KİK Kararı: 2010/UY.III-3422

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/070
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 09.11.2010
Karar No : 2010/UY.III-3422
BAŞVURU SAHİBİ:
Gürtem Müh.İnş.San.Tic.Ltd.Şti., 1314 Cd. 32/14 A. Öveçler

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tcdd İşletmesi Genel Müdürlüğü, Talatpaşa Bulvarı 06330 Gar

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/64770 İhale Kayıt Numaralı "3.Bölge Müdürlüğü Alsancak- Eğridir Hattı Km: 55+000-58+500 Arasındaki Tasmanlı Bölümün Islahı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.11.2010 tarih ve III.Y.31.36.0075/2010-51E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 29.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “3.Bölge Müdürlüğü Alsancak- Eğridir Hattı Km: 55+000-58+500 Arasındaki Tasmanlı Bölümün ıslahı” ihalesine ilişkin olarak Gürtem Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 22.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.10.2010 tarih ve 35389 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1- Başvuruya konu ihalede, tekliflerinin sunulan birim fiyat cetvelinde “Birim fiyatlara nakliye dahildir. (Yükleme, boşaltma ve istf. dahil.) Hiçbir nama ve hesap altında ayrıca nakliye bedeli ödenmeyecektir.” ibaresinin bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliğinin ekinde bulunan birim fiyat teklif cetveli örneklerinde böyle bir ibarenin bulunmadığı, bahsi geçen notun idarece firmalara yapılan bir hatırlatma notu olduğu ihale dokümanının “Genel Açıklamalar Madde – 2.C ve E bentleri ile Madde 6“ da nakliyelerin fiyata dahil edileceğinin belirtildiği, ve bu husus dikkate alınarak nakliye v.b. giderlerin analizlerde gösterildiği, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı,

2- İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasının da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 ncı maddesine uygun açıklama sunup sunmadığının tekrar değerlendirilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye 13 adet isteklinin katıldığı, bir istekliye ait teklifin, birim fiyat teklif cetvelindeki miktarların farklı olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin de aralarında bulunduğu 5 istekliye ait teklifin ise, birim fiyat teklif cetvelinde “Birim fiyatlara nakliye dahildir. (Yükleme, boşaltma ve İstif dahil .)” Hiçbir nama ve hesap altında ayrıca nakliye bedeli ödenmeyecektir.” ibaresi bulunmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonu tarafından geçerli olduğuna karar verilen teklifler üzerinde yapılan hesaplama neticesinde sınır değerin belirlendiği, teklif fiyatları belirlenen sınır değerin altında olan 3 isteklinin teklif bileşenlerine ilişkin olarak 01.09.2010 tarihli yazılarla ihale konusu işe ait iş kalemleri ile ilgili olarak idari şartnamenin 32.2 nci maddesine göre gerekli açıklamaların yapılmasının istendiği, 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı, Nedret Özakın İnş. Taah. ve Tic. İkbal Çınar – İnş. Taah. İşl. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülerek ihalenin bu istekli üzerine bırakılmasına karar verildiği görülmüştür.

İhale ilanının 9 uncu maddesinin;

“İstekliler tekliflerini,Her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde verilecektir. İhale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dökümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler sunulacaktır.” şeklinde düzenlendiği,

İdari şartnamenin 19 uncu maddesinde de, isteklilerin tekliflerini teklif birim fiyat şeklinde vereceklerine yönelik benzer düzenlemenin yer aldığı,

İdari Şartnamenin 7.1.ğ maddesinde ise; “ Teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler ” ‘in sunulması gerektiğinin belirtildiği,

İhale dokümanı kapsamında, malzeme, makine, işçilik, ve nakliye girdileri ile yüklenici karı ve genel gider ile genel toplam bilgilerinin bulunacağını belirten analiz formatının isteklilere verildiği,

İstekliler tarafından teklif mektubu ekinde verilecek olan “Birim Fiyat Teklif Cetvelinin;

Sıra

No

Poz No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü

Birimi

Miktarı

Teklif edilen B.Fiyat (TL)

Tutarı(TL)

1

TCK-15.200

Tip II servis yolu (her cins ve klastaki zeminde)

km

8,00

2

TCK -15.005

Makine ile her cins zeminde sıyırma kazısı

M3

5.600,00

3

16.072

Her uzunlukta ve her çapta ve her açıda Jet – grouting kolonu enjeksiyon deliği açılması (SPT değeri≤10)

m

18.000,00

4

16.073

Her uzunlukta ve her çapta ve her açıda Jet – grouting kolonu enjeksiyon deliği açılması (SPT değeri˃10)

m

42.000,00

5

16.072/2

Her uzunluk ve açıda Q80 cm jet – grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri≤10)

m

17.100,00

6-

16.073/2

Her uzunluk ve açıda Q80 cm jet – grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri˃10)

m

39.900,00

7

Piyasa

Çimento zati bedeli

ton

26.000,00

8

TCK -14.110

Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda drenaj, kanalizasyon hendeği ve duvar temelinin kazılması

M3

6.000,00

9-

TCDD-1

İnklometre kuyularının açılması ve techizatın yerleştirilmesi, inklometre ölçüm cihazının kalibrasyonunun yapılması

Ad.

7,00

** TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç) **

“*Birim fiyat teklif ve karma teklif istenen ihalelerde teklif mektubu ekine konacaktır.

…………..

NOT: Birim fiyatlara nakliye dahildir. (Yükleme, boşaltma ve İstif Dahil). Hiçbir nama ve hesap altında ayrıca nakliye bedeli ödenmeyecektir.”

şeklinde olduğu,

İdari Şartnamenin 5.3 üncü maddesinin;

“İstekli tarafından, ihale dokümanının içeriği dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluk teklif verene aittir. İhale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz.” Şeklinde,

23.1inci maddesinin ise;

“ Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.” Şeklinde düzenlenmiştir.

İhale dokümanı kapsamında yer alan “Genel Açıklamalar” başlıklı bölümün , “Birim fiyat tarifleri ve tutarların kapsamı” başlıklı 2 nci maddesinin (c ) bendinde;

“ İş için gerekli inşaat makinaları ve ekipmanlarının temini, iş yerine nakli, yüklenmesi, boşaltılması, montajı, bakımı, onarımı faizi, amortismanı, işletme ve demontaj ile geri gönderme giderleri,”

(e ) bendinde;

__

İş için gerekli bütün malzemelerin temini ve Birim Fiyat tariflerinde belirtilsin veya belirtilmesin iş yerine nakil masrafları ile iş yerindeki yatay ve düşey taşımalar, iş yeri dışındaki ve içindeki bir veya daha fazla yükleme ve boşaltma masraflar ı,”

6 nci maddesinde;

“ Madde 2’de tanımlandığı üzere her türlü nakliye bedeli Teklif Birim Fiyatlara dahil olup herhangi bir nam altında ayrıca nakliye bedeli ödenmeyecektir.” düzenlemelerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

İdarece başvuru sahibine ait teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak şikayet başvurusuna verdiği cevapta, bahse konu notun, farklı pozlarda ve sözleşme ile ilgili farklı aşamalarda nakliye bedelinin ortaya çıkması halinde bu bedellerin ödenmeyeceğine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi ve diğer 4 isteklinin teklif mektubu ekinde yer alan Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde, ihale dokümanında bulunan cetvelin altında yer alan notun bulunmadığı görülmüştür. Birim Fiyat Teklif Cetvelinin altındaki notun, teklif mektubu ve ekindeki cetvel için asli unsur olduğu ve idarece bu sebeple değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasının da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 ncı maddesine uygun açıklama sunup sunmadığının tekrar değerlendirilmesi gerektiği yönündeki iddiası bakımından yapılan incelemede, yukarıda yer aldığı üzere, başvuru sahibi isteklinin ilk oturumda değerlendirme dışı bırakıldığı ve bu konuya ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olduğu anlaşıldığından, bu aşamada herhangi bir hak kaybına veya zarara uğrama ihtimalinin bulunmadığı, diğer bir ifade ile menfaat koşulu gerçekleşmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının bu aşamada ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak: başvuruya konu ihalede, tekliflerinin sunulan birim fiyat cetvelinde “Birim fiyatlara nakliye dahildir. /Yükleme, boşaltma ve istf. dahil.) Hiçbir nama ve hesap altında ayrıca nakliye bedeli ödenmeyecektir.” İbaresinin bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliğinin ekinde bulunan birim fiyat teklif cetveli örneklerinde böyle bir ibarenin bulunmadığı, bahsi geçen notun idarece firmalara yapılan bir hatırlatma notu olduğu ihale dokümanının “Genel Açıklamalar Madde – 2.C ve E bentleri ile Madde 6“ da nakliyelerin fiyata dahil edileceğinin belirtildiği, ve bu husus dikkate alınarak nakliye v.b. giderlerin analizlerde gösterildiği, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuruya konu ihaleye 13 adet isteklinin katıldığı, bir istekliye ait teklifin, birim fiyat teklif cetvelindeki miktarların farklı olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin de aralarında bulunduğu 5 istekliye ait teklifin ise, birim fiyat teklif cetvelinde “Birim fiyatlara nakliye dahildir. (Yükleme, boşaltma ve İstif dahil .)” Hiçbir nama ve hesap altında ayrıca nakliye bedeli ödenmeyecektir.” ibaresi bulunmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonu tarafından geçerli olduğuna karar verilen teklifler üzerinde yapılan hesaplama neticesinde sınır değerin belirlendiği, teklif fiyatları belirlenen sınır değerin altında olan 3 isteklinin teklif bileşenlerine ilişkin olarak 01.09.2010 tarihli yazılarla ihale konusu işe ait iş kalemleri ile ilgili olarak idari şartnamenin 32.2 maddesine göre gerekli açıklamaların yapılmasının istendiği, 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı, Nedret Özakın İnş. Taah. Ve Tic. İkbal Çınar – İnş. Taah. İşl. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülerek ihalenin bu istekli üzerine bırakılmasına karar verildiği görülmüştür.

İhale ilanının 9. maddesinin; “İstekliler tekliflerini,Her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde verilecektir. İhale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dökümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler sunulacaktır.” şeklinde düzenlendiği,

İdari şartnamenin 19. maddesinde de, isteklilerin tekliflerini teklif birim fiyat şeklinde vereceklerine yönelik benzer düzenlemenin yer aldığı,

İdari Şartnamenin 7.1.ğ maddesinde ise; “ Teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler ” ‘in sunulması gerektiğinin belirtildiği,

İhale dokümanı kapsamında, Malzeme, Makine, İşçilik, ve Nakliye girdileri ile yüklenici karı ve genel gider ile genel toplam bilgilerinin bulunacağını belirten analiz formatının isteklilere verildiği,

İstekliler tarafından teklif mektubu ekinde verilecek olan “Birim Fiyat Teklif Cetvelinin” ;

Sıra

No

Poz No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü

Birimi

Miktarı

Teklif edilen B.Fiyat (TL)

Tutarı(TL)

1

TCK-15.200

Tip II servis yolu (her cins ve klastaki zeminde)

km

8,00

2

TCK -15.005

Makine ile her cins zeminde sıyırma kazısı

M3

5.600,00

3

16.072

Her uzunlukta ve her çapta ve her açıda Jet – grouting kolonu enjeksiyon deliği açılması (SPT değeri≤10)

m

18.000,00

4

16.073

Her uzunlukta ve her çapta ve her açıda Jet – grouting kolonu enjeksiyon deliği açılması (SPT değeri˃10)

m

42.000,00

5

16.072/2

Her uzunluk ve açıda Q80 cm jet – grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri≤10)

m

17.100,00

6-

16.073/2

Her uzunluk ve açıda Q80 cm jet – grouting kolonu imalatı yapılması (SPT değeri˃10)

m

39.900,00

7

Piyasa

Çimento zati bedeli

ton

26.000,00

8

TCK -14.110

Her derinlikte, her cins ve klastaki zeminde kuruda drenaj, kanalizasyon hendeği ve duvar temelinin kazılması

M3

6.000,00

9-

TCDD-1

İnklometre kuyularının açılması ve techizatın yerleştirilmesi, inklometre ölçüm cihazının kalibrasyonunun yapılması

Ad.

7,00

** TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç) **

*Birim fiyat teklif ve karma teklif istenen ihalelerde teklif mektubu ekine konacaktır.

…………..

NOT: Birim fiyatlara nakliye dahildir. (Yükleme, boşaltma ve İstif Dahil). Hiçbir nama ve hesap altında ayrıca nakliye bedeli ödenmeyecektir.

Şeklinde olduğu,

Ayrıca, ihale dokümanında birim fiyat tarifi olarak sadece “İnklonometre kuyularının açılması ve techizatın yerleştirilmesi, inklonometre ölçüm cihazının kalibrasyonunun yapılması” işine ait tarifin yer aldığı, diğer iş kalemlerinin poz numaraları verildiğinden, bu kalemler için ihale dokümanında ayrıca birim fiyat tarifi verilmediği,

Tespit edilmiştir.

İdari Şartnamenin 5.3 maddesinde; “İstekli tarafından, ihale dokümanının içeriği dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluk teklif verene aittir. İhale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz.” düzenlemesine,

23.1 maddesinde ise; “ Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale dokümanı kapsamında yer alan “Genel Açıklamalar” başlıklı bölümün , “Birim fiyat tarifleri ve tutarların kapsamı” başlıklı 2. maddesinin (c ) bendinde; “ İş için gerekli inşaat makinaları ve ekipmanlarının temini, iş yerine nakli, yüklenmesi, boşaltılması, montajı, bakımı, onarımı faizi, amortismanı, işletme ve demontaj ile geri gönderme giderleri”,

(e ) bendinde; “ İş için gerekli bütün malzemelerin temini ve Birim Fiyat tariflerinde belirtilsin veya belirtilmesin iş yerine nakil masrafları ile iş yerindeki yatay ve düşey taşımalar, iş yeri dışındaki ve içindeki bir veya daha fazla yükleme ve boşaltma masraflar ı”,

6. maddesinde; “ Madde 2’de tanımlandığı üzere her türlü nakliye bedeli Teklif Birim Fiyatlara dahil olup herhangi bir nam altında ayrıca nakliye bedeli ödenmeyecektir.”

düzenlemelerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi ve diğer 4 isteklinin teklif mektubu ekinde yer alan Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde, ihale dokümanında bulunan cetvelin altında yer alan notun bulunmadığı görülmüştür. Ancak, istekliler tarafından verilen tekliflerin ihale dokümanı incelenerek kabul edildiği anlamını taşıdığı, Birim Fiyat Teklif Cetvelinin altındaki notun da teklif mektubu ve ekindeki cetvel için asli unsur olmadığı düşünüldüğünden, ihale dokümanı kapsamında yer alan düzenlemeler çerçevesinde, idarece bu sebeple değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan analizlerde, 15.005 ve 14.110 Poz Nolu iş kalemleri ve Çimento zati bedeli için nakliye, yükleme, boşaltma ve İstif fiyatlarının ön görüldüğü, Birim Fiyat Teklif Cetvelinin altındaki not olmaksızın teklif veren ve idarece bu nedenle değerlendirme dışı bırakılan, Atalar İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Güven İnş. Tur. Mad. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. – Mefe İnş. Taah. Ve Dış Tic., Onka Maden Müh. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hiperbol İnş. Paz. Ltd. Şti. tarafından sunulan analizler incelendiğinde, söz konusu isteklilerin de başvuru sahibi tarafından verilen analizlerdeki gibi, nakliye gereken iş kalemlerinde nakliye girdisine yer verdiği görülmüştür.

Ancak, idarece başvuru sahibine ait teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak şikayet başvurusuna verdiği cevapta, bahse konu notun, farklı pozlarda ve sözleşme ile ilgili farklı aşamalarda nakliye bedelinin ortaya çıkması halinde bu bedellerin ödenmeyeceğine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ihale konusu işin yapılması için idarece ön görülen iş kalemlerine ilişkin Bay. ve İsk. Bak. Tarafından yayımlanmış olan birim fiyat tarifleri incelendiğinde, örneğin 14.110 Poz No lu “Kuruda Drenaj, Kanalizasyon Hendeği ve Duvar Temel Kazımı” iş kaleminin tarifinde, işin yapılması sırasında ortalama taşıma uzaklığının 60 metre olduğu, bu mesafenin 60 metre’den fazla olması halinde farkın taşıma formülü ile hesaplanarak ödeneceği belirtilmektedir.

15.005 Poz No lu “Zayıf Zeminin (bitkisel toprak vs.) kazılması ve kullanılması” iş kalemin ön görülen taşıma mesafesinin ise 100 metreye kadar olduğu görülmüştür.

Birim fiyat teklif cetvelinin altında yer alan notun içeriğinden, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, söz konusu iş kalemlerinin yapılması sırasında, arazi yapısı ve işin gerekleri nedeniyle birim fiyat tarifi içerisindeki ortalama taşıma mesafesinden daha fazla bir mesafede taşıma yapıldığında, yüklenicinin bu bedeli talep edemeyeceği sonucu çıkmaktadır. Ancak, böyle bir düzenleme yapılabilmesi için, işin yapılacağı güzergahta ki taşıma mesafelerinin belirlenerek buna uygun birim fiyat tariflerinin hazırlanması ve isteklilere verilmiş olması gerekmektedir. Mevcut durumda ise, isteklilerce teklif cetvelinde söz konusu iş kalemleri için teklif edilen fiyatların, o iş kalemine ait ortalama taşıma mesafesi ile bu mesafenin fazla olması durumunda yükleniciye yapılacak hesaplama ile ödeme yapılacağına ilişkin birim fiyat tarifinin esas alındığı, altındaki notla da, ortaya çıkabilecek taşımaların vb. yükleniciye ödenmeyeceği hususunun yer aldığı, bu haliyle iş kalemlerinin tarifiyle, o iş için yapılacak ödemelerin birbiri ile çeliştiği, ayrıca, arazi yapısı hakkında gözlem yapan bir isteklinin bu düzenleme çerçevesinde vereceği gerçekçi teklif ile birim fiyat tarifini esas alarak teklif veren isteklinin teklifinin birbiri ile kıyaslanması imkanının olmadığı ve bu düzenlemenin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” __ ilişkin karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

** II. Başkan **

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasının da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun açıklama sunup sunmadığının tekrar değerlendirilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği __ hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinde; başvuruların sırasıyla, başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı, başvuru sahibinin ehliyeti; başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı, ihaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idare tarafından şikâyet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği, başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı yönünden inceleneceği düzenlenmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak, anılan Kurul kararında; “… _Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasının da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 ncı maddesine uygun açıklama sunup sunmadığının tekrar değerlendirilmesi gerektiği yönündeki iddiası bakımından yapılan incelemede, yukarıda yer aldığı üzere, başvuru sahibi isteklinin ilk oturumda değerlendirme dışı bırakıldığı ve bu konuya ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olduğu anlaşıldığından, bu aşamada herhangi bir hak kaybına veya zarara uğrama ihtimalinin bulunmadığı, diğer bir ifade ile menfaat koşulu gerçekleşmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının bu aşamadaehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. _…” ifadelerine yer verilmiştir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığı ve (bu nedenle ihalenin her aşamasına şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceğinden) “teklifi değerlendirme dışı bırakılmış” olsa dahi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının “mevzuata uygun olmadığı” iddiasıyla yaptığı itirazen şikâyet başvurusunun, geçerli tekliflerin sıralanmasındaki yerinden ve başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Kaldı ki, anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. ve 2. fıkraları uyarınca, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağından, bu yönüyle de başvuru sahibinin 2. iddiasının incelenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurların da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak esasının incelemesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak, işin “ esasının incelemesine geçilmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” __ ilişkin karara katılmıyoruz.

Hakan GÜNAL ** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**