KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/075
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 30.11.2010
Karar No : 2010/UY.III-3616 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Hasçalık İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Numanoğlu İnşaat Taah. Prj. Müş. İth. İhr. Tem. Nak. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Bağdat Caddesi Mengüç Apt. 337/3 Erenköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DSİ 2. Bölge Müdürlüğü, Kazımdirik Mah. Sanayi Cad. No:39 35100 Bornova/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/51501 İhale Kayıt Numaralı "Küçükmenderes-Bayındır Projesi Burgaz (Zeytinova) Barajı ve Tesisleri Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.11.2010 tarih ve III.Y.32.88.G024/2010-58E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 16.08.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Küçükmenderes - Bayındır Projesi Burgaz (Zeytinova) Barajı ve Tesisleri Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Hasçalık İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Numanoğlu İnşaat Taah. Prj. Müş. İth. İhr. Tem. Nak. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 04.10.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.10.2010 tarih ve 40278 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; sınır değerin altında kalan tüm isteklilerin sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı, bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde işin adı; “Burgaz (Zeytinova) Barajı ve Tesisleri İnşaatı” şeklinde belirtilmiş ve işin fiziki miktarı (temelden) 115 mt yüksekliğinde baraj olarak belirtilmiştir.

İdari şartnamenin 19 uncu maddesinde ise, isteklilerin tekliflerini her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceği ve ihale sonucunda teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir.

İncelemeye konu ihalede 39 isteklinin ihaleye katıldığı, idare tarafından 37 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlenerek bu isteklilerin teklifleri üzerinden sınır değerin tespit edildiği anlaşılmıştır. Tespit edilen sınır değerin 43.866.118,11 TL olduğu ve sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen 18 istekli bulunduğu görülmüştür.

Teklifleri aşırı düşük bulunan 18 istekliye gönderilen 20.08.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklama yazıları ile sınır değerin altında teklif veren isteklilerden teklifleri için açıklama ve belgelendirme yapılması istenerek, yapım yönteminin ekonomikliği, seçilen teknik çözümler ve kullanılacak avantajlı koşulların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde belirtilen hususlara uygun olarak sunulması __ istenilmiştir.

Aşırı düşük sorgulaması yapılan isteklilerden 11 inin sunduğu açıklamaların idarece mevzuat hükümlerine uygun olmadığı gerekçesiyle kabul edilmediği, 4 isteklinin aşırı düşük açıklamasında bulunmadığı, 3 isteklinin açıklamalarının ise yeterli kabul edildiği görülmüştür.

Başvurunun, şikayet konusu ve eşit muamele yönünden incelemesi idarece mevzuata aykırılığı tespit edilen hususlar üzerinden yapılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

_ İhale komisyonu;_

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir._

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” _hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;__

“38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

_ a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, _

_ b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; idare tarafından teklif bedelini oluşturacak iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, _

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir.

_ 38.2. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. _

_ 38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. _

_ Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir._

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

_ İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur._

_ 38.4. İsteklilerin, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş grupları için bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini gösterecek şekilde analiz sunmaları yeterli kabul edilecektir. _

_ 38.5. 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca tekliflerin incelenmesinde; isteklilerin analizleri sunup sunmadıkları kontrol edilerek zarf açma ve belge kontrol tutanağının analizlere ilişkin hücresinde, analizlerin sunulup sunulmadığı, sunulmuş ise kaç adet analiz sayfası sunulduğu belirtilir. _

_ 38.6. 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz. _

_ 38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.”_ açıklaması,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

“…

_ 45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini; _

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) _Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_ c) _Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

_ 45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir._

_ 45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır. _

_ 45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede; _

_ a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. _

_ b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur._

_ c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır._

_ ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir._

_ d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur._

_ 45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir. _

_ 45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir._

_ 45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır._

_ 45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” _açıklaması bulunmaktadır. __

Aktarılan mevzuattan hareketle, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi biri çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, söz konusu açıklamanın uygun bulunması halinde, teklifin geçerli kabul edileceği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin 31.08.2010 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, teklif dosyasında sunduğu ana iş kalemlerine ait analizleri, aşırı düşük teklif açıklamasında sunmaya gerek görmediği, söz konusu analizlerin aşırı düşük açıklamasında sunulan alt analizlerle tevsik edildiği görülmekle birlikte;

BB-25 poz nolu “Baraj ölçüm teçhizatı ve teferruatının temini ve yerine konulması” iş kalemine ilişkin olarak Sangari Uluslararası Tic. A.Ş. firmasından temin edilen 22.06.2010 tarihli teklif mektubu alındığı, teklif mektubu ekinde sunulan maliyet tespit raporunda yer alan maliyetlerin hangi beyan dönemine ait olduğunun belirtilmediği, maliyet tespit raporu ekinde sunulan Sangari A.Ş. tarafından düzenlenen faturaların 10.08.2009 ve 15.10.2009 tarihini taşıdığı, bu faturalar maliyet tespit raporunda yer alan maliyetleri tevsik amaçlı verilmiş ise fatura tarihlerinin 3 aylık son vergi beyan dönemine ait olmadığı,**** proforma faturada iş kalemleri için teklif edilen bedellerin, teklifi aşırı düşük bulunan diğer isteklilere aynı firma tarafından verilen bedellerden farklı olduğu, bunun ticari hayatın kuralları içinde olağan bir durum olduğu, ancak SMMM Selfet Bektaş tarafından tasdiklenen maliyet tespit raporunda yer alan iş kalemlerinden 7 sine ait maliyetlerin diğer isteklilere verilen maliyet tespit raporlarında yer alan maliyetlerden farklı olduğu, örneğin,

Manyetik ekstansometre sistemi

Bileşenler

Yöntaş (TL)

Limak (TL)

Malzeme

5110,05

731,25

İşçilik

672,375

5557,50

SSK

268,95

292,50

Vergi

201,7125

219,375

Yemek

134,475

146,25

Ulaşım+Nakliye

134,475

146,25

Genel gider

201,7125

219,375

Toplam

6723,75

7312,50

Firma karı

2241,25

2437,50

Genel Toplam

8965

9750

Temel tip piyozemetre,

Bileşenler

Yöntaş (TL)

Limak (TL)

Malzeme

641,25

598,50

İşçilik

84,375

75,75

SSK

33,75

31,50

Vergi

25,3125

23,625

Yemek

16,875

15,75

Ulaşım+Nakliye

16,875

15,75

Genel gider

25,3125

23,625

Toplam

843,75

787,50

Firma karı

281,25

262,50

Genel Toplam

1125

1050

olduğu, bu durumun fiyat teklifi alınan firmadan kaynaklanabileceği, teklif alan isteklilerin bir kusurunun bulunmadığı söylenebilirse de, isteklilerin teklif mektubu ekinde verdikleri belgelerden sorumlu oldukları, BB-25 poz nolu “Baraj ölçüm teçhizatı ve teferruatının temini ve yerine konulması” imalatını Sangari Uluslararası Tic. A.Ş. firmasından fiyat teklifi alarak açıklayan, teklifi sınır değerin altında yer alan isteklilerin, söz konusu imalata ilişkin açıklamalarına ilişkin maliyet tespit raporlarının, hangi beyan dönemine ait olduğunun ve maliyet tespit raporlarında yer alan farklılığın nedeninin idarece araştırılması gerekmektedir.

****

**** Öte yandan, idarenin yaklaşık maliyetinde BB-18 poz numaralı imalat kaleminin “beton borularla drenaj yapılması” adı altında yer aldığı; söz konusu imalatın, idarenin 15.07.2010 tarih ve 3 numaralı olarak düzenlediği ve mevzuata uygun olarak süresinde tüm isteklilere gönderdiği zeyilname ile “BB-18 Muhtelif çapta PVC esaslı spiral sarımlı drenaj borusu temini ve yerine montajının yapılması” imalatı ile değiştirildiği görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan firmanın zeyilnamede yapılan değişikliği dikkate almadığı ve aşırı düşük açıklamalarını “beton borularla drenaj yapılması” imalatını baz alarak oluşturduğu tespit edilmiş olup, söz konusu imalatın idarenin yaklaşık maliyetinde karlı 50.258,00 TL (karsız 40.206,40 TL) bedel ile yer aldığı, anılan isteklinin bu kalem için 44.137,00 TL teklif ettiği, teklif edilen bu bedelin yaklaşık maliyette yer alan bedelden yüksek olduğu dikkate alındığında yapılan açıklamanın esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yöntaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. 26.08.2010 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, teklif dosyasında sunduğu ana iş kalemlerine ait analizleri, aşırı düşük teklif açıklamasında sunmaya gerek görmediği, söz konusu analizlerin aşırı düşük açıklamasında sunulan alt analizlerle tevsik edildiği görülmekle birlikte;

BB – 18 poz nolu “Muhtelif çapta PVC esaslı spiral sarımlı beton drenaj borularıyla drenaj yapılması”**** imalatına ait analizinde, ” imalatına ait analizinde, birim fiyat tarifi gereği yapılması gereken grobeton (yastık betonu) ve kum çakıl dolgu malzemelerine yer verilmediği,

BB-25 poz nolu “Baraj ölçüm teçhizatı ve teferruatının temini ve yerine konulması” iş kalemini tevsik için ihale üzerinde bırakılan isteklide olduğu gibi Sangari Uluslar arası Tic. A.Ş. firmasından temin edilen 10.08.2010 tarihli teklif mektubu alındığı, teklif mektubu ekinde sunulan maliyet tespit raporunda yer alan maliyetlerin hangi beyan dönemine ait olduğunun belirtilmediği, söz konusu iş kalemine ilişkin açıklamanın yukarıda açıklanan hususlar dahilinde idarece araştırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, Yöntaş İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının Tebliğ açıklamalarına uygun bulunmadığı ve bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

**** Ilgazlar İnş. San. ve Tic. A.Ş. 26.08.2010 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarını yukarıda anılan Tebliğin 45.1 inci maddesinin (b) bendine dayandırdığı, BB-01, BB-03, BB-04, BB-05, BB-06, BB-07, BB-08, BB-09, BB-14, BB-15, BB-16, BB-22-K, BB-22-S, BB-23, BB-24, BB-25, BB-26, BB-27, BB-28 ve BB-29 poz nolu imalatların tümü için, BB-10 ve BB-11 poz nolu imalatların bileşeni olan beton imalatı için piyasadan teklif aldığı, dolayısıyla toplam 30 iş kaleminin 22 sini oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yoluyla açıklama yaptığı görülmüştür.

Anılan isteklinin, BB – 18 poz nolu “Muhtelif çapta PVC esaslı spiral sarımlı drenaj borularıyla drenaj yapılması”**** imalatına ait analizinde, birim fiyat tarifi gereği yapılması gereken grobeton (yastık dolgu) iş kalemine yer verilmediği,

BB-01, BB-03, BB-04, BB-05, BB-06, BB-07, BB-08, BB-09, BB-26, BB-27, BB-28, BB-29 imalatlarının tümü için, BB-10 ve BB-11 poz nolu imalatlarda ise bu imalatın bileşeni olan beton imalatı için Yonca İnşaat’tan 13.08.2010 tarihli fiyat teklifi alındığı, teklif ekinde SMMM tasdikli 2010 yılı 2 nci beyan dönemine ait maliyet tespit raporlarının sunulduğu maliyet tespit raporunun malzeme +işçilik+genel gider+ kar şeklinde düzenlendiği, örneğin 8 farklı poza ait imalatların,

Poz no

İş kalemi adı

Malz.

fiyatı

İşçilik

Genel

gider

Kar

Toplam

BB-01

Açıkta kazı yap.

1,26

0,64

1,25

0,30

3,45

BB-03

Ocak sahasına kazı ve dolg.

6,30

2,10

1,60

12,10

BB-04

Geçirimsiz dolgu

2,65

1,48

1,85

0,82

6,80

BB-05

Barajlarda kum-çakıl dolg.

1,50

0,78

1,50

0,32

4,10

BB-06

Barajlarda tuvenan dolgu

0,90

1,30

1,20

0,40

3,80

BB-07

Barajlarda elenmiş filtre dolgu

3,10

1,65

2,80

0,60

8.15

BB-08

Elek artığı malz. ile mansap şevi

0,45

0,25

0,80

0,10

1,60

BB-09

Duvar arka ve üst dolgusu

1,98

1,10

1,82

0,70

5,60

şeklinde teklif edildiği, burada yer alan bilgilerin idarece belirlenen yapım şartlarını karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmesi için yeterli olmadığı, söz konusu imalatların bileşenlerini mevzuata uygun açıklayamadığı için değerlendirme dışı bırakılan bir çok istekli bulunduğu dikkate alındığında, bu tür açıklamanın kabul edilmesinin, Ilgazlar İnş. San. ve Tic. A.Ş. lehine haksız avantaj sağlayacağı, sunulan maliyet tespit raporunda imalatlara ait bileşenlerin belirtilmemesi ve içeriğin ne olduğunun bilinmemesi nedeniyle (örneğin malzemelerin neler olduğu, dinamit ile patlatma, sulama gibi imalat bileşenlerin olup olmadığı anlaşılamamaktadır.) ayrıntılı imalat bileşenlerini içermeyen açıklamanın mevzuata uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.

Ayrıca, açıklanan iş kalemleri kapsamında gerçekleştirilecek olan imalatların, fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı, incelenen ihalede idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilecek, ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alındığında, maliyet tespit raporu olarak sunulan söz konusu maliyet analizlerinde yer verilen ve mali müşavirler tarafından son geçici vergi beyanname dönemindeki kayıtlara uygunluğu tasdik edilen makine – ekipman ve nakliye maliyetlerinin, fiyat teklifinin alındığı firmaların resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı düşünülmektedir.

Diğer bir ifadeyle, anılan maliyet analizlerinde, ilgili iş kalemlerinin hangi tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak gerçekleştirileceği öngörülerek, geleceğe yönelik yani ihale konusu işe yönelik fiyatlandırmanın yapıldığı, ilgili iş kalemlerine özgü söz konusu fiyatlandırmanın, geçmişte, birebir aynı girdi tür ve miktarları kullanılmadan gerçekleştirilmiş olan maliyetlere dayandırılmaya çalışıldığı gözlenmiştir.

Örneğin; BB-01 iş kalemi numaralı “Açıkta kazı yapılması” imalatı için fiyat teklif alınan firmanın sunduğu maliyet analizinde yer alan “Açıkta kazı yapılması” girdisi için teklif edilen birim fiyat için maliyet analizine ait tabloda maliyet + işçilik +genel gider +kar bileşenlerine yer verildiği, birim fiyatının hangi kriterlere göre hesaplandığının açıklanmadığı ve birim fiyatın içinde ne tür bileşenler olduğunun anlaşılamadığı görülmüştür.

İdarenin söz konusu imalat ile ilgili birim fiyat tarifinde belirlediği hususlardan (dinamitle patlama, su zammı, heyelan durumu, kaya sökülmesi, nakliye vb.) hiçbirinin ilgili firmanın maliyet muhasebesi kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte olmadığı ortadadır.

Nitekim, bahsi geçen fiyat teklifini veren firma tarafından iş kalemleriyle ilgili herhangi bir açıklamada bulunulmaması, söz konusu hesaplamaların resmi muhasebe kayıtlarına göre değil, birtakım kabul ve deneyimlere göre gerçekleştirilmiş olduğu kanaatini oluşturmaktadır.

Neticede, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapılan iş kalemleri kapsamında yer alan bileşenlere ilişkin olarak bahsi geçen Tebliğin 45.1.6/b maddesinde açıklanan sistematiğe aykırı bir şekilde belgelendirme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bunun yanında, BB-25 poz nolu “Baraj ölçüm teçhizatı ve teferruatının temini ve yerine konulması” iş kalemine ilişkin olarak Sangari Uluslar arası Tic. A.Ş. firmasından temin edilen 12.08.2010 tarihli teklif mektubun ve eklerinin, yukarıda yapılan değerlendirmeler doğrultusunda sorgulanması gerektiği anlaşılmış olup, aşırı düşük açıklamaları Tebliğ açıklamalarına uygun bulunmayan Ilgazlar İnş. San. ve Tic. A.Ş. ‘nin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Kasmet İnş. San. Tic. A.Ş.- Burkay İns. Madencilik Enerji Müh. Teks. Taah. Tic. Ltd. Şti. – İntim İnş. Tic. Müş. Ltd. Şti. - Şahinler İnş. Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın değerlendirme dışı bırakılma nedeni olarak, idarece tespit edilen nedenlerin yanında Çıldır Beton firmasından temin edilen çimento faturası ile elektrik imalatlarını tevsik etmek amacı ile sunulan faturaların serbest Muhasebeci tarafından onaylandığı tespit edildiğinden, anılan iş ortaklığının bu nedenlerle de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sigma İnş. ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. & Bayburt İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının değerlendirme dışı bırakılma nedeni olarak idarece tespit edilen nedenlerin yanında İş Ortaklığının yaptığı aşırı düşük açıklamasının tüm iş kalemlerini karşılamadığı, hazır beton ve bentonit ile ilgili sunduğu proforma faturaları tevsik edici belgeler sunmadığı görüldüğünden**,** anılan iş ortaklığının bu nedenlerle de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Uytaş Uluslararası Yapı ve Tic. A.Ş.- Tetra İnş. Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın idarece değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri uygun bulunmamakla birlikte, anılan isteklinin**** kazı imalatlarını Tebliğ açıklamalarına uygun olarak tevsik etmediği,**** aşırı düşük açıklamalarını idarece tüm iş kalemleri için açıklama istenmesine rağmen, yalnızca BB-01…BB-22 kalemleri için yaptığı, diğer iş kalemleri için % 5 lik orana tekabül ettiği gerekçesiyle açıklama yapılmadığı tespit edilmiş olup, bu açıklama mevzuata uygun bulunmamıştır.

Doğa Taah. İnş. Turizm Tic. A.Ş. idarece değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri Kurulca uygun bulunmamakla birlikte, **** anılan isteklinin**** sunduğu 03.530 pozlu konkasör ve 03.531 pozlu elek makinesi analizlerinde düz işçi saatlik ücretinin 3,30 TL alındığı ve bu bedelin ihale tarihinde geçerli asgari işçilik saati ücretinin altında olduğu tespit edilmiş olup, anılan isteklinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Özaltın İnş. Tic. ve San. A.Ş. - Türkerler İnş. Turizm Madencilik Enerji Üretim Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı’nın değerlendirme dışı bırakılma nedeni olarak, idarece tespit edilen nedenlerin yanında BB-18 poz nolu imalatı tevsik için sunduğu analizde kum-çakıl dolgu kalemine yer verilmediği için de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif sahibi istekli Yöntaş İnş. San. ve Tic. A.Ş., ve geçerli teklif sahibi istekli Ilgazlar İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 inci maddesinde; “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

___Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine vetekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” _hükmü,

_ İhale komisyonu;_

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

Yer almakta olup, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesi ile aynı Tebliğin

“38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

38.6. 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıkları kontrol edilir. Analizleri sunmayan ya da eksik sunan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu aşamada sunulan analizlerin içeriğine ilişkin ayrıntılı inceleme yapılmaz.

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına**, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan,** analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

“…

_ 45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini; _

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) _Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_ c) _Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

_ 45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede; _

_ a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda ; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır. _

_ b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur._

_ …_

_ 45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır._

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.”_ _açıklaması bulunmaktadır. __

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi biri çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, söz konusu açıklamanın uygun bulunması halinde, teklifin geçerli kabul edileceği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Limak İnş. San. Ve Tic. A.Ş.nin 31.08.2010 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, teklif dosyasında sunduğu ana iş kalemlerine ait analizleri, aşırı düşük teklif açıklamasında sunmaya gerek görmediği, söz konusu analizlerin aşırı düşük açıklamasında sunulan alt analizlerle tevsik edildiği görülmekle birlikte;

BB – 27 poz nolu “Geçirimsiz malzeme ocağı ulaşım yolu yapılması” imalatı ile BB – 29 poz nolu “Tünel Çıkışına Ulaşım Yolunun yapılması” imalatının tarifinde yer alan, ağaç sökümü, geçici iksa yapılması, patlayıcı maddeler kullanılması, sanat yapıları yapılması gibi iş kalemlerine yer verilmediği tespit edilmiş olup, idarece aynı gerekçelerle Özsoy A.Ş. ve Uytaş A.Ş+ Tetra Yapı İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı göz önüne alındığında, söz konusu analizlerin idarenin birim fiyat tariflerinde ve ihale dokümanının diğer eklerinde (teknik şartname, proje vb.) belirlediği yapım şartlarına uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.

BB-23 poz numaralı “Baraj Tesisleri Aydınlatma Tesisatı Malzemelerinin Temin edilmesi ve Aydınlatma Tesisat Şebekesinin Yapılması” imalatının tarifinin ihale dokümanında “ Projelere, teknik şartnamelere ve İdarenin talimatına uygun olarak baraj tesisleri aydınlatma tesisatı malzemelerinin temin edilmesi ve aydınlatma tesisat şebekesinin yapılması.(Götürü)

_ Birim fiyata dahil olan masraflar: Projesine, Teknik şartnamelere ve İdarenin talimatına uygun olarak Baraj Tesisleri için döşenecek tüm elektrik borularının, demir direklerin, kabloların şalter ve sigorta panolarının, kablo bağlantı kutularının, anahtar, priz, otomat, sigorta, aydınlatma armatürleri, lambalar, kondansatörler ve aksesuarlarının ve burada zikredilmeyen ve İdarece istenen diğer elektrik malzemelerinin temin edilmesi, taşıtlara yüklenerek iş mahalline nakli, boşaltılması, depolanması, istifi ve muhafazası için lüzumlu her türlü malzeme işçilik, teçhizat, ekipman vs. masraflarla; belirtilen şartlarla iş mahalline getirilmiş ve İdarece kabul edilmiş her türlü elektrik teçhizatı ve aksesuarının yerine yerleştirilmesi için içeride ve dışarıda, yer altında ve yer üstünde her derinlik ve yükseklik ve her yerde elektrik borularının yerleştirilmesi, kabloların boruların içine döşenmesi, kesilmesi, lehim, kaynak ve bağlantı işlerinin yapılması, her türlü ankraj, sıva ve boya işlerinin yapılması, kablo kanallarının açılması, direklerin dikilmesi, topraklama bağlantılarının yapılması, kanalların kapatılması, her türlü priz lamba ve aksesuarların yerine monte edilmesi, lüzumlu testlerin yapılması, şebekenin ana elektrik şebekesi ile irtibatlandırılması için lüzumlu her türlü güç kablosu, komple aydınlatma tesisatı malzemelerinin temin edilmesi ve aydınlatma tesisat şebekesinin yapılması, aşağıda “Birim fiyata dahil olmayan masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan bütün bu iş kalemleri için gereken her türlü işçilik, malzeme, donanım, ekipman, iş makineleri, enerji, su v.s gibi giderler ve şantiye mobilizasyonu, iş zorlukları, randıman düşüklükleri, yüklenici karı ve genel giderler._

****

_ a) Kret, Dolusavak ve Yaklaşım Yolu Aydınlatması_

Dolusavakta, krette (aydınlatma direkleri arası 45 metre olacak ve 360 m.lik mesafenin tamamı aydınlatılacak) ve yaklaşım yolunda gerekli aydınlık şiddetini sağlayacak 250W gücünde sodyum buharlı armatürlerle teçhiz edilmiş 8 metre boyunda galvanizli aydınlatma direklerin temin ve tesis edilmesi.

_ b) Vana odalarının ve tünellerin aydınlatması_

Derivasyon tüneli içerisinde cebri boru güzergahının ve vana odalarının gerekli aydınlık şiddetini sağlıyacak şekilde aydınlatılması, vana odası için 1 adet trifaze ve 1 adet monofaze etanj topraklı priz temin ve tesis edilmesi, derivasyon tünelinde cebri boru güzergahında (yaklaşık 310 metre) 8 m aralıkta 100 W gücünde etanj akkor flamanlı armatürler ile 2 adet trifaze ve 2 adet monofaze etanj topraklı priz temin ve tesis edilmesi.” şeklinde düzenlendiği, isteklinin söz konusu imalatı tevsik etmek **** için tanzim ettiği analizin “Özel-1 Baraj Baraj Tesisleri Aydınlatma Tesisatı Malzemelerinin Temin edilmesi ve Aydınlatma Tesisat Şebekesinin Yapılması” girdi adı ile tek iş kaleminden oluştuğu, 238.927,38 TL bedelli bu iş kalemini tevsik etmek __ için Mek-Art Tasarım Müh. Müşv. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nden temin edilen 24.08.2010 tarih 0054 nolu proforma fatura sunduğu proforma fatura ekinde “…Elektrik İşleri Keşfi” adı altında elektrik iş kalemlerini kapsayan SMMM ve Mek-Art onaylı bir imalat listesi sunduğu, birim ortalama maliyetleri ile son beyan dönemine ait SMMM veya YMM onaylı alış ve satış faturalarının sunulmadığı (Doğa İnş. A.Ş. de aynı gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.),

BB – 24 poz nolu “Baraj Tesisleri Havalandırma Tesisatı Yapılması” imalatın tanımını ihale dokümanında,

“Projelere, teknik şartnamelere ve idarenin talimatına uygun olarak derivasyon - dipsavak tünelinin havalandırma tesisatlarının yapılması (Götürü)__

Birim fiyata dahil olan masraflar :

Derivasyon-dipsavak tünelinin havalandırması için proje ve şartnamelerinde belirtilen özelliklerde ve miktarda kontrol üniteleri ve aksesuarlarıyla birlikte axıal fanların temin edilmesi, paslanmaz çelik saç’tan çeşitli ebatlarda dairesel, dikdörtgen kesitli hava kanallarının imali, alüminyum’dan yapılma çeşitli ebatlarda dağıtıcı ve transfer menfezlerini ve bunlara ait damperlerin ve panjurların imali veya temini, taşınması ve montajı ve enerji bağlantıların yapılması, aşağıda “Birim fiyata dahil olmayan masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan bütün bu iş kalemleri için gereken her türlü işçilik, malzeme, donanım, ekipman, iş makineleri, enerji, su v.s gibi giderler ve şantiye mobilizasyonu, iş zorlukları, randıman düşüklükleri, yüklenici karı ve genel giderler.” tanımıyla yer aldığı, Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin analizinde tek iş kalemi olarak yer verdiği bu imalatı tevsik etmek için Mek-Art Tasarım Müh. Müşv. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nden temin edilen 24.08.2010 tarih 0053 nolu proforma fatura sunduğu, proforma fatura ekinde “…Havalandırma Sistemi Keşif Özeti” başlığı altında havalandırma sistemi iş kalemlerini kapsayan SMMM ve Mek-Art onaylı bir imalat listesi sunulduğu, iş kalemlerinin bileşenlerine ayrılmadığı, birim ortalama maliyetleri ile son beyan dönemine ait SMMM veya YMM onaylı alış ve satış faturalarının sunulmadığı (Doğa İnş. A.Ş. de aynı gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.),

BB-25 poz nolu “Baraj ölçüm teçhizatı ve teferruatının temini ve yerine konulması” iş kalemine ilişkin olarak Sangari Uluslararası Tic. A.Ş. firmasından temin edilen 22.06.2010 tarihli teklif mektubu alındığı, teklif mektubu ekinde sunulan maliyet tespit raporunda yer alan maliyetlerin hangi beyan dönemine ait olduğunun belirtilmediği, maliyet tespit raporu ekinde sunulan Sangari A.Ş. tarafından düzenlenen faturaların 10.08.2009 ve 15.10.2009 tarihini taşıdığı, bu faturalar maliyet tespit raporunda yer alan maliyetleri tevsik amaçlı verilmiş ise fatura tarihlerinin 3 aylık son vergi beyan dönemine ait olmadığı,**** proforma faturada iş kalemleri için teklif edilen bedellerin teklifi aşırı düşük bulunan diğer isteklilere aynı firma tarafından verilen bedellerden farklı olduğu, bunun ticaret kuralları içinde olağan bir durum olduğu, ancak SMMM Selfet Bektaş tarafından tasdiklenen maliyet tespit raporunda yer alan iş kalemlerinden 7 sine ait maliyetlerin diğer isteklilere verilen maliyet tespit raporlarında yer alan maliyetlerden farklı olduğu, örneğin;

Manyetik ekstansometre sistemi,

Bileşenler

Limak (TL)

(Maliyet Tesp.. tarihi(22.06.2010)

Yöntaş (TL)

(Maliyet Tesp.. tarihi(10.08.2010)

Ilgazlar (TL)

(Maliyet Tesp.. tarihi12.08.2010)

Malzeme

731,25

5110,05

731,25

İşçilik

5557,50

672,375

5557,50

SSK

292,50

268,95

292,50

Vergi

219,375

201,7125

219,375

Yemek

146,25

134,475

146,25

Ulaşım+nakliye

146,25

134,475

146,25

Genel gider

219,375

201,7125

219,375

Toplam

7312,50

6723,75

7312,50

Firma karı

2437,50

2241,25

2437,50

Genel Toplam

9750

8965

9750

Temel tip piyezometre

Bileşenler

Limak (TL)

Yöntaş (TL)

Ilgazlar (TL)

Malzeme

598,50

641,25

598,50

İşçilik

78,75

84,375

78,75

SSK

31,50

33,75

31,50

Vergi

23,625

25,3125

23,625

Yemek

15,75

16,875

15,75

Ulaşım+nakliye

15,75

16,875

15,75

Genel gider

23,625

25,3125

23,625

Toplam

787,50

843,75

787,50

Firma karı

262,50

281,25

262,50

Genel Toplam

1050

1125

1050

olduğu, bu durumun fiyat teklifi alınan firmadan kaynaklanabileceği, teklif alan isteklilerin bir kusurunun bulunmadığı söylenebilirse de, isteklilerin teklif mektubu ekinde verdikleri belgelerden sorumlu oldukları, mevzuata uygun tanzim edilmediği anlaşılan bir belgeye dayalı olarak yapılan açıklamanın kabul edilmesinin mümkün bulunmadığı, ****

Anlaşılmakta olup, Limak İnş. San. Ve Tic. A.Ş.’nce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kanaatindeyiz.

Öte yandan, idarenin yaklaşık maliyetinde BB-18 poz numaralı imalat kaleminin “beton borularla drenaj yapılması” adı altında yer aldığı; söz konusu imalatın, idarenin 15.07.2010 tarih ve 3 numaralı olarak düzenlediği ve mevzuata uygun olarak süresinde tüm isteklilere gönderdiği zeyilname ile “BB-18 Muhtelif çapta PVC esaslı spiral sarımlı drenaj borusu temini ve yerine montajının yapılması” imalatı ile değiştirildiği görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan firmanın zeyilnamede yapılan değişikliği dikkate almadığı ve teklif ile aşırı düşük açıklamalarını “beton borularla drenaj yapılması” imalatını baz alarak oluşturduğu, anılan firmanın ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmayan bu teklifi**** nedeniyle Kanunun 37 nci maddesi hükümlerine göre değerlendirme dışı bırakılması gerekmekte iken**** teklifinin sehven değerlendirmeye**** alındığı anlaşılmaktadır.

Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilnamede yapılan değişikliği dikkate almadığı (KİK. 29 madde), dolayısıyla idarece belirlenen yapım şartlarına uygun iş kalemini teklif etmediği için, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.10 uncu maddesinde yer alan “Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan,açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması gereğince de, söz konusu iş kalemine ait teklif bedelinin ne olduğuna ve yaklaşık maliyete oranına bakılmaksızın değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kanaatindeyiz.

Bunların yanında, idarece teklifi geçerli bulunan**** Yöntaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve**** Ilgazlar İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurul Kararına katılmakla birlikte, değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin inceleme raporunda tespit edilen hususların tümünü içermesi gerektiği kanaatindeyiz. (Örneğin Kurul Çoğunluğu, Yöntaş A.Ş.’nin açıklaması kapsamında sunduğu BB-06 poz nolu “barajlarda tuvenan dolgu yapılması” imalatına ait analizinde, birim fiyat tarifi gereği yapılması gereken ve en önemli teklif bileşeni olan tuvenan malzemenin dahil edilmemesi ve BB-07 poz nolu “Barajlarda elenmiş filtre malzemesi koyulması” imalatına ait analizinde, birim fiyat tarifi gereği yapılması gereken en önemli teklif bileşeni olan tuvenan (filtre) malzemenin dahil edilmemesi hususunu esasa etkili görmemiş olup, idarece birim fiyat tariflerinde ayrıntılı bir biçimde belirlenen bu bileşenlere analizlerinde yer vermeyen anılan isteklinin ayrıca bu nedenlerle de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.)

Açıklanan nedenlerle, aynı iş kalemi yönünden aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin açıklamalarında bulunan mevzuata aykırılıkların, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında da bulunduğu, bu durumun eşit muamele ilkesinin de ihlali niteliği olduğundan ihale üzerinde bırakılan isteklinin de değerlendirme dışı bırakılması kanaatimizle Kurul kararına katılmıyoruz.

**Ali Kemal AKKOÇ Ali KAYA **

** II Başkan Kurul Üyesi ******

KİK Kararı: 2010/UY.III-3616

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

****

BB – 24 poz nolu “Baraj Tesisleri Havalandırma Tesisatı Yapılması” imalatın tanımını ihale dokümanında,

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin