KİK Kararı: 2010/UY.III-3191

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/066
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 18.10.2010
Karar No : 2010/UY.III-3191
BAŞVURU SAHİBİ:
Melita Mad. Taah. İnş. Bil. San. Tic. Ltd. Şti., Av. Faruk Küçük Muhsin Yazıcıoğlu Cd. Asmalı Bahçe Sitesi No:7/2 06520

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü Yol Yapım Başmühendisliği, Zübeyde Hanım Cad. Kültür Mah. No:73 23100

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/89565 İhale Kayıt Numaralı "(Gölbaşı-Adıyaman) Ayr.-Besni Yolu Km:0+000-6+000 Arası Toprak İşleri ve Sanat Yapıları İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.10.2010 tarih ve III.Y.29.99.0132/2010-44E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü Yol Yapım Başmühendisliği tarafından 05.08.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “(Gölbaşı-Adıyaman) Ayr.-Besni Yolu Km:0+000-6+000 Arası Toprak İşleri ve Sanat Yapıları İşi” ihalesine ilişkin olarak Melita Mad. Taah. İnş. Bil. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 14.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.09.2010 tarih ve 31672 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.09.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece mazot ve dinamit fiyatları için bilgi belge sunulmaması ve çimento için sunulan proforma fatura eki alış-satış faturalarının serbest muhasebeci onaylı olması ve kamu kurum ve kuruluşlarını kullandığına ilişkin fiyat listesi sunulmaması gerekçeleriyle uygun görülmediği, ancak mazot ve dinamit fiyatlarının karayolları rayiçleri esas alınarak hazırlandığı, teklif edilen fiyatların kamu rayiçlerine uygun olduğu, çimento için sunulan faturalardaki eksikliğin tamamlatılması gerektiği ve liste sunulması tespitinin de yerinde olmadığı, Kamu ihale genel Tebliğinin 38.9 uncu maddesine uygun olarak malzeme girdilerinin belirtildiği, dolayısıyla idarece açıklamaların yeterli bulunmama gerekçesinin yerinde olmadığı, iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işin “(Gölbaşı-Adıyaman) Ayr.-Besni Yolu Km:0+000-6+000 Arası Toprak İşleri ve Sanat Yapıları” yapım işi olduğu ve birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edildiği, ihale konusu işin toprak işleri ve sanat yapıları kısımlarından oluştuğu, isteklilerce satın alınan ihale dokümanının ekinde iş kısımlarına ait birim fiyat teklif cetvelleri, ocak itinerreri tablosu, analiz formatlarına yer verildiği, başvuru konusu ihaleye 18 isteklinin teklif verdiği anlaşılmaktadır.

İhale komisyonunun 15.04.2010 tarihli kararı ile ihaleye katılan isteklilerin tamamının geçerli teklif olarak kabul edildiği, geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet üzerinden yapılan hesaplama neticesinde tespit edilen sınır değerin altında kalan 4 istekliden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Atalar İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin süresi içerisinde açıklama sunmadığı, başvuru sahibi dahil diğer üç isteklinin ise aşırı düşük açıklamalarının yeterli ve uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin sınır değerin üstünde yer alan ihalenin Dicle İnş. Tic. ve San Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun __ 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Başvuru sahibi Melita Mad. Taah. İnş. Bil. San. Tic. Ltd. Şti. idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının 26.08.2010 tarihli ihale komisyon kararında belirtildiği üzere çimento maliyet bileşeni için sunduğu proforma fatura eki alış-satış faturalarının SMMM veya YMM onaylı olması gerekirken Serbest Muhasebeci tarafından onaylı olması gerektiği ve mazot ve dinamit (Gom2) maliyet bileşenlerine ilişkin açıklayıcı bilgi ve belge sunulmadığı gerekçeleriyle yeterli görülmeyerek değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibince çimento maliyet bileşeni için sunduğu proforma fatura eki alış-satış faturalarının serbest muhasebeci tarafından onaylanması hususunun tamamlatılabilecek nitelikte bir eksiklik olduğu ve idarece tamamlatılması gerektiği, mazot ve dinamit fiyatlarının karayolları rayiçleri esas alınarak hazırlandığı, teklif edilen fiyatların kamu rayiçlerine uygun olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibi Melita Mad. Taah. İnş. Bil. San. Tic. Ltd. Şti.nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Başvuru sahibinin açıklama yazısı ekinde genel giderleri gösteren icmal tablosu, makine parkına ilişkin liste, teklifini oluşturan maliyet bileşenlerine dayanak teşkil etmek üzere ihale konusu işin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerine ait analizler, çam kereste ve portland çimento (torbalı-dökme) proforma faturalar ve eki alış-satış faturalarının sunulduğu görülmüştür.

Açıklama yazısı ekinde sunulan portland çimento (torbalı) malzemesi için Çınarlar İnş. İnş. Malzm. Nak. İth. İhrc. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma fatura ekinde yer alan alış-satış faturalarının Serbest Muhasebeci Nusret Kılınç tarafından onaylandığı, analizlerde mazot için 2,91 TL ve dinamit (Gom2) 7,20 TL birim fiyat öngördüğü kamu kurum ve kuruluşların yayımlanmış birim fiyat öngördüğü tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 37 inci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir…..” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlığı altında yer alan 45.1. maddesinde “ 45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

_ a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.” açıklaması,_

Yer almaktadır.__

Yukarıda aktarılan Tebliği hükmü gereğince aşırı düşük teklif açıklamasının proforma fatura sunmak suretiyle yapılması durumunda ekinde sunulacak olan alış-satış faturalarının tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılmasının zorunlu olduğu, anılan Kanun hükmü gereğince de belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde eksikliğin idarece tamamlatılabileceği anlaşılmaktadır .

__

__ Bu durumda proforma fatura ekinde sunulan faturaların tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmaması Kamu İhale Genel Tebliğinin anılan maddelerine uygun olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında bu faturaların geçerli ve yeterli bulunması için zorunlu olan bu şartın bulunmamasının 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi kapsamında bilgi eksikliği olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde “38.3**.** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

…

…

…

…

__

__

__

__

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

__

__

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

…

…

…

__

__

__

__

…

…

…

…

__

__

__

__

__

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

……..

__38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

__

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

__

38.10**.**(38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklaması,

Yine Tebliğin 45.1.8 inci maddesinde; “Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.” açıklaması,

Yer almaktadır.

Aşırı düşük açıklamalarının yerinde bulunmama gerekçelerinden teklife dayanak teşkil eden analizlerde yer alan mazot ve dinamit (Gom2) maliyet kalemleri incelendiğinde, analizlerde 04.109 poz numaralı mazot için 2,91 TL ve 04.101 poz numaralı dinamit (Gom2) için 7,20 TL birim fiyat öngörüldüğü, bu fiyatların 2010 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatları ile uyumlu olduğu, ancak Tebliğin yukarıda aktarılan 38.3 ve 38.9 uncu maddelerinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanmış birim fiyatların kullanılması halinde sunulması gereken listenin sunulmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerine ilişkin analizler incelendiğinde, analizler içinde yer alan 21.011, 16.002/K-1, 21.040, 16.023/K-1, 08.021/K, 10.013/K, 08.009, 04.290/5A2, 04.104, 04.105 poz numaraları ile belirtilen maliyet girdilerinin birim fiyatların 2010 yılı yayımlanmış Karayolları ve Bayındırlık karsız birim fiyatların altında olduğu bu durumda Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3, 38.9 ve 38.10 maddeleri gereğince Tebliğin 45.1.6 ncı maddelerinde yer alan bilgi ve belgeler sunmaları gerekmesine rağmen söz konusu iş kalemlerine ilişkin bilgi ve belge sunmadığı görülmüştür.

Yine nakliye iş kalemlerine ilişkin analizlerde “K” taşıma katsayısı değerinin iş kalemlerine 75, 60, 55, 20, 120, 130, 35 gibi farklı değerlerin alındığı, söz konusu analizlerde yer verilen (“K” katsayısı; kullanılan motorlu taşıtın cinsi ve tonajına bakılmaksızın bu taşıtın 8 saatlik gündeliğine eşit her yıl Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu’nca tespit edilen bir katsayı olduğu, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 02.017 poz numaralı “Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı” tarifli taşıma katsayısının (K) 2010 yılı için 150,00 TL olduğu, isteklilerce tekliflerinde bu katsayısının daha düşük tutulmak suretiyle kendilerine avantajlı koşul sağlayabilmelerinin mümkün olduğu, ancak bu durumda Kamu ihale genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.8 inci maddesi gereğince sağladıkları bu avantajlı koşulu açıklayan, açıklamaları tevsik eden bilgi belgelerin sunulması gerektiği halde herhangi bir bilgi belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan tespitler neticesinde başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğ açıklamalarına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük açıklamalarının idarece yeterli görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmış, başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek açıklaması yeterli görülmeyerek değerlendirme dışı bırakılan Özkardeşler İnş. Hafr. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ve Çelikler Mad. İnş. Taah. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamalarının yeterli görülmemesinin Kamu İhale genel Tebliğine uygun olduğu görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen yapım işlerinde, anılan Kanunun 38 inci maddesine göre aşırı düşük tekliler, idarece belirlenen yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflere göre belirlenmektedir. Bu nedenle, aşırı düşük teklif sorgulamasının sağlıklı yapılabilmesi için ihale öncesinde yaklaşık maliyetin gerçekçi yöntemlerle belirlenmesi gerekmektedir.

**** Anılan Kanunun 9 uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece,her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir… ” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8 ve devamı maddelerinde idare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, anılan Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanacağı ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu çerçevede idarece, ya daha önce gerçekleştirdiği işlere ilişkin sözleşmelerdeki fiyatlar veya Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatları kullanılarak veya piyasa araştırması yaparak anılan Yönetmeliğin 10 uncu maddesindeki yöntemlerden bir veya birkaçı kullanılarak yaklaşık maliyet tespit edilebilir. İdari işlem veya eylemlerin gerekçesiz tesis edilemeyeceği kuralından hareketle, 4734 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde yaklaşık maliyetin dayanaklarının (gerekçelerinin) bir hesap cetvelinde gösterileceği hüküm altına alınmıştır.

İncelenen ihalede, Karayolları Elazığ 8. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale konusu işin yaklaşık maliyetini belirlerken; iş bünyesinde yer alan Karayolları Genel Müdürlüğü 2010 Yılı Birim Fiyatlarını baz aldığı, ancak bu birim fiyatlardan toprak işlerinde %40 ve sanat yapılarında %25 oranında tenzilat yapılarak yaklaşık maliyet belirlendiği anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyet, yapım işleri ihalelerinde başta aşırı düşük sınır değerin tespiti olmak üzere yeterlilikle ilgili olarak istenecek belgeler gibi ihale mevzuatının temelini teşkil eden hususlara etki eden bir parametredir. Herhangi bir idare tarafından Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca yayımlanmış Birim Fiyat Analizlerinin alınıp bu analizlere belirli bir % oranında indirim yaparak yaklaşık maliyet belirlemesi, o analiz içerisindeki girdilerin miktar yönünden içinin değiştirilmesi anlamına gelir ki, böyle bir durumda bu şekilde oransal tenzilat uygulanmak suretiyle yapılan analize artık o idarenin yayımlanmış birim fiyat analizi denilmesi mümkün değildir. Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan fiyatlara ilişkin analizler artık o iş için yapılan yeni analiz olmaktadır. Başka bir ifadeyle istekli tarafından bir idarenin analizi dışında o iş kalemi ile ilgili olarak miktarlar üzerinde eksiltme yapılarak analiz sunulması durumlarda, 4734 sayılı kanunun 38 inci maddesi gereğince isteklilerden aşırı düşük açıklaması istenirken, analizdeki miktarın idare analizindeki miktarlar arasındaki farkın açıklanması ve bunların da belgelenmesi istenmektedir. Bu belgelemeyi yapamayan isteklilerin teklifleri geçerli sayılmamaktadır. İstekliler tarafından sunulan analizlerdeki girdi miktarlarının açıklamasında tenzilatlar emsal gösterilerek bir açıklama yapılmasının nasıl hukuki dayanağı yok ise, idarenin de gerekçesiz olarak ilan edilmiş birim fiyatlara belli oranlarda tenzilat uygulamak suretiyle yaklaşık maliyet belirlemesinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

Mevzuatta idarelerin yayınlanmış fiyatlarını aşağı çekmesi şeklindeki bir uygulamaya cevaz veren herhangi bir düzenleme de bulunmamaktadır.**** Bu şekildeki bir uygulama hukuki dayanaktan yoksun olmasının yanında, gerekçesiz olarak tesis edilen idari işlem niteliğinde olduğundan Kanunun 9 ncu maddesi ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Zira, 2010 yılı Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyatlarından**** %25 ila %40**** oranlarında tenzilatın niçin yapıldığının gerekçesi yaklaşık maliyetin dayanağı olan hesap cetvelinde yer almamaktadır.

Yukarıdaki şekilde gerekçesiz olarak birim fiyatlar üzerinden tenzilat uygulaması işlemi yerine, ihaleye çıkan idarenin kendi koşullarına göre yeni bir poz numarası altında yeni bir birim fiyat analizi yapması gerekir. Aksine bir düzenlemenin kabulü istekliler arasında haksız rekabete neden olacaktır. Şikayete konu ihalede hukuka, mevzuat ve tebliğ hükümlerine aykırı bir uygulama sonucunda yaklaşık maliyet saptayan Karayolları Elazığ 8. Bölge Müdürlüğü**** ihalesinde, isteklilerin tekliflerinde Karayolları Genel Müdürlüğünün ve/veya Bayındırlık Bakanlığı birim fiyat analizlerini kullanma şansları olamayacağı gibi, bu kuruluşlarca yayımlanmış olan fiyatlarının karsız halini kullanma imkanları da yoktur. Kamu İhale Tebliği hükümlerine göre Bayındırlık Bakanlığı veya başka bir kamu kuruluşunca yayımlanan birim fiyatlarının müteahhit karsız halini ve bu idare fiyatlarına esas olan idare analizlerini kullanmaları halinde tekliflerinin aşırı düşük sınır değerin çok üstünde bir sonuçla karşı karşıya kalınacaktır. İdarenin bu uygulamasının aşırı düşük teklif sınırının gerçekçi tespit edilmesini etkileyeceği ve aşırı düşükten sorgulanması gereken istekliler sorgulanmayarak avantajlı konuma geleceği aşikardır.

Bu nedenle; ihalede, yaklaşık maliyetin objektif kriterlere göre belirlenmediği tespit edildiğinden ve isteklilerce pozlar dikkate alınarak Karayolları Genel Müdürlüğü veya Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyatlarına göre tekliflerini hazırladıklarından, aşırı düşük sınırın dolayısıyla da tekliflerin, sağlıklı olarak belirlenemeyeceği ve ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılamayacağı sonucuna varılmıştır. Yukarıda açıklanan nedenden dolayı incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluk kararına katılmıyorum.

**Abdullah DÜNDAR **

** Kurul Üyesi **