KİK Kararı: 2010/UY.III-3423

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/070
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 09.11.2010
Karar No : 2010/UY.III-3423 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Seril İnşaat San. ve Tic. Ltd.Şti. Ragıp Nadir Yüzgeç İnş. Müh. Taah. Tic. İth. İhr. , Mansuroğlu Mah. 288/5 D:4 8

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tcdd İşletmesi Genel Müdürlüğü, Talatpaşa Bulvarı 06330

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/64770 İhale Kayıt Numaralı "Alsancak-Eğirdir Hattı Km.55+000-58+500 Arasındaki 3.500 M.Lik Tasmanlı Hat Kesiminin Jet-Grout ile Islahı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.11.2010 tarih ve III.Y.31.42.0075/2010-52E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 29.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Alsancak-Eğirdir Hattı Km.55+000-58+500 Arasındaki 3.500 M.lik Tasmanlı Hat Kesiminin Jet-grout İle Islahı İşi” ihalesine ilişkin olarak Seril İnşaat San. ve Tic. Ltd.Şti. Ragıp Nadir Yüzgeç İnş. Müh. Taah. Tic. İth. İhr. ’nin 23.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.10.2010 tarih ve 35658 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, söz konusu istekli tarafından sunulan açıklamaların ilgili mevzuata uygun incelenmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelle söz konusu işin fen ve sanat kurallarına uygun yapılması konusunda tereddütlerinin oluştuğu, bu nedenle, söz konusu açıklamaların Kamu İhale Genel tebliğinin 38 ve 45 inci maddelerinde belirtilen esaslara uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, ihale konusu işin, Nedret Özakın İnş. Taah. ve Tic. - İkbal Çınar – İnş. Taah. İşl. İş Ortaklığı’nın ortağı olan İkbal Çınar – İnş. Taah. İşl. tarafından 2007 yılında yapılan Balıkesir – Bandırma Hattı Km:321+900-324+000 arasındaki tasmanlı bölümün ıslahı işinin benzer bir iş olduğu, imalatların ve arazinin topoğrafik yapısının, jeolojik formasyonunun ve zeminin jeoteknik özellikleri açısından da aynı olduğu, bu nedenle tecrübeleri nedeniyle avantajlı teklif verdikleri, Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki 1, 2, ve 8 inci sıradaki işler için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış olan birim fiyatlar kullanılarak teklif sunulduğu, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde belirtildiği üzere, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı, birim fiyat analizindeki taşıma mesafelerinin yerinde ki taşıma mesafesi için yeterli olduğu, diğer iş kalemleri için ise piyasa da bu alanda faaliyet gösteren firmalardan teklifler alındığı ve alınan teklifler incelenerek teklife uygun analizlerin, piyasa teklif ve maliyet tespit raporu ile birlikte sunulduğu şeklindeki açıklamaların ekinde, teklif alma yazıları, analiz ve alt analizler, Çimento için 22.06.2010 tarihinde alınmış olan ve Yeminli Mali Müşavir onaylı proforma fatura, 14.06.2010 tarihli bir adet alış faturası ile 2 adet satış faturası, ELC Grup Müş. ve Müh. Tarfından 15.06.2010 tarihinde düzenlenen, inklinometre boru temini, malzeme nakli, kuyu yerleştirme işçiliği ve inklinometre cihazının kalibrasyonu için kuyu başına alınan teklif alma yazısı ile boru temini ve kapağı için proforma fatura ekinde alış ve satış faturalarının yer aldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde;__

“38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” şeklindeki açıklamalar ile,

Yapım işi ihalelerine ilişkin olarak “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ;

“ 45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki 1, 2, ve 8 inci sıradaki işler dışındaki iş kalemleri için sunulan belgeler ve oluşturulan fiyatların;

Poz No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Bay. ve isk. Bak. ığı fiyatlarının %25 Kar ve Genel Gider hariç fiyatı

Teklif alınan fiyat

(Malzeme +İşçilik)

Teklif edilen B.Fiyat (TL)

16.072

Her uzunlukta ve her çapta ve her açıda Jet – grouting kolonu enjeksiyon deliği açılması (SPT değeri≤10)

15,728 -

0,29+4,34=4,63

5,94 -

16.073

Her uzunlukta ve her çapta ve her açıda Jet – grouting kolonu enjeksiyon deliği açılması (SPT değeri˃10)

26,864 -

0,50+7,79=8,29

10,64 -

16.072/2

Her uzunluk ve açıda Q80 cm jet – grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri≤10)

43,184 -

0,55+9,99=10,54

13,76 -

16.073/2

Her uzunluk ve açıda Q80 cm jet – grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri˃10)

70,624 -

0,91+15,34=16,25

21,22 -

3000

Çimento zati bedeli (04.008)

109,25 (Fab.)

83,00 (Nak. Dahil)

87,98 -

TCDD-1

İnklometre kuyularının açılması ve techizatın yerleştirilmesi, inklometre ölçüm cihazının kalibrasyonunun yapılması

250,00+600,00= 850,00

1.045,00 -

Şeklinde olduğu, teklif edilen bu fiyatlara ilişkin olarak sunulan analizlerin ise, söz konusu iş kalemlerinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayımlanmış analizlerindeki makine ve işçilik girdilerinin oranlarının düşürülerek oluşturulduğu, yapılan bu değişikliği tevsik eder herhangi bir belge veya bilginin açıklamalar kapsamında bulunmadığı görülmüştür. Bu haliyle, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan**** Nedret Özakın İnş. Taah. ve Tic. İkbal Çınar – İnş. Taah. İşl. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede;

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirmeye ilişkin raporun (B) bölümünde;

Gürtem Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 06.10.2010 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine, yapılan inceleme neticesinde oluşturulan III.Y.31.36.0075/2010 – 51E Sayılı raporda yer aldığı üzere, başvuru sahibinin 1. iddiasının incelenmesinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Söz konusu ihalede, 5 isteklinin teklif mektubu ekinde yer alan Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde, ihale dokümanında bulunan cetvelin altında yer alan “Birim fiyatlara nakliye dahildir. (Yükleme, boşaltma ve İstif Dahil). Hiçbir nama ve hesap altında ayrıca nakliye bedeli ödenmeyecektir.” şeklindeki notun bulunmadığı gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İdari Şartnamenin 5.3 maddesinin; “İstekli tarafından, ihale dokümanının içeriği dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluk teklif verene aittir. İhale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz.” şeklinde,

23.1 maddesinin ise; “ Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.” şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanı kapsamında yer alan “Genel Açıklamalar” başlıklı bölümün , “Birim fiyat tarifleri ve tutarların kapsamı” başlıklı 2. maddesinin (c) bendinde; “ İş için gerekli inşaat makinaları ve ekipmanlarının temini, iş yerine nakli, yüklenmesi, boşaltılması, montajı, bakımı, onarımı faizi, amortismanı, işletme ve demontaj ile geri gönderme giderleri”,

(e) bendinde; “ İş için gerekli bütün malzemelerin temini ve Birim Fiyat tariflerinde belirtilsin veya belirtilmesin iş yerine nakil masrafları ile iş yerindeki yatay ve düşey taşımalar, iş yeri dışındaki ve içindeki bir veya daha fazla yükleme ve boşaltma masraflar ı”,

6. maddesinde; “Madde 2’de tanımlandığı üzere her türlü nakliye bedeli Teklif Birim Fiyatlara dahil olup herhangi bir nam altında ayrıca nakliye bedeli ödenmeyecektir.”

düzenlemelerinin bulunduğu tespit edilmiştir .

İstekliler tarafından verilen tekliflerin, ihale dokümanı incelenerek kabul edildiği anlamını taşıdığı, Birim Fiyat Teklif Cetvelinin altındaki notun da teklif mektubu ve ekindeki cetvel için asli unsur olmadığı düşünüldüğünden, yukarıda yer alan ihale dokümanı kapsamında yer alan düzenlemeler çerçevesinde, idarece bu sebeple değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ancak, idarece söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine yapılan şikayet başvurusuna verdiği cevapta, bahse konu notun, farklı pozlarda ve sözleşme ile ilgili farklı aşamalarda nakliye bedelinin ortaya çıkması halinde bu bedellerin ödenmeyeceğine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ihale konusu işin yapılması için idarece ön görülen iş kalemlerine ilişkin Bay. ve İsk. Bak. Tarafından yayımlanmış olan birim fiyat tarifleri incelendiğinde, örneğin 14.110 Poz No lu “Kuruda Drenaj, Kanalizasyon Hendeği ve Duvar Temel Kazımı” iş kaleminin tarifinde, işin yapılması sırasında ortalama taşıma uzaklığının 60 metre olduğu, bu mesafenin 60 metre’den fazla olması halinde farkın taşıma formülü ile hesaplanarak ödeneceği belirtilmektedir.

15.005 Poz No lu “Zayıf Zeminin (bitkisel toprak vs.) kazılması ve kullanılması” iş kalemin ön görülen taşıma mesafesinin ise 100 metreye kadar olduğu görülmüştür.

Birim fiyat teklif cetvelinin altında yer alan notun içeriğinden, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, söz konusu iş kalemlerinin yapılması sırasında, arazi yapısı ve işin gerekleri nedeniyle birim fiyat tarifi içerisindeki ortalama taşıma mesafesinden daha fazla bir mesafede taşıma yapıldığında, yüklenicinin bu bedeli talep edemeyeceği sonucu çıkmaktadır. Ancak, böyle bir düzenleme yapılabilmesi için, işin yapılacağı güzergahtaki taşıma mesafelerinin belirlenerek buna uygun birim fiyat tariflerinin hazırlanması ve isteklilere verilmiş olması gerekmektedir. Mevcut durumda ise, isteklilerce teklif cetvelinde söz konusu iş kalemleri için teklif edilen fiyatların, o iş kalemine ait ortalama taşıma mesafesi ile bu mesafenin fazla olması durumunda yükleniciye yapılacak hesaplama ile ödeme yapılacağına ilişkin birim fiyat tarifinin esas alındığı, altındaki notla da, ortaya çıkabilecek taşımaların vb. yükleniciye ödenmeyeceği hususunun yer aldığı, bu haliyle iş kalemlerinin tarifiyle, o iş için yapılacak ödemelerin birbiri ile çeliştiği, ayrıca, arazi yapısı hakkında gözlem yapan bir isteklinin bu düzenleme çerçevesinde vereceği gerçekçi teklif ile birim fiyat tarifini esas alarak teklif veren isteklinin teklifinin birbiri ile kıyaslanması imkanının olmadığı ve dolayısıyla bu düzenlemenin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” __ ilişkin karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

** II. Başkan **