KİK Kararı: 2010/UY.III-3873

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/078
Gündem No : 59
Karar Tarihi : 21.12.2010
Karar No : 2010/UY.III-3873
BAŞVURU SAHİBİ:
Mehmet Baki Duvan, Bayır Mah. Kemal Güneş Cad. Aydınhan No: 112/205 78200 KARABÜK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İller Bankası 18.Bölge Müdürlüğü, Kuzeykent Mah. Miralay Halitbey Cad. No: 10 37100 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/90279 İhale Kayıt Numaralı "Cide (Kastamonu) İçmesuyu İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.12.2010 tarih ve III.Y.36.32.0260/2010-52E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İller Bankası 18. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.08.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Cide ( Kastamonu ) İçmesuyu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Baki Duvan’ın 02.11.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.11.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.11.2010 tarih ve 47862 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.11.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Cide.İf-01, Cide.İf-02, Cide.İf-03, Cide.İf-04, Cide.İf-05, Cide.İf-12, Cide.İf-14, Cide.İf-19, Cide.İf-21, Cide.İf-23, Cide.İf-25, Cide.İf-27, Cide.İf-29, Cide.İf-31, Cide.İf-32, Cide.İf-35, Cide.İf-42, Cide.İf-46, Cide.İf-51, Cide.İf-52, Cide.İf-53, Cide.İf-54, Cide.İf-55, Cide.İkl-01 No’lu iş kalemlerine ilişkin yaptığı açıklamaların yerinde olamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işe ait idari şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; “ İstekliler tekliferini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı maddesinde; “ 1- İhale dokümanı satış dosyası içerisinde Birim Fiyat ve Tutar sütunları boş olarak verilen teklif birim fiyat cetveli ve icmali aynen kullanılarak veya içeriği değiştirilmeden yeniden tanzim edilerek rakamla doldurulacak ve teklif ekinde her sayfaları kaşelenmiş ve imzalanmış olarak verilecektir.

2 – Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60. Maddesinin 1. Fıkrası (b) bendi gereğince; teklifi aşırı düşük sınır değerinin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin idarece yazılı açıklama istenmesi durumunda, açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

10.08.2010 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 14 isteklinin katıldığı, 6 teklif geçerli kabul edilerek sınır değerin 2.197.524,34 olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif veren tek geçerli teklif sahibi olan Methaş Müh. Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, açıklaması uygun görülen Methaş Müh. Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Mehmet Baki Duvan’ın ise ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 38 nci maddesinde; "İhale komisyonu verilen teklifleri 37 inci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin (ç) bendinde; “ Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,

2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,

istenir.

_ Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur. ”_ hükmü,__

Aynı Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45.1 inci maddesinde; “ 45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

_ 45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede; _

_a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. _

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

...

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Methaş Müh. Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; idarenin tanımladığı analiz formatına uygun analizleri, birim fiyatlardan alınan iş kalemleri tablosu, piyasadan alınan boru ve klor ekipmanları fiyatlar analizleri, kazı-dolgu analizleri ve fiyatlarını, nakliye analizlerini, PVC boruların döşenmesi, kesilmesi ve baş bağlama analizlerini, HDPE Boruların döşenmesi, kesilmesi ve EFM kaynak analizlerini, Serbest ve temel kazıları için analizler ve fiyatlarını, sınai imalatlar için gerekli inşaat analizlerini, himaye çiti ve sayısal işletme planı yapılması analizleri, teklif alınan firmalara ait belgeler ve firmalarına ait belgeleri sunduğu görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, idarenin tanımladığı analiz formatına uygun analizleri sunmuş olduğu tespit edilmekle birlikte, analizleri oluşturan iş kalemlerinin imalata esas miktarlarının bir kısmının idarece belirlenen yaklaşık maliyet tablosunda yer alan miktarlara göre eşit veya yüksek olduğu, bir kısmının ise düşük fakat kabul edilebilir ya da başka bazı iş kalemlerince telafi edilebilir nitelikte olduğu görülmüştür.

Bununla birlikte, İhale üzerinde bırakılan Methaş Müh. Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu Kazı-dolgu analizleri ve fiyatları incelendiğinde, “El İle Temel Kazısı Analizleri” için Bayındırlık Bakanlığının 14.021/1, 14.013/1, 14.015/1, 14.016/1 Poz No’lu analizlerini esas alarak hazırladığı analizleri sunduğu ancak analizlerdeki iş kalemlerine ait miktarların hiçbir açıklama ve gerekçe gösterilmeden azaltılmak suretiyle değiştirilerek kullanıldığı, aynı durumun “Makine ile Dar Derin Kazı Analizleri“ kapsamında sunulan 03.501, 03.517, 15.001/3C, 15.006/3C No’lu analizler için de geçerli olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca, Methaş Müh. Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından “Sınai imalatlar için gerekli inşat analizleri” başlığı altında sunulan analizlerden 4mt.’ye kadar ahşap kalıp iskelesi analizi, 4.01-6 mt.’ye kadar ahşap kalıp iskelesi analizi vb. bazı analizlerin de resmi analizlerdeki miktarlar değiştirilerek hazırlandığı,

Cide.İf-55 Poz No’lu “İçmesuyu Sayısal İşletme Planı Yapılması” adlı analizi oluşturan iş kalemlerine esas 33.239102, 33.291103 Poz No’lu analizlerin miktarlarının da resmi analizlere göre düşük hesaplandığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, yukarıda sayılan iş kalemlerine ilişkin olarak resmi analizlerde yer alan miktarlardan daha düşük miktarlar öngörerek analizlerini hazırlayan Methaş Müh. Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Methaş Müh. Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****