KİK Kararı: 2010/UY.III-3400

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/069
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 04.11.2010
Karar No : 2010/UY.III-3400
BAŞVURU SAHİBİ:
Fam İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti., Cebrail Mahallesi R. Tümer Paşa Caddesi 3/2

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hatay İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü, Altınçay Mah. M.Kafadar Sok. No:3

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/91380 İhale Kayıt Numaralı "Hatay Reyhanlı Anadolu Lisesi 16 Derslik (Meb. 2000.07) Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.11.2010 tarih ve III.Y.32.40.0097/2010-51E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Hatay İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 09.08.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hatay Reyhanlı Anadolu Lisesi 16 Derslik (meb. 2000.07) Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Fam İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.’nin 28.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.10.2010 tarih ve 38506 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan Emir Kavvasoğlu firmasının teklif etmiş olduğu bedelin yaklaşık maliyete göre % 34 tenzilatlı olduğu, bu kadar yüksek tenzilat ile işin tamamının fen ve sanat kaidelerine uygun olarak yapılmasının mümkün olmadığı, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 ve 45.1.6 maddelerinde istenen belge ve şartlarda açıklanmasının ve gerçek piyasa fiyatları ile bu imalatların yapılabilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihaleye 13 adet teklif verildiği, teklif fiyatı idarece 2.180.994 TL olarak**** belirlenen sınır değerin altında kalan 2 isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak belirlendiği, sözkonusu isteklilerin tekliflerine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi çerçevesinde gerekli belge ve bilgilerin sunulmasının istenildiği,

Teklifine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklilerden Fethi Erdem (Fetih İnşaat) tarafından süresi içinde teklif açıklaması sunulmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Emir Kavvasoğlu’nun teklif açıklamasının ise uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde yer alan;__

“38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” şeklindeki açıklamalar ile,

Yapım işi ihalelerine ilişkin olarak “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde yer alan ;

“ 45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” şeklindeki açıklamalar çerçevesinde incelendiğinde,

İhale üzerinde bırakılan Emir Kavvasoğlu’nun 18.08.2010 tarihli yazı ekinde teklif fiyatını oluşturan işin maliyeti, sigorta, vergi, damga vb. ve karın gösterildiği icmal sayfası ile idarenin yaklaşık maliyetinde öngörülen her bir iş kalemine ilişkin teklif edilen birim fiyatı ve miktarları gösteren teklif hesap cetvelleri, analizler ve özel pozlara ilişkin fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif hesap cetvelindeki iş kalemleri ve teklif edilen birim fiyatlar incelendiğinde; idarenin yaklaşık maliyetinde de yer alan Bayındırlık ve İskan Bakanlığının pozlarının esas alındığı ancak teklif edilen birim fiyatların tamamının Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatlarının kâr ve genel gider hariç tutarının altında olduğu ve teklif edilen birim fiyatları tevsik eden herhangi bir açıklama yapılmadığı görülmüştür.

Örneğin inşaat iş kalemlerinden 16.059/1A (C30/37 (BS 30) olan hazır betonun dökülmesi, beton nakli dahil) pozuna ilişkin olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatı 120,99 TL iken istekli tarafından 68,19 TL teklif edildiği; 23.014 (Ø 8-12 mm ince nervürlü çeliğin bükülüp döşenmesi) pozuna ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatı 1.591,75 TL iken istekli tarafından 1.163,50 TL teklif edildiği, 23.015 (Ø 14-28 mm kalın nervürlü çeliğin bükülüp döşenmesi) pozuna ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatı 1.494,19 TL iken istekli tarafından 1.104,75 TL teklif edildiği, 26.195/5 pozuna (granit seramik karolarla fugalı duvar kaplaması (4004009-Mat) pozuna ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı birim fiyatı 48,74 TL iken istekli tarafından 32,17 TL teklif edildiği, diğer pozlarda da aynı durumun sözkonusu olduğu görülmüştür.

Ayrıca, istekli tarafından teklif hesap cetvelinde inşaat iş kalemlerinden her bir iş kalemine ilişkin öngördüğü miktarların tamamının idarenin yaklaşık maliyetinde öngörülen miktarların altında olduğu da görülmüştür.

Teklif hesap cetveli ekinde sunulan analizlere bakıldığında ise analizlerde makine girdilerine ilişkin teklif edilen saatlik ücretin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı rayiçlerinin altında olduğu (Örneğin 03.508 motor greyderin saatlik ücretinin 51,83 TL olması gerekirken 40 TL teklif edilmesi, 03.538 arazözün saatlik ücretinin 27,79 TL olması gerekirken 20 TL teklif edilmesi, vibratörün saatlik ücretinin 5,18 TL olması gerekirken 5 TL teklif edilmesi gibi), ayrıca işçilik saat ücretlerinin asgari işçilik saatlik ücreti olan 3,38 TL’nin altında teklif edildiği (düz işçi için 2,95 TL, betoncu ustası için 3,00 TL) görülmüştür.

Özel pozlara ilişkin sunulan fiyat tekliflerine bakıldığında ise; fiyat tekliflerinin hiçbirisinin ekinde fiyat teklifi verilen işle ilgili malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerini içeren YMM veya SMMM tarafından onaylanmış bir maliyet tespit raporunun sunulmadığı da görülmüştür.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesi ve 45.1.6 maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmayan Emir Kavvasoğlu’nun teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Emir Kavvasoğlu’nun teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****