KİK Kararı: 2010/UY.III-505

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/012
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 09.02.2010
Karar No : 2010/UY.III-505
BAŞVURU SAHİBİ:
Çisem Elektrik Taahhüt İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti, -|||1420 Sokak|116 D.2||alsancak|merkez|izmir

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Menemen Devlet Hastanesi, Uğur Mumcu Mah. 1249 Sok. No:11 Menemen/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/152194 İhale Kayıt Numaralı "Hastanemiz 2x1600 Kva Trafo Merkezi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.02.2010 tarih ve III.Y.00.54.0092/2010-1E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Menemen Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 26.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2x1600 Kva Trafo Merkezi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çisem Elektrik Taahhüt İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti’nin 29.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.01.2010 tarih ve 249 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; tekliflerinin aşırı düşük olarak değerlendirildiği, yaptıkları açıklamaların yeterli görülmediği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, tekliflerinin standart sapma aralığında bulunduğu, idarece gerçekleştirilen işlemlerin hatalı olduğu, verdikleri teklif ile kar elde edilebileceğini belgeleri ile ortaya koydukları iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdare tarafından yapılan tekliflerin değerlendirmesi işlemi neticesinde, alınan ara karar uyarınca başvuru sahibi istekli ile birlikte Teknikel Ltd. Şti., Öncü İnşaat ve Elit İnşaat firmalarından olmak üzere 4 firmadan;

- Yapım yönteminin ekonomik olması,

- Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşulları,

- Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

Yönlerinden teklifin bileşenlerini ve ayrıntılarını belgelere dayalı olarak yapılacak yazılı açıklamanın istendiği, bunun üzerine başvuru sahibi istekli ile birlikte Teknikel Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, Öncü İnşaat ve Elit İnşaat firmalarının ise açıklamada bulunmadıkları,

Teknikel Ltd. Şti. ile başvuru sahibi istekli olan Çisem Elektrik Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları değerlendirildiğinde, yapılan açıklamaların uygun görülmediği ve her iki isteklinin teklifinin ihale dışı bırakılması suretiyle, ihalenin İTG İzmir Elektrik firması üzerinde bırakıldığı, bunun üzerine başvuru sahibi istekli olan Çisem Elektrik Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesi gerektiği iddiasıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu,

Anlaşılmıştır.

İhale dokümanında isteklilerin tekliflerini götürü bedel üzerinden verecekleri düzenlemesine yer verilmiştir. İhale dokümanı kapsamında da isteklilere tekliflerini hazırlayabilmeleri için iş kalemlerine ait pursantaj listeleri, teknik şartnameler ve işin projeleri ve mahal listeleri verilmiştir.

İhalede götürü bedel teklif verileceğinden isteklilerin; iş kalemlerini ve metrajlarını, pursantaj listelerini, teknik şartnameleri ve işin projeleri ile mahal listelerini dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir.

Yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru sahibi isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçesi olarak;

“i- Elektrik işleri hesap cetvelinde vermiş olduğu imalat pozları ile ilgili metrajların, projede yapımları ve metrajları açıkça görülebilen ve işin esasında büyük maliyetleri oluşturan bilhassa önemli pozlarla eksik metraj hesap ettiği, bu eksik metraj hesabını neredeyse teklifin tamamında yaptığı, örneğin;

Poz No

İmalatın İsmi

Projedeki Metraj

Öngörülen Metraj

782/101

Galvaniz kablo kanalı

1450 kg __

500 kg __

32.1.13 + 727.550

1x240 NYY kablo + 1x240 mm2 NYY kablo

7292 m __

7062 m __

32.11.4 + 32.19.4

1x95 XLPE kablo + 1x95 XLPE kablo

2362 m __

1500 m __

32.11.6 + 32.19.6

1x150 XLPE kablo + 1x150 XLPE kablo

1641 m __

1230 m __

__

Ortalama % 25 civarında anahtar teslimi götürü bedel teklife tesir edecek nitelikte büyük imalat kalemlerinde eksik metraj öngördüğü,

__

ii- İnşaat işlerinde yer alan imalat pozlarına ilişkin birim fiyat analizleri yaptığı, birim fiyat analizlerinde müteahhit karı ve genel giderler öngörmediği, bu haliyle genel icmalde öngörülen % 5 mertebesinde müteahhit karı ve genel giderler öngördüğü, öngörülen % 5 kar ve genel gider mertebesinin yapım işleri için en az % 8 (SSK prim, vergi, damga pulu, karar pulu, sözleşme gideri, all risk sigorta, kar, vb.) mertebesinde olması gerektiği,

__

Aynı şekilde, elektrik işleri ile ilgili diğer aşırı düşük teklif veren Teknikel Ltd. Şti. firması ile aynı yerden aynı miktarları içerir, farklı bedelli teklif aldığı, Ege Prestij firmasına ait proforma faturada belirtilen fiyatlara toplamda % 7 ile % 9 oranında işçilik bedeli eklendiği, ayrıca müteahhit karı ve genel gider karşılığı eklemediği, bu haliyle genel icmalde eklenen % 5 müteahhit karı ve genel giderler mertebesinin mecburi kanuni vergi ve primleri karşılayacak düzeyde olmadığı,

__

iii- Aşırı düşük savunma dosyasında imalatlarla ilgili proforma faturaların bulunduğu, ancak proforma faturalar ekinde olması gereken alış ve satış fatura örneklerinin fotokopi olduğu, fotokopi olan alış ve satış faturalarının YMM veya SMMM tarafından imzalı olduğu, bu haliyle alış ve satış fatura örneklerinin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili bölümüne uygun olmadığı”,

__

Hususlarının belirtilmiştir.

__

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin teklifinin ihale dışı bırakılma gerekçeleri incelendiğinde;

i- Eksik metraj teklif edilerek fiyat avantajı sağlanması hususu ile ilgili olarak;

Yapılan değerlendirmelere göre ana başlık itibariyle 4 farklı iş kaleminde teklif edilen metraj miktarının düşük olduğunun belirtilmesi ile elektrik işlerinde yer alan diğer imalat kalemlerindeki teklif edilen iş miktarlarının uygun olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait iş miktarlarından, yaklaşık maliyet hesaplamalarında yer alan iş miktarlarına göre kabul edilmeyen kalemler ve bu kalemlerdeki fiyat farkları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

__

Poz No

İmalatın İsmi

Projedeki Metraj

İstekli Tarafından Öngörülen Metraj

Teklif Edilen Tutar (TL)

782/101

Galvaniz kablo kanalı

1450 kg

500 kg

1.500,00

32.1.13 + 727.550

1x240 NYY kablo + 1x240 mm2 NYY kablo

7292 m

(60 m + 7232 m)

7062 m (7062 m + 0)

187.354,86

32.11.4 + 32.19.4

1x95 XLPE kablo + 1x95 XLPE kablo

2362 m

(668 m + 1694 m)

1500 m (1500 m + 0 m)

25.800,00 (25.800 + 0)

32.11.6 + 32.19.6

1x150 XLPE kablo + 1x150 XLPE kablo

1641 m

(547 m + 1094 m)

1230 m (1230 m + 0)

29.999,70

__

Bahse konu iş kalemlerindeki farklardan; “Galvaniz kablo kanalı” imalatında % 190 fazlalık olduğunun görüldüğü, buna karşılık diğer 3 imalat kalemindeki farkların ise “1x240 NYY kablo + 1x240 mm2 NYY kablo” imalatında % 3,25 fazlalık, “1x95 XLPE kablo” imalatında % 57,46 fazlalık ve “1x150 XLPE kablo“ imalatında ise %33,41 fazlalık bulunduğu belirlenmiştir.

İş miktarlarının bire bir örtüşmesinin beklenmemesi gerekmekle birlikte, bu farkların makul ve açıklanabilir düzeyde olması gerekmektedir. İş miktarlarının eksik verilmesinden kaynaklanan farkın, açıklanamayacak mahiyette ve teklif fiyatını etkileyecek boyutta olduğu belirlenmiştir.

Dolayısıyla, başvuru sahibinin, bazı iş kalemlerine ilişkin vermiş olduğu iş miktarlarıyla, bu kalemlere ilişkin olarak idarece belirlenen iş miktarları arasında mahiyeti açıklanamayacak ölçüde teklif fiyatını etkileyecek önemli farkların bulunduğu anlaşıldığından, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesi gerektiği tespit edilmiştir.

ii- Genel gider ve kar olarak toplamda öngörülen % 5’lik oranın, kanunen ödenmesi ve kesilmesi zorunlu olan giderler toplamı olan asgari % 8 oranını karşılamadığı hususu ile ilgili olarak;

Başvuru sahibi isteklinin elektrik işleri için 706.112,50 TL, inşaat işleri için 47.480,98 TL, müteahhitlik karı ve genel giderler için 36.406,53 TL (% 4,83) olmak üzere toplam 790.000,00 TL’lik teklif verdiği görülmektedir. __

Gerçekleştirilecek her birim iş için ne kadar kâr öngörüleceğinin istekliler tarafından belirlenecek bir husus olduğu ve başvuru sahibi tarafından ihale konusu işte toplam 36.406,53 TL’lik bir kâr öngörüldüğü, bu tutarın başvuru sahibinin teklifinin % 4,83’üne tekabül ettiği göz önüne alındığında, başvuru sahibinin açıklamalarının idarece yeterli görülmemesi işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.

iii- İmalatlar ile ilgili proforma fatura ekindeki alış ve satış fatura örneklerinin fotokopi olduğu, fotokopi olan alış ve satış faturalarının YMM veya SMMM tarafından imzalı olduğu, bu haliyle alış ve satış fatura örneklerinin kamu ihale genel tebliğinin ilgili bölümüne uygun olmadığı hususu ile ilgili olarak;

Kurumumuza gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan ilgili belgelerin onaylı örnekleri üzerinden herhangi bir değerlendirme yapılamadığından, söz konusu alış ve satış fatura örneklerinin asıllarına ihtiyaç duyulmuş, bu çerçevede, başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına esas olmak üzere sunulmuş bulunan proforma faturalar ekindeki alış ve satış fatura örneklerinin asılları ilgili idareden bir yazı ile talep edilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklamasına esas olmak üzere başvuru sahibi tarafından idareye sunulan belge asılları üzerinde yapılan inceleme neticesinde, ilgili proforma fatura eklerinde yer alan her bir alış ve satış fatura örneklerinin, başvuru sahibi istekli ile ilgili firmalar ve SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, söz konusu belgelerin fotokopi halinde sunulmadıkları belirlenmiştir.

__

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Sunulan belgeler ve ilgili mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; sunulan fatura örneklerinin asıl olarak kabul edilmesi gerektiği hususu göz önünde tutulmak suretiyle, her bir fatura örneğinin kaşelenip imzalanmak suretiyle sunulduğu, daha önce imzalanıp kaşelenen fatura örneklerinin fotokopisinin sunulmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin belirtilen gerekçe ile ihale dışı bırakılmasının uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Netice itibarıyla, metraj listelerinde yer alan 4 iş kalemi için mahiyeti açıklanamayacak ve teklif fiyatını etkileyecek ölçüde eksik miktar öngörüldüğü şeklinde yapılan değerlendirmenin uygun olduğu, ortaya konulan diğer gerekçelerin ise uygun olmadığı belirlenmiş olup, sonuçta başvuru sahibi isteklinin açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin ihale dışı bırakılması kararının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek Belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinde; “… Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Bu durumda, ihalenin inşaat işleri için verilen teklif fiyatlarının da elektrik işlerinde olduğu gibi iş analizlerini oluşturan gider kalemlerinin bilgi ve belgeleriyle açıklanması gerektiği belirlenmiştir.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları istenirken teklifin önemli görülen bileşenlerinin belirtilmediği görülmektedir. Bu nedenle, yapılan açıklamaların tamamının incelenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, ihale konusu işin inşaat işleri kısmına ilişkin olarak yapılan açıklamalar incelendiğinde ise;

Başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamalarda, inşaat işleri ile ilgili olarak 12 adet birim fiyat analizi sunulması ile yetinildiği, bu analizlere dayanak teşkil eden proforma faturaların, teklif alma yazılarının ve buna benzer bilgi ve belgelerin ise sunulmadığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38.3, 38.9 ve 38.10 uncu maddelerinde sırasıyla;

“İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

…

Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

(38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamaları yer almaktadır.

Buna göre, başvuru sahibi tarafından teklif edilen 47.480,98 TL’lık inşaat işleri için pursantaj listelerinde yer alan 12 iş kalemi ile ilgili olarak sunulan iş analizlerinde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının birim fiyatlarının kullanıldığı görülmekle birlikte, söz konusu analizlere ek olarak; anılan Bakanlığın hangi iş kalemleri için birim fiyatını kullandığını, birim fiyat poz numarasını da yazmak ve “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde sunması gerekirken, başvuru sahibi tarafından söz konusu listenin de sunulmadığı belirlenmiştir.

Bu çerçevede, inşaat işlerine ilişkin olarak yapılan söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden belgelerle tevsik edilmediği anlaşıldığından, inşaat işleri kısmına ilişkin olarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, gerek elektrik işlerinde bazı iş kalemlerine ilişkin öngörülen iş miktarlarının idarenin öngördüğü miktarlardan kabul edilemeyecek düzeyde düşük olması gerekse de inşaat işlerinde birim fiyat analizlerine dayanak teşkil eden herhangi bir proforma fatura, fiyat teklifi ve faturanın sunulmaması veyahut da ilgili iş analizleriyle ilgili olarak Tebliğin 38.3, 38.9 ve 38.10 uncu maddeleri uyarınca oluşturulacak listenin sunulmaması nedenleriyle, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesi kararının yerinde olduğu anlaşıldığından, şikayetin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.