KİK Kararı: 2010/UY.III-3682

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/077
Gündem No : 137
Karar Tarihi : 14.12.2010
Karar No : 2010/UY.III-3682
BAŞVURU SAHİBİ:
Aydın İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Dağsan İnşaat ve Tic. Ltd. Şti., Atatürk Bulvarı Çolak Apt. 134/2 ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bilecik Üniversitesi Rektörlüğü, Gülümbe Kampüsü 11210 BİLECİK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/74053 İhale Kayıt Numaralı "Bilecik Üniversitesi Derslik Blokları Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.12.2010 tarih ve III.Y.35.45.0075/2010-55E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bilecik Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 12.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bilecik Üniversitesi Derslik Blokları Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Aydın İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Dağsan İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.’nin 10.11.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.11.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.11.2010 tarih ve 46533 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.11.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Başvuruya konu ihalede vermiş oldukları teklifin, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin kendi teklif fiyatlarından çok yüksek bir bedelle sonuçlandırılarak kamunun zarar uğratıldığı, idarece, tekliflerinin uygun görülmeme gerekçesi olarak belirtilen hususların objektif olmadığı, ihale konusu işin, anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle yapıldığı, bu nedenle ihale aşamasında verilmiş olan teklif icmalinin aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında verilen teklif icmali ile farklı olmasına ilişkin yasada aykırı bir hüküm bulunmadığı, sonuçta teklif fiyatlarının değişmediği, idarece tespit edilen hususlara ilişkin olarak;

1- 21.066 Poz No’lu iş iskelesindeki tutarın ilk icmalde 41.966, 662 m3 iken, savunmada 42.266,454 m3 olduğu bu durumun kendilerine 717,78 TL fazla bedele neden olduğu, 167.805 ve 167.801 Poz nolu Fan Coil cihaz bedelleri için oluşan fark göz önüne alındığında, sunulan açıklama ile 694,36 TL daha fazla imalat bedeli konulduğu,

2- Teklif tutarıyla, teklif mektuplarının uyumsuz olmadığı, savunmada bir takım düzeltmelerin yapılabileceği,

3- Elektrik tesisatı bölümünde, 791.427 poz nolu imalatın teklif cetvelinde 602 mt olarak konduğu, fiyatının Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 Yılı birim fiyatlarından alındığı, ancak ilgili bakanlığın 30.06.2010 tarihli düzeltme listesinde bu imalatın fiyatının 5,8 TL den 7,0 TL’ye çıkarıldığı, ihale ilan tarihi olan 18.06.2010 tarihi dikkate alındığında, ihale ilan tarihinden sonra yayımlandığı, ayrıca aradaki farkın 40,8 TL gibi bir tutar olduğu, analiz sunmak için kabul edilebilir sınırlar açısından analiz verilmesinin gerekmediği,

4- 15.001/1A analizinde, işçilik saat ücreti olarak brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan 3,38 TL/sa kullanıldığı, buna ilişkin yasal bir engel bulunmadığı, ayrıca kazı işlerinde, kazı pozlarının çoğunluğunun yumuşak ve sert toprak kazı olduğu, Bayındırlık genel şartnamesinde belirtildiği üzere, çıkan malzemenin öncelikle dolgu yapımına uygun olanının saha tanzimi ve bina etrafındaki kazı sonrası boşlukların doldurulması vs. kullanılmak üzere 25 mt nakliyesi poza dahil olduğundan ayrıca fiyatlandırılmadığı, ihale şartnamesi ve eklerinde kazıdan çıkan malzemenin nakledilmesi ile ilgili herhangi bir açıklama bulunmadığı,

İhale konusu işe ilişkin metraj, proje ve mahal listesindeki imalatları göz önüne alarak reel bir teklif bedeli oluşturduklarından pursantaj oranlarına bağlı olarak teklif hazırlamadıkları,

5- İdarece şikayet cevap yazısında belirtilen aritmetiksel hatalar olduğu yönündeki tespitlerin yerinde olmadığı, nakliye hesabının 10 km altı mesafeler için birim fiyat tariflerinden alınan 07.005 Poz Nolu formüle göre hesaplandığı, idarece yapılan hesaplamaların 10 km üstü mesafeler için yapıldığı (Kum çakıl, çimento, demir, profil, kazı, tuğla, kiremit ve taş nakli), bu durumda idarenin cevap yazındaki buna bağlı olarak belirtilen nakliye analizlerinde hata bulunmadığı,

6- Sunulan açıklamaların belgeler ve idarece belirlenen yapım şartlarına uygun olarak verildiği,

7- 18.233/6A poz nolu iş kalemine ait analizde 08.012/1 poz nolu rayiç yerine 08.012 poz nolu rayiçin sehven hatalı kullanıldığı, kullanılan rayiç bedelinin diğerine göre daha yüksek olduğu, fiyatlarının piyasa rayiçlerine göre çok uygun olduğunun, kamu menfaati yönü ile değerlendirildiğinde görüleceği,

24.010 poz nolu analizde 04.606 bitüm kartonun miktarında yapılan hatanın sehven olduğu, hatanın abartıldığı, düzeltildiğinde aradaki farkın 96,65 TL’ye tekabül ettiği, bunun da hata sınırları içerisinde olduğu,

18.460/1 Poz nolu analizde değiştirilen işçilik saat sürelerindeki değişiklikten dolayı olan artışın ilgili pozun % 25 kar bedelinin üstüne çıkmadığı, dolayısı ile yapılan değişikliğin teklif içeriğini değiştirmediği,

19.053 Poz nolu analizde, 04.612/4c2b1 rayici yerine 04.612/4c2a1 nolu rayicin kullanıldığının iddia edildiği, ancak Bayındırlı Bakanlığı Birim Fiyat Tariflerindeki rayicin kendi kullandıkları rayiç olduğu, kaldı ki söz konusu rayiçle ilgili husus doğru olsa bile teklif edilen karlı fiyattan 2 kuruş fazla olduğu, mahal listesine uygun olmadığı yönündeki iddianın yerinde olmadığı,

26.206/C1 Pozunun analizinde idarece, mahal listesindeki mermer yerine başka bir mermer kullanıldığının iddia edildiği, mahal listesinde bej mermer döşeme olarak yazıldığı, bayındırlık rayiçlerinde bej, krem rengi bir mermer çeşidi bulunmadığı,

27.504, 27.581, 28.097, MSB.414/A1-1, MSB.660/A1, MSB.661, MSB.922/A, 18.112/11 ve 18.114/10, Poz Nolu analizlerde analizlerin hatalı olduğu yönündeki iddiaların yersiz olduğu,

26.622/C1 Poz Nolu analizde 04.416/C001 Renkli mermer 0,0998 m2 olarak kullanılması gerekirken 0,0988 m2 kullanıldığı, bu hususun m2 fiyatında sadece 0,27 TL artışa neden olduğu, bu tutarında % 6 kar bedeli sınırları içerisinde kaldığı,

8- Nakliye analizlerinde yukarıda belirtildiği üzere hesaplama hatası olmadığından teklif tutarının değişmeyeceği, idarenin nakliye hesabının yanlış olduğu (15.140/2, 15.140/8, 16.002, 16.003,17.143, 18.071/1, 23.010, 23.011, 23.014, 23.015, 23.101, 23.152, 23.155, 23.176, 26.252/C1, 26.702/C1, 26.752/C1, 27.501, 27.508, 27.585,27.587, Özel İnş.01, Özel İnş.02, Özel İnş.03 ve Özel İnş.21) nakliye analiz fiyatlarının 07.005 poz nolu formüle göre hesaplandığı, ayrıca düzeltme yapmaya gerek olmadığı,

9- İdarece verilen analiz formatının boş olarak verildiği, bu nedenle, Özel İnş. 04,05,07,08,09,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20 poz Nolu imalatlara ilişkin analizlerin piyasadan işçilikli fiyat alınarak ve firma karı eklenerek düzenlendiği, ekinde ise birim ortalama maliyet tespitine ilişkin firmalardan alınan belgelerde malzeme işçilik, nakliye vs. gibi ayrıntılı dökümün sunulmuş olduğu, idarece bu şekilde yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı,

10- Kendileri tarafından sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.a ve 45.1.b maddeleri dikkate alınarak sunulduğu, ayrıca fiyat teklif alınarak alınan imalatlarla ilgili, maliyet tespit raporları, malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin ayrıntılı şekilde belirtildiği,

Makine imalatlarına ilişkin olarak teklif ekinde verilen fiyat listesinde imalatı yapılacak pozların bir kısmının sehven enterpole edilememesinden kaynaklanan cüzi hataların farkına varılarak teklif bütününün değiştirilmemesi kaydıyla;

167.805 Poz Nolu iş kalemi için, teklif dosyasında teklif edilen birim fiyat 1051,40 TL iken açıklama sunulurken 1036,38 TL olarak düzeltildiği,

Diğer iş kalemlerinin; 167.801; 882,00 TL iken, 869,40 TL, 167.801-802; 894,60 TL iken, 881,82 TL, 167.803-804; 984,20 TL iken 1003,25 TL, 167.808-809; 1358,00 TL iken 1338,60 TL, 167.810-811; 1526,00 TL iken 1504,20 TL olarak düzeltildiği, fiyatların yukarı yöndeki revizesinin firmalarının kar öngördüğü şeklinde kabul edilmesinin mümkün olduğu,

11- Açıklamalar kapsamında yer alan maliyet tespit raporlarının düzenleme tarihlerinin kesinlikle mevcut olduğu, YMM ve SMMM’lere ait faaliyet belgeleri ve sözleşmelerinin idareye sunulduğu, damga vergisi ve ödeme makbuzlarının YMM ve SMMM’lerin sorumluluğunda olduğu, bu konuya Kamu İhale Kurumu kararlarında yer verilmiştir. İbrahim kılın isimli mali müşavir ile ile Ulubek Ambalaj Mad. Ltd. Şti. arasında eskiden beri gelen sözleşmeye mukabil ilave olarak idareye sunulan sözleşmenin tarih ve sayısının bulunmamasının yapılan görevin ifasının yerine getirilmediğini göstermediği, zira aksi halde gelirler ve Kontrolörler Genel Müdürlüğü tarafından takip edilen sistemde yetkisinin bertaraf edileceği, aynı hususun Yavuz Tarhan ve Yurtsevenler Yapı Malz. Ltd. şti. ve diğerleri içinde geçerli olduğu, SMMM ve YMM’lere ilişkin olarak açıklama kapsamında sunulan evraklara ek olarak ilgili kişilere yazı yazılarak istenen tüm evrakların, teklif veren firmalar ve serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından iki gün içinde idareye verildiği, idarece gerekli bilgi ve belgelerin sunulmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı,

12- Teklif ekinde genel giderleri gösteren hesaplamalarda, tablo olarak verilen ve bu tabloda SSK ve muhtasar giderlerinin 228.597,00 TL olarak gösterildiği, idarece bu bilginin doğru olmadığının iddia edildiği ve bu giderin 483.805,00 TL olarak hesaplandığının belirtildiği, ancak şu an bünyesinde yüzlerce personel bulunduran ortak firmalarının bu personelleri aktif halde tutmak ve SSK giderini ortaklığa yük olmaktan çıkarmak için bir çok ihaleye teklif verdiği, bu işin kendilerine ihale edilmesi durumunda ilave istihdamla 228.597,00 TL SSK ve muhtasar gideri öngörüldüğü, Kamu İhale Genel Tebliğinde, SSK giderlerinin nasıl hesaplanacağı konusunda kesin bir hüküm bulunmadığı, söz konusu maliyetin değişik şekillerde hesaplanabileceği, ayrıca bir çok imalatın gerçekleştirilmesi için piyasan temin edilen malların üretimindeki işçiliklerin ilgili firmalar tarafından ödeneceği bu sebeple SSK giderinin maktu olarak hesaplanarak tamamının gider olarak hesaplanmasının doğru olmadığı,

13- İdareye sunulan açıklamalarda alt yüklenici çalıştırılacağına ilişkin bir ibare bulunmadığı, bazı imalatların açıklamalarında piyasadan alınan fiyatların alt yüklenici kullanılacağı anlamına gelmediği,

14- İhale konusu işe ait proje ve eklerine göre hesaplanan imalat metrajlarının titizlikle hesaplanarak hesap cetvellerinin oluşturulduğu, yaklaşık 450 kalem imalattan, miktarının az olduğu iddia edilen 12 adet iş kaleminin dikkate alınarak tekliflerinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesinin yersiz olduğu, gerçekçi tespit için bütün imalatların karşılaştırılması gerektiği, idarenin yaklaşık maliyetinin ve hesaplarının gözden geçirilmesi gerektiği, yaklaşık maliyetin aşırı yüksek tutulduğu, bu durumun teklif veren firmaların çoğunun sınır değerin altında kalmasına sebep olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalede, Dağsan İnş. Tic. Ltd. Şti. – Aydın İnş. Ortak Girişimine ait teklifin, ihale komisyonunun 02.08.2010 tarihli kararıyla; “Pilot ortağa ait imza sirküleri, vekaletnamenin suretin sureti olması, özel ortağa ait iş denetleme belgesinin kullanılmasına ilişkin iş durum belgesinin ilk ilan tarihinden önce düzenlenmiş olması, suretin sureti olması ve Kalite Yönetim Belgesi ve Çevre Yönetim Sistem Belgesinin suretin sureti olması” nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, şikayetçi tarafından Kamu İhale Kurumuna yapılan şikayet başvurusu sonucunda, Kurulun 27.09.2010 tarih ve 2010/UY.III-2887 sayılı kararıyla “ 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verildiği, söz konusu karar gereğince, daha önce yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına ilave olarak, sınır değerin altında kalan ve söz konusu kurul kararı gereğince teklifleri geçerli hale gelen, Rit İnş. Taah. Doğalgaz Tıbbi Cihaz San. ve Tic. A.Ş. – A6 Turizm Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Mercan İnş. Ltd. Şti. ve Dağsan İnş. Tic. Ltd. Şti. – Aydın İnş. Ortak Girişimine ait tekliflere ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, Rit İnş. Taah. Doğalgaz Tıbbi Cihaz San. ve Tic. A.Ş. – A6Turizm Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından açıklama sunulmadığı ve değerlendirme dışı bırakıldığı, Diy-Mar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Mercan İnş. Ltd. Şti. ve Dağsan İnş. Tic. Ltd. Şti. – Aydın İnş. Ortak Girişimine ait aşırı düşük teklif açıklamaları üzerinde yapılan inceleme neticesinde, söz konusu açıklamaların uygun görülmediği ve tekliflerin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin , 26.10.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile Tulumharlı Ekşioğlu Yapı İnş. Otom. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İşe ait idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri başlıklı 7.1 inci maddesinin (ğ) bendinde;

“ Teklif bedeli oluşturan iş kalemleri ve /veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli ” nin sunulmasının istendiği,

İhale dokümanı kapsamında ihale konusu işe ilişkin her bir iş kaleminin pursantaj oranları, birim fiyat tarifleri mahal listelerinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamaların uygun görülmeme gerekçeleri olarak ihale komisyon kararında özetle;

1- Başvuru sahibinin teklif ekinde sunduğu icmalin;

1- İnşaat İşleri…………………..10.486.673,86 TL

2- Makine Tesisatı İşleri…… …. 1.192.549,12 TL

3- Elektrik Tesisatı …………… …2.143.777,02 TL

TOPLAM…..13.823.00,00 TL iken aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan Teklif İcmalinin ise,

1- İnşaat İşleri…………………..10.487.391,64 TL

2- Makine Tesisatı İşleri…… …. 1.191.831,34 TL

3- Elektrik Tesisatı …………… …2.143.777,02 TL

TOPLAM…..13.823.00,00 TL

Şeklinde olduğu ve verilen teklif rakamlarının değiştirilerek savunma yapıldığı,

21.066 Poz No’lu iş iskelesindeki miktarın teklif ekinde, 41.966, 612 m3 iken, savunmada 42.266,454 m3 olarak değiştirildiği,

167.805 Poz nolu Fan Coil Cihazı için teklif ekindeki hesap cetvelinde sunulan birim fiyat 891,59 TL iken açıklamalar kapsamında sunulan hesap cetvelinde 878,86 TL olarak değiştirildiği,

167.801 Poz nolu Fan Coil Cihazı için teklif ekindeki hesap cetvelinde sunulan birim fiyat 747,94 TL iken açıklamalar kapsamında sunulan hesap cetvelinde 737,25 TL olarak değiştirildiği,

2- Teklif dosyası kapsamında yer alan inşaat işleri toplamında aritmetik hata olduğu, yeniden toplandığında, bulunan rakamın 10.486.693,84 TL olduğu ve teklif tutarının ise 13.822.999,98 TL olarak düzeltilmesi gerektiği, dolayısıyla teklif tutarı ile teklif mektubunun uyumsuz olduğu,

3-Elektrik Tesisatı bölümünde, 791.427 poz nolu imalatın birim fiyatının 4,92 TL olarak teklif edildiği, oysa 2010 yılına ait Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ait birim fiyatlarında, söz konusu iş kaleminin birim fiyatının 7,00 TL olduğu, % 25 kar ve genel gider hariç tutarın ise 5,60 TL7MT olduğu, bu durumda, Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 maddesi gereğince analiz sunulması gerekirken sunulmadığı,

4- 15.001/1A poz nolu analizde 01.501 nolu rayiç kullanıldığı, ancak Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayicinde söz konusu pozun fiyatının 3,41 TL/sa. olduğu halde istekli tarafından 3,38 TL/sa. yazıldığı, aynı durumun 15.006/2B ve 15.010/4B pozların da aynı hatanın mevcut olduğu, analiz ve teklif fiyatının değiştiği, kazı analizleri içerisine kazı nakliyesinin ilave edilmediği, Özel. Nak..07 pozu ile ilgili açıklayıcı hiçbir belge sunulmadığı,

5-Kum çakıl nakliyesi için istekli tarafından teklif edilen fiyatın 5,73 TL/m3 olduğu,

Formül: F=Kx(0,0007*Km+0,01)*G

Km (mesafe) = 5

K= (taşıma katsayısı)=150

G (yoğunluk)= 1,6

Yükleme boşaltma istif =8,54 olarak yazıldığı,

Bu durumda F= 150X(0,0007*5+0,01)*1,6 = 3,24 TL/m3 bulunacağı, oysa söz konusu isteklinin analizinde yazılan rakamın 2,88 TL/m3 olduğu, aritmetik hata yapıldığı, aradaki fark analize ilave edildiğinde birim fiyatın arttığı ve fiyatın nakliye içeren diğer bütün analizlerinde teklif fiyatının artacağı,

6-Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 nci maddesi gereğince sunulan açıklamalın avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerektiği,

7- 18.233/6A poz analizinde, bayındırlık bakanlığına ait birim fiyatlarda, ( …1,50 mm galvanizli sacdan bükümlendirilmiş Z profili aşık) 08.012/1 pozunun kullanıldığı, isteklinin ise analizinde, 08.012 poz nolu “ahşap inşaat için demirden ek levhaları, basit mesnet hazırlanması” şeklinde değiştirildiği, ayrıca söz konu imalatın analizinde 3,925 kg olan miktarın da 0,006 kg’a düşürülerek teklif edilen birim fiyatın oluşturulduğu, bu durumu açıklayan bir belge ya da bilgi de bulunmadığı, aynı durumun 24.01o poz nolu iş kaleminin analizde de aynı durumun söz konusu olduğu, 18.460/1, 19.053, 26.206/C1, 27.504, 27.581, 28.097, MSB.414/A1 -1, MSB.660/A1, MSB.661, MSB.922/A, 18.112/11, 18.114/10, 26.622/C1 poz nolu iş kalemlerine ait analizlerde de benzer durumların söz konusu olduğu ve bu haliyle uygun olmadıkları,

8- Nakliye analizlerinde yapılan hesaplama hatasının düzeltilmesi sonucunda 15.140/2, 15.140/8, 16.002, 16.003, 17.143, 18.071/1,23.010, 23.011, 23.014, 23.015, 23.101, 23.152, 23.155, 23.176, 26.252/C1, 26.702/C1, 27.501, 27.508, 27.585, 27.587, Özel İnş.01, Özel İnş.02, Özel İnş.03, Özel İnş.21 poz numaralı iş kalemlerinde birim fiyatın değiştiği,

9- Özel İnş.04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12,13, 14, 15, 16,20 nolu iş kalemlerine ait analizlerin sadece piyasada alındığı belirtilen malzeme+işçilik dahil tek fiyat olarak düzenlendiği, bu haliyle analiz formatına uygun analiz sunulmadığı,

10- Teklif ekinde sunulan makine imalatlarından 167.805, 167.801, 167.801-802, 167.803-804, 167.810-811, poz nolu imalatlara için teklif edilen birim fiyatların bayındırlık bakanlığı kar ve genel gider dahil birim fiyatlarının hatalı verildiği, fiyatların olması gerekenden yüksek olduğu,

11- Sadık Algın, İbrahim Kılınç, M.Emin Yılmaz, İsmail Şener Sevik, İbrahim Ekizçeli, Kerem Tığlı, Serdar Uygunkan ve Yavuz Tarhan isimli mali müşavirlerin düzenlediği maliyet tespit raporlarında düzenleme tarihinin bulunmadığı,

YMM ve SMMM’lere ait faaliyet belgeleri, yapılmış olan sözleşmelere ait damga vergisi ve ödeme makbuzlarının dosyada bulunmadığı, İbrahim Kılınç isimli mali müşavir ile Ulubek Amb. Mad. İnş. Telek. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşmede tarih ve sayının bulunmadığı, Yavuz Tarhan isimli SMMM ile Yurtsevenler Yapı Mlz. Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşmenin 31.12.2009 tarihine kadar geçerli olduğu, Kerem Tığlı isimli SMMM’nin sunmuş olduğu faaliyet belgesinde 05.10.2010 tarihine kadar geçerli olduğu, görüldüğünden düzenlenmiş olduğu maliyet tespit raporunun geçersiz olacağı, Eren Yapı Malz. tarafından verilen maliyet tespit raporlarının 2. Geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu, SMMM ile yapılan sözleşmenin 14.10.2010 tarihli olduğu bu dönemde kayıtların bu SMMM tarafından tutulmadığı, söz konusu SMMM’lerin hazırlamış oldukları maliyet tespit raporlarında hangi yevmiye defterlerine göre imzalandıklarının belirtilmediği,

Şikayetçi istekli tarafından açıklamaları kapsamında sunulan yukarıdaki belge ve bilgilerle ilgili olarak hem teklif veren firmalara, hem de mali müşavirlere gereken bilgilerin sorulduğu yazılar yazıldığı, ancak tüm firmaların vermiş oldukları cevapların aynı format ve içerikte olduğu ve istenen gerekli bilgilerin sunulmadığı,

12- Teklif edilen teklif fiyatı içerisindeki yüklenici karının 234.991,00 –TL olarak belirlendiği, Sosyal Güvenlik Kurumunun Tebliğine göre 13.823.000,00 TL tutarındaki teklife göre yatırılması gereken SSK tutarının 483.805.00 TL olduğu, bu durumda genel giderler içinde SSK için ayrılan 228.597,86 TL’lik tutarın yetmeyeceği, eksik kalan kısmın ön görülen karla da karşılanamayacağı ve bu işin istenilen kalitede yapımının zor gözüktüğü,

13- İhale dokümanında, ihale konusu işte alt yüklenici çalıştırılamayacağı belirtilmiş olmasına rağmen, açıklamaların alt yüklenici kullanılarak yapıldığı,

14- Teklif ekinde sunulan miktarlarda önemli farklılıklar olduğu, Isı Yalıtımsız alüminyum doğ. Yapılması işi için idarece belirlenen miktarın 2158,9 kg iken şikayetçi tarafından 621,19 kg, asma tavan yapılması işi için idarece belirlenen miktarın 13.105,9 m2 iken şikayetçi tarafından 10245,85 m2 olarak teklif verildiği,

Tesisat keşfinde, ara musluk için 476 adet yerine 10 adet, lavabo bataryası için 160 yerine 2 adet, plastik lavabo ve eviye sifonu için 160 adet yerine 2 adet, küresel vana15 mm için 266 adet yerine 4 adet vb., Elektrik tesisatı işlerinde ise otom. Kum. Mer. Komp. Bat. 200 kvar yerine 30 kvar, analog adresli optik duman ded. 672 adet yerine 328 adet yazıldığı, bu şekilde hesap cetvellerinde miktarlar azaltılarak aşırı düşük teklif sunulduğu,

Yukarıda tespit edilen gerekçeler nedeniyle açıklamaların uygun olmadığı ve teklifi değerlendirme dışında bırakılmasına karar verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan açıklamalar ile ihale komisyonu tarafından tespit edilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde, öncelikle, aşırı düşük teklif açıklamaları sunulurken, teklif ekinde sunulan hesap cetvellerinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ile teklif icmalinde yer verilen inşaat ve tesisat işleri için toplam tutarlarda değişiklik yapılmaması gerektiği, isteklilerin müdebbir tacir sıfatıyla, tekliflerini, esas aldığı birim fiyat ve miktarları net olarak belirleyerek oluşturması, idarece teklif fiyatlarının aşırı düşük olduğu belirlendiğinde tekliflerinin bileşenlerini açıklarken teklifleriyle bağlı olmaları gerektiği esas olmakla birlikte, aşırı düşük teklif açıklaması sunulurken, teklif edilen birim fiyatlarda, aşağı yönde yapılan düzeltmeler sonucunda teklif edilen yeni birim fiyatlar, idarenin yaklaşık maliyetinde o iş kalemi için ön görülen karsız fiyatın altında olmadığı sürece o kalemlerde yapılan birim fiyat düzeltmelerinin kabul edilebileceği göz önüne alındığında, başvuru sahibi istekli tarafından yapılan düzeltmelerin, idarenin yaklaşık maliyetindeki karsız fiyatların altında olmadığı anlaşılmış olup, idarenin bu yöndeki gerekçesi yerinde bulunmamıştır.

Öte yandan, 21.066 Poz No’lu iş iskelesindeki miktarın teklif ekinde, 41.966, 612 m3 iken, savunmada 42.266,454 m3 olarak değiştirildiği görülmüştür. Yukarıda da belirtildiği üzere bu şekilde metrajlarda değişiklik yapılmasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdarece açıklamalar üzerinde yapılan değerlendirmelerden uygun görülenlerden bazıları aşağıda belirtilmiştir.

Başvuru sahibinin açıklamaları kapsamında nakliyeler için sunduğu, nakliye fiyat analizlerinde tüm malzeme nakliyeleri için (kum-çakıl, çimento, inşaat demiri, tuğla, taş, kazı vb.)

F= Kx (0,0007*KM+0,01)*G şeklindeki formülü kullandığı, Mesafe için 5 km’yi esas aldığının belirtildiği, ancak analizde belirtilen girdilerle, analizde yer alan formül üzerinden hesap yapıldığında örneğin, kum çakıl nakliyesi için şikayetçi tarafından, 2,88 TL/m3 olarak hesaplandığı, söz konusu formül kullanılarak yapılan hesaplamada ise söz konusu değerin 3,24 TL/m3 olması gerektiği görülmüştür.

Öte yandan, şikayetçi tarafından şikayet dilekçesinde, idarenin bu yöndeki tespitinin doğru olmadığı, idarece nakliye hesabı için kullanılan formülün 10 km üstü mesafeler için olduğu, oysa kendilerinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığına ait birim fiyatlardan 07.005 poz nolu iş kaleminde kullanılan ve 10 km altı mesafeler için olan F=150x0,00017xkarekök(M)xG fomülünü kullanarak hesap yapıldığını belirtmektedir. Ancak istekli tarafından nakliye analizlerinde formülün yanlış yazıldığı, şikayet dilekçesinde kullandığını iddia ettiği formül kullanıldığında teklif edilen fiyatların bulunduğu görülmüştür.

Oysa, idare tarafından, ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen nakliyeye ilişkin pursantaj tablosunda, kum-çakıl, demir, ytong, profil demir, nervürlü çelik, saç, çimento ve şantiye dışına kamyonla kazı malz. ve moloz naklinin nerelerden olacağına yer verdiği, yaklaşık maliyet hesabında bu bilgilere göre hesaplama yapıldığı, şikayetçinin bunları dikkate almadığı, tüm nakliyeleri 5 km mesafeyi dikkate alarak hesapladığı ve bu mesafeye ilişkin açıklayıcı veya kanıtlayıcı bir bilgi sunmadığı, ytong nakliyesine ilişkin analizi de sunmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak, şikayetçinin nakliyeleri, açıklamalarında yer verdiği formüle göre değil şikayet dilekçesindeki formüle göre hesapladığı, ancak idarece ihale dokümanında bulunan nakliyeye ait pursantaj tablosunda malzemelerin nerelerden getirileceği belirtilmiş olmasına rağmen bunları dikkate almadan, tüm hesaplamaları 5 km olarak hesapladığı ve idarece ihale dokümanında belirtilmiş olmasına rağmen, taşıma mesafesi 5 km.’den fazla olan kalemler için nakliye hesabının doğru olmadığı anlaşılmıştır.

18.233/6A Poz Nolu “Mevcut ahşap, çelik, betonarme kiriş veya aşıklı çatı üzerine arası 8cm Taş yünü dolgulu üstü ve altı 0,65 mm Trapezoidal Boyalı sıcak daldırma galvanizli sactan ısı yalıtımlı (sandviç) kenetli sistem çatı örtüsü yapılması” iş kalemine ait analizde, girdilerden biri olan ve idarece isteklilere verilen birim fiyat tariflerinde de belirtilmiş olan, 08.0121 nolu “Z profili 1,50mm (1,5x0,2070.60x7,85)”, yerine, 08.012 nolu “Ahşap inşaat için demirden ek levhaları, basit mesnet hazırlanması” na yer verildiği, her ne kadar kullanılan rayiç bedeli kullanılması gereken malzemenin rayiç bedelinden yüksek olsa da, şikayetçi tarafından düzenlenen analiz içerisinde, bahse konu malzemenin girdi miktarının olması gerekenden çok düşük tutulduğu ve oluşturulan fiyatın olması gerekenden düşük olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, sunulan analizin tarifine ve yapım şartlarına uygun olması gerekmekte olup, bu haliyle, şikayetçi tarafından sunulan analizin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

24.010 Poz Nolu “14 Nolu çinko levhadan (240 mm) çapında yağmur oluğu yapılması ve yerine tespiti” iş kalemine ait analizde, bitümlü kartonun 0,30 m2 olması gerekirken 0,03 m2 olarak gösterildiği ve analizin hatalı olduğu görülmüştür.

18.114/10 Poz Nolu “Hafif gaz beton tutkalı ile 20 cm kalınlığındaki teçhizatlı hafif gaz beton(G3 sınıfı) ile lento temini ve yerine konulması” iş kalemine ilişkin şikayetçi tarafından düzenlenen analizde, nakliye bölümünde malzemenin şantiye teslimi olduğunun belirtildiği, ancak hafif gaz beton için kullanılan birim fiyatın, Bayındırlık ve İskan Bakanlığına ait 2010 yılı rayiç fiyatı olduğu ve söz konusu fiyatın “Fabrikada” ki fiyat olduğu ve nakliye içermediği göz önüne alındığında, şikayetçi tarafından bahse konu malzemenin nakliyesi için kanıtlayıcı veya açıklayıcı bir belge ya da analiz sunması gerekirken sunmadığı tespit edilmiştir.

26.206/C1 Poz Nolu “3 cm kalınlığında renkli mermer döşeme kaplaması yapılması” işine ilişkin olarak idarece mahal listesinde, mermerin “Bilecik Lotus Krem” olacağının belirtildiği, ancak şikayetçi tarafından, söz konusu işe ilişkin düzenlenen analizde, “Lotus Bej Dark(Bilecik)” mermerinin kullanıldığı, Bayındırlık Bakanlığı rayiçlerinde, isteklinin sunduğu mermerin fiyatının 32,00 TL, idarece yapılması istenen mermerin rayici ise, 50,00 TL olduğu, bu haliyle sunulan analizin uygun olmadığı,

MSB 414/A1/1 Poz Nolu iş kaleminde, idarece verilen birim fiyat tariflerinde, 15mm % 95 bağıl nem dayanımına sahip olan taş yünü tavan plakasının istendiğinin belirtildiği, söz konusu malzemenin 2010 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiç fiyatının 32,65 TL/m2 olduğu, şikayetçi tarafından sunulan analizde ise, % 70 bağıl neme dayanımı olan tavan plakasının kullanıldığı, söz konusu malzemenin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiç fiyatının ise 19,50 TL/m2 olduğu,

26.622/C Poz Nolu, “Renkli mermer plaklar ile merdiven basamağı kaplaması yapılması” işine ait analizdeki renkli mermer miktarının 0,0998 m2 olması gerekirken şikayetçi tarafından düzenlenen analizde söz konusu miktarın 0,0988 m2 olarak belirtildiği görülmüştür.

İdarece, bazı iş kalemlerine ilişkin olarak, yaklaşık maliyet hesabında belirlenen metrajlar ile, şikayetçi tarafından sunulan açıklamalarda belirtilen metrajlar arasında farklılıklar olduğu, örneğin;

23.244 /E1 ısı yalıtımsız alüminyum doğ. idarenin yaklaşık maliyetinde, 2158,9 kg iken istekli tarafından 621,19 kg. olarak öngörüldüğü,

Asma tavan yapılması 13.105,9 m2 iken istekli tarafından 10.245,85 m2

Ara musluk için, idarenin yaklaşık maliyetinde 476 adet iken istekli tarafından 10 adet ön görüldüğü,

Lavabo bataryası için, 160 adet iken 2 adet öngörüldüğü,

FCU fleksi için, 334 adet iken 4 adet ön görüldüğü,

Analog adresli Optik Duman ded.için 672 adet iken 328 adet öngörüldüğü,

Tespit edilmiştir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle gerçekleştirilen bir yapım ihalesinde istekliler tarafından teklifi oluştururken, ihale dokümanı üzerinden yapılan hesaplamalarda elde edilen miktarların, idarenin yaklaşık maliyetindeki miktarlarla birebir örtüşmesi beklenemez, ancak söz konusu farklılıkların kabul edilebilir ölçülerde olması gerekmektedir ki bu durum isteklinin basiretli tacir olarak proje ve eklerinin doğru şekilde incelenerek teklifin hazırlandığını göstermektedir. Ayrıca, idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin idarenin ihale yetkili ve ihale komisyonu tarafından da uygun görüldüğü dikkate alındığında değerlendirmelerin idarenin yaklaşık maliyetini esas alarak yapılacağı değerlendirilmektedir.

Söz konusu istekli tarafından sunulan ve yukarıda örnek olarak verilen iş kalemlerinin büyük bir kısmının tesisat ve elektrik işlerine ait olduğu görülmektedir. Bir yapım işinde özellikle tesisat kalemlerine ilişkin miktarlar sayma yöntemiyle bulunarak hesaplanmaktadır. Bu nedenle, tesisat işlerine ilişkin miktarlar, yapım işlerinde en az farklılık olması gereken kalemlerdir. Bu haliyle, şikayetçi tarafından belirtilen miktarlar ile, idarenin yaklaşık maliyetindeki miktarlar arasındaki bu farklılıkların kabul edilebilir sınırlar içerisinde olmadığı düşünülmektedir.

İdarece, tespit edildiği üzere, istekli tarafından resmi kurumlara ait birim fiyatların kullanılmadığı iş kalemlerine ait teklif fiyatlarını tevsik etmek amacıyla sunulan maliyet tespit raporları, birim ortalama maliyet cetvellerinde tarih bulunmamaktadır, ancak tümünün maliyet tespit raporunun dip notunda, birim ortalama maliyet cetvelinde yer alan değerlerin Nisan – Mayıs –Haziran 2010 yılı geçici beyan dönemi kayıtlarına uygun olduğu belirtilmiştir. Diğer yandan İbrahim Kılınç isimli Mali müşavir ile Ulubek Amb. Maden. İnş. Telek. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşmede tarih bulunmadığı görülmüştür. Eren Yapı Malz. ile SMMM İsmail Şener Sevik arasında düzenlenen TÜRMOB sözleşmesinin 14.10.2010 tarihinde yapıldığı, bu durumda, maliyet tespit raporunda yer verilen birim ortalama maliyet cetvelinde yer alan değerlerin Nisan – Mayıs –Haziran 2010 yılı geçici beyan dönemi kayıtlarına uygun olduğu yönündeki beyanın geçerliliği konusunda tereddüt oluşmaktadır.

Öte yandan, idarece, şikayetçi tarafından sunulan teklif eki hesap cetvelleri ve aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde, aykırılık olarak tespit edilen, istekli tarafından düzenlenen analizlerdeki işçilik saat ücretinin 3,38 TL/sa olduğu, söz konusu ücretlerinin 3,41 TL/sa olması gerektiği yönündeki tespitinin yerinde olmadığı, asgari işçilik üzerinden yapılan hesaplamadan, teklif veren isteklilerin asgari işçilik saat ücretlerini 3,38 TL/sa olarak bildirmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, ayrıca, idarece şikayetçi tarafından sunulan teklif tutarı üzerinden, yapılan hesaplamalar neticesinde SSK ödemelerinin tutarını hesaplayarak, teklif tutarı içerisindeki kar ve genel gider üzerinden ödenip ödenmeyeceği hususlarındaki tespitlerinin gerçekçi olmadığı, bir yapım içerisinde ödenecek SSK giderlerinin, iş kalemleri içerisinde mamul olarak iş yerine getirilecek bir çok iş kalemi olduğu, ayrıca mevzuat gereği bazı teşvik unsurları ile bu giderlerin düşebileceği değerlendirilmiştir.

Ayrıca başvuru sahibi tarafından, SSK giderleri için şikayet dilekçesinde dile getirilen bu hususlar, ihale konusu işte alt yüklenici çalıştırılacağı anlamını taşımamaktadır.

Sonuç olarak yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı ve iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****