KİK Kararı: 2010/UY.III-589

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/014
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 16.02.2010
Karar No : 2010/UY.III-589 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Ünüvar İnşaat Sanayi ve Tic. A. Ş., Zühtüpaşa Mahallesi Münir Nurettin Selçuk Cad. No:94 34724 Kadıköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Büyükşehir Belediyesi Banliyö ve Raylı Sistem Yatırımlar Daire Başkanlığı Raylı Sistem Şube Müdürlüğü, Cumhuriyet Bulvarı No:1 K:6/615 Konak/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/131986 İhale Kayıt Numaralı "İzmir Hrs 3. Aşama 1. Kısım Bornova Hastane-Evka3 İstasyonları Arası İkmal İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.02.2010 tarih ve III.Y.25.77.0232/2009-50E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmir Büyükşehir Belediyesi Banliyö ve Raylı Sistem Yatırımlar Daire Başkanlığı Raylı Sistem Şube Müdürlüğü tarafından 23.10.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İzmir Hrs 3. Aşama 1. Kısım Bornova Hastane-Evka3 İstasyonları Arası İkmal İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ünüvar İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş.’nin 20.11.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.11.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.12.2009 tarih ve 24154 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Tekliflerin açılması aşamasında yaklaşık maliyetin açıklanmamasının Kamu İhale Kanunun 36 ncı maddesine aykırı olduğu,

2. İdarece aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklamanın teklif birim fiyatlı işlerde 2 poz ve götürü bedel işlerde 7 iş grubu ile ilgili istenildiği, yalnız 2 iş grubu için 313 adet analiz ve 313 adet proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinde düzenlenen şartlara göre hazırlanması gerektiği, açıklama için Tebliğin 45.1.2 nci maddesine göre en az 3 iş günü verilmesi gerekirken 2,5 gün verildiği, açıklama yapılması için 3 günün dahi yeterli olmadığı,

3. Analizlerinde Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.7 nci maddesinde bahsedilen aritmetik hatanın bulunmadığı, analiz fiyatlarının teklif birim fiyatlara aktarılmasında yazım hatası yapıldığı, yazım hatası sonucunda teklif bedelinin 244.192,93 TL düşmesinin kamunun yararına olduğu,

4. Şirketlerinin çeşitli işlerin yanı sıra metro ve raylı sistemlerle ilgili işler yaptığı, ülke genelinde yapılan ihaleler ile işlerin hangi şirketler tarafından gerçekleştirildiği konularında bilgi sahibi oldukları,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan G Grubu işlerden demiryolu inşaatı işleri, metro raylı sistemler inşaatı işleri ile ilgili teklif bedelinin en az % 80’i oranında iş bitirme belgesi sunulmasının zorunlu olduğu, ancak anılan isteklinin (2 firmanın) söz konusu belgeleri hakkında tereddütlerinin ve şüphelerinin bulunması nedeni ile bu iş bitirme belgelerinin Kurum tarafından yeniden incelenmesini gerektiği,

5. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının şirketlerinin teklif fiyatına göre yaklaşık % 15 daha yüksek olduğu, ihalenin şirketleri üzerinde bırakılmaması durumunda yaklaşık 5.715.297 TL kamu zararının meydana geleceği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinde; idareye şikayet süresinin ihale süreci içerisinde şikayete konu işlem veya işlemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanunun 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikâyetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde yaklaşık maliyet tutarının tekliflerin açılması aşamasında açıklanması gerektiği hüküm altına alındığından, şikayete konu işlemin farkına varılmış olması gerektiği tarih, ihale tarihidir.

Şikayetçinin 4734 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükümleri gereği şikayete yol açan durumun farkına varılmış olması gerektiği 23.10.2009 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 20.11.2009 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından incelenen iddianın süre yönünden reddi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde; 4734 sayılı Kanunun anılan maddesi çerçevesinde yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanması ile isteklilerce yapılacak açıklamalarda uyulması gereken esaslar belirlenmiştir.

Tebliğin 45.1.2 nci maddesinde, sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği ve istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verileceği düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, 10.11.2009 tarihli 2 numaralı ihale komisyon kararı ile teklif fiyatı sınır değerin altında kaldığı tespit edilen başvuru sahibinden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre yazılı açıklama istenilmesine karar verilmesi üzerine başvuru sahibine gönderilen 10.11.2009 tarih ve 1686 sayılı yazıda;

“ … 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesine istinaden ihale konusu işte

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

__

Konuları ile aşağıda belirtilen imalatlarla ilgili 13/11/2009 tarih, saat 12:00’ ye kadar belgelere dayalı olarak yazılı açıklama yapmanızı rica ederim.

__

Teklif birim fiyatlı işlerden;

_1- _1*240/25 XLPE 10,5 KV Kablo (aynı toprak kanal içinde) (Poz no:32.18.41)

_2- _1*240/25 XLPE 34,5 KV Kablo (aynı toprak kanal içinde) (Poz no: 32.19.16)

__

Anahtar teslim götürü bedel işlerden;

_1- _Her iki istasyonda yer alan yürüyen merdivenler ile asansörler

_2- _Üniversite İstasyonu yapımının tamamlanması elektrik ve elektronik tesisatı işleri (Ödeme yüzdeleri cetveli iş grubu: 1.4)

_3- _Evka-3 İstasyonu yapımının tamamlanması makine tesisatı işleri (Ödeme yüzdeleri cetveli iş grubu: 2.3.)

_4- _Aç-Kapa Tünel Tamamlanması işlerinden öngerilmeli kirişler (Ödeme yüzdeleri cetveli iş grubu: 4.5)

_3- _Ankara yolu geçişi yapım işleri (Ödeme yüzdeleri cetveli iş grubu:
5 )

_4- _Demiryolu yapım işleri (Ödeme yüzdeleri cetveli iş grubu: 6)

_5- _Saha ve hat boyu elektrik işleri (Ödeme yüzdeleri cetveli iş grubu: 11)

_6- _Scada sistemi (Ödeme yüzdeleri cetveli iş grubu: 12)

7- Sinyalizasyon ve emniyet sistemi (Ödeme yüzdeleri cetveli iş grubu: 13) ”

ifadelerine yer verilerek başvuru sahibinden açıklama istenildiği, başvuru sahibi tarafından yapılan yazılı açıklamanın ise 13.11.2009 tarihinde ve saat 9.35’te idare kayıtlarına alındığı tespit edilmiştir.

Üzerinde istekliye elden tebliğ edildiği belirtilen 10.11.2009 tarih ve 1686 sayılı yazının istekliye tebliğ edildiği tarih ve saatin idareden sorulması üzerine, idarece Kuruma gönderilen 18.12.2009 tarih ve 2126 sayılı yazının ekinde, 10.11.2009 tarihli yazı ile birlikte faks gönderim raporu ile alma haberi kartı örneklerine yer verildiği ve bahsedilen gönderim raporu üzerinde yer alan “10 KSM. 18:02” ibaresinin vurgulandığı görülmüştür.

Dolayısı ile söz konusu yazının başvuru sahibine 10.11.2009 tarihinde ve saat 18.02’de tebliğ edildiği kabul edildiğinde, başvuru sahibine yazılı açıklama yapması için tanınan sürenin Tebliğin 45.1.2 nci maddesine aykırı olarak üç iş gününden daha az olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinden istenen açıklamanın niteliği ile açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenen esaslara göre hazırlanarak idareye ulaştırılması gerektiği dikkate alındığında, başvuru sahibine Tebliğ uyarınca tanınması gereken asgari sürenin dahi makul bir süre olmayacağı anlaşılmış, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinin;

38.6 ncı maddesinde, “ 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz. ” açıklaması,

38.7 nci maddesinde, “ Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. ” açıklaması,

39 uncu maddesinde, “ 39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, iki ondalık basamak olacak şekilde yuvarlanarak yazılacaktır.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, en yakın iki ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanmak suretiyle yazılacak ve yazılan bu tutarlar toplanacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır. ” açıklaması,

45.1.5 inci maddesinde, “ Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır. ” açıklaması,

45.1.6 ncı maddesinde, “ İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) … ” açıklaması,

Yer almaktadır.

Tebliğin 38.7 nci maddesinden aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin analizlerinin ayrıntılı inceleneceği, bu kapsamda analiz fiyatları (isteklilerin analizlerinde aritmetik hata bulunması halinde ise re’sen düzeltme sonucunda bulunan düzeltilmiş analiz fiyatları) teklif birim fiyatlar veya teklif fiyatlar ile uyumlu olmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

Her hangi bir iş kalemine ait analiz fiyatının (analizde aritmetik hata bulunması durumunda ise düzeltilmiş analiz fiyatının) teklif birim fiyatına veya teklif fiyatına göre daha yüksek olmadığı durumda, analiz fiyatının teklif birim fiyat veya teklif fiyat ile uyumlu olduğu yönünde değerlendirme yapılmasında sakınca bulunmazken, aksi durumda bu değerlendirmenin yapılamayacağı açıktır.

Ayrıca, Tebliğin 38.7 nci maddesine göre analiz fiyatlarının teklif birim fiyatlar veya teklif fiyatlar ile uyumlu olup olmadığı iş kalemi bazında yapılan bir inceleme olduğundan, isteklinin teklifinde ∑((teklif (birim) fiyatıi – analiz fiyatıi) x miktari) değerinin sıfırdan büyük olmasının yukarıda bahsedilen değerlendirmeyi etkilemeyeceği de açıktır.

Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak 13.11.2009 tarihli ve 3 numaralı ihale komisyon kararında, “ …aşırı düşük fiyat sorgulamasına verilen açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6.a, 45.1.6.b maddelerinde açıklanan hükümlere uygun olmadığı ve teklif dosyası içinde sunulan analizler ve hesap cetveli ayrıntılı olarak incelendiğinde, analiz fiyatlarında çarpım ve toplamalarda aritmetik hata bulunduğu, analiz fiyatları ile teklif fiyatlarının uyumlu olmadığı, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak aritmetik hatalar komisyonumuzca re’sen düzeltildiğinde, teklif fiyatı ile teklif mektubundaki teklif bedeli arasında 244.192,93 TL fark bulunduğu tespit edildiğinden Kamu ihale Genel Tebliği’nin 38.7 maddesine istinaden teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına … ” ifadelerine yer verildiği; karar ekinde yer alan tablonun incelenmesinden ise, kararda belirtilen farkın isteklinin analiz fiyatları ile hesap cetvelindeki teklif fiyatları arasındaki farktan ve hesap cetvelinde yapılan aktarma hatalarından yola çıkılarak hesaplandığı görülmüştür.

a) İstekli tarafından teklif kapsamında sunulan birim fiyat teklif cetveli, hesap cetveli ve analizlerin incelenmesi sonucunda tespit edilen hususlara aşağıda yer verilmiştir:

1- Hesap cetvelinde belirlenen teklif fiyatı ile ilgili analiz fiyatı birbirinden farklı, tekrarlanan iş kalemleri de dahil olmak üzere 100’den fazla iş kaleminin bulunduğu, ihale komisyon kararı ekinde yer alan tabloda ise ihale komisyonu tarafından 50’ye yakın iş kalemine ilişkin tespit yapıldığı görülmüştür.

Hesap cetvelinde belirlenen teklif fiyatı ile ilgili analiz fiyatı birbirinden farklı bazı iş kalemlerine ilişkin verilerin;

Poz No

Miktar

Analiz Fiyatı

Teklif Fiyatı

M(AF-BF)*

723-501

150,00

17,32

17,31

1,50

725-904

107,00

5,42

5,41

1,07

726-304

245,00

2,57

2,58

-2,45

791-428

255,00

2,95

2,94

2,55

782-101

1.000,00

8,24

8,18

60,00

833-699/04

70,00

107,82

107,81

0,70

782-101

500,00

8,24

14,69

-3.225,00

201-400

0,30

7.016,65

6.387,50

188,75

204-501

0,35

6.372,65

7.661,20

-450,99

201-600/A

0,40

18.992,96

32.379,52

-5.354,62

Özel-tünel havalandırma sistemi

1,00

370.940,71

869.878,04

-498.937,33

261-101

44,00

45,91

41,14

209,88

261-102

700,00

46,51

41,74

3.339,00

261-103

436,00

50,21

45,74

1.948,92

265-1011

304,00

45,95

34,31

3.538,56

267-302

11,00

41,77

39,38

26,29

726-301

200,00

0,98

2,04

-212,00

726-302

60,00

1,23

2,37

-68,40

726-307

390,00

6,45

7,50

-409,50

833-699/04

94,00

107,82

109,61

-168,26

Özel-merkezi gösterme panosu

1,00

5.280,80

5.504,56

-223,76

Özel-dalgıç tipi drenaj pompaları

2,00

3.748,39

1.210,54

5.075,70

201-600/A

0,40

18.992,96

139.428,57

-48.174,24

Özel-tünel havalandırma sistemi

1,00

370.940,71

185.771,63

185.169,08

276-103

2,00

1.560,67

1.554,70

11,94

983-102

36,00

194,21

189,73

161,28

791-427

50,00

3,72

3,85

-6,50

791-428

50,00

2,95

2,70

12,50

T-32.15.9

20,00

32,09

46,56

-289,40

şeklinde olduğu, tabloda yer verilen teklif fiyatları ile ilgili analiz fiyatları karşılaştırıldığında bazı iş kalemlerinin analiz fiyatlarının teklif fiyatlarına göre daha yüksek olduğu, bu durumda yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde söz konusu analiz fiyatlarının teklif fiyatları ile uyumlu olmadığı dolayısı ile isteklinin teklifinin Tebliğin 38.7 nci maddesi uyarınca değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

2- İsteklinin teklif fiyatını göstermesi gereken hesap cetvelinde yapılan hesaplamalarda hata bulunduğu tespit edilmiştir. Örneğin;

2.1- 5.3 nolu alt iş grubunda yer alan bazı iş kalemlerine ait tutarların hatalı hesaplandığı; örnek olarak, 3790 poz nolu iş kalemine ait tutarın 77,56*831,60 işleminin sonucunda 64.498,90 TL olarak hesaplanması gerekirken, istekli tarafından 64.496,03 TL olarak hesaplandığı,

2.2- 2 iş kaleminin yer aldığı 11.1 nolu alt iş grubuna ait tutarın istekli tarafından 198.715,00 TL (=84.905,50+113.809,50) olarak hesaplandığı, ancak 11.1, 11.2 ve 11.3 nolu alt iş gruplarından oluşan 11 nolu iş grubuna ait toplam tutarın hesaplanmasında 11.1 nolu alt iş grubuna ait tutarın 84.905,50 TL olarak alındığı, dolayısı ile söz konusu hatanın hem 11.1 nolu iş grubuna ait tutarın hem de teklif bedelinin 113.809,50 TL eksik hesaplanmasına yol açtığı görülmüştür.

3- İstekli tarafından sunulan kimi analizlerde Tebliğin 38.7 nci maddesinde bahsedilen aritmetik hatanın bulunduğu, ancak bu hataların ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilmediği belirlenmiştir. “Özel A.1” pozuna ilişkin analizin ve analiz girdilerine ait fiyatlar ile istekli tarafından beyan edilen kar esas alınarak yapılacak re’sen düzeltmenin;

Girdiler

Ölçü B.

Miktar

Birim fiyat

Tutar

Düzeltme

İşçilik

sa

0,25

3,60

0,90

0,90

Makine

sa

0,25

51,38

12,84

12,85

Ara toplam

13,74

13,75

Kar ve genel giderler

1,37

1,37

Toplam

15,11

15,12

şeklinde olduğu, istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde özel A.1 pozu için teklif edilen birim fiyatın ise 15,11 TL olduğu göz önüne alındığında, re’sen düzeltme sonucunda bulunan analiz fiyatının yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde teklif cetvelindeki birim fiyat ile uyumlu olmadığı, aynı durumun başka iş kalemleri yanı sıra 23.002/K-6 poz nolu iş kaleminde de söz konusu olduğu, bu iş kaleminde teklif fiyatının 3.133,90 TL ve düzeltilmiş fiyatın 3.135,14 TL olduğu anlaşılmıştır.

4- İstekli tarafından teklif zarfında sunulan analizler incelendiğinde, hesap cetvelinde yer alan iş kalemlerinden “özel – peron drenaj süzgeci” ve “MSB. 669/A” gibi bazı iş kalemlerine ait analizlerin yer almadığı tespit edildiğinden, isteklinin teklifinin 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi ve Tebliğin 38.6 ncı maddesi gereği aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasından önce değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

b) İstekli tarafından 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılan açıklamada sunulan proforma fatura ve diğer belgelerin incelenmesi sonucunda, sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde düzenlenen esaslara uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu hususun ve (a) bendinde yapılan değerlendirmelerin isteklinin teklifinin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre reddedilmesi için yalnız başına yeterli gerekçe oluşturması nedeni ile de anılan faturaların içeriğine ve teklifine uygunluğuna ilişkin inceleme yapılmamıştır.

Bu itibarla, isteklinin teklifinde analiz fiyatlarının ve aritmetik hata bulunan analizlerde ise re’sen düzeltme sonucunda bulunan düzeltilmiş analiz fiyatlarının teklif birim fiyatlar veya teklif fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemlerinin bulunduğu, teklif bedelini göstermesi gereken hesap cetvelinin teklif bedelini göstermediği, isteklinin aşırı düşük teklifine ilişkin açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, isteklinin teklifinin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre reddedilmesi gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

4. Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

17.12.2009 tarihli yazı ile idareden ihaleye katılan bütün istekliler tarafından iş deneyimini tevsik amacı ile sunulan belgeler ile bu belgelerin incelenmesinde gerek duyulabilecek diğer ilgili bilgi ve belgeler istenilmiş, idarece 18.12.2009 tarih ve 2126 sayılı cevabi yazı ile ilgili bilgi ve belgeler Kuruma gönderilmiştir.

Kurulun 11.01.2010 tarih ve 2010/003 nolu toplantısındaki 74 üncü gündeminde alınan karara istinaden 12.01.2010 ve 13.01.2010 tarihli yazılar ile; bazı istekliler tarafından iş deneyimini tevsik amacı ile sunulan belgelerin incelenen ihaleye ait ihale dokümanı ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uygun olup olmadığının tespitini teminen idareden ilgili bilgi ve belgelerin istenilmesi üzerine, idarece 28.01.2010 tarih ve M.35.0.İBB.0.29.02/R-755-6/3i-40 sayılı yazı ile gönderilen bilgi ve belgeler üzerinden inceleme yapılmıştır.

İdari şartnamenin 2.1 inci maddesinde ihale konusu iş ile ilgili; “ a) Adı: İzmir Hafif Raylı Sistemi 3. Aşama 1. Kısım Bornova Hastane-Evka 3 İstasyonları Arası İkmal İnşaatı Yapım İşi

b) …

c) Miktarı (fiziki) ve türü: İş, İzmir Hafif Raylı Sisteminin mevcut Bornova Hastane İstasyonu kuyruk tünelinin son kısmında (km 11+133,00) bağlanacak hafif raylı sistem için,

_1) _1895 m uzunluğunda aç-kapa tünel yapımının tamamlanmasına,

_2) _Yaklaşık 52 m uzunluğunda fore kazıklı hat yapısı yapımına,

_3) _Yaklaşık 67 m delme tünel yapımının tamamlanmasına,

_4) _Üniversite İstasyon Binası yapımının tamamlanmasına,

_5) _Evka 3 İstasyon Binası yapımının tamamlanmasına,

_6) _2265 m çift hatlı, üçüncü raydan beslenen demiryolu yapımına,

_7) _Mevcut Bornova Hastane İstasyonu ile Üniversite İstasyonu arasında hattın her bir tarafında birer adet olmak üzere iki adet acil kaçış merdiveni yapımına,

_8) _Mevcut Bornova Hastane İstasyonu ile Üniversite İstasyonu arasında tünel havalandırma fan binası yapımına,

_9) _2 adet trafo-redresör binası yapımına,

_10) _Enerji temini ve dağıtımı işlerinin yapımına,

_11) _Gerekli alt yapı deplasman işlerinin yapımına,

_12) _Tüm alanda gerekli scada, sinyalizasyon ve emniyet sistemlerinin yapımına ilişkin inşaat ve tesisat işlerini içermektedir.

ç) …

d) … Konsorsiyumlar için işin uzmanlık gerektiren kısımları aşağıdakilerdir:

_1) _Scada Sistemi İşleri

_2) _Sinyalizasyon ve Emniyet Sistemi İşleri

3. Demiryolu ve Raylı Sistem İşleri ” bilgilerine yer verilmiştir.

Aynı şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde, “ İş deneyimini gösteren belgeler:

1) İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettiği, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini tevsik eden iş deneyim belgesini sunması zorunludur.

…

4) İş deneyim belge tutarının teklif edilen bedelin % 80’inden az olmaması yeterlik kriteridir.

5) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini, konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler.

7) Konsorsiyumda, işin uzmanlık gerektiren kısımları esas alınarak, konsorsiyum ortağı tarafından birden fazla kısıma teklif verilmesi halinde, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla her bir kısım için iş deneyimini gösteren ayrı bir belge sunulabilir. … ” düzenlemesi,

7.6.1 inci maddesinde, “ Bu ihalede, Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de yer alan (G) I. Grup Demiryolu, Raylı Sistemler İşleri benzer iş olarak kabul edilecektir. ” düzenlemesi,

7.6.2 nci maddesinde, “ Konsorsiyumlarda, işin uzmanlık gerektiren kısımları için iş deneyimi olarak kabul edilecek benzer işler aşağıdaki gibidir:

__

İşin uzmanlık gerektiren kısmı

İşin bu kısmı için iş deneyimi olarak kabul edilecek benzer işler

Sinyalizasyon ve Emniyet Sistemi İşleri

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de yer alan F/III Grubu işler (Sinyalizasyon İşleri)

Scada Sistemi İşleri

Yapım işlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de yer alan F/V Grubu işler (Scada Sistemleri)

Demiryolu ve Raylı Sistem İşleri

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de yer alan G/I Grubu işler (Demiryolu, Raylı Sistemler İşleri)

__

… ” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin ekinde yer alan benzer iş grupları listesinde F ve G Grubu işler;

“ (F) TELEKOMÜNİKASYON VE OTOMASYON İŞLERİ __

_…_ __

III.GRUP: SİNYALİZASYON İŞLERİ

1. Karayolu Sinyalizasyon İşleri

2. Demiryolu Sinyalizasyon İşleri

3. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler

_…_ __

_V.GRUP: SCADA SİSTEMLERİ (İZLEME, KONTROL VE VERİ TOPLAMA)___

1. Scada Sistemi

2. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler

_(G) DEMİRYOLU, RAYLI SİSTEMLER, HAVALİMANI, DENİZ YAPILARI İŞLERİ_ __

_I.GRUP: DEMİRYOLU, RAYLI SİSTEMLER İŞLERİ_ __

1. Demiryolu inşaatı işleri

2. Metro ve raylı sistemler inş.

3. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler

_…_****” şeklinde belirlenmiştir.

Yapılan incelemede, şikayete konu ihalenin 13.11.2009 tarihli ve 3 numaralı ihale komisyon kararı ile Ataç İnş. ve San. A.Ş. - E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. Konsorsiyumu üzeride bırakıldığı, isteklinin teklif mektubunda koordinatör ortak olan Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından yapılması öngörülen kısmın tutarının 27.694.178,26 TL (1.858.411,53 + 25.835.766,73) ve diğer konsorsiyum ortağı tarafından yapılması öngörülen kısmın tutarının 16.679.674,24 TL olarak beyan edildiği, konsorsiyum beyannamesinde ise Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından taahhüt edilen iş kısmının “Demir yolu raylı sistem işleri G/I Grubu İşler” ve E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından taahhüt edilen iş kısmının “Sinyalizasyon ve Emniyet Sistemi İşleri F/III Grubu İşler, Scada Sistemi İşleri F/V Grubu İşler” olarak belirtildiği,

Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından düzenlendiği, belgeye konu işin adının ve ihale kayıt numarasının “ İzmir Banliyö Sisteminin Geliştirilmesi Projesi 5.Etap İstasyonlar (4 Adet) ve Karayolu Geçitleri (2 Adet) yapım işi - 2006/134947 ” olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “ Demirköprü, Çiğli Egekent ve Gaziemir istasyon inşaatları, kaba, ince işler ve çelik konstruksiyondan oluşmaktadır. Ayrıca Adliye Karayolu Üstgeçidi fore kazık, prekast kiriş ve tabliye imalatı olarak yapılmıştır. Gaziemir Karayolu Altgeçidi fore kazık, U kesit, yerinde dökme tabliye, betonarme istinat duvarı imalatı olarak yapılmıştır. ” şeklinde tanımlandığı, sözleşme tarihinin 10.01.2007 ve belge tutarının 19.864.768,43 TL olarak belirtildiği,

E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından Ankara Ticaret Sicil Memurluğundan alınan 21.10.2009 tarihli hisse durumlarını gösteren belge ve düzenlenme tarihi belirtilmeyen ortaklık durum belgesi ile Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından “Akın Aydın” adına düzenlenen iş denetleme belgesinin sunulduğu, belgeye konu işin adının “ Ankaray – Hafif raylı toplutaşım sistemi elektro-mekanik işler” olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Aç kapa tünel, delme tünel ve istasyon işlerinin sinyalizasyon, 3. Ray, trafo merkezleri, CCTV seslendirme ve anons sistemi, saat, aydınlatma, topraklama, yıldırımdan korunma, telefon, kaçak akım koruma, ücret toplama, depo, depo ekipmanları, SCADA, telsiz ve radyo sistemleri ” şeklinde tanımlandığı, belgede ilgilinin unvanının “şantiye şefi”, sözleşme tarihinin 27.09.1991, geçici kabul tarihinin 26.07.1996 ve belge tutarının 171.040.063,61 DEM olarak belirtildiği,

İdarece tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından sunulan iş denetleme belgesine ilişkin istekliden belge konusu işe ait hak ediş raporu suretleri istenilerek değerlendirme yapıldığı,

Tespit edilmiştir.

Şikayet konu ihalenin yaklaşık maliyet hesap cetveli ile ihale dokümanının incelenmesinden, ihale konusu işin kapsamında, çeşitli istasyon ve tünel yapımının tamamlanması işleri, Ankara yolu geçişi yapım işi, demir yolu yapım işleri, acil kaçış merdivenleri yapım işleri, tünel havalandırma fan binası yapım işleri, trafo-redresör binaları yapım işleri, saha ve hat boyu elektrik işleri, scada sistemi, sinyalizasyon ve emniyet sistemi, enerji temini işleri, telefon sistemi işleri, ve altyapı tesisleri işleri gibi işlerin yer aldığı anlaşılmaktadır.

İsteklilerce iş deneyimini tevsik amacı ile sunulacak herhangi bir belgenin Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin ekinde yer alan benzer iş grupları listesinin G/1 grubunda bulunan demiryolu inşaatı işleri ile metro ve raylı sistemler inşaatı işleri kapsamında değerlendirilebilmesi için belgeye konu işte; hem demiryolu inşaatı işleri ile metro ve raylı sistemler inşaatı işlerinin karakteristik işleri arasında hem de ihale konusu iş kapsamında yer alan; ray, travers, makas temini ve döşenmesi gibi üstyapı işlerinin yapılmış olması gerekmektedir.

Dolayısı ile, anılan benzer iş gruplar listesinde G/1 grubundan farklı gruplar içerisinde yer alan; temel – tünel işleri (demiryolu ve karayolu tünellerini de kapsayan), alt - üst geçit - köprü işleri, bina grubu işler (otobüs terminalleri, otogarlar, istasyon binalarını da kapsayan), elektromekanik işler – raylı sistemler elektrifikasyon işleri, sinyalizasyon işleri, scada sistemleri gibi bünyesinde yukarıda bahsedilen karakteristik işleri barındırmayan işleri konu alan belgelerin G/1 grubu kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

a) İdarece gönderilen belgeler arasında yer alan Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu işe ait kesin hesap raporunun incelenmesinden; belgeye konu iş kapsamında demiryolu inşaatı işleri ile metro ve raylı sistemler inşaatı işlerinin karakteristik işleri arasında yer alan ray, travers, makas temini ve döşenmesi gibi üstyapı işlerinin yapılmadığı, dolayısı ile belgeye konu işin yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde G/1 grubu işler kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

b) Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin 9 uncu fıkrasına göre, tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulmasının zorunlu olmasına rağmen, Akın Aydın’ın belgenin düzenlenme tarihinden önceki bir yıl boyunca E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti.’nin kesintisiz olarak % 50’den fazla hissesine sahip olduğunun belirtildiği ortaklık durum belgesinde, belge düzenlenme tarihinin belirtilmemiş olması nedeni ile istekli tarafından sunulan belgede anılan fıkrada korunduğu gösterilmesi istenilen şartın gösterilmediği tespit edilmiştir.

Bu nedenlerle, iş deneyimini tevsik edemeyen ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

5. Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerin bu Kanunda belirlenen usul ve esaslara göre sonuçlandırılması gerekmekte olup, mevzuat doğrultusunda teklifi değerlendirme dışı bırakılması gereken isteklinin teklif bedelinden hareketle kamu zararının oluşacağı yönünde değerlendirme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1- Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin Ulaştırma Bakanlığı DLH İnşaatı Genel Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, belgede işin adının “ Tecer-Kangal-Demiryolu I. ve III. Kısım Altyapı İkmal İnşaatı ”, uygulanan yapı tekniğinin “ Güzergah toprak işleri, tünel inşaatı (Yeni Avusturya metodu), köprü inşaatı (Fore kazık - betonarme yapı), alt – üst geçitler (betonarme), sanat yapıları (betonarme kutu menfez) ” olarak belirtildiği görülmüştür.

Söz konusu belgeye ilişkin idarece gönderilen kesin hesap raporunun incelenmesinden; belgeye konu iş kapsamında demiryolu inşaatı işleri ile metro ve raylı sistemler inşaatı işlerinin karakteristik işleri arasında yer alan ray, travers, makas temini ve döşenmesi gibi üstyapı işlerinin yapılmadığı, dolayısı ile belgeye konu işin yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde G/1 grubu işler kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, iş deneyimini tevsik edemeyen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

2- Rhomberg Bahntechnik GmbH - Borege İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin incelenmesi sonucunda;

Borege İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 11.09.2009 tarihinde ortak Mustafa Gülçubuk adına düzenlenen ortaklık durum belgesi ve 23.10.2009 tarihli “ iş denetleme belgesinin, bu isteklide yarıdan fazla hisseye sahip ortaklardan Mustafa Gülçubuk’a ait olduğunu, yarıdan fazla oranının teminat süresince … muhafaza edileceğini ve belge sahibinin adına düzenlenmiş bütün iş deneyim belgelerinin, …. sürece, sadece bu istekliye kullandırılacağını … ” ifadelerini içeren noter onaylı taahhütname ile Mustafa Gülçubuk adına TCDD tarafından düzenlenen iş denetleme belgesinin sunulduğu, belgede işin adının “2006/65533”, uygulanan yapı tekniğinin ve ilgilinin görevi sırasında denetlediği iş kısmının konusun “ Betonarme, menfez, üst geçit, alt geçit, köprü, kazı, dolgu ”, ilgilinin görev unvanının “şantiye mühendisi / şantiye şefi” olarak belirtildiği,

2006/65533 İKN’li ihaleye ait ilanda ihale konusu yapım işinin niteliği ve türünün “ Ankara-Konya Arasında (Km:0+000-Km:100+000) 250 Km/Saat İşletme Hızlı Demiryolu Hattı Altyapı İnşaat İşleri. ” olarak belirlendiği,

Pilot ortak Rhomberg Bahntechnik GmbH tarafından “Loetschberg ana tüneli demiryolu” işine ilişkin referansın sunulduğu, bu belgenin BLS AlpTransit AG tarafından imzalandığı, belgede proje bedelinin 100 milyon Euro (150 milyon CHF) olarak belirtildiği, program çizelgesinde “tasarım: 10/2002-03/2004, testler/hazırlıklar: 01/03 – 09/04, yapım: 04/2004 – 10/2006” açıklamalarına yer verildiği,

Tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin 9 uncu fıkrasına göre, tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulmasının zorunlu olmasına rağmen, Mustafa Gülçubuk’un belgenin düzenlenme tarihinden önceki bir yıl boyunca Borege İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin kesintisiz olarak % 50’den fazla hissesine sahip olduğunun belirtildiği ortaklık durum belgesinin incelenen ihalenin ilan tarihi olan 18.09.2009 tarihinden önce 11.09.2009 tarihinde düzenlendiği anlaşıldığından, iş deneyimini mevzuata uygun olarak tevsik edemeyen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Ayrıca, Rhomberg Bahntechnik GmbH tarafından sunulan Türkçe belgede, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin 16 ncı fıkrasında yer alan, “ Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç yurt dışında gerçekleştirilen diğer işlerle ilgili olarak, iş deneyimini tevsik için, o ülke mevzuatına göre, iş sahibinin adı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve niteliği, yüklenicinin, ilgisine göre fiilen denetleme veya yönetme faaliyetlerinde bulunanların adı veya unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim tarihini içerecek şekilde düzenlenmiş belgenin sunulması gereklidir. ” hükme aykırı olarak sözleşme tarihinin ve işin bitim tarihinin belirtilmediği, dolayısı ile belgenin anılan fıkraya uygun düzenlenmediği tespit edilmiştir.

3. Moskovskiy Metrostroy Açık A.Ş. - Yapı Proje Merkezi Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin incelenmesi sonucunda;

Pilot ortak Moskovskiy Metrostroy Açık A.Ş.’nin sunduğu 12 Ekim 2009 tarihli iş durum belgesinin Organizatör Limited Şirketi tarafından düzenlendiği, belgede işin adının “ Krasnopresnensk projesinin Moskova Çevre Otomobil Yolu (MKAD)’ndan Marshal Jukov isimli caddesine kadar olan kısmı ”, uygulanan yapı tekniğinin “ Tünel açılması, tünel açma makinesiyle gerçekleştirilmiştir. Tünel açma çalışmalarda … mekanik kompleksleri kullanılmıştır. Toplam uzunluğu 4,5 km olan 3 adet tünel açılmıştır. Ulaşım tünellerin iç konstrüksiyonun yapılışı sırasında portatif kalıplar kompleksi kullanılmıştır. Tünelin üst kısmında 3 şeritli otoyol, alt kısmında ise metro. ”, işin toplam sözleşme bedeline göre nakdi/fiziki gerçekleşme oranının “%95-%97 (2007 Aralıkta faaliyete geçmiştir)” ve belge tutarının 49.200.860.805,20 Ruble - 1.779.674.779,00 USD olarak belirtildiği, ayrıca anılan istekli tarafından sunulan bir sayfada inşaatın sınıfının “metro inşaatı” olarak belirtildiği,

Yapı Proje Merkezi Tic. ve San. A. Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından düzenlendiği, belgede işin adının ve ihale kayıt numarasının “ İzmir Banliyö Sisteminin Geliştirilmesi Projesi 6. Etap İstasyonlar (4 adet) ve Karayolu Üstgeçidi (1 adet) Yapım İşleri” – 2007/2698”, uygulanan yapı tekniğinin “Bayraklı, Mavişehir üst bilet hollü; Şemikler, Atasanayi istasyonları alt bilet hollüdür. Betonarme istasyon inşaatı, ince işler ve çelik sundurmalardan oluşmaktadır. Ayrıca Bayraklı Karayolu Üstgeçidi fore kazık üstünde betonarme yerinde dökme kiriş ve tabliye imalatıyla tamamlanmıştır. ” olarak belirtildiği,

Görülmüştür.

Moskovskiy Metrostroy Açık A.Ş. tarafından sunulan iş durum belgesine konu işle ilgili idarece gönderilen Türkçe belgelerin incelenmesi sonucunda, belgeye konu iş kapsamında demiryolu inşaatı işleri ile metro ve raylı sistemler inşaatı işlerinin karakteristik işleri arasında yer alan ray, travers, makas temini ve döşenmesi gibi üstyapı işlerinin yapılmadığı, dolayısı ile belgeye konu işin yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde G/1 grubu işler kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, iş deneyimini tevsik edemeyen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin onaltıncı fıkrasında, bu fıkraya konu belgelerin içermesi gereken unsurların sayma yöntemi kullanılarak belirlendiği ve bu unsurların sıralanmasında virgül kullanıldığı dikkate alındığında, fıkrada geçen “ilgisine göre” ifadesinin yalnız kendisinden sonraki virgüle kadar olan kısmı kapsadığı, dolayısı ile “işin bitim tarihini” kapsamadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle anılan fıkraya göre işin bitim tarihinin belgelerde belirtilmesi gerektiğinden, bu fıkraya göre belge düzenlenebilmesi için ilgili işin bitirilmiş olmasının şart olduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısı ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin onaltıncı fıkrasında yer alan hükme göre, bu fıkraya konu işlere ilişkin yalnız bitirilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenebileceğinden, devam eden bir iş için düzenlenen iş deneyim belgesi sunan Moskovskiy Metrostroy Açık A.Ş.’nin iş deneyimini bu nedenle de tevsik edemediği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, teşekkür mektubu sunan hariç 7 isteklinin katıldığı şikayete konu ihalede tek geçerli olarak kalan teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, dolayısı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat yarışması sonucunda oluşmadığı, bu durumun ise 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından, ihale işlemleri ve ihale kararının iptal edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

FARKLI GEREKÇE

İhale ilanı ve ihale dokümanında benzer iş olarak Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ´de yer alan “F/III Grubu İşler(Sinyalizasyon İşleri),F/V Grubu İşler (Scada Sistemleri), G/I Grubu İşler (Demiryolu,Raylı Sistemler İşleri)” işleri belirlenmiştir.

Başvuru konusu ihaleye teklif veren istekliler arasında yalnızca Gülermak Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş.’nin sunduğu iş deneyim belgesinin idarece belirlenen benzer iş tanımına uygun olduğu, diğer isteklilerin teklif mektubu ekinde sundukları iş deneyim belgelerinin ise benzer iş tanımına uygun olmadığı görüşündeyim.

01.12.2009 Tarih ve 01.12.2009 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Kurumu Teşkilatı Ve Personelinin Çalışma Usul Ve Esaslari Hakkında Yönetmelik’in “Toplantı, toplantı nisabı, karar ve karar tutanakları” başlıklı 10 uncu maddesinde;

**** _(1) Kurul, üye tamsayısı ile toplanır. Ancak, izin, rapor, görevlendirme, boş üyelik olması veya 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında yer alan hallerin bulunması durumlarında en az yedi üye ile toplanır ve toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile karar alır. Oyların eşit olması halinde Başkanın bulunduğu taraf çoğunluk kabul edilir. Üyeler çekimser oy kullanamaz. _

__

(2) İtirazen şikayet başvurularında çoğunluk kararının alınamadığı durumlarda, en az oyu alan karar türü yönünde oy kullananların, bu seçeneğin dışındaki diğer iki karardan biri yönünde oy kullanması suretiyle karar nisabı oluşturulur. Bu şekilde bir kararın oluşturulamadığı hallerde ise öncelikle başvurunun uygun bulunup bulunmadığı oylanır. Başvurunun uygun bulunması halinde ise karar alınabilmesi için ikinci oylama yapılarak karar oluşturulur.

__

_(3) Kurul kararları tutanak haline getirilerek toplantı esnasında üyelerce imzalanır. Kararlar, ekleri ile birlikte karar sırasına göre tarih belirtilerek birbirini takip edecek şekilde numaralandırılır. Kararlar toplantıyı izleyen beş iş günü içerisinde her sayfası paraf edilerek son sayfada üyelerin ad ve soyadları yazılmak suretiyle imzalanır. Çoğunluk kararına katılmayan üye toplantı tarihini izleyen iki iş günü içerisinde karşı oy gerekçesini yazılı olarak Kurula bildirir.” _ hükmü yer almaktadır.

__

Yapılan ilk oylamada Kurul Üyeleri Ali Kemal AKKOÇ, Hakan GÜNAL, Kazım ÖZKAN, Adem KAMALI ve Erkan DEMİRTAŞ ihalede tek geçerli teklif sahibi olduğu tespit edilen Gülermak Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş.in teklif bedelinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, dolayısı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat yarışması sonucunda oluşmadığı, bu durumun ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle ihalenin iptali yönünde;

__

Hicabi ECE, Abdullah DÜNDAR ve Bahattin IŞIK Gülermak Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş., Ataç İnş. ve San. A.Ş. ve Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin geçerli sayılarak düzeltici işlem belirlenmesi yönünde;

__

Kurum Başkanı Hasan GÜL ve Ali KAYA ise sadeceGülermak Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş. dışındaki isteklilerin iş deneyim belgelerinin benzer iş tanımına uygun olmadığı ve değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği hususunda düzeltici işlem belirlenmesi yönünde oy kullanmışlardır.

Teşkilat Yönetmeliğinin alıntı yapılan 10 uncu maddesinin 2 nci bendi gereği ihalenin iptali yönünde oy kullanan 5 üyenin olduğu tarafta Başkan olmadığından ve Başkanın bulunduğu tarafta ise iş deneyim belgelerinin geçerli olduğu istekliler üzerinde görüş birliği, dolayısıyla çoğunluk sağlanmadığından yeniden yapılan oylamada Başkan Hasan GÜL bu kez Gülermak Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş. ile birlikte Ataç İnş. ve San. A.Ş. ve Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin de geçerli sayılarak düzeltici işlem belirlenmesi yönünde oy kullanmıştır.

__

İdarece belirlenen benzer iş tanımına uygun iş deneyim belgesi sunmadıkları kanaatinde olduğum Ataç İnş. ve San. A.Ş. ve Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin geçerli teklif kabul edilmesi, ihale dokümanında belirtilen tüm yeterlilik kriterlerini sağladığı görülen Gülermak Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş.’nin mağduriyetine neden olacaktır. Kaldı ki ülkemizde söz konusu firmaların (Ataç İnş. ve San. A.Ş. ve Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş.) sahip oldukları iş deneyim belgelerinin benzer iş gruplarında bulunan birçok firma bulunmaktadır. Anılan firmaların benzer iş tanımına uygun olmayan iş deneyim belgelerinin kabul edilmesi, ihale ilanı ve ihale dokümanında yapılan benzer iş tanımı nedeniyle ihaleye iştirak edemeyen firmaların da bulunduğu göz önüne alındığında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde yer alan hükümlere aykırılık teşkil edecektir.

Öte yandan, 22 Ağustos 2009 Cumartesi tarih 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16 ncı maddesinin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlığı altındaki “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” alt başlığında:

“ 16.3.1.**** Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

__

_ a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,_

_ b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını, _

_ c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,_

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

__

_ 16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.”_ açıklamalarına yer verilmiştir.

Buna göre, ihale komisyonu tarafından, anılan Tebliğ hükmü uyarınca, yaklaşık maliyet tespit edilirken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığı, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığı, verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının ve ödenek durumunun sorgulanarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmekte olup, geçerli olan teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olması gerekçe gösterilerek, ihalenin iptal edilmesinin mevzuat hükümlerine uygun olmadığı kanaatinde olmakla birlikte;

Şikayete konu ihalenin karar aşamasında Kamu İhale Kurumu Teşkilatı Ve Personelinin Çalışma Usul Ve Esaslari Hakkında Yönetmelik’in “Toplantı, toplantı nisabı, karar ve karar tutanakları” başlıklı 10 uncu maddesinin 2 inci bendinde belirtilen durum meydana geldiğinden, Kurul Çoğunluğunun “ _ihalede tek geçerli teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, dolayısı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat yarışması sonucunda oluşmadığı, bu durumun ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesine aykırılık teşkil ettiği” _yönündeki gerekçesine katılmamakla birlikte, ihalenin iş deneyim belgesi benzer iş tanımına uygun olmayan isteklilerden biri üzerine bırakılmasının Kanunun 5 inci maddesi hükümlerine aykırılık teşkil edeceği düşüncesinde olduğumdan, anılan Yönetmelik hükmü gereğince oyumu ihalenin iptali yönünde kullanıyorum.

** Ali KAYA**

** Kurul Üyesi**

__

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede başvuru sahibinin “ …..İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan G Grubu işlerden demiryolu inşaatı işleri, metro raylı sistemler inşaatı işleri ile ilgili teklif bedelinin en az % 80’i oranında iş bitirme belgesi sunulmasının zorunlu olduğu, ancak anılan isteklinin (2 firmanın) söz konusu belgeleri hakkında tereddütlerinin ve şüphelerinin bulunması nedeni ile bu iş bitirme belgelerinin Kurum tarafından yeniden incelenmesinin gerektiği,” yönündeki 4 üncü iddiası yerinde görülerek, idarece ihale üzerinde bırakılan Ataç İnş. ve San. A.Ş.- E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. konsorsiyum ortaklarının iş deneyimini tevsik edemediklerinden bahisle bu istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ve aynı iddia çerçevesinde İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme neticesinde ihalede sadece bir isteklinin (Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş.’nin) teklifinin geçerli teklif olduğu ve bu teklifin de idarece belirlenen yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu anlaşıldığından bahisle,

“7 isteklinin (Teşekkür mektubu sunan hariç) katıldığı ihalede tek geçerli teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, dolayısı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat yarışması sonucunda oluşmadığı, bu durumun ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından, ihale işlemleri ve ihale kararının iptal edilmesi” ne karar verildiği anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde;

“ b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,”

__ ifade eder şekilde tanımlanmıştır.

Aynı Yönetmeliğin “ İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39 uncu maddesinde;

“ (1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

_… _

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

…

_(8) Konsorsiyumların katılabileceği ihalelerde, uzmanlık gerektiren kısımlar esas alınarak, konsorsiyum ortağı tarafından birden fazla kısma ya da tek bir aday veya istekli tarafından işin tamamına başvuruda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla her bir kısım için iş deneyimini gösteren ayrı bir belge sunulabilir. _

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir _yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.” _

__ Hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde ise;

“ 4734 sayılı Kanun ve bu çerçevede Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilen ihalelerde bazı idarelerce yapılan benzer iş belirlemelerinin Kanunun 5 inci maddesindeki rekabet ilkesine ve anılan Yönetmeliğin 3 üncü maddesindeki benzer iş tanımına aykırı olduğu görülmüştür. İdarelerce işin niteliğine uygun ve rekabeti artıracak şekilde benzer iş belirlemesi yapmasına esas olmak üzere ekte yer alan “Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede sekiz (8) ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli gruplar düzenlenmiş olup bu gruplar da kendi içinde alt gruplara ayrılmıştır. İdareler, ilanda ve idari şartnamede ihale edecekleri yapım işinin ekteki “Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dahil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle benzer iş belirlemesi yapacaklardır.

Söz konusu belirleme yapılırken ihale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir.

… ” düzenlemesi bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede, iş deneyim belgesinin uygun olmaması nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilen isteklilerden Ataç İnş. ve San. A.Ş. - E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. konsorsiyumu ile Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. nin sunmuş oldukları iş deneyim belgelerinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanında idarece yapılan düzenlemeler dikkate alınarak değerlendirildiğinde;

1-İdarece ihale üzerinde bırakılan Ataç İnş. ve San. A.Ş. - E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. konsorsiyumunun teklif mektubunda koordinatör ortak olan Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından yapılması öngörülen kısmın tutarının 27.694.178,26 TL (1.858.411,53 + 25.835.766,73) ve diğer konsorsiyum ortağı olan E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti tarafından yapılması öngörülen kısmın tutarının 16.679.674,24 TL olarak beyan edildiği, konsorsiyum beyannamesinde ise Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından taahhüt edilen iş kısmının “Demir yolu raylı sistem işleri G/I Grubu İşler” ve E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından taahhüt edilen iş kısmının “Sinyalizasyon ve Emniyet Sistemi İşleri F/III Grubu İşler, Scada Sistemi İşleri F/V Grubu İşler” olarak belirtildiği,

Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından düzenlendiği, belgeye konu işin adının ve ihale kayıt numarasının “ İzmir Banliyö Sisteminin Geliştirilmesi Projesi 5.Etap İstasyonlar (4 Adet) ve Karayolu Geçitleri (2 Adet) yapım işi - 2006/134947 ” olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “ Demirköprü, Çiğli Egekent ve Gaziemir istasyon inşaatları, kaba, ince işler ve çelik konstruksiyondan oluşmaktadır. Ayrıca Adliye Karayolu Üstgeçidi fore kazık, prekast kiriş ve tabliye imalatı olarak yapılmıştır. Gaziemir Karayolu Altgeçidi fore kazık, U kesit, yerinde dökme tabliye, betonarme istinat duvarı imalatı olarak yapılmıştır. ” şeklinde tanımlandığı,

İdarece Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu işe ait gönderilen dosyalar arasında kabul tutanakları, kesin hesap raporu ve ekleri, yaklaşık maliyet hesabı, isteklinin teklif dosyası ve sözleşme dosyasının yer aldığı, yapılan işler listesinin 4-a.3 nolu sayfasında “G. Hat işleri” başlığında “mevcut demiryolu hattının sökülmesi” işine yer verildiği, ayrıca bir metraj sayfasında demiryolu hattının sökülmesi ve hattın yeniden tesisinden bahsedildiği, belgeye konu işe ait bir keşifte (Gaziemir istasyonu keşfi sayfa 3) “öbf-19 inşaat yapılacak alandaki mevcut ray sisteminin sökülmesi, sökülen malzemenin muhafaza edilmesi ve inşai imalat tamamlandıktan sonra yeniden tesis edilmesi” iş kaleminin yer aldığı, isteklinin ödeme yüzdeleri cetvelinde “G1. Mevcut demiryolu hattının sökülmesi” ve “G2. Hattın yeniden tesisi” başlıklı iş kalemlerinin yer aldığı görülmüştür.

İdari şartnamenin 2.1 inci maddesinde ihale konusu işin miktarı ve türü başlığında idarece yapılan düzenleme dikkate alındığında Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesi kapsamındaki işlerin, ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri kapsadığı ayrıca, belge kapsamındaki işlerin tamamının demiryolu alt yapı işleri ile demiryolu hattının tesisini de kapsadığı dikkate alındığında Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin ekinde yer alan benzer iş grupları listesinin G/1 grubunda bulunan demiryolu inşaat işleri kapsamındaki işlerin aynısı olduğundan, istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin idarece iş deneyimi için istenilen benzer işe uygun olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, isteklinin teklif mektubunda koordinatör ortak olan Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından yapılması öngörülen kısmın tutarının 27.694.178,26 TL (1.858.411,53 + 25.835.766,73) olduğu dikkate alındığında sunulan iş deneyim belgesi tutarının 19.864.768,43 TL’sı olduğu ve güncellenmiş belge tutarının ise konsorsiyum ortağı olarak teklif verdiği kısım için sunması gereken teklif bedelinin %80’i oranındaki asgari yeterlik kriterini de karşıladığından, konsorsiyum ortağı olan Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin yeterli olduğu değerlendirilmektedir.

Ayrıca; konsorsiyumun diğer ortağı olan E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından Ankara Ticaret Sicil Memurluğundan alınan 21.10.2009 tarihli hisse durumlarını gösteren belge ve düzenlenme tarihi belirtilmeyen ortaklık durum belgesi ile Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından “Akın AYDIN” adına düzenlenen iş denetleme belgesinin sunulduğu, belgeye konu işin adının “ Ankaray – Hafif raylı toplutaşım sistemi elektro-mekanik işler” olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Aç kapa tünel, delme tünel ve istasyon işlerinin sinyalizasyon, 3. Ray, trafo merkezleri, CCTV seslendirme ve anons sistemi, saat, aydınlatma, topraklama, yıldırımdan korunma, telefon, kaçak akım koruma, ücret toplama, depo, depo ekipmanları, SCADA, telsiz ve radyo sistemleri ” şeklinde tanımlandığı, belgede ilgilinin unvanının “şantiye şefi”, sözleşme tarihinin 27.09.1991, geçici kabul tarihinin 26.07.1996 ve belge tutarının 171.040.063,61 DEM olarak belirtildiği ancak, tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunduğu ortaklık belgesinde belge düzenlenme tarihi belirtilmediğinden, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağı Akın Aydın’ın ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin düzenlenme tarihinden önceki bir yıl boyunca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre gerekli olan, kesintisiz olarak bir yıllık ortaklık şartını sağlayıp sağlamadığı net olarak anlaşılmadığından bu isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin uygun olmadığına karar verilmiştir.

Oysa; anılan isteklinin teklifinde sunduğu Ankara Ticaret Sicil Memurluğunca düzenlenen 21/10/2009 tarih ve 2009/92396 sayılı yazıda, memurluklarının 164962 numarasında kayıtlı E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Limited Şirketi’nin en son sermaye ve ortaklık yapısına ilişkin tescil, ortakların isimleri, hisse adetleri ve tutarlarına göre toplam 100.000 hisse adetinin 95.000 hissesinin Akın AYDIN’a, 5.000 hissesinin Cengiz ATALAR’a ait olduğunun, belgenin 21/10/2009 tarihli istek üzerine Memurluklarınca mevcut dosyasına uygun olarak düzenlendiği belirtilmiştir. Her ne kadar yeminli mali müşavir imzalı sunulan ortaklık durum belgesinde belgenin düzenlenme tarihi belirtilmemiş olsa bile Ankara Ticaret Sicil Memurluğunca düzenlenen yazının 21/10/2009 tarihinde düzenlendiği ve ihalenin ilan tarihinin 18/09/2009 olduğu dikkate alındığında, ihalenin ilk ilan tarihinden sonraki bir tarih itibarıyla tüzel kişiliğin yarıdan fazla hissesine sahip olan ve adına iş denetleme belgesi sunulan ortağın (Akın AYDIN ) olduğunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Burada açıklığa kavuşturulması gereken husus ise ihalenin ilk ilan tarihi olan 18/09/2009 tarihinden sonraki bir tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu ortaklık durumunun devam edip etmediği hususudur.

4734 sayılı Kanunun “ Tekliflerin değerlendirilmesi**”** başlıklı 37 inci maddesinde;

“Madde 37- İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

_ Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.”_ hükmü bulunmaktadır.

Ankara Ticaret Sicil Memurluğunca ihalenin ilk ilan tarihi olan 18/9/2009 tarihinden sonraki bir tarih olan 21/10/2009 tarihi itibarıyla E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti.’nin yarıdan fazla hissesinin ihalede adına iş denetleme belgesi sunulan tüzel kişi ortağına (Akın AYDIN) ait olduğunda bir tereddüt bulunmadığından ayrıca, yeminli mali müşavir imzalı sunulan ortaklık durum belgesinde de belgenin düzenlenme tarihinden önceki bir yıl boyunca Akın AYDIN’ın E+M Elektrik Hizmetleri Ltd. Şti’nin kesintisiz olarak % 50’den fazla hissesine sahip ortağı olduğunun belirtildiği dikkate alındığında yeminli mali müşavir imzalı sunulan ortaklık durum belgesinde, belge düzenlenme tarihinin belirtilmemiş olması hususu teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olmadığından, bu hususun anılan Kanunun 37 nci maddesi hükmü çerçevesinde bilgi eksikliği olarak değerlendirilmesi ve idarece belirlenecek bir sürede belge sahibi istekliden bu eksik bilginin tamamlanmasının yazılı olarak istenilmesi, bilgi eksiği tamamlandıktan sonra belge sahibinin iş deneyim belgesinin yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.

2- Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin Ulaştırma Bakanlığı DLH İnşaatı Genel Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, belgede işin adının “ Tecer-Kangal-Demiryolu I. ve III. Kısım Altyapı İkmal İnşaatı ”, uygulanan yapı tekniğinin “ Güzergah toprak işleri, tünel inşaatı (Yeni Avusturya metodu), köprü inşaatı (Fore kazık - betonarme yapı), alt – üst geçitler (betonarme), sanat yapıları (betonarme kutu menfez) ” olarak belirtildiği görülmüştür.

İdari şartnamenin 2.1 inci maddesinde ihale konusu işin miktarı ve türü başlığında idarece yapılan düzenleme dikkate alındığında ise; belge kapsamındaki işlerin, ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri kapsadığı ayrıca, belge kapsamındaki işlerin tamamının demiryolu alt yapı işleri olduğu dikkate alındığında Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin ekinde yer alan benzer iş grupları listesinin G/1 grubunda bulunan demiryolu inşaat işleri kapsamındaki işlerin aynısı olduğundan, idarece iş deneyimi için istenilen benzer işe uygun olarak kabul edilmesi ve bu isteklinin teklifinin de değerlendirmeye alınması gerekmektedir.

Sonuç olarak inceleme konusu ihalede;

1-İdarece ihale üzerinde bırakılan Ataç İnş. ve San. A.Ş. - E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. konsorsiyumunun konsorsiyum ortağı Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin geçerli olduğu, konsorsiyumun diğer ortağı olan E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tüzel kişiliğin % 50’den fazla hissesine sahip ortağı “Akın AYDIN” adına düzenlenen iş denetleme belgesi sunulduğundan bu istekliye ait yeminli mali müşavir imzalı sunulan ortaklık durum belgesinde, belge düzenlenme tarihinin belirtilmemiş olması hususunun bilgi eksikliği kapsamında tamamlatıldıktan sonra belge sahibinin iş deneyim belgesinin değerlendirilmesi,

2-Kolin İnş.Tur. San. Ve Tic. A.Ş. nin teklifinin geçerli teklif olarak kabul edilmesi

Yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “ihalenin iptali” yönündeki karara katılmıyoruz.

** Hicabi ECE Bahattin IŞIK Abdullah DÜNDAR **

** II. Başkan Kurul Üyesi Kurul Üyesi **

**
**

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede başvuru sahibinin “ …..İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan G Grubu işlerden demiryolu inşaatı işleri, metro raylı sistemler inşaatı işleri ile ilgili teklif bedelinin en az % 80’i oranında iş bitirme belgesi sunulmasının zorunlu olduğu, ancak anılan isteklinin (2 firmanın) söz konusu belgeleri hakkında tereddütlerinin ve şüphelerinin bulunması nedeni ile bu iş bitirme belgelerinin Kurum tarafından yeniden incelenmesinin gerektiği,” yönündeki 4 üncü iddiası yerinde görülerek, İdarece ihale üzerinde bırakılan istekli Ataç İnş. ve San. A.Ş.- E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. konsorsiyum ortaklarının iş deneyimini tevsik edemediklerinden bu istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve aynı iddia çerçevesinde İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme neticesinde de ihalede sadece bir isteklinin (Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş.’nin) teklifinin geçerli teklif olduğu ve bu teklifin de idarece belirlenen yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu anlaşıldığından bahisle,

“7 isteklinin (Teşekkür mektubu sunan hariç) katıldığı ihalede tek geçerli teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, dolayısı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat yarışması sonucunda oluşmadığı, bu durumun ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından, ihale işlemleri ve ihale kararının iptal edilmesi” ne karar verilmiştir.

Ünüvar İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından itirazen şikayet başvurusunda bulunulması üzerine, İdarece ihale üzerinde bırakılan istekli Ataç İnş. ve San. A.Ş.- E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Sti. Konsorsiyumu tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin ve bu çerçevede İdarece eşit muamele ilkesinin gözetilip gözetilmediğinin tespiti açısından ihaleye teklif sunan diğer isteklilerin iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesi sonucunda Kurulda;

-İtirazen şikayet başvurusunda bulunan Ünüvar İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş. nce sunulan iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olduğu, ancak Ünüvar İnş. San. ve Tic. A.Ş. nin bazı iş kalemlerine ilişkin analizleri sunmaması gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği (İdarenin tespiti de bu yöndedir),

-Hiperbol İnş. Pazarlama Ltd. Şti. –Önsa İnş. Tur. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı olan Hiperbol İnş. Pazarlama Ltd. Şti tarafından sunulan iş deneyim belgesinin geçersiz olduğu (İdarenin tespiti de bu yöndedir),

-Rhomberg Bahntechnik GmbH - Borege İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Moskovskiy Metrostroy Açık A.Ş. - Yapı Proje Merkezi Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin gerekli şartları sağlamadığı (İdarenin tespiti sağladığı yönündedir),

Hususları tespit edilmiştir.

Mutabık kalınan bu hususlar dışında, İdarece 1. ve 2. en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Ataç İnş. ve San. A.Ş.- E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Sti. Konsorsiyumu ile Kolin İnşaat Tur. San. ve Tic. A.Ş tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin incelenmesi sonucunda ise, Kurul üyeleri arasında şu görüşler ortaya çıkmıştır:

Birinci görüş: Ataç İnş. ve San. A.Ş.- E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Sti. Konsorsiyumu ile Kolin İnşaat Tur. San. ve Tic. A.Ş tarafından sunulan iş deneyim belgeleri de İdarece istenilen şartları sağlamadığından ihalede tek geçerli teklif sahibi olarak Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş. kalmış olup yeterli rekabet sağlanamadığından ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir (beş oy almıştır).

İkinci görüş: Ataç İnş. ve San. A.Ş.- E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Sti. Konsorsiyumu ile Kolin İnşaat Tur. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgeleri de İdarece istenilen şartları sağlamaktadır.

Ancak, E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti.’nin yarıdan fazla hissesinin ihalede adına iş denetleme belgesi sunulan tüzel kişi ortağına (Akın AYDIN) ait olduğunda bir tereddüt bulunmadığından, yeminli mali müşavir imzalı sunulan ortaklık durum belgesinde, belge düzenlenme tarihinin belirtilmemiş olması hususu teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olmadığından, bu hususun anılan Kanunun 37 inci maddesi hükmü çerçevesinde bilgi eksikliği olarak değerlendirilmesi ve idarece belirlenecek bir sürede belge sahibi istekliden bu eksik bilginin tamamlanmasının yazılı olarak istenilmesi, bilgi eksiği tamamlandıktan sonra belge sahibinin iş deneyim belgesinin yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. (üç oy almıştır).

Üçüncü görüş: Ataç İnş. ve San. A.Ş.- E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Sti. Konsorsiyumu ile Kolin İnşaat Tur. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgeleri İdarece istenilen şartları sağlamadığından ihalede tek geçerli teklif sahibi olarak Gülermak Ağır San. İnş. ve Taah. A.Ş. kaldığından, ihalenin yaklaşık maliyeti ile teklif fiyatının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığı hususunun sorgulanıp, bu işe tahsis edilen ödenek durumu dikkate alınarak İhalenin iptal edilip edilmemesine İdarece karar verilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesi gerekmektedir (tarafımca katılınan bu görüş iki oy almıştır).

Ancak, Kamu İhale Kurumunun Teşkilatı ve Personelin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Toplantı, toplantı nisabı, karar ve karar tutanakları başlıklı” 10’uncu maddesinde;

“(1)Kurul, üye tamsayısı ile toplanır. Ancak, izin, rapor, görevlendirme, boş üyelik olması veya 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında yer alan hallerin bulunması durumlarında en az yedi üye ile toplanır ve toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile karar alır. Oyların eşit olması halinde Başkanın bulunduğu taraf çoğunluk kabul edilir. Üyeler çekimser oy kullanamaz.

(2) İtirazen şikâyet başvurularında çoğunluk kararının alınamadığı durumlarda, en az oyu alan karar türü yönünde oy kullananların, bu seçeneğin dışındaki diğer iki karardan biri yönünde oy kullanması suretiyle karar nisabı oluşturulur. …”

Düzenlemesi yer almaktadır.

Tarafımca katılınan görüş Kurulda yapılan oylamada en az oyu aldığından ve bahsedilen Yönetmelik gereğince diğer iki görüşten birisine katılmam gerektiğinden, yapılan ikinci oylamada tarafımca ikinci görüşe katılınmıştır.

Sonuç itibariyle, ilk oylamada üçüncü görüşe katılan diğer üyenin, yapılan ikinci oylama sonucunda ihalenin iptal edilmesi gerektiğini belirten görüşe katılması üzerine, ihalede tek geçerli teklif kaldığı ve bu teklifin de İdarece tespit edilen yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu sebebiyle ihalenin iptal edilmesi gerektiğini belirten görüş yönünde Kurulda çoğunluk sağlanmıştır.

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin ekinde yer alan benzer iş grupları listesinde G Grubu işler;

(G) DEMİRYOLU, RAYLI SİSTEMLER, HAVALİMANI, DENİZ YAPILARI İŞLERİ

I.GRUP: DEMİRYOLU, RAYLI SİSTEMLER İŞLERİ

1. Demiryolu inşaatı işleri

2. Metro ve raylı sistemler inş.

3. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler

Şeklinde belirlenmiştir.

Yapılan incelemede, şikayete konu ihalenin 13.11.2009 tarihli ve 3 numaralı ihale komisyon kararı ile Ataç İnş. ve San. A.Ş. - E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. Konsorsiyumu üzerinde bırakıldığı, konsorsiyum beyannamesinde ise Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından taahhüt edilen iş kısmının “Demir yolu raylı sistem işleri G/I Grubu İşler” ve E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından taahhüt edilen iş kısmının “Sinyalizasyon ve Emniyet Sistemi İşleri F/III Grubu İşler, Scada Sistemi İşleri F/V Grubu İşler” olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

İdarece 1. en avantajlı teklif olarak belirlenen Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesi İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından düzenlenmiş olup, belgeye konu işin adı“İzmir Banliyö Sisteminin Geliştirilmesi Projesi 5. Etap İstasyonlar (4 Adet) ve Karayolu Geçitleri (2 Adet) yapım işi” uygulanan yapı tekniği ise “Demirköprü, Çiğli Egekent ve Gaziemir istasyon inşaatları, kaba, ince işler ve çelik konstruksiyondan oluşmaktadır. Ayrıca Adliye Karayolu Üstgeçidi fore kazık, prekast kiriş ve tabliye imalatı olarak yapılmıştır. Gaziemir Karayolu Altgeçidi fore kazık, U kesit, yerinde dökme tabliye, betonarme istinat duvarı imalatı olarak yapılmıştır.” şeklinde belirtilmiştir.

E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından Ankara Ticaret Sicil Memurluğundan alınan 21.10.2009 tarihli hisse durumlarını gösteren belge ve düzenlenme tarihi belirtilmeyen ortaklık durum belgesi ile Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından “Akın AYDIN” adına düzenlenen iş denetleme belgesinin sunulduğu, belgeye konu işin adının “Ankaray – Hafif raylı toplutaşım sistemi elektro-mekanik işler” olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Aç kapa tünel, delme tünel ve istasyon işlerinin sinyalizasyon, 3. Ray, trafo merkezleri, CCTV seslendirme ve anons sistemi, saat, aydınlatma, topraklama, yıldırımdan korunma, telefon, kaçak akım koruma, ücret toplama, depo, depo ekipmanları, SCADA, telsiz ve radyo sistemleri” şeklinde tanımlandığı, belgede ilgilinin unvanının “şantiye şefi olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Ankara Ticaret Sicil Memurluğunca ihalenin ilk ilan tarihi olan 18/09/2009 tarihinden sonraki bir tarih olan 21/10/2009 tarihi itibarıyla E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti.’nin yarıdan fazla hissesinin ihalede adına iş denetleme belgesi sunulan tüzel kişi ortağına (Akın AYDIN) ait olduğunda bir tereddüt bulunmadığından ayrıca, yeminli mali müşavir imzalı sunulan ortaklık durum belgesinde de belgenin düzenlenme tarihinden önceki bir yıl boyunca Akın AYDIN’ın E+M Elektrik Hizmetleri Ltd. Şti’nin kesintisiz olarak % 50’den fazla hissesine sahip ortağı olduğunun belirtildiği dikkate alındığında yeminli mali müşavir imzalı sunulan ortaklık durum belgesinde, belge düzenlenme tarihinin belirtilmemiş olması hususu teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olmadığından, bu hususun anılan Kanunun 37 inci maddesi hükmü çerçevesinde bilgi eksikliği olarak değerlendirilmesi ve idarece belirlenecek bir sürede belge sahibi istekliden bu eksik bilginin tamamlanmasının yazılı olarak istenilmesi, bilgi eksiği tamamlandıktan sonra belge sahibinin iş deneyim belgesinin yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ancak, şikâyet konu ihalenin yaklaşık maliyet hesap cetveli ile ihale dokümanının incelenmesinden, ihale konusu işin kapsamında, çeşitli istasyon ve tünel yapımının tamamlanması işleri, Ankara yolu geçişi yapım işi, demir yolu yapım işleri, acil kaçış merdivenleri yapım işleri, tünel havalandırma fan binası yapım işleri, trafo-redresör binaları yapım işleri, saha ve hat boyu elektrik işleri, scada sistemi, sinyalizasyon ve emniyet sistemi, enerji temini işleri, telefon sistemi işleri ve altyapı tesisleri işleri gibi işlerin yer aldığı anlaşılmıştır.

İsteklilerce iş deneyimini tevsik amacı ile sunulacak her hangi bir belgenin Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin ekinde yer alan benzer iş grupları listesinin G/1 grubunda bulunan demiryolu inşaatı işleri ile metro ve raylı sistemler inşaatı işleri kapsamında değerlendirilebilmesi için belgeye konu işte; hem demiryolu inşaatı işleri ile metro ve raylı sistemler inşaatı işlerinin hem de ihale konusu iş kapsamında yer alan; ray, travers, makas temini ve döşenmesi gibi üstyapı işlerinin yapılmış olması gerektiği değerlendirilmektedir.

Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu işe ait kesin hesap raporunun incelenmesinden; belgeye konu iş kapsamında demiryolu inşaatı işleri ile metro ve raylı sistemler inşaatı işlerinin karakteristik işleri arasında yer alan ray, travers, makas temini ve döşenmesi gibi üstyapı işlerinin yapılmadığı, dolayısı ile belgeye konu işin yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde G/1 grubu işler kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, iş deneyimini tevsik edemeyen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

İdarece 2. en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Kolin İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin Ulaştırma Bakanlığı DLH İnşaatı Genel Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, belgede işin adının “Tecer-Kangal-Demiryolu I. ve III. Kısım Altyapı İkmal İnşaatı”, uygulanan yapı tekniğinin “Güzergah toprak işleri, tünel inşaatı (Yeni Avusturya metodu), köprü inşaatı (Fore kazık - betonarme yapı), alt – üst geçitler (betonarme), sanat yapıları (betonarme kutu menfez)” olarak belirtildiği görülmüştür.

Söz konusu belgeye ilişkin idarece gönderilen kesin hesap raporunun incelenmesinden; belgeye konu iş kapsamında demiryolu inşaatı işleri ile metro ve raylı sistemler inşaatı işlerinin karakteristik işleri arasında yer alan ray, travers, makas temini ve döşenmesi gibi üstyapı işlerinin yapılmadığı, dolayısı ile belgeye konu işin yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde G/1 grubu işler kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, iş deneyimini tevsik edemeyen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

İdarece 1. ve 2. en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin İdarece istenilen şartları sağlayıp sağlamadığı hususunun ihtilaflı olmasının temel gerekçesi, İsteklilerce iş deneyimini tevsik amacı ile sunulacak her hangi bir belgenin Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin ekinde yer alan benzer iş grupları listesinin G/1 grubu kapsamında değerlendirilebilmesi için, belgeye konu işte, hem demiryolu inşaatı işleri ile metro ve raylı sistemler inşaatı işlerinin hem de ihale konusu iş kapsamında yer alan; ray, travers, makas temini ve döşenmesi gibi üstyapı işlerinin birlikte yapılmış olması gerekip gerekmediğidir.

Tarafımca, yukarıda da izah edildiği üzere, sunulacak her hangi bir belgenin Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin ekinde yer alan benzer iş grupları listesinin G/1 grubunda bulunan demiryolu inşaatı işleri ile metro ve raylı sistemler inşaatı işleri kapsamında değerlendirilebilmesi için, belgeye konu işte, hem demiryolu inşaatı işleri ile metro ve raylı sistemler inşaatı işlerinin hem de ihale konusu iş kapsamında yer alan; ray, travers, makas temini ve döşenmesi gibi üstyapı işlerinin birlikte yapılmış olmasının aranmasının amaca daha uygun bir yorum olduğu düşünülmektedir.

Ancak, Kamu İhale Kurumunun Teşkilatı ve Personelin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik gereği yapılan ikinci oylamada, diğer iki görüşten birisine katılma zorunluluğu karşısında, Benzer İşlere Dair Tebliğ ekinde yer alan listede G/1 grubu kapsamındaki işlerin içeriğinin gereken açıklıkta belirtilmediği dikkate alınarak; ray, travers, makas temini ve döşenmesi gibi üstyapı işlerini içermeyen iş deneyim belgelerinin de bu grup kapsamında görülebileceği değerlendirilmiştir.

Bununla birlikte Kurulca, ihalede geçerli tek teklif kaldığı ve ihalede gerekli rekabetin oluşmadığı gerekçesi ile ihale kararı ile ihale işlemlerinin iptaline karar verilmiştir

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5812 sayılı Kanunla değiştirilen 56’ncı maddesinin 2’nci fıkrasında, “Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler” hükmü yer almaktadır.

Bu hükme göre Kuruma verilen inceleme yetkisi, itirazen şikayet başvurusunda belirtilen konularla sınırlı olup, Kamu İhale Kanununda Kuruma, bunların dışında bir konuyu herhangi bir gerekçe ile re’sen inceleyebileceğine dair bir yetki verilmemiştir. Bu bakımdan, ihalede gerekli rekabetin oluşmadığı gerekçesi ile ihalenin iptaline yönelik bir karar verilmesi Kamu İhale Kanununun bahsedilen hükmüne açık bir aykırılık teşkil etmektedir.

Ayrıca, ihaleye konu her işin kendine has özellikleri bulunabileceğinden, sunulan teklif sayısına ve bu tekliflerin yaklaşık maliyete oranına bakılarak ihalede yeterli rekabetin sağlanıp sağlanmadığına karar verilmesi, çoğu zaman objektif bir değerlendirmeye konu edilebilecek bir husus değildir. Objektif bir esasa dayandırılamayan böyle bir değerlendirmenin Kamu İhale Kurulunca yapılması, yetki ve sorumluluk dengesi çerçevesinde idarelere ait olması gereken takdir yetkisine de müdahale anlamına gelecektir.

Bu bakımdan, ihalede tek geçerli teklif bulunsa bile, ihaleyi yapan İdarece ihalenin iptaline karar verilebilmesi mümkün olmakla birlikte, Kamu İhale Kurumunca İdarenin yerine geçilerek ihalenin iptaline karar verilmesinin hukuki bir dayanağı bulunmamaktadır.

Sonuç olarak inceleme konusu ihalede;

1- Rhomberg Bahntechnik GmbH - Borege İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Moskovskiy Metrostroy Açık A.Ş. - Yapı Proje Merkezi Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgeleri gerekli şartları sağlamadığından bu isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması,

2- İdarece ihale üzerinde bırakılan Ataç İnş. ve San. A.Ş. - E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. konsorsiyumunun konsorsiyum ortağı Ataç İnş. ve San. A.Ş. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin geçerli olduğu, konsorsiyumun diğer ortağı olan E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tüzel kişiliğin % 50’den fazla hissesine sahip ortağı “Akın AYDIN” adına düzenlenen iş denetleme belgesi sunulduğundan bu istekliye ait yeminli mali müşavir imzalı sunulan ortaklık durum belgesinde, belge düzenlenme tarihinin belirtilmemiş olması hususunun bilgi eksikliği olarak değerlendirilmesi, bilgi eksiği tamamlandıktan sonra belge sahibinin iş deneyim belgesinin yeniden değerlendirilmesi,

Yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “ ihalenin iptali” yönündeki karara katılmıyorum.

**Dr.HasanGÜL **

Başkan