Kırmataş şose ve asfalt kesilmesi, sökülmesi ve nakilyesi, kazı toprağı ile imla yapılması, adi parke taş ile döşeme, mevcut atıksu hatlarında müteferrik komple veya kısmi atıksu kanalı yenilenmesi veya onarımı için kazı yapılması, patlayıcı madde kullanmadan demirli demirsiz beton sökülmesi (nakliye dahil), 200 mm iç çapında prefabrik döşenmesi, granülometrik kırmataş taranşe dolgusu, 300 doz beton yapılması, robot ile getirilen asfaltın el ile serilmesi ve sıkıştırılması, şantiye dışına kamyonla moloz ve hafriyat nakli bileşenlerine yer verilmiş, Ömürlü İnşaat Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 03.08.2010 tarihli 74,16 TL/mt fiyat içeren SMMM onaylı proforma fatura, proforma faturaya ilişkin SMMM onaylı Nisan, Mayıs, Haziran dönemlerine ait maliyet analiz tablosu, her bir bileşen için Nisan, Mayıs, Haziran dönemlerine ait alt maliyet analiz tablosu ve ilgili faturalar verildiği,

Ş.K.A.381 Atıksu ve Yağmur Suyu Muayene Bacalarının Yol Seviyesine Getirilmesi (Özel Katkılı Harç ile) iş kalemi için analizinde; düz işçi, mevcut baca kapağının asfalt seviyesine getirilmesi, prekast yerleştirilmesi ve özel katkılı çimento karıştırılıp hazırlanması ve yerine dökülmesi, 250 doz beton yapılması, parke beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesi, adi parke taş ile döşeme, asfalt bedeli, özel katkılı çimento, robot ile getirilen asfaltın el ile serilmesi ve sıkıştırılması, boru nakli bileşenlerine yer verilmiş, iş kalemine ilişkin olarak Ömürlü İnşaat Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 03.08.2010 tarihli 66,00 TL/adet fiyat içeren SMMM onaylı proforma fatura, proforma faturaya ilişkin SMMM onaylı Nisan, Mayıs, Haziran dönemlerine ait maliyet analiz tablosu, her bir bileşen için Nisan, Mayıs, Haziran dönemlerine ait alt maliyet analiz tablosu ve ilgili faturalar verildiği,

Ş.K.İ.481 Şube Yolu Onarımı iş kalemi için analizinde, borucu ustası, düz işçi, gaz yağı, üstübü, kırmataş şose ve asfalt kesilmesi, sökülmesi ve nakliyesi, parke beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesi, patlayıcı madde kullanmadan demirli demirsiz beton sökülmesi, granülometrik kırmataş tranşe dolgusu, tranşe hafriyatı, kum dolgu yapılması, adi parke taş ile döşeme, 300 doz beton yapılması, robot ile getirilen asfaltın el ile serilmesi ve sıkıştırılması, şantiye dışına kamyonla moloz ve hafriyat nakli bileşenlerine yer verilmiş, iş kalemine ilişkin olarak Ömürlü İnşaat Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış 03.08.2010 tarihli 21,32 TL/mt fiyat içeren SMMM onaylı proforma fatura, proforma faturaya ilişkin SMMM onaylı Nisan, Mayıs, Haziran dönemlerine ait maliyet analiz tablosu, her bir bileşen için Nisan, Mayıs, Haziran dönemlerine ait alt maliyet analiz tablosu ve ilgili faturalar verildiği,

AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. sorgulamaya tabi tutulan Ş.K.A.333, Ş.K.A.361, Ş.K.A.381 ve Ş.K.İ.481 poz nolu iş kalemleri için ayrıca; Asti İnşaat Taah. Gıda nak. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’den alınmış 02.08.2010 tarihli SMMM onaylı proforma faturalar ve bu faturaların içeriğine ilişkin 2010 yılı Nisan, Mayıs, Haziran dönemlerine ait SMMM onaylı maliyet analizleri sunduğu,

Görülmüştür.

Bu haliyle isteklinin, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri için fiyat teklifi/proforma fatura ve SMMM onaylı maliyet tespit raporu ile açıklama yaptığı, ancak ortalama birim maliyeti yukarıda bahsedildiği şekilde belgelendirilen işlerin niteliği dikkate alındığında; mali mevzuata göre tutulan muhasebe defter kayıtlarının sistematiği içerisinde, maliyet açıklamasına konu iş kalemlerinin ortalama birim maliyetlerinin bir bütün olarak geçici vergi beyan dönemlerindeki muhasebe kayıtlarından hesaplanmasının mümkün olmadığı, bu nedenle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, fiyat açıklamasına konu iş kalemlerinin geçmiş dönem muhasebe kayıtlarına dayalı olarak birim fiyat tespitinin, mali mevzuata göre tutulan muhasebe kayıtlarından elde edilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, isteklinin teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklamalarının ihale komisyonunca uygun görülmesinde mevzuata uyarlık görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuruya konu ihalede 8 istekliye ait teklif sınır değerin altında kalmıştır. İhale komisyonu her bir istekliyi farklı iş kaleminden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutmuştur.

HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti.’nin Ş.R.A.110, Ş.R.A.120, Ş.R.A.161, Ş.R.A.171, Ş.R.A.172, Ş.K.A.332, Ş.K.A.333, Ş.K.A.361, Ş.K.A.381 ve Ş.K.İ.481 iş kalemlerinden olmak üzere 10 iş kaleminden,

MRM Turizm İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ihale komisyonunca; Ş.R.A.131, Ş.R.A.132, Ş.R.A.150, Ş.R.A.161, Ş.R.A.171, Ş.R.A.172, Ş.K.A.332, Ş.K.A.333, Ş.K.A.361, Ş.K.A.381 ve Ş.K.İ.481 iş kalemlerinden olmak üzere 11 iş kaleminden,

Gürtaş Yapı End. ve Tic. A.Ş.-Aksiyon Yapı İnş. Dek. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ihale komisyonunca; Ş.R.A.110, Ş.R.A.120, Ş.R.A.131, Ş.R.A.150, Ş.R.A.171, Ş.K.A.332, Ş.K.A.333, Ş.K.A.395, Ş.K.521, Ş.K.531, Ş.K.A.381 ve Ş.K.524 iş kalemlerinden olmak üzere toplam 12 iş kaleminden,

Ali Ulucan İnşaat Müh. Müt.-Alken İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ihale komisyonunca; Ş.R.A.131, Ş.R.A.150, Ş.R.A.161, Ş.R.A.171, Ş.R.A.172, Ş.K.A.361, Ş.K.A.381 ve Ş.K.İ.481 iş kalemlerinden olmak üzere toplam 8 iş kaleminden,

Bakır İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ihale komisyonunca; Ş.R.A.110, Ş.R.A.131, Ş.R.A.132, Ş.R.A.150, Ş.R.A.161, Ş.R.A.171, Ş.R.A.172 ve Ş.K.A.381 iş kalemlerinden olmak üzere toplam 8 iş kaleminden,

Akmina İnş. Taah. Pet. Ürn. Ltd. Şti.’nin ihale komisyonunca; Ş.R.A.150, Ş.R.A.161, Ş.R.A.171, Ş.K.A.332, Ş.K.A.333, Ş.K.A.361, Ş.K.A.381 ve Ş.K.İ.481 iş kalemlerinden olmak üzere toplam 8 iş kaleminden,

Or-Na İnş. Taah. ve Ltd. Şti.’nin ihale komisyonunca; Ş.R.A.150, Ş.R.A.161, Ş.R.A.171, Ş.K.A.332, Ş.K.A.333, Ş.K.A.361, Ş.K.A.381 ve Ş.K.İ.481 iş kalemlerinden olmak üzere toplam 8 iş kaleminden,

AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ihale komisyonunca; “Ş.K.A.333, Ş.K.A.361, Ş.K.A.381 ve Ş.K.İ.481 iş kalemlerinden olmak üzere toplam 4 iş kaleminden,

Olmak üzere aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur.

Bu haliyle isteklilerin ihalede farklı iş kalemlerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu anlaşılmaktadır. İsteklilerin ihale komisyonunca farklı iş kalemlerinden aşırı düşük teklif sorgulanmasına tabi tutulması 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde temel ilke olarak belirtilen eşit muamele ilkesine aykırılık teşkil etmektedir. Bununla birlikte idarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep ettiği isteklilerin, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri için verdiği teklif fiyatlarının karşılaştırılması sonucunda, aynı iş kalemine düşük teklif fiyat veren isteklinin sorgulanmamasına karşın, yüksek fiyat teklifi veren isteklinin sorgulamaya tabi tutulduğu belirlenmiştir. Örneğin Ş.R.A.120 poz numaralı iş kaleminde 365.400,00 TL fiyat teklifi veren HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti.’nin sorgulanmasına karşın, 313.200,00 TL ile daha düşük fiyat tekifi veren AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ve 360.000,00 TL fiyat teklifi veren MRM Turz. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin bu iş kaleminden sorgulanmadığı, Ş.R.A.150 poz numaralı iş kaleminde 214.416,00 TL fiyat teklifi veren Gürtaş Yapı End. ve Tic. A.Ş.-Aksiyon Yapı İnş. Dek. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın sorgulanmasına karşın, 204.984,00 TL fiyat teklifi veren HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti.’nin sorgulanmadığı, Ş.R.A.171 poz numaralı iş kaleminde 451.740,00 TL fiyat teklifi veren Gürtaş Yapı End. ve Tic. A.Ş.-Aksiyon Yapı İnş. Dek. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın sorgulanmasına karşın, 431.840,00 TL ile daha düşük fiyat teklifi veren AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sorgulanmadığı, Ş.K.A.333 poz nolu iş kaleminde 600.000,00 TL fiyat teklifi veren HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti.’nin sorgulanmasına karşın, 597.700,00 TL ile daha düşük fiyat teklifi veren Bakır İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sorgulanmadığı görülmektedir. Bu durumun 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” şeklinde belirtilen hükmün eşit muamele ve güvenirlik ilkelerine aykırılık taşıdığı değerlendirildiğinden ihalenin iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****


Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****


Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****


Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****



EK GEREKÇE


İncelemeye konu ihalede; yaklaşık maliyet, idarenin ihaleye konu Beyoğlu Şube Müdürlüğü uhdesinde, daha önce çalışmış firmaların teklif fiyatlarından faydalanılarak, iş kalemi bazında tespit edildiği anlaşılmıştır.

İhaleye konu işe ait iş kalemleri özel nitelikli pozlardan oluşmakta olup, iş kalemlerinin bileşenlerine ait miktarlara, resmi kurum ve kuruluşlara ait birim fiyatlardan ulaşılamadığı gibi, iş kaleminin bileşenlerine ait miktarlara, yaklaşık maliyet belgeleri arasında da yer verilmediği, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin olduğu ihalede, iş kalemlerinin miktarlarına yaklaşık maliyet belgeleri arasında yer verilmemesinin, ihale komisyonunun teklif değerlendirmesini olumsuz etkileyeceği, istekliler arasındaki eşit değerlendirme yapılmasını önleyeceği, ihale komisyonunun değerlendirme yaparken elinde bir kriter olmayacağı, dolayısıyla eşit değerlendirme yapılamayacağı değerlendirildiğinden ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenle; inceleme konusu ihalenin, yukarıda belirtilen gerekçeyle de iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ ihalenin iptaline” ilişkin karara katılıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Hakan GÜNAL Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ

** II. Başkan Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi**



KARŞI OY

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içindeteklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

_a) _İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

__

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde ; “(1 _) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içindeteklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

_ (2) İhale komisyonu;_

_a) _Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c) _Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

__

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

__

__ Yer almaktadır.

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi,isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.” __ açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerine açıklık getirmeleri istenirken, idarelerin açıklama isteyecekleri teklif bileşenlerini belirleme yetkisi olduğu, ancak bu yetkinin, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri ile sınırlı olduğu açıktır.

İncelemeye konu ihalede, idare tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen 7 istekliden, kendisine verilen yetkiye, bilhassa Tebliğin “** Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi,isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.”** __ açıklamasına dayanılarak farklı iş kalemlerine ilişkin açıklama istenildiği görülmektedir.

Kamu İhale mevzuatında, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin tümünden aynı iş kalemlerine ve aynı teklif bileşenlerine ilişkin açıklama isteneceğine dair bir hüküm yer almamaktadır.

İdarenin, isteklilere gönderdiği aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarında, isteklilerin tekliflerinde önemli bileşen olarak kabul edilen iş kalemlerinin belirtilerek, bu kalemlere ilişkin açıklamaların sunulması gerektiği belirtilmiştir. Aşırı düşük teklif sorgulamalarının __ isteklilerin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabileceği, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45 inci maddesinde açık ve net olarak belirtildiğinden, şikayet konusu husus irdelenirken açıklama istenen bileşenlere ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olup olmadığına bakılması gerekmektedir.

İnceleme raporunda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, teklifleri aşırı düşük bulunan tüm isteklilerin (ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekliler dahil) aşırı düşük teklif açıklamalarının, idarece önemli bileşen olarak belirtilen bazı iş kalemleri için uygun olmakla birlikte, bazı kalemlerde mevzuata uygun yapılmadığı anlaşıldığından, tüm isteklilerin açıklamalarının kabul edilmeyerek değerlendirme dışı bırakıldığı görülmektedir.

Bu itibarla, idarece teklifi aşırı düşük bulunarak, açıklama talebinde bulunulan imalatların çoğunun birbiriyle örtüştüğü, örneğin Ş.K.A.381 poz numaralı imalatın açıklamasının sınır değerin altında kalan tüm isteklilerden istendiği, aşırı düşük açıklamasında bulunan isteklilerin bu iş kalemini ve diğer iş kalemlerini mevzuata uygun açıklayamadığı için değerlendirme dışı bırakıldıkları göz önüne alındığında, Kurul Çoğunluğunun iptal gerekçesi olarak gösterdiği hususun ihalenin esasına etkili olmadığı ortaya çıkmaktadır.

Ayrıca, açık mevzuat hükümleriyle kendisine verilen yetkiyi mevzuata uygun kullandığı kanaatinde olduğumuz ihale komisyonunca, kendisine verilen yetkiye istinaden belirlenen bileşenler üzerinden sorgulama yapılması, anılan Kanunun 5. maddesi uyarınca, idarenin güvenirliğinin zedelendiği, eşit muamele ilkesinin ihlal edildiği anlamına gelmemektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemiz ile Kurul Çoğunluğunun “ihalenin iptaline ,” kararına katılmıyoruz.

**Dr.HasanGÜL Ali KAYA Bahattin IŞIK **

** Başkan Kurul Üyesi Kurul Üyesi **


KARŞI OY

__

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içindeteklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

_a) _İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

__

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde ; “(1 _) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içindeteklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

_ (2) İhale komisyonu;_

_a) _Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c) _Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

__

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

__

__ Yer almaktadır.

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.” __ açıklaması bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde, “Temel İlkeler” başlığı altında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerine açıklık getirmeleri istenirken, idarelerin açıklama isteyecekleri teklif bileşenlerini belirleme yetkisi olduğu, ancak bu yetkinin, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri ile sınırlı olduğu açıktır.

İncelenen ihalede, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden, farklı iş kalemleri için açıklama istendiği görülmüş olup, idarece yapılan işlem eşit muamele ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.

Açıklanan nedenlerle, aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin, idarece önemli görülen bileşenlerin tespit edilmesi ve bu kapsamdaki isteklilerin tamamından aynı iş kalemleri için açıklama istenilerek yeniden gerçekleştirilmesi suretiyle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile Kurul Çoğunluğunun “ihalenin iptaline ,” kararına katılmıyorum.

Kazım ÖZKAN


****** Kurul Üyesi**

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim