KİK Kararı: 2010/UY.III-3211

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/066
Gündem No : 72
Karar Tarihi : 18.10.2010
Karar No : 2010/UY.III-3211
BAŞVURU SAHİBİ:
Vi Yapı Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti., Bahçelievler 6. Cd. 39. Sk. No:34/2

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi V. Bölge Müdürlüğü, M. Kemal Mah. 2151/1a Blk. No:24 06520

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/70574 İhale Kayıt Numaralı "Düzce 55. Şube Taşkın ve Kurutma Tesisleri Onarımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.10.2010 tarih ve III.Y.30.84.0266/2010-59E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ Genel Müdürlüğü V. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Düzce 55. Şube Taşkın ve Kurutma Tesisleri Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Vi Yapı Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 31.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 20.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.10.2010 tarih ve 34116 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yaptıkları açıklamaların uygun görülmemesine ilişkin idare değerlendirmelerinin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale ilan tarihi (17.06.2010) itibariyle yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentlerinde; “ ç) (Değişik:03/07/2009-27277 R.G./3 md.) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

__

1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,

…

istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.

__

d) (Değişik:03/07/2009-27277 R.G./3 md.) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir.” hükmüne yer verilmiştir.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin Özel Hükümlerine ilişkin İkinci Kısmının “Yapım İşi İhalelerine İlişkin Özel Hususları” düzenleyen Birinci Bölümünün 38 inci maddesinin alt maddelerinde; “…38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

…

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.

…

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

__

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

__

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır… ” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 1.1 inci alt maddesinde aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin sınır değer hesabına yönelik formülasyona yer verilmiş, madde devamında da; “…45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

__

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

…

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

_ …_

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır...” açıklamasına yer verilmiştir.

Anahtar teslim götürü bedel üzerinden tekliflerin verildiği ve yaklaşık maliyeti eşik değerin onda birinden az olan incelenen ihaleye 12 isteklinin katıldığı, geçerli 11 teklif dikkate alınarak idarece sınır değer tespit edildiği ve teklifleri bu değerin altında kalan 7 istekliden açıklama talep edildiği, 6 isteklinin açıklamada bulunmadığı, başvuru sahibinin açıklamalarının ise uygun görülmemesi üzerine ihalenin sınır değer üzerindeki ilk isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi suretiyle sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Kesinleşen ihale kararı incelendiğinde, şikayetçinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin; sunulan maliyet tespit raporunda yer alan birim miktarların ve fiyatların DSİ analizlerine göre önemli ölçüde düşük olduğu, rapor içeriğindeki malzeme fiyatlarına dayanak teşkil edecek belgelerin sunulmadığı, iş kalemlerinin yapılış şekline ilişkin olarak yatay ve düşey taşımalar karşılığı olarak hesaba katılması gereken düz işçi çalışma ücretine raporda yer verilmediği ve raporun tarih bilgisini içermediği, ayrıca, teklifin % 52,24’ünü oluşturan kısmı için fiyat teklifi alınmasının alt yüklenici çalıştırılacağı sonucuna yol açtığı hususlarına dayandığı tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ait özel teknik şartnamenin, yapılacak işlerle ilgili açıklamalarda, her bir iş grubunun son kısmında, her türlü işçilik, malzeme, alet ve edavat giderleri, yüklenici karı ve genel giderler ile her türlü yatay ve düşey taşıma ile her türlü nakliye bedelinin teklif fiyatına dahil edilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması ekinde, kamu kurumlarının yayımladığı fiyatların kullanılmadığı üç iş kalemine ilişkin olarak alınan fiyat teklifi ve bu belgenin dayanağı olan maliyet tespit raporu sunulduğu görülmüştür. İstekliler tarafından özel pozlar için yapılan analizlerde, ilgili iş kalemlerinin malzeme, işçilik, makine ve diğer girdiler itibariyle yapılış unsurlarına ait birim miktar ve fiyatların belirtilmesi ve toplam tutarlara yüklenici karının ve genel giderlerin dahil edilerek tekliflerin oluşturulması, daha sonra da, analizlere dayanak teşkil eden belgelerin sunulması gerekmektedir. Analizlerin, birim fiyat tariflerine, teknik şartname düzenlemelerine uygun olmaması tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirmektedir. Şikayetçi tarafından sunulan analizler incelendiğinde, belgelerin, girdi cinsleri belirtilmeksizin, teklif alma yazısında yer alan tutarlara kar ve genel giderler oranının dahil edilerek sunulduğu anlaşılmıştır. Teklif alma yazısında nakliyeler hariç tutulmasına karşın, analizlerde söz konusu girdi cinsinin fiyatı ayrıca belirtilmemiştir. İstekli, % 11’lik kar ve genel giderler tutarı içinde nakliye tutarlarının da yer aldığını iddia etmekteyse de, her hangi bir girdi cinsinin kar ve genel giderler kapsamında değerlendirilmesi, bu girdilerin idarece sorgulanması olanağını engelleyerek analizlerin istenme amacını ortadan kaldıracak ve sözleşmenin uygulanması sırasında, iş artışı halinde yapılacak ödemeleri belirsizleştirecek olması nedeniyle söz konusu açıklamanın kabulü mümkün bulunmamaktadır.

Maliyet tespit raporunda teklif verilen işin adının yer alması nedeniyle, raporun tarih içermemesinin esasa etkili bir aykırılık teşkil etmeyeceği ve teklif alınan iş kalemlerinin tutar olarak büyüklüğü dikkate alınmak suretiyle alt yüklenici çalıştırma yasağının ihlal edileceği sonucuna varılamayacağı dikkate alındığında, belirtilen hususlara ilişkin idare değerlendirmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, maliyet tespit raporunun, kamu kurumlarının yayımladığı fiyatların kullanılmadığı iş kalemleri için sunulması nedeniyle, içinde yer alan malzeme fiyatlarının yine kamu kurumları rayiçleri ile kıyaslanması yerinde bulunmamaktadır. Öte yandan, bu hususun, sunulan fiyat tekliflerinin ve maliyet tespit raporlarının, iş kalemlerinin tüm unsurlarını içerip içermediğini değerlendirmeye ilişkin idare yetkisini ortadan kaldırmayacağı da açıktır. Dolayısıyla, maliyet tespit raporunda yatay ve düşey taşımalar karşılığı düz işçi çalışma ücretlerine yer verilmemesinin uygun görülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Yapılan incelemelerde ayrıca, ocak taşı hazırlanması iş kaleminin maliyeti kapsamında, makine, malzeme ve işçilik girdilerinin ayrı ayrı belirtilmediği anlaşılmıştır. Netice itibariyle, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik idare işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****